Journal of Mazandaran University of Medical Sciences

fa تأثیر مداخلات پرستاری توانبخشی بر کیفیت زندگی بیماران کاندیدای پیوند کبد: یک مطالعه‌ مداخله ای کنترل شده با طرح پیش آزمون- پس آزمون The Effect of Nursing Rehabilitation Interventions on the Quality of Life of Liver Transplant Candidates: A Controlled Pretest–Posttest Study پرستاری nursing پژوهشي-کامل Research(Original) <div> <div id="ftn1">سابقه و هدف: بیماران کاندید پیوند کبد با چالش‌های جسمی، روانی، اقتصادی و اجتماعی مواجه‌اند که کیفیت زندگی آن‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد. مداخلات چند بعدی پرستاری توانبخشی می‌تواند به بهبود کیفیت زندگی این بیماران کمک کند. این مطالعه با هدف بررسی تأثیر این مداخلات پرستاری توانبخشی بر کیفیت زندگی بیماران کاندید پیوند کبد مراجعه‌ کننده به درمانگاه پیوند بیمارستان فیروزگر تهران، انجام پذیرفت. مواد و روش ‌ها: این مطالعه مداخله‌ای پیش‌آزمون– پس‌آزمون در دو گروه آزمون و شاهد (هر گروه 16 نفر) در درمانگاه پیوند کبد بیمارستان فیروزگر تهران انجام شد. گروه آزمون برنامه مداخلات پرستاری توانبخشی شامل آموزش فرایند پیوند، کنترل اضطراب، بهبود فعالیت و استراحت، رعایت رژیم غذایی و مصرف صحیح داروها را دریافت کرد. کیفیت زندگی بیماران با استفاده از پرسشنامه 29 سؤالی کیفیت زندگی بیماران مبتلا به بیماری مزمن کبدی (Chronic Liver Disease Questionnaire; CLDQ) قبل و هشت هفته پس از مداخله سنجیده شد. داده ‌ها با استفاده از آزمون‌ های t مستقل، t زوجی و تحلیل کوواریانس (Analysis of Covariance; ANCOVA) و با بهره‌گیری از نرم ‌افزار آماری SPSS نسخه 26 تحلیل شدند. یافته‌ها: پس از اجرای مداخلات پرستاری توانبخشی، میانگین نمره کیفیت زندگی در گروه آزمون از 142/56 به 38//153 افزایش یافت (0/001< P)، در حالی‌که در گروه شاهد تغییر معنی‌داری مشاهده نشد (از 127/75 به 128/63 و (0/05> P). همچنین، پس از کنترل نمرات پایه با استفاده از تحلیل کوواریانس (ANCOVA )، تأثیر مداخله بر کیفیت زندگی همچنان از نظر آماری معنی‌دار بود (0/001< P). استنتاج: مداخلات چندبعدی توانبخشی پرستاری موجب بهبود معنی‌دار کیفیت زندگی بیماران کاندید پیوند کبد شد، بنابراین، مراقبت از این بیماران نیازمند رویکردی چند بعدی و توانبخشی است. </div> </div> Background and purpose: Liver transplant candidates face physical, psychological, financial, and social challenges that may adversely affect their quality of life. Multidimensional nursing rehabilitation interventions may help improve quality of life in this population. This study aimed to evaluate the effect of nursing rehabilitation interventions on the quality of life of liver transplant candidates attending the Liver Transplant Clinic at Firouzgar Hospital in Tehran, Iran. Materials and methods: This controlled pretest-posttest intervention study involved 32 liver transplant candidates divided into an intervention group (n = 16) and a control group (n = 16) at the Liver Transplant Clinic of Firouzgar Hospital, Tehran, Iran. The intervention group received a nursing rehabilitation programme comprising education on the transplant process, anxiety management, optimisation of activity and rest patterns, adherence to dietary recommendations, and correct medication use. Quality of life was assessed at baseline and eight weeks after the intervention using the 29-item Chronic Liver Disease Questionnaire (CLDQ). Data were analysed using independent-samples and paired-samples t-tests and analysis of covariance (ANCOVA) in SPSS version 26. Results: The mean quality-of-life score in the intervention group increased from 142.56 at baseline to 153.38 after the intervention (P < 0.001). In contrast, no statistically significant change was observed in the control group, whose mean score increased from 127.75 to 128.63 (P > 0.05). The intervention effect remained statistically significant after adjustment for baseline quality-of-life scores using ANCOVA (P < 0.001). Conclusion: Multidimensional nursing rehabilitation interventions significantly improved the quality of life of liver transplant candidates, highlighting the importance of a multidimensional, rehabilitation-oriented approach to their care.   پیوند کبد, کیفیت زندگی, توانبخشی, مراقبت پرستاری, آموزش بیمار liver transplantation, quality of life, rehabilitation, nursing care, patient education 128 141 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-19486-1&slc_lang=fa&sid=1 Hadiseh Banouei حدیثه بانوئی nr.hadis.95@gmail.com No MSc in Rehabilitation Nursing, Department of Nursing, Student Research Committee, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran کارشناسی ارشد پرستاری توانبخشی، گروه پرستاری، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران Narges Arsalani نرگس ارسلانی nargesarsalani@gmail.com Yes Professor, Iranian Research Center on Aging, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran استاد، مرکز تحقیقات سالمندی ایران، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران Kian Norouzi Tabrizi کیان نوروزی تبریزی dr.kian_nourozi@yahoo.com No Professor, Department of Nursing, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran استاد، گروه پرستاری، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران Fariba Seyed-Al-Shohadaei فریبا سیدالشهدایی f.seyedshohadaei@muk.ac.ir No Obstetrician and Gynecologist, Department of Obstetrics and Gynecology, School of Medicine, Kurdistan University of Medical Sciences, Kurdistan, Iran متخصص زنان و زایمان، گروه زنان و زایمان، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، کردستان، ایران Mohsen Vahedi محسن واحدی mohsenvahedi540@gmail.com No Assistant Professor of Biostatistics, Department of Biostatistics and Epidemiology, Substance Abuse and Dependence Research Center, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran. استادیار آمار زیستی، گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، مرکز تحقیقات سوءمصرف و وابستگی به مواد، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران