Journal of Mazandaran University of Medical Sciences

fa بررسی استرس محیط دندانپزشکی در دانشجویان سال‌های چهارم، پنجم و ششم دانشکده دندانپزشکی گرگان Dental Environment Stress and Associated Factors among Senior Dental Students at Gorgan Dental School دندانپزشکی Dentistry پژوهشي-کامل Research(Original) سابقه و هدف: استرس محیط دندانپزشکی یکی از چالش‌های مهم دانشجویان بالینی است که می‌تواند بر عملکرد تحصیلی، کیفیت درمان بیماران و سلامت روان آنان تأثیر بگذارد. مطالعه حاضر با هدف بررسی میزان استرس محیط دندانپزشکی و عوامل مرتبط با آن در دانشجویان سال‌های چهارم، پنجم و ششم دانشکده دندانپزشکی گرگان در سال ۱۴۰۱ انجام گرفت. مواد و روش ‌ها: این مطالعه از نوع مقطعی توصیفی‌ـ‌تحلیلی بود که در آن ۱۳۰ دانشجوی دندانپزشکی به روش سرشماری بررسی شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه استاندارد استرس محیط دندانپزشکی (DES) شامل ۳۲ سؤال در شش حیطه جمع‌آوری و با نرم‌افزار SPSS تحلیل شدند. برای مقایسه گروه‌ها از آزمون‌های آماری مناسب و برای شناسایی عوامل پیش‌بینی‌کننده استرس از رگرسیون لجستیک چندمتغیره استفاده شد. سطح معنی‌داری آماری 0/05در نظر گرفته شد. یافته‌ها: میانگین نمره کل استرس دانشجویان 77/97 ± 13/69 بود که نشان‌دهنده استرس متوسط است. میانگین نمره حیطه آموزش کلینیکی با 27/73 ± 4/85 بیشترین مقدار را داشت. استرس مرتبط با درمان بیماران در دانشجویان زن به‌طور معنی‌داری بیشتر از مردان بود(0/039= P). همچنین، دانشجویان مجرد در مقایسه با دانشجویان متأهل استرس کل بیشتری داشتند (0/048= P). انتخاب رشته بر اساس علاقه شخصی با استرس بیشتر در حیطه کارآمدی دانشگاهی (0/045= P) و نمره کل استرس(0/041= P) همراه بود. دانشجویان ساکن خوابگاه و منزل شخصی نیز در حیطه سایر عوامل، استرس بیشتری نسبت به ساکنان همراه خانواده گزارش کردند (0/045= P). تفاوت معناداری بر اساس سال تحصیلی مشاهده نشد. همچنین، هیچ‌یک از متغیرهای جمعیت‌شناختی و تحصیلی در تحلیل چندمتغیره ارتباط معنادار با استرس نداشتند. استنتاج: دانشجویان بالینی دندانپزشکی استرس متوسطی را تجربه می‌کنند. توجه به عوامل مرتبط با استرس و توسعه برنامه‌های حمایتی آموزشی و روان‌شناختی می‌تواند در بهبود سلامت روان و ارتقای کیفیت آموزش بالینی مؤثر باشد.   Background and purpose: Stress associated with the dental learning environment is a major challenge for clinical dental students and may affect their academic performance, the quality of patient care, and psychological well-being. This study aimed to assess stress levels and associated factors among fourth-, fifth-, and sixth-year dental students at Gorgan Dental School in 2022. Materials and methods: This descriptive-analytical, cross-sectional study included 130 dental students recruited through census sampling. Data were collected using the standardised Dental Environment Stress (DES) questionnaire, which comprised 32 items across six domains, and analysed using SPSS. Appropriate statistical tests were used for group comparisons, and multivariable logistic regression was conducted to identify factors associated with stress. Statistical significance was set at P < 0.05. Results: The mean total stress score was 77.97 ± 13.69, suggesting a moderate level of stress. Clinical education had the highest mean domain score (27.73 ± 4.85). Female students reported significantly higher stress in the patient treatment domain than male students (P = 0.039). Single students had significantly higher total stress scores than married students (P = 0.048). Choosing dentistry out of personal interest was associated with higher stress scores in the academic efficiency domain (P = 0.015) and higher total stress scores (P = 0.041). Students living in dormitories or private accommodation reported significantly higher stress in the other factors domain than those living with their families (P = 0.045). No significant differences were found between academic years. Furthermore, none of the demographic or academic variables was a significant predictor of stress in the multivariable analysis. Conclusion: Clinical dental students experience moderate levels of stress. Identifying the factors associated with stress and providing appropriate educational support and psychological interventions may help promote students’ psychological well-being and improve the clinical learning environment.   استرس محیط دندانپزشکی, دانشجویان بالینی دندانپزشکی, عوامل استرس‌زای آموزشی, پرسشنامه DES dental environment stress, clinical dental students, educational stressors, DES questionnaire 208 217 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-19391-2&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Ghelichli مریم قلیچ لی goldis.ghelichli@gmail.com No Assistant Professor, Department of Oral and Maxillofacial Pathology, Factuly of Dentistry, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran استادیار، گروه آسیب شناسی دهان، فک و صورت ، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران Tahereh Aliabadi طاهره علی آبادی Aliabaditahere61@gmail.com No Assistant Professor, Endodontics Department, Faculty of Dentistry, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran استادیار ، گروه اندودانتیکس ، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان ، زاهدان، ایران Seyedeh Farnoosh Khatibi سیده فرنوش خطیبی khatibif77@gmail.com Yes Resident in Endodontics, Faculty of Dentistry, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran رزیدنت، گروه اندودانتیکس ، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان ، زاهدان، ایران