Journal of Mazandaran University of Medical Sciences

fa ارزیابی ریسک بهداشتی مواجهه خوراکی با استرهای فتالات در آب‌های بسته‌بندی‌ شده: مرور نظام‌مند، متاآنالیز و شبیه‌سازی مونت‌کارلو Health Risk Assessment of Oral Exposure to Phthalate Esters in Bottled Water: A Systematic Review, Meta-Analysis, and Monte Carlo Simulation بهداشت محیط زیست Environmental Health مروری Review سابقه و هدف: فتالات‌ها، نرم‌کننده‌هایی هستند که به‌طور کووالانسی به بستر پلیمری متصل نمی‌شوند و می‌توانند از بسته‌بندی PET به آب مهاجرت کنند. با توجه به خواص مختل ‌کنندگی غدد درون‌ریز و سرطان‌زایی احتمالی، حضور آن‌ها در آب بسته‌بندی ‌شده یک نگرانی بهداشتی است. این مطالعه با هدف مرور غلظت این ترکیبات در آب بسته‌بندی‌ شده جهان و ارزیابی احتمالاتی ریسک بهداشتی در گروه‌های سنی و جنسی مختلف، انجام پذیرفت. مواد و روش ‌ها: در این مطالعه مروری جستجوی سیستماتیک طبق PRISMA 2020 انجام و ۲۶ مطالعه از ۱۴ کشور (۵۰ داده) وارد شد. غلظت هر ترکیب با مدل اثرات تصادفی در مقیاس لگاریتمی تجمیع گردید. با استفاده از عوامل مواجهه EPA و دوزهای مرجع و ضریب شیب سرطان‌زایی IRIS، دریافت روزانه (EDI)، ضریب خطر (HQ)، شاخص خطر تجمعی (HI) و ریسک سرطان‌زایی مازاد طول عمر (ILCR ) برای هشت گروه سنی–جنسی به‌صورت احتمالی با شبیه‌سازی مونت‌کارلو (10/000 تکرار) برآورد شد. توزیع غلظت لگ ‌نرمال (تجربی)، نرخ مصرف آب مثلثی و وزن بدن نرمال فرض شد. یافته‌ها: میانگین تجمیعی غلظت DEHP، DEP، DBP و BBP به‌ترتیب 1/06، 0/78، 0/62 و 0/19 میکروگرم بر لیتر بود و ناهمگونی بین ‌مطالعه‌ای بسیار بالا (۹۹ درصد I² >) مشاهده شد. در همه گروه‌ها، HQ و HI چند مرتبه کم‌تر از یک بود (بیش‌ترین HI در نوزادان). ریسک سرطان‌زایی DEHP در دامنه 8- 10تا 7- 10 و کم‌تر از حد قابل ‌قبول 4- 10 قرار داشت؛ بیش‌ترین سهم ریسک تجمعی مربوط به بزرگسالان و مقادیر در زنان اندکی بالاتر از مردان بود. غلظت آلاینده مهم‌ترین محرک عدم‌ قطعیت ریسک شناخته شد (ρ اسپیرمن ≈ 98/0). استنتاج: بر اساس مفروضات مدل و داده‌های موجود، ریسک غیرسرطان‌زا و سرطان‌زای مواجهه با فتالات‌ها از مصرف آب بسته‌بندی ‌شده در شرایط متعارف برای همه گروه‌ها پایین برآورد شد. با این حال، ناهمگونی بالا، افزایش مهاجرت در شرایط نامساعد نگهداری و محدودیت داده ‌ها، تفسیر محتاطانه و پایش استاندارد شده را ضروری می‌سازد.   Background and purpose: Phthalates are plasticisers that are not covalently bound to the polymer matrix and can migrate from polyethylene terephthalate (PET) packaging into water. Their endocrine-disrupting properties and potential carcinogenicity make their presence in bottled water a public health concern. This study aimed to synthesise global data on phthalate concentrations in bottled water and probabilistically assess the associated health risks across different age and sex groups. Materials and methods: A systematic search was conducted in accordance with the PRISMA 2020 guidelines, yielding 26 studies from 14 countries, comprising 50 data points. Pooled concentrations of individual phthalates were estimated using a random-effects model on the logarithmic scale. Using exposure factors from the US Environmental Protection Agency (EPA), reference doses from the Integrated Risk Information System (IRIS), and carcinogenic slope factors, the estimated daily intake (EDI), hazard quotient (HQ), cumulative hazard index (HI), and incremental lifetime cancer risk (ILCR) were calculated probabilistically for eight age-sex groups using Monte Carlo simulation (10,000 iterations). Phthalate concentrations were modelled using an empirical log-normal distribution, water consumption rates using triangular distributions, and body weight using a normal distribution. Results: The pooled mean concentrations of di(2-ethylhexyl) phthalate (DEHP), diethyl phthalate (DEP), dibutyl phthalate (DBP), and butyl benzyl phthalate (BBP) were 1.06, 0.78, 0.62, and 0.19 µg/L, respectively, with substantial between-study heterogeneity (I² > 99%). Across all groups, HQ and HI values were several orders of magnitude below 1, with the highest HI observed in infants. The estimated carcinogenic risk associated with DEHP ranged from 10⁻⁸ to 10⁻⁷, below the commonly applied benchmark of 10⁻⁴. Adults accounted for the largest proportion of the cumulative carcinogenic risk, with slightly higher estimates in women than in men. Phthalate concentration was the dominant contributor to risk uncertainty (Spearman's ρ ≈ 0.98). Conclusion: Under the assumptions of this assessment and based on the available data, the estimated non-carcinogenic and carcinogenic risks associated with phthalate exposure through bottled water consumption were low across all age and sex groups. However, the substantial between-study heterogeneity, the potential for increased phthalate migration under unfavourable storage conditions, and limitations in the available data warrant cautious interpretation of these findings and highlight the need for standardised monitoring.   فتالات, آب بسته‌بندی ‌شده, مختل‌ کننده غدد درون‌ریز, متاآنالیز, ارزیابی ریسک سلامت, شبیه‌سازی مونت‌کارلو, ریسک سرطان‌زایی phthalate esters, bottled water, endocrine disruptors, meta-analysis, health risk assessment, Monte Carlo simulation, carcinogenic risk 220 234 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-6641-15&slc_lang=fa&sid=1 Shahin Raeisvand شاهین رئیس وند shahin.raeisivand@gmail.com No MSc in Environmental Health Engineering, Fereidan Health Centre, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran کارشناسی ارشد مهندسی بهداشت محیط، شبکه بهداشت فریدن، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Fathollah Gholami-Borujeni فتح اله غلامی بروجنی fa.gholami@mazums.ac.ir Yes Associate Professor, Department of Environmental Health Engineering, Health Sciences Research Centre, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشیار، گروه مهندسی بهداشت محیط، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران