fa مطالعه تجمع برخی از فلزات سنگین در بافت خوراکی ماهی کپور (Cyprinus Carpio) و برآورد میزان سیبل خطر در حوزه ایرانی دریای خزر (سال 1389) بهداشت محیط زیست Environmental Health پژوهشي-کامل Research(Original) سابقه و هدف: فلزات سنگین جزوآلاینده‌های غیر قابل تجزیه می‌باشند که بر موجودات در آب از جمله ماهی‌ها اثر می‌گذارند. این مطالعه به بررسی غلظت شش فلز سنگین (روی، مس، نیکل، سرب، کادمیم و جیوه) در بافت خوراکی ماهی کپور (Cyprinus Carpio) منطقه جنوبی دریای خزر در سال 1389 به همراه تجمع زیستی و برآورد میزان سیبل خطر می‌پردازد. مواد و روش‌ها: دراین تحقیق تعداد 28 نمونه ماهی‌کپور در پره‌های صیادی و به‌وسیله تور ترال طی فصول زمستان و بهار تهیه گردید. فلزات موجود در نمونه‌های مورد نظر پس از آماده‌سازی (خشک شدن در دستگاه فریز درایر) و انجام فرآیندهای استخراج و هضم، با استفاده از دستگاه جذب اتمی مجهز به سه سیستم شعله، گرافیت و سیستم بخار اندازه‌گیری گردیدند. یافته‌ها: نتایج نشان داد حداکثر میانگین به همراه خطای معیار در بافت عضله ماهی کپور مربوط به فلزات روی و مس به ترتیب 57±185، 30/0± 68/3 میکروگرم برگرم وزن خشک بوده است. در میان فلزات سمی و غیر ضروری جیوه غلظتی برابر 17/0±50/0 میکروگرم برگرم وزن خشک داشته است و دو فلز سرب و کادمیم زیر حد تشخیص دستگاه بوده‌اند. در ضمن فاکتورتجمع زیستی برای روی بیشتر از مس و در مورد مس بیشتر از جیوه بوده است. استنتاج: مقادیر فلزات نیکل، کادمیم و سرب در عضله ماهی کپور دریای خزر در مقایسه باحد مجاز استانداردهای مختلف ناچیز بوده اما غلظت جیوه بیش‌تر از حد مجاز WHO مشاهده گردید. Background and purpose: Heavy metals are non-degradable pollutants that could accumulate in marine animals including fish. The aim of this study was to determine the levels of six heavy metals (Zn, Cu, Ni, Pb, Cd and Hg) in edible tissue of Caspian carp (Cyprinus Carpio). We also studied the bioaccumulation factor (BFA) and target hazard quotients (THQ) of this fish in the southern Iranian Caspian Sea coast. Materials and methods: Twenty eight samples of fish were collected from seine and trawl during winter and spring 2010. Heavy metals were prepared (using Freeze dryer) by digestion and extraction process and then analyzed using atomic absorption equipped with flame, graphite and cold vapor system. Results: Results showed that Zinc (185±57) and Cu (3.68±0.30) µg/g.dw were seen more amongst the contaminants in the edible tissue of the Caspian carp. Concentration of Hg was 0.50±0.17 µg/g.dw and levels of Cd and Pb were below the limit of detection. BAF of metals were Zn> Cu> Hg. Conclusion: Ni, Cd and Pb in the Caspian carp muscle were lower that standard levels, but concentration of Hg was higher than the standard levels recommended by WHO, and ERL and ERM limits. آلاینده فلزی، تجمع زیستی، سیبل خطر، ماهی کپور دریای خزر Heavy metals pollutants, bioaccumulation, Target hazard quotients, Caspian crap 33 44 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1256-83&slc_lang=fa&sid=1 Hassan Nasrollahzadeh Saravi حسن نصراله زاده ساروی hnsaravi@yahoo.com 100319475328460024213 100319475328460024213 Yes Reza Pourgholam رضا پورغلام 100319475328460024214 100319475328460024214 No Nima Pourang نیما پورنگ 100319475328460024215 100319475328460024215 No Maryam Rezaei مریم رضایی 100319475328460024216 100319475328460024216 No Asieh Makhlough آسیه مخلوق 100319475328460024217 100319475328460024217 No Horieh Unesipour حوریه یونسی پور 100319475328460024218 100319475328460024218 No