fa تعیین عوامل مؤثر بر اضافه بار آهن قلب و کبد در بیماران تالاسمی ماژور با بهره از معادلات برآوردگر تعمیم یافته اپیدمیولوژی Epidemiology پژوهشي-کامل Research(Original) سابقه و هدف: تشخیص به موقع اضافه بار آهن در اعضای مختلفی چون قلب و کبد می‌تواند کیفیت زندگی بیماران تالاسمی وابسته به تزریق خون را تا حد زیادی بهبود بخشد. این مطالعه با هدف بررسی رابطه میان *2MRI T (relaxation tim *2T Magnetic resonance imaging) قلب، کبد و سطح فریتین و نیز سنجش عوامل مؤثر بر اضافه بار آهن با استفاده از روش معادلات برآوردگر تعمیم یافته انجام گردید. مواد و روش‌ها: در این مطالعه تعداد 53 نفر از بیماران تالاسمی ماژور بیمارستان دکتر محمد کرمانشاهی در سال‌های 92-1391 مورد بررسی قرار گرفتند. به منظور بررسی رابطه میان *2MRI T قلب، کبد و سطح فریتین علاوه بر مدل خطی، مدل‌های درجه دو، نمایی و لگاریتمی نیز به داده‌ها برازش داده شد. همچنین به منظور شناسایی عوامل مؤثر بر اضافه بار آهن از روش معادلات برآوردگر تعمیم یافته استفاده گردید. یافته‌ها: مدل نمایی، مدل مناسب‌تری برای بیان رابطه میان *2MRI T قلب و سطح فریتین (170/0 = 2R) و مدل درجه دو نیز مدل بهتری برای بیان رابطه میان *2MRI T کبد و سطح فریتین (277/0 = 2R) می‌باشد. برازش مدل روش معادلات برآوردگر تعمیم یافته نشان داد، سطح فریتین (001/0 > P)، وضعیت اسپلنکتومی (001/0 > P)، داروی دسفرال (001/0 > P) و همچنین داروی اوسورال (001/0 > P) رابطه معنی‌داری را با اضافه بار آهن بدن دارند. استنتاج: استفاده از مدل‌های معادلات برآوردگر تعمیم یافته در مطالعات طولی و مطالعاتی که ماهیت همبستگی میان متغیرهای پاسخ در آن وجود دارد، ضمن نیاز به حجم نمونه کمتر، قابلیت اعتماد بیشتری نیز به دنبال خواهد داشت. Background and purpose: The diagnosis of iron overload in various organs such as heart and liver in patients with blood-transfusion-dependent thalassemia can greatly improve their quality of life. In this study, we investigated the relationship of T2*-weighted magnetic resonance imaging (MRIT2*) of heart and liver with ferritin levels also assessed the factors affecting iron overload using generalized estimation equations (GEE). Materials and methods: 53 patients with thalassemia major in Dr. Mohamed Kermanshahi hospital, Kermanshah, Iran, during 2011-12 were enrolled. To investigate the relationship of MRIT2* of heart and liver with serum ferritin levels in addition to linear models, quadratic, exponential and logarithmic data were fitted well. To identify factors influencing iron overload, generalized estimation equations was used. Results: Exponential model was more appropriate to describe the relationship of serum ferritin levels with MRIT2* of heart (R2 = 0.170) and quadratic model was more appropriate for liver (R2 = 0.277). Generalized estimation equations model showed that ferritin level (P < 0.001), splenectomy status (P < 0.001), desferal (P < 0.001), and osveral (P < 0.001) affected the iron overload. Conclusion: Using generalized estimation equations model for longitudinal studies and studies of correlation between response variables is more reliable and needs smaller sample. تالاسمی, اضافه بار آهن, *2MRI T, سطح فریتین, معادلات برآوردگر تعمیم یافته Thalassemia, iron overload, magnetic resonance imaging, ferritin level, generalized estimating equations 175 181 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-29-127&slc_lang=fa&sid=1 Amir-Hossein Hashemian امیرحسین هاشمیان 100319475328460036006 100319475328460036006 No علوم پزشکی مازندران Alireza Afshari-Safavi علیرضا فشاری صفوی alireza.afsharisafavi@gmail.com 100319475328460036007 100319475328460036007 Yes علوم پزشکی مازندران Mansour Rezaei منصور رضایی 100319475328460036008 100319475328460036008 No علوم پزشکی مازندران Mehrdad Payandeh مهرداد پاینده 100319475328460036009 100319475328460036009 No علوم پزشکی مازندران Mohammad-Reza Golpayegani محمدرضا گلپایگانی 100319475328460036010 100319475328460036010 No علوم پزشکی مازندران Shirin Fallah-Pakdel شیرین فلاح پاکدل 100319475328460036011 100319475328460036011 No علوم پزشکی مازندران