fa بررسی کارایی زایدات گیاه کلزا در حذف کادمیوم از محلول‌های آبی بهداشت محیط زیست Environmental Health پژوهشي-کامل Research(Original) سابقه و هدف: در چند سال اخیر کاربرد پسماندهای کشاورزی به عنوان جاذب در حذف فلزات سنگین افزایش چشمگیری یافته است. هدف از تحقیق حاضر، بررسی کارایی زایدات گیاه کلزا در حذف کادمیوم از محلول‌های آبی بود. مواد و روش‌ها: این تحقیق در مقیاس آزمایشگاهی و در سیستم ناپیوسته صورت گرفت. اثر عوامل زمان تماس (5، 10، 15، 30، 45، 60 و 120 دقیقه)، میزان pH (2، 4، 6 و 7)، غلظت کادمیوم (15، 30 و 60 میلی‌گرم در لیتر) و دوزهای جاذب (2/0، 6/0 و 1 گرم در 100 میلی‌لیتر) بررسی شد. محلول‌های حاوی کادمیوم به حجم 100 میلی‌لیتر، با غلظت‌های مشخص در ارلن 150 میلی‌لیتری آماده گردید. تحلیل نمونه‌ها با دستگاه اسپکترومتری جذب اتمی مدل PG-990 انجام شد. میزان مطابقت داده‌ها با ایزوترم‌های جذب Langmuir و Freundlich و نیز مدل‌های سینتیک بررسی گردید. یافته‌ها: بیشترین راندمان حذف کادمیوم 95 درصد به دست آمد که در 5 دقیقه اول اتفاق افتاد. با افزایش pH تا 6، میزان جذب کادمیوم روی جاذب افزایش یافت. جذب کادمیوم در واحد جرم جاذب با افزایش غلظت اولیه افزایش پیدا کرد. با افزایش جرم جاذب نیز میزان جذب کادمیوم در واحد جرم جاذب زیاد گردید. جذب کادمیوم توسط جاذب کلزا از ایزوترم Freundlich و سینتیک جذب از مدل شبه درجه دوم پیروی می‌نماید. استنتاج: می‌توان از پسماندهای گیاه کلزا به عنوان یک جاذب مؤثر و ارزان قیمت جهت تصفیه فاضلاب‌های دارای کادمیوم استفاده نمود. Background and purpose: Recently, using agricultural wastes as a biosorbent in removal of heavy metals has been concentrated. The aim of this study was evaluation of Canola residuals on removal of cadmium from aqueous solutions. Materials and methods: This experimental study was performed in laboratory scale in a batch system. The effect of parameters such as contact time (5, 10, 15, 30, 45, 60, and 120 minutes), pH (2, 4, 6, and 7), initiative concentration of cadmium (15, 30, and 60 mg/l) and adsorbent doses (0.2, 0.6,1 g/100 ml) was evaluated. The sampled solutions of cadmium with known concentrations in 100 ml were prepared in Erlen Mayer of 150 ml. The samples were analyzed by atomic absorption spectrometry PG-999 instrument in wavelength of 228 nm. The results were compared using the Langmuir and Freundlich isotherms and kinetic models. Results: Maximum removal of cadmium was 95% happened in primary five minutes. Optimum pH was 6. Adsorption ability of cadmium increased with increasing initiative concentration of cadmium and adsorbent dose. The adsorption isotherm obeyed Freundlich model and the adsorption kinetic followed pseudo-second-order reaction. Conclusion: Based on the results, Canola residues could be used as a low-cost and efficient biosorbent for treatment of wastewater with cadmium. زایدات کلزا, محلول آبی کادمیوم, ایزوترم, سینتیک, جذب Canola residues, cadmium solution, isotherm, kinetic, adsorption 154 163 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-29-132&slc_lang=fa&sid=1 Abdoliman Amouei عبدالایمان عموئی 100319475328460035992 100319475328460035992 No علوم پزشکی مازندران Mohammad-Hassan Ehrampoush محمد حسن احرامپوش 100319475328460035993 100319475328460035993 No علوم پزشکی مازندران Mohammad-Taghi Ghaneian محمد تقی قانعیان 100319475328460035994 100319475328460035994 No علوم پزشکی مازندران Fatemeh Asgharzadeh فاطمه اصغرزاده asgharzadeh_59@yahoo.com 100319475328460035995 100319475328460035995 Yes علوم پزشکی مازندران Abbas Mousapour عباس موسی‌پور 100319475328460035996 100319475328460035996 No علوم پزشکی مازندران Hadi Parsian هادی پارسیان 100319475328460035997 100319475328460035997 No علوم پزشکی مازندران