fa تعیین مقدار نیکل، سرب و کادمیوم در ماهی شیربت رودخانه دز بهداشت health پژوهشي-کامل Research(Original) سابقه و هدف: آلودگی اکوسیستم‌های آبی با فلزات سنگین، یک نگرانی عمده برای موجودات و سلامتی انسان است. آلاینده‌هایی مانند فلزات سنگین در طول زنجیره غذایی تجمع می‌یابند و در انتها به بدن انسان منتقل می‌شوند. در تحقیق حاضر غلظت 3 عنصر سرب، کادمیوم و نیکل در آبشش و عضله ماهی شیربت رودخانه دز مورد بررسی قرار گرفت و در نهایت، با استاندارد‌های جهانی مقایسه شد. مواد و روش‌ها: 30 نمونه ماهی شیربت از حوضه مرکزی رودخانه دز (شهرستان دزفول) توسط تور گوشگی صید گردید. سپس نمونه‌ها توسط اسید نیتریک غلیظ هضم گردیدند و سرب، کادمیوم و نیکل آن‌ها توسط دستگاه کوره گرافیتی مورد سنجش قرار گرفت. یافته‌ها: نتایح نشان داد میزان سرب، کادمیوم و نیکل در آبشش به ترتیب 013/0 ± 281/0، 009/0 ± 156/0 و 07/0 ± 315/0 میلی‌گرم در کیلوگرم بود و میزان این فلزها در بافت آبشش بیشتر ار عضله ماهی شیربت مشاهده شد. نتایج به دست آمده در آزمون t مقایسه شدند که اختلاف معنی‌داری بین میزان تجمع فلز سرب و کادمیوم در عضله و آبشش وجود داشت. همچنین در رابطه با فلز نیکل نیز نتایج نشان داد که تجمع این فلز در بافت‌های عضله و آبشش، ارتباط خطی و معنی‌داری وجود دارد (05/0 > P). استنتاج: خوشبختانه غلظت عناصر خطرناک مورد بررسی در ماهی شیربت رودخانه دز کمتر از میزان استاندارد سازمان بهداشت جهانی WHO (World Health Organization) بود. Background and purpose: Heavy metal contamination of aquatic ecosystems is a major concern for animals and human health. Pollutants such as heavy metals accumulate the food chain and at the end, they transmit to the human body. In this research, the concentrations of nickel, lead and cadmium in Barbus grypus of Dez River, Iran, were determined and compared with international standards. Materials and methods: 30 Barbus grypus were caught from the central area of Dez River (city of Dezful). Then, the fishes were digested in concentrated nitric acid, and nickel, lead and cadmium concentrations were measured using graphite furnace device. Results: The concentrations of lead, cadmium and nickel in the gill tissues were 0.281 ± 0.013, 0.156 ± 0.009, and 0.315 ± 0.070 ppm, respectively. The concentrations of lead and cadmium were significantly higher in gill tissue compared to muscle (P < 0.05). Conclusion: The results indicate that the concentrations of nickel, lead and cadmium in Barbus grypus of Dez River were less than the World Health Organization standards. غلظت فلزات سنگین, ماهی شیربت Barbus grypus, رودخانه دز Concentration of heavy metals, Barbus grypus, Dez River, Iran 232 236 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-29-144&slc_lang=fa&sid=1 Rezvan Musavi-Nadushan رضوان موسوی ندوشن 100319475328460036040 100319475328460036040 No علوم پزشکی مازندران Lida Salimi لیدا سلیمی 100319475328460036041 100319475328460036041 No علوم پزشکی مازندران Ladan Zaheri-AbdehvandAbvehvand لادن ظاهری عبده‌وند ladan_zaheri@yahoo.com 100319475328460036042 100319475328460036042 Yes علوم پزشکی مازندران