fa تعیین غلظت و ارزیابی خطر غذایی فلزات سرب، کادمیوم، مس و روی ناشی از مصرف ماهی سفید (Rutilus frisii kutum) در تالاب بین المللی میانکاله بهداشت حرفه ای Health Professiona پژوهشي-کامل Research(Original) سابقه و هدف: آزاد شدن فلزات از فعالیت‌های مختلف طبیعی و انسانی، تجمع زیستی، تجزیه‌ناپذیری زیستی و سمیت، حتی در غلظت‌های کم آن‌ها تهدیدی جدی برای موجودات و حتی انسان‌ها بوجود آورده است. در مطالعه حاضر غلظت فلزات سنگین سرب، کادمیوم، روی و مس در بافت خوراکی (عضله و پوست) ماهی سفید به‌دست آمده از تالاب بین‌المللی میانکاله و همچنین ارزیابی خطر غذایی ناشی از مصرف آن مورد بررسی قرار گرفته است. مواد و روش ها: در این تحقیق به منظور بررسی غلظت‌های فلزات سنگین تعداد 20 قطعه ماهی سفید با مجوز سازمان محیط زیست از تالاب بین‌المللی میانکاله در فصل صید جمع‌آوری گردید. غلظت فلزات مورد مطالعه با دستگاه جذب اتمی جذب اتمی مدل Scientific Equipment GBS در بافت‌های پوست و عضله تعیین شد. آنالیز آماری با استفاده از نرم‌افزار SPSS 16 انجام پذیرفت. یافته‌ها: میانگین غلظت سرب، کادمیوم، روی و مس در بافت پوست به ترتیب 38/0± 38/3، 09/0± 48/0، 10/6± 55/40، 92/0± 34/3 و در بافت عضله به ترتیب 21/0± 08/2، 06/0± 39/0، 23/3± 52/16 و 10/1± 54/4 میکروگرم بر گرم وزن تر به دست آمد. نتایج میزان فلزات تفاوت معنی‌داری را بین بافت پوست و عضله نشان داد (01/0p<). مقایسه میزان جذب روزانه (EDI) و هفتگی (EWI) فلزات با میزان مجاز ارائه شده توسط سازمان بهداشت جهانی و فائو نشان داد که میزان جذب شده پایین‌تر از حداکثر میزان قابل قبول توسط این سازمان‌ها می‌باشد استنتاج: مقایسه میزان فلزات در ماهی سفید مورد مطالعه با میزان‌های استاندارد نشان داد که میزان روی و مس در مقایسه با استانداردهای جهانی پایین‌تر بود و به‌نظر می‌رسد از لحاظ بهداشتی مشکلی را برای مصرف‌کنندگان خود ایجاد نکرده است. اما میزان فلزات کادمیوم و سرب بالاتر از استانداردهای جهانی به‌دست آمد، باید منابع آلاینده تالاب به این فلزات (پساب‌های کشاورزی و صنایع) که از طریق رودخانه وارد می‌شوند به‌طور جدی تحت کنترل و مدیریت قرار گیرند. Background and purpose: The release of metals due to different natural and human activities, bioaccumulation, biological inseparability and toxicity, even in low densities, have caused serious threat to living creatures and human. This study evaluated the concentration of heavy metals including lead, cadmium, zinc and copper in edible tissues of Caspian Kutum (Rutilus frisii kutum) in Miankaleh International Wetland and the health risk resulted from consumption of this fish. Material and Methods: During fishing season, 20 White fishes were collected from Miankaleh International Wetland with the permission of Environmental Protection organization. The densities of heavy metals in skin and muscles were determined using atomic absorption (Scientific Equipment GBS). Data was analyzed using SPSS V.16. Results: The mean densities of lead, cadmium, zinc and copper in the skin were 3.4, 0.48, 40.55, and 3.3, respectively and 2.1, 0.39, 16.52, 4.5 microgram per gram of the wet weight in muscle tissues, respectively. A significant difference was seen in the concentration of heavy metals between the skin and the muscle tissue (p<0.01). The observed EDI and EWI were found lower than the guidelines recommended by WHO and FAO. Conclusion: According to this study the concentration of zinc and copper in whitefish were lower than the standard levels, so its consumption is not a threat to the health of consumers. However, the levels of cadmium and lead in edible tissues of whitefish were found higher than international levels. Hence, the pollutants of Miankaleh wetland (i.e. industrial and agricultural wastewater) should be highly controlled. فلزات سنگین, ماهی سفید, ارزیابی خطر, میانکاله heavy metals, Whitefish, risk assessment, Miankaleh 163 170 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-29-176&slc_lang=fa&sid=1 Mehdi Hassanpour مهدی حسن پور 100319475328460037279 100319475328460037279 Yes علوم پزشکی مازندران Ghasem Rajaei قاسم رجایی 100319475328460037280 100319475328460037280 No علوم پزشکی مازندران MohammadHosein SinkaKarimi محمدحسین سینکا کریمی 100319475328460037281 100319475328460037281 No علوم پزشکی مازندران Fatemeh Ferdosian فاطمه فردوسیان 100319475328460037282 100319475328460037282 No علوم پزشکی مازندران Roghaye Maghsoudloorad رقیه مقصودلوراد 100319475328460037283 100319475328460037283 No علوم پزشکی مازندران