fa مرگ مغزی از منظر فقه شیعه و طب جدید داخلی Internal medicine پژوهشي-کامل Research(Original) سابقه و هدف : تشخیص قطعی مرگ انسان در اکثر مواردکه قلب و مغز در اثر کهولت سن یا حوادث کشنده، به طور کاملا واضح ازکارباز می ایستند، چندان مشکل نیست . اما گاهی علی رغم وجود نشانه های م رگ، تشخیص قطعی چندان آسان نیست . مرگ مغزی نمونه بارز این موارد است . لذا این مس أله مورد بحث بین فقها و پزشکان است . فواید این بحث در مسایل بسی ار زیادی از جمله اجازه یا عدم اجازه اتانازی بیمار، قطع و پیوند اعضا، جواز دفن، و ... آشکار می شود . هدف ما در این مقاله بررسی و مقایسه نظرات پزشکان و فقها شیعه در این مسأله است. مواد و رو ش ها: در پژوهش مروری جهت جمع آوری اطلاعات علاوه بر مراجعه به منابع اسلا می (قرآن و حدیث ) و کتب و مقالات تدوین شده تا سال 92 ، به پایگاه های مختلف اطلاع رسانی از قبیل: مراجعه ،Blackwell, Noormags, Oxford, IranMedex, Euthanasia.com, Hawzeh.net elm.ac.ir, ISI, Islamonline شد و پس ازجمع آوری و تجزیه و اطلاعات مقالات نتیجه گیری شد. یعنی جدایی کامل روح از « توفی » یافته ها: دانش پزشکی مرگ مغزی را پایان زندگی انسان تلقی می کند. اما قرآن بدن را مرگ قطعی می داند. استنتاج: اصولاً نگاه پزشکی و فقه در این مسأله یکسان و قابل مقایسه نیستند . زیرا پزشک با نگاه به حیات پایدار (مستقر) پیشین بیمار، برگشت به آن را درحالت مرگ مغزی محال می داند، لذا حکم به قطعیت موت می کند . اما فقیه با نگاه به احکام و مسایل پسین (پس از اطمینان از خروج کامل روح از بدن )، مرگ مغزی را یقین آور تلقی نمی کند . در نتیجه اجرای احکام فقهی و حقوقی میت را تا حصول یقین به خروج کامل روح ازبدن، جایز نمی داند. Background and purpose: Diagnosis of death due to old age or accidents, in which the heart and brain stop working, is not often so difficult. Sometimes, despite signs of death, diagnosis of death is not that easy. Brain death is an example of this type of dubious death which has been the subject of interest among jurists and physicians since the second half of the nineteenth century. This issue is of great importance in many cases such as allowing or not allowing euthanasia of the patient, organ transplant, burial, etc. The aim of this paper was to investigate brain death in Islamic law and comparing the Islamic scholars'(faqihs) opinion with that of the physicians. Material and methods: This review article included many Islamic sources such as holy Qur'an and hadith and some (electronic) references published until 2013. Results: Physicians believe that brain death is the complete and irreversible loss of brain function, and consider that as the end of life. But Faqihs, looking to the patient's future, say that - according to Quran-"Tavffi" is the complete separation of soul from the body. Conclusion: Faqihs and physicians' opinions are not the same on this issue and faqihs believe that brain-dead should not be considered completely dead, so ending their life should not be permitted. مرگ مغزی, اتانازی, مرگ مشتبه و قطعی brain death, euthanasia, dubious death 222 233 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1466-109&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Ali Afzali محمد علی افضلی afzali2006@yahoo.com 100319475328460037215 100319475328460037215 Yes علوم پزشکی مازندران