fa بررسی شیوع بالا بودن BMI و عوامل مرتبط در دانش آموزان پایه اول دبیرستان‎های شهرستان آمل روانشناسی psychology پژوهشي-کامل Research(Original) سابقه و هدف: روند رو به افزایش شیوع بالا بودنBMI (Body Mass Index) در کودکان و نوجوانان یک نگرانی جدی در بهداشت جامعه بوده و یکی از مشکلات عمده‎ای است که می‎تواند سبب ایجاد اختلالات و نارسایی‎های جسمی، روانی و اجتماعی در سال‎های بعد شود. عوامل متعددی ممکن است در بالا رفتن BMI نقش داشته باشند. این مطالعه به منظور تعیین شیوع بالا بودن BMI و عوامل مرتبط در دانش آموزان پایه اول دبیرستان‎های شهرستان آمل در سال 1392 انجام گرفت. مواد و روش ها: در این مطالعه نوع توصیفی- تحلیلی 371 دانش‎آموز پایه اول دبیرستان‎های شهرستان آمل به روش نمونه‌گیری طبقه‎ای و تصادفی انتخاب شدند. ابزار جمع‎آوری داده‎ها پرسشنامه محقق ساخته با سئوالات باز و بسته حاوی سه بخش شامل: متغیرهای فردی، متغیرهای زمینه ای و متغیرهای وابسته بوده که روایی و پایایی آن مورد تائید قرار گرفت. BMIمحاسبه شده به چهار دسته لاغر، طبیعی، اضافه وزن و چاق تقسیم و در نرم‎افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: در گروه‎بندی وزن بر اساس نمایه توده بدنی یا BMI، 76 نفر (1/20درصد) لاغر، 215 نفر (7/56درصد) طبیعی، 63 نفر (6/16درصد) اضافه وزن و 25 نفر (6/6درصد) چاق بودند. بین BMI بالا و میزان کار با رایانه رابطه معنی‎دار وجود داشت (041/0=p). بین BMI بالا و جنس، تحصیلات پدر، تحصیلات مادر، محل سکونت، نوع مدرسه، میزان مصرف فست‎فود، دفعات فعالیت‎های ورزشی، دفعات پیاده روی، مدت تماشای تلویزیون رابطه معنی‎دار وجود نداشت (05/0<P). استنتاج: نتایج این مطالعه نشان داد که حدود یک چهارم دانش‎آموزان بدون ارتباط با عمده عوامل اجتماعی و رفتاری مرتبط، BMI بالاتر از حد طبیعی دارند. ضروری است برنامه‎های مداخله‎ای برای همه گروه‎های دانش‎آموزی طراحی و اجرا گردد. Background and purpose: The increasing prevalence of overweight and obesity in children and teenagers is a serious health concern which could result in physical, mental and social disorders in next years. Several factors contribute to overweight and obesity. This study aimed to determine the factors affecting overweight and obesity among high school students in Amol (north of Iran) in 2013. Material and Methods: In this descriptive-analytical study, 381 high school students in Amol were randomly selected. Data was collected in a questionnaire containing open and closed questions including three sections: demographic variables, contextual variables and dependent variables. The validity and reliability of the questionnaire were also confirmed. The obtained BMI (Body Mass Index) was divided into four categories: underweight, normal, overweight and obese. Data was then analyzed in SPSS. Results: In this study the BMI of the students showed that 76 (20.1%) were underweight, 215 (56.7%) were normal, 63 (16.6%) were overweight, and 25 students (6.6%) were obese. There was a significant relationship between high BMI and the time spent using computer (P= 0.041). No significant relationship was found between high BMI and sex, parent’s educational background, place of residence, type of school (private or state), consumption of fast food, having exercise, going for walk, and time spent watching television (p>0.05). Conclusion: The results showed that almost a quarter of the students with high BMI were not influenced by any social or behavioral factors. However, further intervention programs should be designed for all student groups to reach more accurate conclusions. نمایه توده بدنی, دانش‌آموزان, نوجوانان, اضافه وزن, چاقی BMI, students, teenagers, overweight, obesity 174 179 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1466-127&slc_lang=fa&sid=1 Mansore Farzane منصوره فرزانه mansoure45@gmail.com 100319475328460037816 100319475328460037816 Yes علوم پزشکی مازندران Seiyed Davoud Nasrollahpour Shirvani سیدداود نصرالله پور شیروانی 100319475328460037817 100319475328460037817 No علوم پزشکی مازندران Seiyed Amad Normohammad Hoseini سید احمد نورمحمدحسینی 100319475328460037818 100319475328460037818 No علوم پزشکی مازندران Masoud Farzane مسعود فرزانه 100319475328460037819 100319475328460037819 No علوم پزشکی مازندران