fa بررسی تجمع آرسنیک، جیوه، روی، سرب، کادمیوم و مس در بافت عضله ماهی کپور معمولی بهداشت health پژوهشي-کامل Research(Original) سابقه و هدف: فلزات سنگین به دلیل قابلیت تجمع زیستی در بدن آبزیان می‌توانند خطری جدی برای امنیت غذایی و بهداشت عمومی محسوب شوند. بنابراین در این تحقیق نسبت به بررسی غلظت آرسنیک، جیوه، روی، سرب، کادمیوم و مس در بافت عضله کپور معمولی در دریاچه سد تهم در سال 1392 اقدام شد. مواد و روش ها: 25 عدد ماهی کپور به طور کاملاً تصادفی از سد تهم صید و پس از هضم اسیدی نمونه‌ها نسبت به قرائت غلظت آرسنیک، روی، سرب، کادمیوم و مس توسط دستگاه نشر اتمی و غلظت جیوه توسط دستگاه آنالیز مستقیم جیوه بر حسب میکروگرم بر گرم وزن تر اقدام شد. یافته ها: میانگین غلظت تجمع یافته عناصر آرسنیک، جیوه، روی، سرب، کادمیوم و مس بر حسب نانوگرم بر گرم وزن تر در بافت عضله ماهی کپور به ترتیب برابر با 0/5±0/17، 0/4±0/26، 0/6±0/42، 0/1±0/5، 0/2±0/8 و 0/1±0/4 می باشد. هم‌چنین مقایسه آماری میانگین غلظت عناصر با رهنمود سازمان‌های خواربار و کشاورزی ملل متحد/بهداشت جهانی نشان داد که میانگین غلظت همه عناصر کم‌تر از حد مجاز می باشد. استنتاج: گرچه در حال حاضر میانگین غلظت عناصر مورد ارزیابی در بافت عضله ماهی کپور دریاچه سد تهم بیش از حد مجاز نیست، اما عدم مدیریت اصولی منابع تامین کننده آب دریاچه به ویژه رودخانه های بالادست، می‌تواند منجر به ورود آلاینده‌ها از جمله فلزات سنگین به دریاچه سد شده و ضمن تجمع عناصر در بافت‌های بدن آبزیان ساکن، سلامت مصرف‌کنندگان را با مخاطره مواجه نماید. Background and purpose: Presence of heavy metals in the environment could constitute a hazard to food security and public health. These can be accumulated in aquatic animals such as fish, therefore, this study was conducted to investigate the As, Hg, Zn, Pb, Cd and Cu concentrations in muscle tissue of Cyprinus carpio in Taham Dam Lake in 2013. Material and Methods: Twenty five fish samples were randomly collected from Taham Dam Lake. After acid digestion, As, Zn, Pb, Cd and Cu concentrations were determined by ICP–OES and Hg concentration was determined by direct mercury analyzer. Data was analyzed using SPSS. Results: The results showed that mean concentrations of As, Hg, Zn, Pb, Cd and Cu in muscle tissue samples were 17.0±5.0, 26.0±4.0, 42.0±6.0, 5.0±1.0, 8.0±2.0, and 4.0±1.0 ng/g (wet weight), respectively. The mean concentrations of metals were significantly lower than permissible limits recommended by FAO/WHO (P<0.05). Conclusion: Although concentrations of studied heavy metals is lower than standard levels but mismanagement of water resources of the Taham Dam Lake could pollute the environment and increase the heavy metals accumulation in fish tissue, thereby endangering the health of consumers. ماهی کپور, فلز سنگین, امنیت غذایی Common carp, heavy metal, food security 184 195 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-29-212&slc_lang=fa&sid=1 Soheil Sobhanardakani سهیل سبحان اردکانی s_sobhan@iauh.ac.ir 100319475328460038995 100319475328460038995 Yes Assistant Professor, Department of the Environment, College of Basic Sciences, Islamic Azad University, Hamedan Branch, Hamedan, Iran علوم پزشکی مازندران Seyed Milad Jafari سیدمیلاد جعفری 100319475328460038996 100319475328460038996 No MSc in Environmental Sciences, Young Researchers and Elite Club, Islamic Azad University, Hamedan Branch, Hamedan, Iran علوم پزشکی مازندران