fa ارزیابی میزان آلودگی سرب در سبزیجات،آب و خاک اراضی کشاورزی آبیاری شده با آب های سطحی در شهر اهواز بهداشت health پژوهشي-کامل Research(Original) سابقه و هدف: فلزات سنگین به دلیل غیر قابل تجزیه بودن و اثرات فیزیولوژیکی که بر موجودات زنده دارند، دارای اهمیت ویژه‌ای هستند. این عناصر به علت تحرک کم به مرور در خاک انباشته شده و در نهایت وارد چرخه غذایی می‌شوند و سلامت انسان و سایر موجودات را تهدید می‌کنند. بنابراین اندازه‌گیری و پایش مستمر غلظت فلزات سنگین ضروری است. این تحقیق با هدف بررسی غلظت سرب در آب آبیاری، خاک و سبزیجات اراضی کشاورزی شهر اهواز مرکز استان خوزستان در جنوب غربی ایران انجام گرفت. مواد و روش‌ها: سبزی‌های مورد بررسی شامل ریحان، ترب و خرفه بود. نمونه‌برداری در طی سه ماه خرداد، تیر و مرداد 1392 از آب، خاک و سبزیجات اراضی کشاورزی شهر اهواز صورت گرفت. 70 نمونه از سبزیجات پس از جمع‌آوری و آماده سازی توسط دستگاه اسپکتروفتومتر جذب اتمی کوره مطابق با روش استاندارد مورد اندازه‌گیری قرار گرفت. هم‌چنین نمونه‌های آب و خاک پس از آماده‌سازی مطابق با روش‌های استاندارد مورد آنالیز قرار گرفت. مقدار فلز سنگین آنالیز شده در سبزیجات، آب و خاک با رهنمودهای (WHO) Word Health Organizationو (FAO) Food and Agriculture Organization مقایسه گردید. یافته‌ها: نتایج نشان داد که میانگین سرب در ریحان، ترب و خرفه به‌ترتیب 81/6 ±7/9، 39/1±61/10 و 65/9 ±13/11 میلی‌گرم بر کیلوگرم بود. میانگین غلظت سرب در آب و خاک به ترتیب 47/0 میلی‌گرم در لیتر و 19/10 میلی‌گرم بر کیلوگرم بود. مقایسه نتایج با حد مجاز تعیین شده توسط FAO/WHO نشان داد که مقدار سرب در سبزیجات بالاتر از میزان توصیه شده است. استنتاج: غلظت بالای سرب در سبزیجات می تواند به دلیل تجمع بالای این فلزات در خاک باشد. بنابراین پایش مستمر فلزات سنگین در خاک و آب کشاورزی نقش مهمی در کاهش خطرات محیطی تهدید کننده سلامت انسان خواهد داشت. Background and purpose: Heavy metals due to non-biodegradability and having physiological effects on living organisms are particularly important. Due to the low mobility, these elements gradually accumulate in soil and eventually enter the food chain and threaten human and other organism’s health. Therefore, measurement and monitoring of heavy metal concentrations is necessary to . The aim of this study was to evaluate the concentration of lead in irrigation water, soil and vegetables in farmlands lands in Ahwaz (southwest of Iran) Materials and methods: The studied vegetables were basil, radish and purslane. The sampling was performed during June to August in 2013 on water, soil and vegetable in Ahwaz farmlands. Seventy samples of vegetables were collected and analyzed by furnace atomic absorption spectrophotometry according to standard methods. Also, samples of water and soil were analyzed according to standard methods. The concentration of lead in vegetables, soil and irrigation water were compared with the standard values recommended by WHO and FAO. Results: Themean concentration of lead in basil, radish and purslane were 9.7, 10.61, and11.13 mg/kg, respectively. Mean concentration of lead in water and soil were 0.47 and 10.19 mg/kg, respectively. The lead contents in vegetables were higher than standard values recommended by WHO/FAO. Conclusion: High concentration of lead in vegetables could be due to high accumulation of this metal in soil. Therefore, continues monitoring of heavy metals in soil and irrigation water of farmlands plays an important role in reducing the environmental risks threating human health. فلزات سنگین, سبزیجات, آب آبیاری, خاک کشاورزی Heavy metals, vegetables, irrigation water, agricultural soil , Ahvaz 225 230 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-29-235&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Zohrehvand فاطمه زهره وند 100319475328460043173 100319475328460043173 Yes MSc Student in Environmental Health Engineering, School of Public Health, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran علوم پزشکی مازندران Afshin Takdastan افشین تکدستان Afshin_ir@yahoo.com 100319475328460043174 100319475328460043174 No Environmental Technologies Research Center, Assistant Professor, Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran علوم پزشکی مازندران Neamat Jaafarzadeh نعمت الله جعفرزاده حقیقی فرد 100319475328460043175 100319475328460043175 No Environmental Technologies Research Center, Associate Professor, Department of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran علوم پزشکی مازندران Zahra Ramezani زهرا رمضانی 100319475328460043176 100319475328460043176 No Associate Professor, Department of Pharmacology, Toxicology Research Center, Faculty of Pharmacy, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran علوم پزشکی مازندران Kambiz Ahmadi angali کامبیز احمدی انگالی 100319475328460043177 100319475328460043177 No Assistant Professor, Department of Social Medicine, Faculty of Health, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran علوم پزشکی مازندران Huria Gharibi حوریا غریبی 100319475328460043178 100319475328460043178 No MSc Student in Environmental Health Engineering, School of Public Health, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran علوم پزشکی مازندران Adel Nazarzadeh عادل نظر زاده 100319475328460043179 100319475328460043179 No MSc Student in Environmental Health Engineering, School of Public Health, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran علوم پزشکی مازندران