fa مقایسه تجمع سرب در دندان‌های شیری و دائمی مناطق شهری و روستایی شهرستان زنجان نورولوژی(بیماریهای مغز و اعصاب) Neurology پژوهشي-کامل Research(Original) سابقه و هدف: سرب جانشین کلسیم هیدروآپاتیت مینای دندان شده و به‌عنوان شاخص پایش آلودگی به‌کار می‌رود. استان زنجان از مناطق مستعد تجمع عنصر سرب است. هدف این تحقیق مقایسه مقادیر سرب در دندان‌های شیری و دائمی افراد جهت ارزیابی و تعیین ریسک آلودگی به سرب در مناطق شهری و روستایی است. مواد و روش‌ها: در مطالعه تجربی حاضر 95 دندان شیری و دائمی به‌طور تصادفی از مناطق شهری و روستاهای جنوب شهرستان زنجان جمع‌آوری شد. مقادیر سرب دندان‌ها پس از آماده‌سازی اولیه و هضم اسیدی توسط دستگاه ICP-OES تعیین گردید. یافته‌ها: میانگین مقدار سرب دندان‌های شیری و دائمی مناطق روستایی به ترتیب 78/36 و 81/45 میکروگرم بر گرم و در منطقه شهری به ترتیب 44/54 و 10/75 میکروگرم بر گرم بود. تفاوت معنی‌داری بین مقدار سرب دندان‌های شیری مناطق شهری و روستایی مشاهده شد (05/0>p). غلظت سرب دندان‌های دائمی منطقه شهری 5/1 برابر بیش تر از دندان‌های دائمی منطقه روستایی بود. غلظت سرب در دندان‌های دائمی افراد منطقه شهری با منطقه روستایی تفاوت معنی‌دار داشت. مقدار سرب دندان‌های دائمی به‌طور معنی‌داری از دندان‌های شیری بیش تر بود. غلظت سرب دندان‌های دائمی مناطق روستایی و شهری با سن افزایش یافت. تأثیر سن بر غلظت سرب دندان های دائمی معنی‌دار بود. استنتاج: دندان‌ها به‌عنوان بهترین شاخص زیستی برای تعیین غلظت عناصر سنگین هستند. غلظت سرب دندان‌ها در این تحقیق تابع جنسیت، سن و محل زندگی است. غلظت سرب دندان دختربچه‌ها و زنان مناطق روستایی کم تر از غلظت سرب دندان پسربچه‌ها و مردان منطقه شهری است. خطر آلودگی به سرب مناطق شهری بسیار بیش تر از مناطق روستایی است Background and purpose: Lead is a heavy metal, which has been replaced by calcium hydroxyapatite in tooth enamel. It is considered as an index of pollution assessment. Zanjan province is potential area for lead element accumulation. This study aimed at comparing the amount of lead in human deciduous and permanent teeth in order to evaluate and determine the risk of lead pollution in urban and rural regions in Zanjan (North West of Iran). Materials and methods: The samples were 95 deciduous and permanent teeth which were randomly collected from urban and rural regions in Zanjan. After primary preparation and acidic digestion, the lead content was measured in samples using ICP-OES Results: The mean concentrations of lead in deciduous and permanent teeth in rural regions were 36.78 and 45.81 μgg-1, respectively and in urban regions they were 54.44 and 75.10 μgg-1, respectively. Significant differences was observed in lead content of deciduous teeth in urban and rural regions (P<0.05). Also, the concentration of lead in permanent teeth in urban regions was 1.5 times higher than that of the rural regions. Lead content was significantly higher in permanent teeth compared to that of the deciduous teeth. In studied areas, lead concentrations of permanent teeth increased significantly with age. Conclusion: Teeth are the best bioindicators for determining the concentration of heavy metals. This study demonstrated that lead concentration in teeth depended on sex, age, and place of residency. According to the results, in both regions the lead concentration in samples of female teeth was less than that of male subjects. We found higher level of lead contamination in urban areas compared to rural areas. ارزیابی ریسک, زنجان, ICP-OES, شناساگرهای زیستی Risk assessment, Zanjan, ICP-OES, Bioindicator 123 135 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-29-246&slc_lang=fa&sid=1 Majid Azmi مجید عزمی 100319475328460040062 100319475328460040062 No MSc in Environmental Sciences, Faculty of Science, University of Zanjan کارشناسی ارشد محیط زیست، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران Fprpozan Ghasemian Rodsari فروزان قاسمیان رودسری F-ghasemian@znu.ac.ir 100319475328460040063 100319475328460040063 Yes Associate Professor, Department of Biology, Faculty of Science, University of Zanjan استادیار، گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران