fa طراحی و ساخت نرم افزار غربالگری هیپوتیروئیدی و فنیلکتونوری نوزادان سم شناسی toxicology پژوهشي-کامل Research(Original) <div align="right" style="direction: rtl"> کم‌کاری مادرزادی تیروئید از شایع‌ترین علل قابل پیشگیری عقب ماندگی‌ذهنی در دنیا است(1). در استان‌های مختلف ایران، از جمله اصفهان، برنامه غربالگری نوزدان از سال1382 اجرا می‌شود؛ اما در اجرای این برنامه، مشکلاتی مانند عدم جواب‌دهی کتبی یا الکترونیک به کلیه خانواده‌ها از سوی آزمایشگاه غربالگری نوزادان؛ عدم نظارت بر انجام نمونه‌گیری مجدد در موارد نیاز به غربالگری مجدد؛ عدم نظارت بر ارسال نمونه‌های تهیه شده در مراکز نمونه‌گیری به آزمایشگاه؛ عدم نظارت بر بازه زمانی سپری شده از زمان تهیه نمونه تا ارسال آن و... وجود دارد؛ بنابراین برای رفع برخی از این مشکلات، نرم‌افزاری در استان تهیه شد. هدف از این مطالعه معرفی نرم‌افزار غربالگری هیپوتیروئیدی و فنیل‌کتونوری نوزادان و مزایا و کاربردهای آن در استان اصفهان برای مدیریت مؤثر برنامه غربالگری؛ ارتقاء کیفیت اجرای فرآیندها در مراحل مختلف برنامه؛ کاهش هزینه‌های سازمان؛ حذف خطاهای فردی در نمونه‌گیری و ثبت اطلاعات و نهایتاً کاهش بیماری هیپوتیروئیدی است. پژوهش حاضر از نوع تحقیقات کاربردی است. پس از مشخص شدن مشکلات و جمع‌بندی نظرات کارشناسان و مدیران درگیر و با توجه به نیاز مراکز بهداشتی، پروژه طراحی نرم‌افزار به مراحل: 1- شناسایی فرآیندهای کاری در سطوح مختلف ارائه خدمت؛ 2- شناسایی نوع ارتباطات بین فرآیندها؛ 3- بررسی فرم‌های ثبت اطلاعات و اطلاعات منتقل شده بین فرآیندها؛ 4- مصاحبه با افراد درگیر در طرح؛ 5- تعیین نیازهای اطلاعاتی کاربران؛ 6- تهیه الگوی طراحی نرم‌افزار، انتخاب زبان برنامه‌نویسی و سیستم مدیریت بانک اطلاعاتی؛ 7- کدنویسی نرم‌افزار و کسب نظرات کارشناسان و کاربران نهایی در مراحل مختلف؛ 8- ایجاد اصلاحات در هر مرحله از طراحی و 9- اجرای نرم‌افزار و استقرار آن در کل استان تقسیم شد. برنامه‌نویسی با نرم‌افزارDelphi.net و سیستم مدیریت بانک اطلاعاتیSQL Server 2008 انجام شد. قسمت‌های مختلف نرم‌افزار شامل بخشی مربوط به رابط کاربر است که در سه سطح طراحی شده است: سطح اول، ورود اطلاعات فرم شماره یک غربالگری در محل انجام نمونه‌گیری (خانه‌های بهداشت یا مراکز بهداشتی درمانی) که توسط نمونه‌گیر انجام می‌شود؛ سطح دوم، مرکز بهداشت شهرستان که وظیفه نظارت بر عملکرد صحیح نمونه‌گیران و ثبت صحیح اطلاعات و پیگیری ثبت و انجام نمونه‌گیری‌های مجدد را بر عهده دارد و سطح سوم، آزمایشگاه مرجع استان که وظیفه دریافت و پذیرش نمونه‌ها در نرم‌افزار و انتقال نتایج آزمایش از دستگاه به نرم‌افزار را دارد. بخش دیگر خروجی‌ها بود که در سطح مراکز بهداشتی درمانی، آزمایشگاه مرجع استانی و شبکه‌های بهداشت و درمان طراحی شد. بنابراین با توجه به مشکلات موجود در فرآیندهای برنامه غربالگری هایپوتیروئیدی، از زمان استفاده از این نرم‌افزار، افزایش کیفیت و دقت در خدمات ارائه شده ‌و ثبت اطلاعات مربوطه، کاهش خطاهای فردی در ثبت اطلاعات، کاهش کارهای تکراری و وقت‌گیر، صرفه‌جویی در بسیاری از هزینه‌های متفرقه مانند پست، تلفن و...، کاهش نیروهای انسانی و بکارگیری آنها برای ارائه خدمات دیگر از جمله مزایایی است که در سطح استان شاهد آن بودیم. </div> کم کاری مادرزادی تیروئید از شایع ترین علل قابل پیشگیری (Hypothyroidism عقب ماندگی ذهنی در دنیا است ( 1). در استان های مختلف ایران، از جمله اصفهان، برنامه غربالگری نوزدان از سال 1382 اجرا می شود؛ اما در اجرای این برنامه، مشکلاتی مانند عدم جواب دهی کتبی یا الکترونیک به کلیه خانواد هها از سوی آزمایشگاه غربالگری نوزادان؛ عدم نظارت بر انجام نمون هگیری مجدد در موارد نیاز به غربالگری مجدد؛ عدم نظارت بر ارسال نمون ههای تهیه شده در مراکز نمونه گیری به آزمایشگاه؛ عدم نظارت بر بازه زمانی سپری شده از زمان تهیه نمونه تا ارسال آن و... وجود دارد؛ بنابراین برای رفع برخی از این مشکلات، نرم افزاری در استان تهیه شد. هدف از این مطالعه معرفی نر مافزار غربالگری هیپوتیروئیدی و فنیل کتونوری نوزادان و مزایا و کاربردهای آن در استان اصفهان برای مدیریت مؤثر برنامه غربالگری؛ ارتقاء کیفیت اجرای فرآیندها در مراحل مختلف برنامه؛ کاهش هزین ههای سازمان؛ حذف خطاهای فردی در نمونه گیری و ثبت اطلاعات و نهایتاً کاهش بیماری هیپوتیروئیدی است. پژوهش حاضر از نوع تحقیقات کاربردی است. پس از مشخص شدن مشکلات و جمع بندی نظرات کارشناسان و مدیران درگیر و با توجه به نیاز مراکز بهداشتی، پروژه طراحی نرم افزار به مراحل: 1 - شناسایی فرآیندهای کاری در سطوح مختلف ارائه - خدمت؛ 2- شناسایی نوع ارتباطات بین فرآیندها؛ 3 بررسی فرم های ثبت اطلاعات و اطلاعات منتقل شده - بین فرآیندها؛ 4- مصاحبه با افراد درگیر در طرح؛ 5 تعیین نیازهای اطلاعاتی کاربران؛ 6- تهیه الگوی طراحی نرم افزار، انتخاب زبان برنامه نویسی و سیستم مدیریت بانک اطلاعاتی؛ 7- کدنویسی نرم افزار و کسب نظرات کارشناسان و کاربران نهایی در مراحل مختلف؛ 8- ایجاد اصلاحات در هر مرحله از طراحی و 9 - اجرای نرم افزار و استقرار آن در کل استان تقسیم و سیستم Delphi.net شد. برنامه نویسی با نرم افزار انجام SQL Server مدیریت بانک اطلاعاتی 2008 شد. قسمت های مختلف نرم افزار شامل بخشی مربوط به است که در سه سطح طراحی (Interface) رابط کاربر شده است: سطح اول، ورود اطلاعات فرم شماره یک غربالگری در محل انجام نمونه گیری (خانه های بهداشت یا مراکز بهداشتی درمانی) که توسط نمونه گیر انجام می شود؛ سطح دوم، مرکز بهداشت شهرستان که وظیفه نظارت بر عملکرد صحیح نمون هگیران و ثبت صحیح اطلاعات و پیگیری ثبت و انجام نمونه گیری های مجدد را بر عهده دارد و سطح سوم، آزمایشگاه مرجع استان که وظیفه دریافت و پذیرش نمون هها در نر مافزار و انتقال نتایج آزمایش از دستگاه به نرم افزار را دارد. بخش دیگر خروجی ها بود که در سطح مراکز بهداشتی درمانی، آزمایشگاه مرجع استانی و شبک ههای بهداشت و درمان طراحی شد. بنابراین با توجه به مشکلات موجود در فرآیندهای برنامه غربالگری هایپوتیروئیدی، از زمان استفاده از این نرم افزار، افزایش کیفیت و دقت در خدمات ارائه شده و ثبت اطلاعات مربوطه، کاهش خطاهای فردی در ثبت اطلاعات، کاهش کارهای تکراری و وقت گیر، صرفه جویی در بسیاری از هزینه های متفرقه مانند پست، تلفن و...، کاهش نیروهای انسانی و بکارگیری آنها برای ارائه خدمات دیگر از جمله مزایایی است که در سطح استان شاهد آن بودیم. طراحی طراحی 148 149 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4374-25&slc_lang=fa&sid=1 Mahmood Mirkhalafzadeh محمود میرخلف زاده 100319475328460043546 100319475328460043546 No Information Technology, Deputy of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan فناوری اطلاعات، معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان Asefeh Haddadpoor آصفه حدادپور haddadpoor@yahoo.com 100319475328460043547 100319475328460043547 Yes Medical Engineering, Deputy of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan مهندسی پزشکی، معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان Fariba Mazroei فریبا مزروعی 100319475328460043548 100319475328460043548 No Laboratory Sciences, Deputy of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan آزمایشگاه، معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان Mehran Nasri مهران نصر 100319475328460043549 100319475328460043549 No Deputy of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان Gholamreza Bahrami غلامرضا بهرامی 100319475328460043550 100319475328460043550 No Executive Vice Chancellor, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan معاون اجرایی معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان