fa برآورد تعداد بیماری و مرگ ناشی از آلایندهNO2 در هوای پنج کلان شهر ایران در سال 1390 با استفاده از مدل AirQ بهداشت محیط زیست Environmental Health پژوهشي-کامل Research(Original) چکیده سابقه و هدف: نیاز ضروری انسان به هوا از یک سو و افزایش آلاینده‌های هوا از سوی دیگر باعث شده تا آلودگی هوا به عنوان یکی از مهم‌ترین چالش‌های بشری تبدیل گردد. آلاینده‌های هوا و از آن جمله NO2 می‌توانند اثرات بهداشتی قابل توجهی را بر روی سلامتی انسان بگذارند. از این رو بررسی اثرات بهداشتی این آلاینده، جهت کنترل آن امری ضروری می‌باشد که بدین منظور کلان شهرهای مشهد، تبریز، شیراز، اصفهان و اراک به عنوان شهرهای هدف انتخاب و از این جهت مورد بررسی قرار گرفتند. مواد و روش‌ها: در مطالعه مقطعی حاضراطلاعات لازمه از سازمان‌های حفاظت محیط زیست پنج کلان شهر ایران در سال 1390 اخذ گردید. اعتبار آن‌ها مطابق با معیارهای WHO سنجیده شد و داده‌های معتبر پس از آماده‌سازی وارد نرم‌افزار AirQ شده و نتایج استخراج گردید. یافته‌ها: شهر اصفهان با متوسط غلظت سالیانه µg/m3 128 بیش‌ترین غلظت NO2 را داشت و در تمامی شهرها این متوسط غلظت بیش‌تر از حد استاندارد کشورمان بوده است. تعداد کل مرگ، مرگ قلبی عروقی و بستری به دلیل انسداد مزمن ریوی، در مشهد به ترتیب با 286 نفر، 161 نفر و 43 نفر بیش‌ترین تعداد را داشته‌اند. استنتاج: NO2 بیش‌ترین اثرات سوء بهداشتی را به ترتیب در شهرهای مشهد و اصفهان داشته است که می‌توان آن را به بالا بودن تعداد خودروها، افزایش ترافیک شهری و متعاقبا مصرف بالای سوخت، بالا بودن جمعیت دائم و موقت در شهرهای مذهبی و توریستی مرتبط دانست. Abstract Background and purpose: Aims: Weather is one of the essential needs of human. Due to increasing of the air pollution, air pollution is one of the most important challenges of human life, in the last decades. Air pollutants, including NO2 can have significant adverse health effects on the human. Therefore, evaluation of the health effects of this pollutant is necessary for its control. The aim of this study was evaluation of health effects of NO2 on the human in Mashhad, Tabriz, Shiraz, Isfahan and Arak metropolises of Iran in 2011-2012. Materials and methods: The necessary data was obtained from Environmental Protection Agencies of related metropolises. The validity of data was evaluated according to the WHO criteria. The valid data entered into the AirQ software and the results were obtained. Results: Isfahan with the annual concentration of 128 µg/m3 has the highest concentration of NO2. In all cities, the average concentration was higher than the national standard. For total mortality, cardiovascular death and hospitalization for chronic obstructive pulmonary, Mashhad had the greatest number, with 286, 161 and 43 cases, respectively. Conclusion: the most adverse health effect of NO2 was in Mashhad and Isfahan cities, respectively. It can be explained by increasing the number of vehicles, traffic and fuel consumption and high levels of temporary and permanent population in the religious and tourist sites. آلودگی هوا, اثرات بهداشتی, کلان شهر, مدل سازی, آلاینده آلودگی هوا, اثرات بهداشتی, کلان شهر, مدل سازی, آلاینده NO2 Air Pollution, Health Effect, Metropolis, Modeling, NO2 239 249 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3397-58&slc_lang=fa&sid=1 Farshad Bahrami Asl فرشاد بهرامی اصل 100319475328460052432 100319475328460052432 No MSc Students of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran دانشجوی دکتری تخصصی مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران Majid Kermani مجید کرمانی majidkermani@yahoo.com 100319475328460052433 100319475328460052433 Yes Assistant Professor of Environmental Health Engineering Department, School of Public Health, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استادیار، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران Mina Aghaei مینا آقائی 100319475328460052434 100319475328460052434 No MSc of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran کارشناس ارشد مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Sima Karimzadeh سیما کریم زاده 100319475328460052435 100319475328460052435 No MSc of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran کارشناس ارشد مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Soheila Salahshour Arian سهیلا سلحشور آرین 100319475328460052436 100319475328460052436 No MSc Students of Environmental Health Engineering, School of Public Health, Urmia University of Medical Sciences, Urmia, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران Abas Shahsavani عباس شاهسونی 100319475328460052437 100319475328460052437 No Assistant Professor of Environmental Health Engineering Department, School of Public Health, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran استادیار، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Gholamreza Goudarzi غلامرضا گودرزی 100319475328460052438 100319475328460052438 No Assistant Professor of Environmental Health Engineering Department, School of Public Health, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran استادیار، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهوار، ایران