fa مروری بر وضعیت کنونی بیماری درماتیت سرکری: زئونوز فراموش شده در ایران و جهان انگل شناسي parasitology مروری Review درماتیت سرکری که به نام خارش شناگران نیز معروف می‌باشد، بیماری زئونوزی است که به دنبال نفوذ سرکر شیستوزوماهای پرندگان و پستانداران در پوست انسان ایجاد می‌شود. این سرکرها پس از ورود به پوست تبدیل به شیستوزومولا شده اما نمی‌توانند بیش از آن تمایز یافته، پس از مرگ با آزاد سازی مقادیر فراوان آنزیم های پروتئاز سبب ایجاد پاسخ‌های ایمنی شدید به صورت درماتیت پوستی می‌گردند. اخیراً این بیماری به عنوان یک بیماری فراموش شده در سطح جهان مورد توجه بیش‌تری قرار گرفته است. هدف از مطالعه حاضر بررسی وضعیت کنونی بیماری از جنبه های مختلف در ایران و جهان می باشد. این مطالعه از نوع مروری غیر نظام مند بوده و اطلاعات مورد نظر از پایگاه های اطلاعاتی قابل دسترس نظیر Pub Med, Web of Science, Google Scholar,SID, و Iran Medex گردآوری گردیده است. بر اساس مقالات مورد بررسی، اصلی ترین عامل ایجاد درماتیت سرکریایی انسان در ایران و جهان، جنس تریکوبیلارزیا (Trichobilharzia) است که حدود 40 گونه شناخته شده دارد و پس از آن شیستوزوماهای نشخوارکنندگان (به ویژه گاو و گوسفند) در جایگاه بعدی اهمیت قرار دارند. مرغابی سانان (خانواده آناتیده) که اغلب مهاجر و آبزی می‌باشند، به عنوان میزبان نهایی جنس تریکوبیلارزیا مطرح هستند. میزبان واسط در چرخه زندگی انواع شیستوزومای ذکر شده، غالباً حلزون های دوزیست خانواده لیمنیده می باشند. درماتیت سرکری یکی از بیماری های وابسته به شغل است و بیش تر در افرادی مانند شالیکاران و شناگران که تماس زیادی با آب دارند، مشاهده می شود. به طور کلی در ایران مطالعات اندکی بر روی این بیماری و میزبان های نهایی و واسطه عامل ایجاد آن انجام گرفته است، لذا انجام مطالعات بیش تر در این خصوص ضروری به نظر می‌رسد. در عین حال با توجه به نقش مهم پرندگان آبزی مهاجر در آلوده نمودن منابع آبی، برنامه‌ریزی راهبردی جهت کنترل این بیماری در میان پرندگان و جلوگیری از انتقال عامل بیماری به انسان، توصیه می‌گردد. Human cercarial dermatitis (HCD) known as swimmer’s itch is a zoonotic disease caused by penetration of cercariae of birds or ruminants schistosomiasis through the human skin. The cercariae can develop to schistosomula but remains in the skin until it dies. In that case, the released protease enzymes cause dermatitis. Recently, this neglected disease has received much attention in different parts of the world. This study is a narrative review of the published articles regarding the present status of HCD. The data were collected from available scientific databases such as Google Scholar, Pubmed, Web of science, Scopus, Springer and Scientific Information Database (SID), Iran medex, etc. Trichobilharzia was identified as the main causative agent of HCD which includes over 40 species of avian parasites. Also, the aquatic birds (family Anatidae) are known as the main hosts of Trichobilharzia. Several snails are known as intermediate hosts of these agents, which Lymnea is dominant (in southern regions of Iran Melanoides Tubercolata). HCD is a job-related disease which is seen mostly in paddy field workers and swimmers due to contact with contaminated water. Few studies have been conducted in Iran on this disease, so further studies are suggested. Migratory birds have an important role in infecting water resources, consequently strategic plans to control the disease among birds that could also prevent the disease transmission to humans is recommended. درماتیت سرکری, تریکو بیلارزیا, شیستوزوماها, پرندگان آبزی, نشخوارکنندگان Cercarial dermatitis, Trichobilharzia, Schistosomes, aquatic birds, ruminants 446 460 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-29-350&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Ghobaditara مریم قبادی ترا 100319475328460052540 100319475328460052540 No Msc Student in Parasitology, Molecular and Cell Biology Research Center, Student Research Committee, Faculty of Medicine, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه انگل شناسی و قارچ شناسی ، دانشکده پزشکی ، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Mahdi Fakhar مهدی فخار mahdif53@yahoo.com 100319475328460052541 100319475328460052541 Yes Associate Professor, Department of Parasitology, Molecular and Cell Biology Research Center, Faculty of Medicine Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشیار انگل شناسی، مرکز تحقیقات بیولوژی سلولی و مولکولی دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Mehdi Karamian مهدی کرمیان 100319475328460052542 100319475328460052542 No Assistant Professor, Hepatitis Research Center, School of Medicine, Birjand University of Medical Sciences, Birjand, Iran . استادیار انگل شناسی ،مرکز تحقیقات هپاتیت، دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران Mehdi Sharif مهدی شریف 100319475328460052543 100319475328460052543 No Professor, Department of Parasitology Toxoplasmosis Research Center, Faculty of Medicine, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استاد انگل شناسی، مرکز تحقیقات توکسوپلاسموز، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران