fa بررسی کیفیت میکروبی، فیزیکوشیمیایی و غلظت فلزات سنگین آب‌های بطری‌شده بهداشت محیط زیست Environmental Health پژوهشي-کامل Research(Original) چکیده سابقه و هدف: امروزه به دلایلی مانند افزایش تقاضای آب شرب سالم، محدودیت منابع آب شیرین و اطمینان از کیفیت آب‌های بطری‌شده، تمایل به مصرف این آب‌ها رشد قابل توجهی را نشان می‌دهد. لذا هدف از این مطالعه بررسی کیفیت میکروبی، فیزیکوشیمیایی و غلظت فلزات سنگین آب‌های بطری شده موجود در استان مازندران بوده است. مواد و روش‌ها: مطالعه حاضر به صورت توصیفی- مقطعی بر روی 60 بطری 5/1 لیتری از 15 مارک مختلف آب‌های بطری‌شده واحدهای تولیدی فعال در استان مازندران در فصول مختلف سال91 انجام شد. 33 مشخصه میکروبی، فیزیکی، شیمیایی وغلظت فلزات سنگین مطابق با استاندارد متد بررسی و نتایج با استانداردهای سازمان بهداشت جهانی و ملی ایران مقایسه گردید. یافته‌ها: نتایج نشان داد کیفیت میکروبی و فیزیکوشیمیایی100درصد نمونه‌های مورد مطالعه در محدوده‌ استانداردهای ملی ایران قرار دارد. از میان پارامترهای شیمیایی در مقایسه با استانداردها، فلوئور دارای کم‌ترین مقدار (01/0 میلی‌گرم در لیتر)، نیکل و بور دارای بیش‌ترین مقدار (به‌ترتیب 08/0 و 1 میلی‌گرم در لیتر) و در میان فلزات سنگین جیوه، کروم و سرب (001/0، 01/0 و 05/0 میلی‌گرم در لیتر) دارای حداکثر مقدار مجاز بودند. علاوه براین، تفاوت معنی‌داری در تمام نمونه‌ها بین مقادیر اندازه گیری شده و مقادیر درج شده بر روی برچسب بطری‌ها وجود نداشت(05/0p<). استنتاج: طبق نتایج مقادیر تمام پارامترهای میکروبی، فیزیکوشیمیایی و فلزات سنگین به غیر از نیکل در محدوده استانداردها می‌باشد. با این وجود پایش مداوم آب‌های بطری‌شده به‌علت افزایش روز افزون مصرف و توزیع مارک‌های جدید حائز اهمیت می‌باشد. Abstract Background and purpose: Nowadays, tendency to consume bottled water shows significant growth due to increase of demand for safe drinking water, limited resources of fresh water and the public beliefs about the quality of bottled water. The aims of this study were to evaluate the microbial and physicochemical quality of bottled water in Mazandaran province and their heavy metal concentration. Materials and methods: This descriptive-cross sectional study was done in 60 types of 1.5 lit bottled water from 15 different brands which have been bottled in different seasons in Mazandaran province in 2012. We assessed 33 microbial and physicochemical characteristics and concentrations of heavy metals applying standard method and compared them with those recommended by WHO and Iran National Standard Organization. Results: The analyzed samples were 100% in the range of Iran National Standard regarding microbial and physicochemical quality. Among chemical parameters, fluorine (0.01 mg/l) was the least while nickel (0.08 mg/l) and boron (1 mg/l) were the most common. Compared to standard guidelines, among heavy metals, mercury, chrome and lead were found with maximum level (0.001, 0.01 and 0.05 mg/l, respectively). There was no significant difference between the measured and listed values on the labels of bottled water (P<0.05). Conclusion: Results showed that the values of all parameters except Nickel were acceptable and did not exceed the standard guidelines for bottled water quality. However, continuous monitoring of bottled water is necessary since there is an increasing trend in consumption of bottled water and new brands are being distributed in the market. آب بطری شده, کیفیت میکروبی و فیزیکوشیمیایی, فلزات سنگین Bottled water, microbial and physicochemical quality, heavy metals 264 274 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4333-39&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Ali Zazouli محمد علی ززولی 100319475328460052449 100319475328460052449 No Associate Professor, Department of Environmental Health Engineering, Health Sciences Research Center, Faculty of Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشیار، گروه مهندسی بهداشت محیط، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Zohreh Koushki زهره کوشکی 100319475328460052450 100319475328460052450 No MSc Student in Environment Health Engineering, Student Research Committee, Faculty of Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشجوی کارشناس ارشد مهندسی بهداشت محیط، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Farzaneh Tabarinia فرزانه طبری‌نیا 100319475328460052451 100319475328460052451 No MSc in Chemistry, Mazandaran Institute of Standards and Industrial Research, Sari, Iran کارشناس ارشد شیمی، موسسه استاندارد و تحقیقات استان مازندران، ساری، ایران Hajar Tabarinia هاجر طبری‌نیا Forough_tabari85@yahoo.com 100319475328460052452 100319475328460052452 Yes MSc in Environment Health Engineering, Department of Environmental Health Engineering, Faculty of Paramedicine, Babol University of Medical Sciences, Babol, Iran کارشناس ارشد مهندسی بهداشت محیط، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بابل، ایران Hemat Gholinia همت قلی نیا 100319475328460052453 100319475328460052453 No MSc in Statics, Department of Epidemiology and Biometrics, Babol University of Medical Sciences, Babol, Iran کارشناس ارشد آمار، واحد بیومتریک و مرکز تحقیقات، دانشگاه علوم پزشکی بابل، ایران