fa برآورد مرگ و میر شیرخواران زیر یک سال و کودکان زیر پنج سال به روش غیر مستقیم با استفاده از داده های سرشماری ایران اپیدمیولوژی Epidemiology پژوهشي-کامل Research(Original) سابقه و هدف: مرگ و میر کودکان به عنوان شاخصی از توسعه کلی یک کشور و شاخص مهمی از سلامت جامعه می‌باشد. هدف از انجام این مطالعه تعیین مرگ و میر شیرخواران زیر یکسال، کودکان 1 تا 4 سال، زیر پنج سال و امید زندگی در بدو تولد به روش غیرمستقیم در 31 استان ایران و مقایسه تغییرات آن در فاصله 5 ساله با استفاده از داده‌های سرشماری سال 1385 و 1390 بوده است. مواد و روش‌ها: مطالعه حاضر از نوع توصیفی -مقطعی بوده که در آن میزان‌های مرگ و میرکودکان و امید زندگی در بدو تولد از روی تعداد فرزندان زنده به دنیا آمده، فرزندان در حال حاضر زنده و مدل غرب جدول عمر کول و دمنی در روش غیرمستقیم تراسل برآورد شد. آنالیزهای مربوط با استفاده از برنامه QFive نرم افزار MORTPAK 4.3 سازمان ملل انجام گردید. یافته‌ها: متوسط مرگ و میر شیرخواران زیر یکسال، کودکان 1 تا 4 سال، زیر پنج سال و امید زندگی در ایران در سال 85 به ترتیب 3/47، 5/14، 2/61 در هزار تولد زنده و 4/64 سال و در سال 90 به ترتیب 9/21، 1/4، 9/25 در هزار تولد زنده و 1/72 سال بود. بر اساس نتایج سرشماری سال 1390، استان‌های سیستان و بلوچستان (8/31، 8/38)، خراسان جنوبی (9/30، 7/37) و سمنان (9/29، 3/36) بیش ترین میزان مرگ و میر شیر خواران زیر یکسال و کودکان زیر پنج سال در هزار تولد زنده را داشته‌اند. در حالی که استان‌های قم (5/13، 6/15)، مازندران (8/13، 16) و تهران (8/15، 4/18) کم‌ترین میزان مرگ و میر را داشتند. استنتاج: نتایج نشان داد که شاخص‌های مرگ و میر کودکان در فاصله بین دو سرشماری کاهش چشمگیری داشته است. هم‌چنین رتبه‌بندی استان‌ها از نظر شاخص‌های مرگ و میر کودکان و امید زندگی به شناسایی مناطق عقب مانده از برنامه‌های بهداشت باروری و سلامت کودکان کمک کرده و استراتژی‌های مداخله برای کاهش مرگ و میر در این مناطق را تشدید می‌کند. Background and purpose: Infant mortality rate (IMR) is one of the most important indices and a human development index (HDI). This study was designed to estimate the IMR, under-five mortality rate (U5MR), life expectancy (LE) at birth in Iran and 31 provinces and to compare the results in five-year intervals using 2006 and 2011 census data. Materials and methods: In a cross-sectional study we used Cole-Demeny West (CD West) model using indirect method to estimate the childhood mortality rates, life expectancy at birth, number of children ever born (CEB) and children surviving (CS) rat. The analyses were performed in QFive program of MORTPAK 4.3 software. Results: IMR, U5MR, mortality rate in children aged 1- 4 and LE at birth for 2006 census were estimated to be 47.3, 14.5, 61.2 per 1000 live births and 64.4 years, respectively. Whereas, for 2011 census, they were calculated 21.9, 4.1, 25.9 per 1000 live births and 72.1 years, respectively. The maximum IMR and U5MR for 2011 were calculated in Sistan and Baloochestan (31.8, 38.8), Southern Khorasan (30.9, 37.7) and Semnan (29.9, 36.3) per 1000 live births. The minimum IMR and U5MR for 2011 were observed in Qom (13.5, 15.6), Mazandaran (13.8, 16) and Tehran (15.8, 18.4) per 1000 live births. Conclusion: The results indicate childhood mortality rates have declined dramatically during the five-year interval. In addition, ranking the provinces in terms of childhood mortality rates and LE can be used in detecting provinces poor in reproductive and child health and finally pave the way for adapting long- term health strategies. مرگ و میر زیر یکسال, مرگ و میر زیر پنج سال, روش غیرمستقیم, سرشماری, ایران Infant mortality rate, under five mortality rate, indirect technique, census, Iran 32 43 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4883-56&slc_lang=fa&sid=1 Elaheh Rafiei الهه رفیعی 100319475328460052221 100319475328460052221 No MSc in Epidemiology, Department of Epidemiology, School of Public Health, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran کارشناس ارشد اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Seyed Saied Hashemi Nazari سید سعید هاشمی نظری saeedh_1999@yahoo.com 100319475328460052222 100319475328460052222 Yes Assistant Professor of Epidemiology, Department of Epidemiology, Safety Promotion and Injury Prevention Research Center,School of Public Health, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran استادیار، گروه اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت و مرکز تحقیقات ارتقا ایمنی و پیشگیری از مصدومیت، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Yadollah Mehrabi یدالله محرابی 100319475328460052223 100319475328460052223 No Professor of Medical Statistician, Department of Epidemiology, School of Public Health, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran استاد، گروه اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران