fa ویژگی های دموگرافیک و کلینیکی بیماران مبتلا به سرطان کولورکتال داروسازی بالینی Clinical pharmacy پژوهشي-کامل Research(Original) سابقه و هدف: سرطان کولورکتال چهارمین سرطان شایع در ایران است. میزان ابتلا به این سرطان در دو دهه گذشته، به خصوص در مناطق شمالی کشور، سیر صعودی داشته است. این تحقیق با هدف به روزرسانی وضعیت دموگرافیکی و بالینی بیماران مبتلا به سرطان کولورکتال انجام شد. مواد و روش‌ها: در مطالعه توصیفی حاضر اطلاعات دموگرافیک و بالینی 364 بیمار که طی فروردین 1387 تا فروردین 1393 با تشخیص سرطان کولورکتال در بیمارستان امام خمینی (ره) ساری و کلینیک طوبی تحت درمان قرار گرفته بودند، بررسی شد. سن، جنسیت، محل تومور، stage تومور، وجود متاستاز، مکان متاستاز و علائم بالینی بیماران از جمله داده‌های جمع آوری شده بود. برای تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون مربع کای و Independent samples T-test استفاده شد. یافته‌ها: از 364 بیمار 4/53 درصد مرد و 6/46 درصد زن بودند. حدوداً یک سوم بیماران (3/31 درصد)، سن کم تر از 50 سال داشتند. تفاوت آماری معنی‌داری بین میانگین سنی در دو جنس مشاهده نشد (42/0 =p). در زمان تشخیص، 2/37 درصد بیماران در 4 stage قرار داشتند. سابقه خانوادگی سرطان در 45درصد بیماران، مثبت بود و در بین افراد زیر 50 سال این میزان به 9/63 درصد رسید. میانگین سنی در افراد با سابقه خانوادگی مثبت، کم تر از افراد با سابقه خانوادگی منفی بود (028/0= p). استنتاج: میانگین سنی ابتلا به سرطان کولورکتال در استان مازندران مخصوصاً در افرادی که دارای سابقه خانوادگی سرطان بودند، پایین تر از مطالعات مشابه بود. درصد بالایی از بیماران در زمان تشخیص در مراحل پیشرفته قرار داشتند. این یافته ها، به خصوص روی توجه بیش‌تر به علائم و نشانه های اولیه سرطان کولورکتال و انجام منظم برنامه‌های غربالگری جهت شناسایی زود هنگام سرطان کولورکتال تاکید دارند. Background and purpose: Colorectal cancer is the fourth most common cancer in Iran. The incidence of this cancer, especially in the northern regions in Iran, has increased in the last two decades. This study was designed to update the demographic and clinical characteristics of patients with colorectal cancer in Mazandaran province. Materials and methods: All patients with diagnosis of colorectal cancer who were treated during 2008-2014 in Imam Khomeini Educational Hospital and Touba polyclinic (a university affiliated center) were included. We evaluated the age, sex, location of tumor, stage of tumor, presence of metastasis, location of metastasis, and clinical symptoms. Results: Three hundred and sixty four patients, including 53.4% male and 46.6% female, were examisned. Almost one-third (31.3%) of patients were younger than 50 years of age and there was no significant difference in the mean age of both sexes (p=0.42). At time of diagnosis, 37.2% of patients were in stage 4. Family history of cancer was positive in 45%, and this rate increased to 63.9% in cases younger than 50. The mean age of patients with positive family history was lower compared to those with negative family history (P=0.028). Conclusion: The mean age of colorectal cancer in studied patients, especially those with positive family history, was lower compared to what have been found in similar studies. The majority of patients were in advanced stages at the time of diagnosis. These findings call for more attention to the initial sign and symptoms of colorectal cancer and carrying out screening programs for early diagnosis and treatment. سرطان, کولورکتال, دموگرافیک Cancer, colorectal, demographic 66 73 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4883-70&slc_lang=fa&sid=1 Abdolbaset Mirzaeipour عبدالباسط میرزایی پور 100319475328460052682 100319475328460052682 No Pharmacy Student, Students Research Committee, Faculty of Pharmacy, Mazandaran University of Medical Sciences, Mazandaran, Sari, Iran دانشجوی داروسازی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Ebrahim Salehifar ابراهیم صالحی فر Esalehifar@mazums.ac.ir 100319475328460052683 100319475328460052683 Yes Associate Professor, Department of Clinical Pharmacy, Pharmaceutical Research Center, Faculty of Pharmacy, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشیار، گروه داروسازی بالینی، مرکز تحقیقات علوم دارویی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Ghasem Janbabai قاسم جان بابایی 100319475328460052684 100319475328460052684 No Associate Professor, Department of Internal Medicine, Gastrointestinal Cancer Research Center, Faculty of Medicine, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشیار، گروه داخلی، مرکز تحقیقات سرطان دستگاه گوارش، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Bizhan Kouchaki بیژن کوچکی 100319475328460052685 100319475328460052685 No Resident of Clinical Pharmacy, Students Research Committee, Faculty of Pharmacy, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دستیار داروسازی بالینی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Samaneh Borhani سمانه برهانی 100319475328460052686 100319475328460052686 No General Practitioner, Gastrointestinal Cancer Research Center, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran پزشک عمومی، مرکز تحقیقات سرطان دستگاه گوارش، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Masoumeh Rashidi معصومه رشیدی 100319475328460052687 100319475328460052687 No MSc in Nursing, Gastrointestinal Cancer Research Center, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran کارشناس پرستاری، مرکز تحقیقات سرطان دستگاه گوارش، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران