fa بررسی فیتوشیمیایی گیاه رامنوس کورنیفولیا فارماکوگنوزی(تهیه دارو از منابع طبیعی) Pharmacognosy پژوهشي-کامل Research(Original) سابقه و هدف: گیاه رامنوس کورنیفولیا (Rhamnus cornifolia) یکی از گونه‌های خانواده عناب می‌باشد که به فراوانی در قسمت‌های مختلف ایران رویش دارد. از آنجا که گونه دیگر این خانواده یعنی Rhamnus frangula حاوی مشتقات 1و8 دی هیدروکسی آنتراکینون است که جزء مهم‌ترین مسهل‌های محرک طبقه‌بندی می‌شوند، بر آن شدیم تا گیاه رامنوس کورنیفولیا را که بر اساس اطلاعات موجود تاکنون مورد بررسی فیتوشیمیایی قرار نگرفته است، مورد بررسی قرار دهیم. مواد و روش‌ها: پس از جمع‌آوری گیاه رامنوس کورنیفولیا از 5 تا 7 کیلومتری سی سخت به سمت دنا در استان فارس، این گیاه مورد بررسی‌های ماکروسکوپی و میکروسکوپی قرار گرفته و از نظر وجود مواد مختلف مورد ارزیابی قرار گرفت. جهت جداسازی یک ترکیب آنتراکینونی از کروماتوگرافی ستونی و لایه نازک استفاده شد و سپس با روش‌های دستگاهی از جمله طیف مادون قرمز، ماوراء بنفش و جرمی شناسایی گردید. هم‌چنین اندازه‌گیری میزان خاکسترهای گیاهی، ویتامین ث و عناصر فلزی در مورد گیاه انجام شد. یافته‌ها: وجود آنتراکینون، سنوزید، تانن، فلاونوئید ، آلکالوئید و ساپونین (به میزان کم) در گیاه نشان داده شد. ترکیب جدا شده با عنوان 1- هیدروکسی-3- متیل-6- وینیل-8-گلیکوزید آنتراکینون می‌باشد. میزان خاکستر تام، محلول در آب، نامحلول در اسید و سولفاته به ترتیب 1/67 درصد، 0/4 درصد، 1/56 درصد و 4/35 درصد می‌باشد. 21/12 و 670 میلی گرم می‌باشد. استنتاج: به نظر می‌رسد رامنوس کورنیفولیا گونه ای با ارزش از لحاظ وجود مواد موثره گیاهی باشد. Background and purpose: Rhamnus cornifolia is one of the species belonging to the rhamnaceae family that is abundantly found in different parts of Iran. Rhamnus frangula is one of the most important species of this family which contains anthraquinones that act as stimulant laxative. In this study we investigated Rhamnus cornifolia Boiss which to the best of our knowledge, no phytochemical study has been done on this plant yet. Materials and methods: The plants were collected from Sisakht, Iran and morphological and microscopical characters of the plant were examined. An Antrakinon compound was isolated from the bark of the plant by column and thin-layer chromatography and identified by infrared, ultraviolet and mass spectrometry. Quantitative determination of total ash, water-soluble ash, acid-insoluble ash and sulphated ash were performed in the bark of Rhamnus cornifolia. Vitamin C concentrations in leaves were determined by titrimetric method. Results: The structure of the isolated anthraquinone compound was identified to be 1-Hydroxy-3-methyl-6-vinyl-8-glycoside anthraquinone. Total ash, water-soluble ash, acid-insoluble ash and sulphated ash in the bark of Rhamnus cornifolia was 1.67%, 0.4%, 1.56% and 4.35%, respectively. Conclusion: Rhamnus cornifolia is believed to be a species that contains valuable active ingredients. رامنوس کورنیفولیا, آنتراکینون, خاکستر, ویتامین ث Rhamnus cornifolia, Anthraquinone, Ash, Vitamin C 292 306 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-29-299&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Azadbakht محمد آزادبخت 100319475328460052258 100319475328460052258 No Professor, Department of Pharmacognosy, Faculty of Pharmacy, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استاد، گروه فارماکوگنوزی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ایران Leyla Moezi لیلا معزی moezile@yahoo.com 100319475328460052259 100319475328460052259 Yes Associate Professor, Department of Pharmacology, School of Medicine, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran دانشیار، گروه فارماکولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، ایران Seyyed Mohammad Hussein Tabaei سیدمحمدحسین طبایی 100319475328460052260 100319475328460052260 No Professor, Department of Medicinal Chemistry, School of Pharmacy, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran استاد، گروه شیمی دارویی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، ایران