fa بررسی و تحلیل تجویز و مصرف دارو در استان مازندران فارماکوگنوزی(تهیه دارو از منابع طبیعی) Pharmacognosy پژوهشي-کامل Research(Original) سابقه و هدف: نظام دارویی ازبخش‌های مهم، پیچیده و حیاتی در نظام سلامت هر کشور می‌باشد. تجویز صحیح و مصرف منطقی دارو یکی از عوامل مهم تأمین‌کننده امنیت سلامت جامعه به‌شمار می‌رود. براساس آمارهای رسمی، هر ایرانی سالانه 442 عدد دارو مصرف می‌کند که البته بخش قابل توجهی از آن‌ها را بدون تجویز پزشک و به‌صورت خودسرانه استفاده می‌کند. ایجاد مقاومت میکروبی، تداخلات دارویی و تحمیل هزینه‌های سنگین بر بیمار و سیستم دارو و درمان، از جمله عواقب مصرف غیرمنطقی دارو می‌باشد. هدف از مطالعه‌ حاضر بررسی و تحلیل مصرف دارو در بخش بستری و سرپایی استان مازندران می‌باشد. مواد و روش‌ها: ر مطالعه تجربی حاضر ابتدا با استفاده از سیستم اطلاعات بیمارستانی (HIS) 23 بیمارستان دولتی و استعلام از داروخانه 11 بیمارستان خصوصی و تامین اجتماعی، داروهای پرمصرف هر بیمارستان به تفکیک انتخاب گردید، سپس داده‌ها در برنامه Excel وارد شد و 20 داروی اول پرمصرف استان در بخش بستری از نظر عددی و ریالی در سال 92 به دست آمد. اطلاعات مربوط به بخش سرپایی نیز از طریق برنامه نسخه‌پرداز جمع‌آوری گردید. سپس به تحلیل و بررسی داده‌های حاصله و هم‌چنین مقایسه این داده‌ها با آمارهای ارائه شده در منبع اطلاعاتی Medscape پرداخته شد. یافته‌ها: در بخش بستری 7 قلم از 20 قلم داروی پر مصرف ریالی استان را آنتی‌بیوتیک‌ها و 100درصد را داروهای تزریقی تشکیل دادند. هم‌چنین داروهای گران قیمتی نظیر آلبومین، پنتوپرازول، IVIG وغیره 9 عدد از 20 عدد داروی پرفروش ریالی استان را تشکیل دادند. در بخش سرپایی نیز آمپول دگزامتازون اولین داروی تجویز شده در نسخ استان بوده است. استنتاج: یافته‌های مطالعه نشان داد که نحوه تجویز و مصرف دارو در استان مازندران به دلیل نسبت بالای آنتی‌بیوتیک‌ها و داروهای تزریقی در بخش بستری نیاز به بازنگری دارد. هم‌چنین در بخش سرپایی نیز مغایرت با آمارهای جهانی نشان‌دهنده نیاز به نظارت بیش‌تر در نسخه نویسی می‌باشد. Background and purpose: Drug supply system is one of the most important parts of every healthcare system. Logical prescription and rational use of drugs are important factors that guarantee health in the society. According to official reports, every Iranian consumes 442 drugs per year, amongst which a considerable number is not prescribed by physicians. Emergence of microbial resistances, adverse drug reactions and increasing burden of unnecessary health care spending are due to irrational use of drugs. This study aimed at investigating the consumption and prescription of drugs in Mazandaran Province in inpatient and outpatient settings. Materials and methods: In an experimental study, 23 governmental hospitals and 11 private and Social Security hospitals were chosen by Health Information System (HIS). Then a list of top-selling drugs (2013-2014) and their prices in outpatient settings was obtained. The information of outpatient settings was also collected by Noskhe Pardaz software. Data was then analyzed and compared with the reports provided by Medscape. Results: In the top-selling list of the inpatient settings, there were twenty drugs (all in injection form), of which, seven were antibiotics. Also, expensive drugs such as Albumin, Vial Pantoprazole and IVIG were amongst the nine highly consumed drugs. In outpatient settings, injectable form of Dexamethasone was found prescribed more than other drugs in Mazandaran. Conclusion: High numbers of antibiotics and injectable drugs used for inpatients and outpatients in Mazandaran province calls for more focused attention on consumption and prescription of drugs دارو, مازندران, داروی پرمصرف Drug, Mazandaran province, highly consumed drug 44 52 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4883-57&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Azadbakht محمد آزادبخت 100319475328460052236 100319475328460052236 No Professor, Department of Pharmacognosy, Faculty of Pharmacy, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استاد، گروه فارماکوگنوزی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Seyede Mobina Mirjani سیده مبینا میرجانی 100319475328460052237 100319475328460052237 No Doctor of Pharmacy, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دکتر داروساز، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Majid Yousofi مجید یوسفی 100319475328460052238 100319475328460052238 No Doctor of Pharmacy, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دکتر داروساز، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Mina Amini مینا امینی drminaamini@yahoo.com 100319475328460052239 100319475328460052239 Yes Doctor of Pharmacy, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دکتر داروساز، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران