fa تعیین مقدار نیکل، سرب و کادمیوم در ماهی گطان رودخانه دز بهداشت محیط زیست Environmental Health گزارش کوتاه Brief Report سابقه و هدف: از آن‌جایی که اکوسیستم‌های آبی نقش مهمی را در تامین نیازهای انسان به خصوص تغذیه ایفا می‌کند، از طرفی در معرض آلودگی‌های متفاوتی قرار دارند، لذا لزوم اطمینان از سطح آلودگی در این اکوسیستم‌ها حائز اهمیت است. در تحقیق حاضر غلظت 3 عنصر سرب، کادمیوم و نیکل در آبشش و عضله ماهی گطان رودخانه دز مورد بررسی قرار گرفته است. مواد و روش‌ها:. 30 نمونه ماهی گطان از حوضه‌ مرکزی رودخانه دز (شهرستان دزفول) توسط تور گوشگیر صید گردید. بافت‌های مورد نظر جدا گردید، نمونه‌های مورد نظر هضم گردید و سرب، کادمیوم و نیکل آن‌ها توسط دستگاه کوره گرافیتی مورد سنجش قرار گرفت. یافته‌ها: بر اساس نتایج میزان سرب، کادمیوم و نیکل در آبشش ماهی گطان به ترتیب 006/ ±322/0،006/0±182/0، 004/ ±219/0، و در عضله به ترتیب غلظت این فلزات 14/0±277/0، 005/0±146/0، 013/0±169/0 می‌باشد و مقدار تجمع فلزات در آب‌شش بالاتر از عضله است. هم چنین نتایج به دست آمده در آزمون t حاکی از آن بود که اختلاف معنی‌داری بین میزان تجمع فلز سرب و کادمیوم و نیکل در عضله و آبشش مشاهده شد (05/0< p). استنتاج:. نتایج این تحقیق بیان گر این بود که خوشبختانه غلظت این عناصر خطرناک در عضله ماهی گطان رودخانه دز کم تر از میزان استاندارد سازمان بهداشت جهانی WHOاست. Background and purpose: Aquatic ecosystems are important sources of food for human which are sometimes highlycontaminated. It is important to determine their levels of contaminations, so, in this study, theconcentrations of lead, cadmium and nickel was investigated in the gills and musclesof Barbusxanthopterus captured from Dez River, Iran. Materials and methods: Thirty samples of Barbusxanthopterus were captured from the central basin of Dez River using gillnet. The tissues were isolated, and the samples were digested. The concentrations of lead, cadmium and nickel were measured using a PE-4100 graphite furnace atomic absorption spectrometer. Results: The levels of lead, cadmium and nickel in gills were 0.322 ± 0.006, 0.182 ±0.006, and 0.004 ± 0.219, respectively. The concentration of these metals in muscle were 0.277 ± 0.014, 0.005 ± 0.0146, and 0.013 ± 0.165, respectively. Higher concentrations of heavy metals were found in gills. T-test revealed significant differences in the levels of nickel, lead, and cadmium between the gills and muscle. Conclusion: According to thisresearchthe concentrations of studied metals were lower than the WHO standards. غلظت فلزات سنگین, ماهی شیربتBarbusgrypus, رودخانه دز Heavy metals, Barbusxanthopterus, Dez River 197 202 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-5029-52&slc_lang=fa&sid=1 Ladan zaheri لادن ظاهری عبده وند Ladanladan38@gmail.com 100319475328460049383 100319475328460049383 Yes MSc in Fisheries, Faculty of Marine Science and Technology, Islamic Azad University, North Tehran Branch, Tehran, Iran کارشناسی ارشد شیلات، دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران، ایران Rezvan Mousavi Nadoshan رضوان موسوی ندوشن 100319475328460049384 100319475328460049384 No Assistant Professor, Department of Sea Environment, School of Marine Science and Technology, Islamic Azad University, North Tehran Branch, Tehran, Iran . استادیار، گروه محیط زیست دریایی، دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران، ایران Lida Salami لیدا سلیمی 100319475328460049385 100319475328460049385 No Assistant Professor, Department of Sea Environment, School of Marine Science and Technology, Islamic Azad University, North Tehran Branch, Tehran, Iran . استادیار، گروه محیط زیست دریایی، دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران، ایران Khadijeh Nabigahfarokhi خدیجه نبی قهفرخی 100319475328460049386 100319475328460049386 No MBs in Fisheries, Faculty of Agriculture and Natural Resources, Young Researchers and elite Club, Islamic Azad University, Ahvaz Branch, Ahvaz, Iran کارشناس شیلات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اهواز، اهواز، ایران