fa اولویت بندی فاکتورهای مؤثر در تعیین و توصیه رژیم غذایی بیماران دیس لیپیدمی به روش تحلیل سلسله مراتبی فازی پژوهشي-کامل Research(Original) سابقه و هدف: سؤال کلیدی اکثر بیماران دچار اختلالات چربی خون از پزشکان یا مشاورین تغذیه، اولویت های تغذیه است. برای تعیین و توصیه بهترین رژیم غذایی توسط پزشکان و مشاوران تغذیه به عنوان یکی از عوامل موفقیت درمان، باید فاکتورهای زیاد و مختلفی مدنظر قرار گیرد. مواد و روش‌ها:. در این مطالعه مقطعی با هدف شناخت این قبیل فاکتورها، با استفاده از منابع معتبر موجود و مذاکره با دو متخصص تغذیه، لیستی از عوامل مرتبط با دیس لیپیدمی تهیه و در قالب یک پرسشنامه خودایفا در اختیار متخصصین داخلی و تغذیه در سه دانشگاه علوم پزشکی مشهد، تهران و کرمان قرار گرفت. سنجش نظر افراد در مورد عوامل با استفاده از مقیاس آنالوگ دیداری (Visual Analogue Scale) انجام شد. داده‌ها با استفاده از نرم افزارهای اکسل و متلب و روش‌های Fuzzification و Alpha Cut Set و تابع عضویت مثلثی فازی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. مقادیر قطعی حاصل از AHP با مقادیر فاصله ای حاصل از FAHP جایگزین و وزن هر یک از عواملی که در پرسشنامه قید شده، به صورت منفک و گروهی محاسبه گردید. یافته‌ها:. نتایج نشان داد که مهم‌ترین عوامل از نظر پاسخگویان به ترتیب عبارتند از شاخص توده بدنی(BMI)، سطح LDL سرم، الگوی غذاخوردن روزانه فرد، سطح کلسترول سرم و ابتلا به دیابت کنترل نشد. استنتاج:. نتایج حاصل از این مطالعه و روش انجام اولویت بندی فاکتورها می تواند به عنوان راهنما برای مشاورین در تعیین و توصیه رژیم غذایی به بیماران دچار دیس لیپیدمی و ارائه کیفیت بهتر مشاوره کمک کننده باشد. Background and purpose: A common question of patients with dyslipidemia is to know the priority of nutrients intake in their daily regimen. To make decision about the best diet and recommend it to patients, the physicians and/or nutritionists should consider a lot of factors. Materials and methods: In a cross sectional study, a self-administered questionnaire was used that contained a list of health factors related to dyslipidemia. A number of internal doctors and nutritionists in three different universities of Mashhad, Tehran and Kerman filled the questionnaires. The opinions of respondents about each factor were collected using Visual Analogue Scale. Data was analyzed applying Fuzzification, Alpha Cut Set and Fuzzy Triangular Membership Function. The exact amounts resulted from Analytic Hierarchy Process (AHP) were replaced by the amounts resulted from Fuzzy AHP (FAHP) and the weight of each factor was calculated separately and compared with the other factors by Microsoft Excel® and MATLAB®. Results: The most important factors according to respondents were: Body Mass Index (BMI), level of serum LDL, the pattern of daily repast, level of serum cholesterol and having uncontrolled diabetes mellitus. Conclusion: The findings of this study and the method of determining priorities for nutritional regimen could be used as a practical guideline for nutritionists when recommending daily regimen for dyslipidemia patients and providing better consultations. اختلالات چربی خون, رایانش نرم, فازی, تغذیه و رژیم درمانی, انفورماتیک پزشکی Dyslipidemia, soft computing, fuzzy, nutrition, biomedical informatics 107 120 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-5029-92&slc_lang=fa&sid=1 Afshin Sarafi Nejad افشین صرّافی نژاد asarafinejad@kmu.ac.ir 100319475328460052107 100319475328460052107 Yes PhD Student in Medical Informatics, Medical Informatics Research Centre, Institute for Future Studies in Health, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran دانشجوی دکترای تخصصی انفورماتیک پزشکی، مرکز تحقیقات انفورماتیک پزشکی، پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران Alireza Rowhanimanesh علیرضا روحانی منش 100319475328460052108 100319475328460052108 No Assistant Professor, Department of Electrical Engineering, Faculty of Engineering, Neyshabur University, Neyshabur, Iran استادیار، گروه مهندسی برق، دانشکده مهندسی، دانشگاه نیشابور، نیشابور، ایران Mohammadreza Akbarzadeh Totonchi محمدرضا اکبرزاده توتونچی 100319475328460052109 100319475328460052109 No Professor, Department of Electrical Engineering, Faculty of Engineering, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran استاد، گروه مهندسی برق، دانشکده مهندسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران