fa بررسی عوامل مرتبط با رفتارهای خودمراقبتی در بیماران مبتلا به دیابت نوع دوم اپیدمیولوژی Epidemiology پژوهشي-کامل Research(Original) سابقه و هدف: دیابت شایع‌ترین بیماری متابولیک در دنیا است. مهم‌ترین عامل کنترل این بیماری رفتارهای خودمراقبتی است. هدف از این مطالعه بررسی تاثیر متغیرهای طول مدت ابتلا به دیابت، چاقی مرکزی و دانش دیابتی بر رفتارهای خودمراقبتی بوده است. مواد و روش‌ها: مطالعه حاضر از نوع مقطعی بوده که در آن 500 بیمار دیابتی از بین 752 بیمار تحت پوشش خانه‎های بهداشت مرکز بهداشت شهرستان آبیک در سال 1393 با استفاده از نمونه‎گیری تصادفی طبقه‌بندی شده انتخاب شدند. ابزار گردآوری، پرسش نامه‎های اطلاعات دموگرافیکی، خودمراقبتی و دانش دیابتی بود. از آزمون‎های2χ، تی مستقل و ANOVA جهت بررسی رابطه بین مشخصات دموگرافیک و خودمراقبتی استفاده شد. رگرسیون چندگانه نیز برای پیش‌گویی عوامل موثر بر خودمراقبتی مورد استفاده قرار گرفت. یافته‌ها: از ۵۰۰ بیمار منتخب ۴۶۴ نفر در مطالعه شرکت کردند (میزان پاسخ‌گویی 8/92 درصد). میانگین و انحراف معیار نمره خودمراقبتی در بیماران دیابتیک 15/1±77/3 بود. خودمراقبتی با طول مدت ابتلا به دیابت (013/0= p)، نوع رژیم درمانی (035/0= p) و چاقی شکمی (046/0= p) ارتباط معنی‎داری داشت. دانش دیابتی (123/0-= B) پس از طول مدت ابتلا به دیابت (170/0= B)، قوی‎ترین عامل پیش‎گویی کننده در رفتار خودمراقبتی بود. استنتاج: علاوه بر عوامل دموگرافیک تاثیرگذار نقش عواملی نظیر دانش دیابتی را در ارتقاء رفتارهای خودمراقبتی بیماران مبتلا به دیابت نوع دوم نمی‌توان نادیده گرفت. با توجه به نتایج این مطالعه لازم است به اهمیت ارتقاء دانش دیابتی توسط بهورزان و پزشکان تاکید گردد. Background and purpose: Diabetes is the most common metabolic disease in the world. The most important factor in controlling the disease is self-care. The purpose of this study was to evaluate the effect of some variables on self-care behaviors such as duration of disease, central obesity and diabetes knowledge. Materials and methods: In a cross-sectional study 500 diabetic patients were selected in 2014 using stratified random sampling. The subjects were chosen from 752 patients registered as diabetic in Abyek health centers. Data was collected through questionnaires about demographic information, self-care and diabetes knowledge. χ2, independent T test and ANOVA were used to examine the relationship between demographic characteristics and self-care. Also, the multiple-linear-regression was used to predict the affecting factors on self-care. Results: A total of 464 patients participated in the study resulting in the response rate of 92.8%. The mean for self-care behavior score in patients with diabetes was 3.77±1.15. There was a significant association between self-care and different parameters including duration of diabetes (P= 0.013), type of treatment (P= 0.035), and central obesity (P= 0.046). The strongest predictors of self-care behavior were duration of disease (B= 0.170) and diabetes knowledge (B=-0.123). Conclusion: Despite the role of demographic factors that influence self-care behaviors, knowledge is also of great importance. Therefore, health workers and doctors should focus more on promoting diabetes knowledge. دیابت نوع دوم, رفتارخودمراقبتی, دانش دیابتی diabetes type2, self-care, diabetes knowledge 61 72 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-5029-16&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Ali Bigdeli محمدعلی بیگدلی 100319475328460051250 100319475328460051250 No MSc in epidemiology Faculty of Public Health, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran. دانشجوی کارشناسی ارشد اپیدمیولوژی دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. Seyed Saeed Hashemi Nazari سید سعید هاشمی نظری Saeedh_1999@yahoo.com 100319475328460051251 100319475328460051251 Yes Professor of Epidemiology, Department of Epidemiology ,School of Public Health, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran. Saeedh_1999@yahoo.com - phone : 021-22432040 (Corresponding author). 3 Safety Promotion and Injury Prevention Research Center, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran . اپیدمیولوژیست و استادیار دپارتمان اپیدمیولوژی دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی 3. مرکز تحقیقات ارتقا ایمنی و پیشگیری از مصدومیت، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. Soheila Khodakarim سهیلا خداکریم 100319475328460051252 100319475328460051252 No Assistant Professor, Department of Epidemiology, Faculty of Public Health, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran استادیار آمار زیستی دپارتمان اپیدمیولوژی دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. Hamid Brodati حمید برودتی 100319475328460051253 100319475328460051253 No MD,MPH, Director of Health and Treatment Center of Abyek, Qazvin, Iran. پزشک عمومی- MPH ، مدیر شبکه بهداشت و درمان شهرستان آبیک، دانشگاه علوم پزشکی قزوین، قزوین ایران Hadi Mafi هادی مافی 100319475328460051254 100319475328460051254 No Valiasr Hospital Laboratory Director of Abyek city, Qazvin, Iran. مدیر آزمایشگاه بیمارستان ولیعصر (عج) شهرستان آبیک، قزوین ایران. Zahra gafari زهرا جعفری 100319475328460051255 100319475328460051255 No Bachelor in Midwife Abyek city health center, Qazvin, Iran. کارشناس مامایی مرکز بهداشت شهرستان آبیک، دانشگاه علوم پزشکی قزوین، قزوین ایران fariba zokaei فریبا ذکایی 100319475328460051256 100319475328460051256 No Bachelor in Midwife Abyek city health center, Qazvin, Iran. کارشناس مامایی مرکز بهداشت شهرستان آبیک، دانشگاه علوم پزشکی قزوین، قزوین ایران samir javadipour سمیر جوادی پور 100319475328460051257 100319475328460051257 No Bachelor in lab sciences Abyek city Shohada hospital, Qazvin, Iran. لیسانس علوم آزمایشگاهی بیمارستان شهدا آبیک، دانشگاه علوم پزشکی قزوین، قزوین ایران