fa بررسی روایی نسخه فارسی مقیاس ارزیابی جامع خستگی در بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس کاردرمانی Occupational therapy پژوهشي-کامل Research(Original) <p dir="RTL">سابقه و هدف: خستگی یکی از شایع‌ترین علائم در مولتیپل اسکلروزیس (ام اس) می‌باشد. ابزارهای موجود ارزیابی خستگی، شدت و یا تاثیر خستگی را می سنجند و هیچ یک قابلیت راهنمایی درمانگران در درمان و کنترل خستگی را ندارند. مقیاس ارزیابی جامع خستگی در افراد مبتلا به ام اس <span dir="LTR">(</span><span dir="LTR">CFAB-MS</span><span dir="LTR">)</span> <span dir="LTR">Fatigue Assessment Battery for Multiple Sclerosis</span> علاوه بر ارزیابی خستگی، فاکتورهای مرتبط با آن را نیز مورد ارزیابی قرار می‌دهد. هدف از مطالعه حاضر ترجمه و بومی‌سازی این پرسشنامه و بررسی روایی نسخه فارسی مقیاس ارزیابی جامع خستگی <span dir="LTR">CFAB-MS</span><span dir="LTR">)</span> در افراد مبتلا به ام اس در ایران می‌باشد.</p> <p dir="RTL">مواد و روش‌ها: پس از ترجمه مستقیم و برگردان با استفاده از روش بین‌المللی ترجمه کیفیت زندگی، نسخه فارسی <span dir="LTR">CFAB-MS</span> توسط 60 ایرانی مبتلا به ام‌اس تکمیل گردید. پرسشنامه جهت بررسی روایی صوری و محتوایی در اختیار 10 درمانگر صاحب نظر قرار داده شد و برای روایی ساختاری، ارتباط بین نمرات نسخه فارسی <span dir="LTR">CFAB-MS</span> و نمرات پرسشنامه‌های کیفیت خواب، معیار تاثیر خستگی، درد، وضعیت راه رفتن و مقیاس اضطراب و افسردگی بیمارستانی بررسی گردید.</p> <p dir="RTL">یافته‌ها: از نظر 10 درمانگری که در زمینه ام‌اس خبره بودند، همه سوالات قابل فهم و از نظر فرهنگی قابل قبول بودند. همان‌گونه که فرض شده بود، نمرات نسخه فارسی مقیاس ارزیابی جامع خستگی در بیماران ام‌اس با نمرات پرسشنامه‌های موردنظر ارتباط معنی‌داری داشت (470/0 تا 863/0 ، 001/0 <span dir="LTR">p<</span>) و روایی قابل قبول تا عالی را نشان داد.</p> <p><span dir="RTL">استنتاج:</span><span dir="RTL"> براساس نتایج به دست آمده مقیاس ارزیابی جامع خستگی در بیماران مبتلا به ام‌اس از روایی مطلوب برای ارزیابی علل خستگی در بیماران ام‌اس در ایران برخوردار است.</span></p> <p><strong>Background and purpose:</strong> Fatigue is a common symptom in multiple sclerosis (MS). Available fatigue measurement tools evaluate severity or impact of fatigue and none of them can be used to guide therapists on planning fatigue management interventions. Comprehensive Fatigue Assessment Battery for Multiple Sclerosis (CFAB-MS), in addition to assessment of the fatigue, evaluates factors related to fatigue, including sleep, pain, mobility, stress, anxiety, mood and fatigue management skills. The aim of this study was to translate the tool into Persian, adapt it culturally and establish validity of this measure in people with MS in Iran.</p> <p><strong>Materials and methods:</strong> After a forward-backward translation using the International Quality of Life Assessment process, the Persian-CFAB-MS was administered to 60 people with MS. The content validity and face validity of the tool was assessed by 10 therapists. Construct validity was assessed by measuring the associations between score of the Persian-CFAB-MS and  Modified fatigue impact scale (MFIS), the hospital anxiety and depression scale (HADS), Pittsburg sleep quality index (PSQI), Short-Form McGill Pain Questionnaire (SF-MPQ), and WALK-12. Data was then analyzed using SPSS (version 20).</p> <p><strong>Results:</strong> From the view of 10 therapists who were experts in MS, all items of the Persian-CFAB-MS were understandable and culturally acceptable to Iranians. As hypothesized the scores were significantly correlated with MFIS, HADS, PSQI, SF-MPQ and WALK-12 (ranging from 0.470 to 0.863, P<0.001), and showed satisfactory to excellent validity.</p> <p><strong>Conclusion:</strong> The results illustrated evidence to support validity of the Persian-CFAB-MS in studying the reasons for fatigue in patients with MS.</p> <p></p> مولتیپل اسکلروزیس, خستگی, روایی Multiple sclerosis, fatigue, validity 56 66 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-5029-137&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Motaharinezhad فاطمه مطهری نژاد 100319475328460055176 100319475328460055176 No MSc in Occupational Therapy, Neuromuscular Rehabilitation Research Center, Semnan University of Medical Sciences, Semnan, Iran کارشناس ارشد کاردرمانی، مرکز تحقیقات توانبخشی عصبی عضلانی، دانشگاه علوم پزشکی سمنان، سمنان، ایران Shahriar Parvaneh شهریار پروانه sh_parvaneh@yahoo.com 100319475328460055177 100319475328460055177 Yes Assistant Professor, Department of Occupational Therapy, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran 3 D Assistant Professor, Department of Occupational Science and Occupational Therapy, University of British Columbia, Vancouver, Canada استادیار، گروه آموزشی کاردرمانی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران 3. استادیار، گروه آموزشی کاردرمانی و علم کار، دانشگاه بریتیش کلمبیا، ونکوور، کانادا Setareh Ghahari ستاره قهاری 100319475328460055178 100319475328460055178 No Assistant Professor, Department of Occupational Therapy, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, IranAssistant Professor, PhD in Occupational Therapy, School of Rehabilitation Therapy, Queen`s University, Kingston, Canada استادیار، گروه آموزشی توانبخشی، دانشگاه کویینز، کینگستون، کانادااستادیار، گروه آموزشی کاردرمانی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران Amir Hoshang Bakhtiary امیرهوشنگ بختیاری 100319475328460055179 100319475328460055179 No Professor, Department of Physical Therapy, Neuromuscular Rehabilitation Research Center, Semnan University of Medical Sciences, Semnan, Iran استاد، گروه آموزشی فیزیوتراپی، مرکز تحقیقات توانبخشی عصبی عضلانی، دانشگاه علوم پزشکی سمنان، سمنان،ایران Akbar Biglarian اکبر بیگلریان 100319475328460055180 100319475328460055180 No 6Assistant Professor, Department of Statistics & Computer, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran . استادیار، گروه آمار و کامپیوتر، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران Yahya Sokhangoye یحیی سخنگویی 100319475328460055181 100319475328460055181 No Assistant Professor, Department of Physical Therapy, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran استادیار، گروه آموزشی فیزیوتراپی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران Susan Forwel سوزان فورول 100319475328460055182 100319475328460055182 No D Assistant Professor, Department of Occupational Science and Occupational Therapy, University of British Columbia, Vancouver, Canada استادیار، گروه آموزشی کاردرمانی و علم کار، دانشگاه بریتیش کلمبیا، ونکوور، کانادا