fa بررسی اثرات کیتوزان حاوی اسانس های اکالیپتوس و زیره بر مدت زمان نگهداری ماهی قزل آلا تغذيه Nutrition پژوهشي-کامل Research(Original) <p dir="RTL">سابقه و هدف: امروزه جهت افزایش مدت زمان نگهداری گوشت‌ها و فراورده‌های گوشتی، استفاده از ترکیبات نگهدارنده طبیعی رو به افزایش است. هدف از این مطالعه بررسی اثرات کیتوزان حاوی اسانس‌های اکالیپتوس و زیره بر مدت زمان نگهداری ماهی قزل‌آلا بود.</p> <p dir="RTL">مواد و روش‌ها: در این مطالعه تجربی، پس از تهیه اسانس اکالیپتوس و زیره، اثرات ضدمیکروبی اسانس‌ها به روش میکرودایلوشن علیه باکتری&rlm;های <em>شیگلا دیزانتری</em>، <em>لیستریا مونوسیتوژنز</em>، <em>استرپتوکوکوس پایوژنز </em>و <em>سالمونلا تایفی</em> بررسی شدند. سپس اثرات اسانس‌های اکالیپتوس و زیره به صورت مجزا (غلظت‌های 25/0 درصد و 5/0 درصد)، ترکیبی<br> (5/0 + 5/0 درصد) و هم‌چنین در ترکیب با کیتوزان (غلظت‌های 25/0 درصد و 5/0 درصد) بر روی کیفیت میکروبی ماهی قزل&rlm;آلا در 1&plusmn;8 درجه سانتی‌گراد در روزهای صفر، 3 و 6 بررسی شدند. نتایج با استفاده از نرم‌افزار 16 <span dir="LTR">SPSS</span> و آزمون واریانس و آزمون دانکن مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.</p> <p dir="RTL">یافته‌ها: حداقل میزان غلظت مهار کنندگی باکتری&rlm;ها و حداقل میزان باکتری&rlm;کشی باکتری&rlm;ها به ترتیب غلظت‌هایی بین 351/0 تا 25/11 و 406/1 تا 25/11 میلی&rlm;گرم در میلی&rlm;لیتر برای اسانس‌ها بود. اسانس اکالیپتوس 5/0 درصد بهترین اثر را در کاهش شمارش کلی باکتری&rlm;ها، سرماگراها و انتروباکتریاسه&rlm;ها در ماهی نشان داد. هم‌چنین استفاده از کیتوزان همراه با اسانس‌ها سبب کاهش شمارش کلی باکتری&rlm;ها، سرمادوست&rlm;ها و انتروباکتریاسه&rlm;ها در ماهی قزل&rlm;آلا شد (05/0><span dir="LTR">p</span>). اثرات ضد باکتریایی اسانس‌های تنها نسبت به حالت سینرژیستی اسانس‌ها با کیتوزان کم‌تر بود (05/0><span dir="LTR">p</span>).</p> <p dir="RTL">استنتاج: بنابراین می توان اسانس‌های مذکور را به عنوان جایگزینی برای ترکیبات نگهدارنده شیمیایی و هم‌چنین در بسته‌بندی‌های فعال در صنایع گوشت استفاده نمود.</p> <p dir="RTL"></p> <p><strong>Background and purpose:</strong> Today, the use of natural preservatives in increasing meat products shelf life has gained much attention. In this study, we aimed at evaluating the effects of eucalyptus and cuminum essential oils on microbial quality of <em>Oncorhynchus mykiss</em>.</p> <p><strong>Materials and methods:</strong> In an experimental study the eucalyptus and cuminum essential oils were prepared and their antibacterial activities were evaluated against <em>Shigella dysenteriae, Listeria monocytogenes, Streptococcus pyogenes</em><em>,</em> and <em>Salmonella typhi </em><em>by micro</em> <em>dilution method.</em> Then, the effects of eucalyptus and cuminum essential oils were examined on microbial quality of <em>Oncorhynchus mykiss</em> at 8&plusmn;1 &deg;C in zero, 3 and 6 days in different forms and concentrations (alone: eucalyptus 0.25% and cuminum 0.5%, combined: 0.5% + 0.5%, and also incorporated with chitosan: 0.25% and 0.5%). Data analysis was performed in SPSS ver.16 applying ANOVA and Duncan test.</p> <p><strong>Results:</strong> The minimum inhibitory concentration (MIC) and minimum bactericidal concentration (MBC) for the essential oils ranged between 0.351 and 11.25, and 1.406 and 11.25 mg/ml, respectively. Eucalyptus essential oil at 0.5% concentration was found to have the best effect on decreasing the total count of bacteria, enterobacteriaceae and psychrotrophic bacteria in fish. Also, combination of chitosan and the essential oils decreased the total count of bacteria, enterobacteriaceae and psychrotrophic bacteria (P<0.05). The antibacterial effects of essential oils (alone) were lower compared to synergistic antibacterial activities of essential oils with chitosan (P<0.05).</p> <p><strong>Conclusion:</strong> Eucalyptus and cuminum essential oils could be used as alternative for chemical preservatives and also in active packaging in meat industry.</p> <p></p> اکالیپتوس, زیره, قزل آلا Eucalyptus, Cuminum, Oncorhynchus mykiss 151 160 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-29-389&slc_lang=fa&sid=1 Reza Sharafati Chaleshtori رضا شرافتی چالشتری sharafati.reza@gmail.com 100319475328460084392 100319475328460084392 Yes Assistant Professor, Research Center for Biochemistry and Nutrition in Metabolic Diseases, Kashan University of Medical Sciences, Kashan, Iran . استادیار، مرکز تحقیقات بیوشیمی و تغذیه در بیماری های متابولیک، دانشگاه علوم پزشکی کاشان، کاشان، ایران Mohsen Taghizadeh محسن تقی زاده 100319475328460084393 100319475328460084393 No Associate Professor, Research Center for Biochemistry and Nutrition in Metabolic Diseases, Kashan University of Medical Sciences, Kashan, Iran دانشیار، مرکز تحقیقات بیوشیمی و تغذیه در بیماری های متابولیک، دانشگاه علوم پزشکی کاشان، کاشان، ایران Ahmad Khanalizadeh احمد خانعلی زاده 100319475328460084394 100319475328460084394 No Research Center for Biochemistry and Nutrition in Metabolic Diseases, Kashan University of Medical Sciences, Kashan, Iran کارشناس مرکز تحقیقات بیوشیمی و تغذیه در بیماری های متابولیک، دانشگاه علوم پزشکی کاشان، کاشان، ایران Sepideh Hesami سپیده حسامی 100319475328460084395 100319475328460084395 No Research Center for Biochemistry and Nutrition in Metabolic Diseases, Kashan University of Medical Sciences, Kashan, Iran کارشناس مرکز تحقیقات بیوشیمی و تغذیه در بیماری های متابولیک، دانشگاه علوم پزشکی کاشان، کاشان، ایران Zahra Heidaryan زهرا حیدریان 100319475328460084396 100319475328460084396 No Research Center for Biochemistry and Nutrition in Metabolic Diseases, Kashan University of Medical Sciences, Kashan, Iran کارشناس مرکز تحقیقات بیوشیمی و تغذیه در بیماری های متابولیک، دانشگاه علوم پزشکی کاشان، کاشان، ایران Pegah Sahebjami پگاه صاحب جمعی 100319475328460084397 100319475328460084397 No Research Center for Biochemistry and Nutrition in Metabolic Diseases, Kashan University of Medical Sciences, Kashan, Iran کارشناس مرکز تحقیقات بیوشیمی و تغذیه در بیماری های متابولیک، دانشگاه علوم پزشکی کاشان، کاشان، ایران Mehdi Khatami مهدی خاتمی 100319475328460084398 100319475328460084398 No ارشنا مایز رحقبقات ببوشبو رغذیه هر ببواری های م ابولبک، هانشگا علوم پزشک یاشان، یاشان، ایاان