fa مروری بر مقاومت پشه های آنوفل ناقل مالاریا به حشره کش ها در ایران حشره شناسی پزشکی Medical Entomology مروری Review <p dir="RTL">سابقه و هدف: پشه &rlm;های آنوفل به د&rlm;لیل این که ناقلین بیماری مالاریا می&rlm; باشند، از اهمیت ویژه &rlm;ای برخوردار هستند. در ایران 24 گونه آنوفل صید شده که 8 گونه از آن&rlm; ها ناقل قطعی مالاریا می&rlm; باشند. مالاریا به دلایل مختلف از جمله مقاومت آنوفل &rlm;ها به حشره&rlm; کش &rlm;ها، هنوز در کشور حذف نشده است.</p> <p dir="RTL">مواد و روش‌ها: در این مطالعه که به روش مروری انجام شد، با استفاده از کلمات کلیدی مانند آنوفل، مالاریا، مقاومت، ناقلین، حشره کش، مکانیسم های مقاومت و غیره و جستجو در اینترنت، سایت&rlm; های مرتبط، مجلات معتبر پزشکی و بهداشتی، <span dir="LTR">Google Scholar </span>،<span dir="LTR">PubMed </span>،<span dir="LTR">SID </span>،<span dir="LTR"> Ovid Medline, Web of Science</span>،<span dir="LTR"> irandoc</span>، سایت <span dir="LTR">WHO</span> و غیره، تعداد 160 مقاله و پایان نامه منتشر شده طی سال&rlm; های 1300 تا سال 1394 دریافت و در نهایت تعداد 60 منبع انتخاب و مورد نقد، تفسیر، تجزیه و تحلیل قرار گرفت.</p> <p dir="RTL">یافته ها: آنوفل استفنسی نسبت به سموم <span dir="LTR">DDT</span>،<span dir="LTR">Dieldrin</span> و <span dir="LTR">Malathion</span> مقاوم و نسبت به دلتامترین به سمت مقاومت پیش می&rlm;رود، هنوز گزارشی مبنی بر مقاومت <span dir="LTR">An. Fluviatilis</span>،<span dir="LTR"> An. Superpictus</span>و <span dir="LTR">An. Sacharovi</span> نسبت به سموم <span dir="LTR">DDT</span>،<span dir="LTR">Dieldrin</span> ،<span dir="LTR">Malathion</span> و <span dir="LTR">Deltamethrin</span> در ایران وجود ندارد. هم&rlm; چنین بررسی&rlm; ها نشان از مقاومت این ناقلین به حشره&rlm; کش <span dir="LTR">DDT</span> دارد.</p> <p dir="RTL">استنتاج: مقاومت به حشره کش ها به تهدیدی در برابر اثربخشی روش های مبارزه با ناقلین تبدبل شده است. این موضوع به&rlm; خصوص با در نظر گرفتن برنامه حذف مالاریا در ایران دارای اهمیت ویژه &rlm;ای است. بنابراین ارزیابی مقاومت به<br> حشره&rlm; کش &rlm;ها در ناقلین مالاریا مورد تأکید است.</p> <p><strong>Background and purpose:</strong> <em>Anopheles</em> mosquitoes are of particular importance because they transmit malaria. Implementing the malaria elimination program reduced its incidence in recent years in Iran. However, in the last decade, almost an annual average of 15 thousand cases was recorded. So far 24 species of <em>Anopheles</em> are collected in Iran of which 8 species are confirmed as malaria vectors. Despite the implementation of programs to combat malaria, it is still endemic in Iran due to various reasons including insecticide resistance among <em>Anopheles</em>.&nbsp;</p> <p><strong>Materials and methods:</strong> A review of published literature (1921-2015) was performed in electronic databases including Google Scholar, PubMed, SID, Ovid Medline, Web of Science, Irandoc, and the World Health Organization (WHO) web site. The search keywords were <em>Anopheles</em>, malaria, resistance, vectors, and mechanisms. A total of 160 articles and thesis were found from which 60 met the inclusion criteria.</p> <p><strong>Results:</strong> <em>Anopheles stephensi</em> was found resistant to DDT, Dieldrin and Malathion and becoming resistant against deltamethrin. However, no reports have been found on resistance in <em>An. Fluviatilis</em>, <em>An. Superpictus</em>, and <em>An. Sacharovi</em> against DDT, Dieldrin, Malathion, and Deltamethrin. Different studies indicated that <em>An. Maculipennis</em>, <em>An. Dthali</em>, and <em>An. culicifacies </em>are resistant to DDT.</p> <p><strong>Conclusion</strong>: Insecticide resistance is becoming a serious thtreat to the effectiveness of malaria control measures, this is specially crucial as the country embarked on the malaria elimination programme, therefore, monitoring insecticide resistance in the main malaria vectors in Iran is of paramound importance.</p> آنوفل, مقاومت, مالاریا, حشره کش, ایران Anopheles, resistance, malaria, insecticide, Iran 394 411 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1256-128&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Yousef Mogaddam محمد یوسف مقدم 100319475328460085954 100319475328460085954 No 1 MSc Student in Medical Entomology, Student Reaserch Committee, Faculty of Public Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran 2 Darmian Health Network, Birjand University of Medical Sciences, Birjand, Iran 1. دانشجوی ارشد حشره شناسی، کمیته تحقیات دانشجویی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران 2. کارشناس حشره شناسی، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران Farzad Motevalli Haghi فرزاد متولی حقی 100319475328460085955 100319475328460085955 No Assisstant Professor, Department of Medical Entomology and Vector Control, Health Sciences Research Center, Faculty of Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استادیار، گروه حشره شناسی پزشکی و مبارزه با ناقلین، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Mahmoud Fazeli-Dinan محمود فاضلی دینان 100319475328460085956 100319475328460085956 No Assisstant Professor, Department of Medical Entomology and Vector Control, Health Sciences Research Center, Faculty of Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استادیار، گروه حشره شناسی پزشکی و مبارزه با ناقلین، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Nasibeh Hosseini-Vasoukolaei نصیبه حسینی واسوکلایی 100319475328460085957 100319475328460085957 No Assisstant Professor, Department of Medical Entomology and Vector Control, Health Sciences Research Center, Faculty of Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استادیار، گروه حشره شناسی پزشکی و مبارزه با ناقلین، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Ahmad Ali Enayati احمدعلی عنایتی Ahmadali_Enayati@yahoo.com 100319475328460085958 100319475328460085958 Yes Professor, Department of Medical Entomology and Vector Control, Health Sciences Research Center, Faculty of Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استاد گروه حشره شناسی پزشکی و مبارزه با ناقلین، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران