fa ارزیابی خطر فلزات سنگین بر سلامت انسان در خاک سطحی بهداشت محیط زیست Environmental Health پژوهشي-کامل Research(Original) <p dir="RTL">چکیده</p> <p dir="RTL">سابقه و هدف: آلودگی خاک به فلزات سنگین، نگرانی بزرگ زیست محیطی است. آلاینده‌های خاک‌های شهری می‌توانند به طور مستقیم و غیر مستقیم مانند بلع، تنفس ذرات و جذب پوستی، خطرات قابل توجهی برای سلامت انسان به همراه داشته باشند. از این‌رو، هدف این پژوهش ارزیابی خطرات بهداشتی فلزات سنگین در خاک سطحی شهرستان آران و بیدگل است.</p> <p dir="RTL">مواد و روش‌ها: نوع مطالعه از نوع توصیفی- مقطعی بود. 135 نمونه خاک سطحی در سال 1392 از محدوده شهرستان آران و بیدگل جمع‌آوری شد و غلظت عناصر کادمیوم، سرب، نیکل، روی و مس در نمونه‌ها تعیین گردید. خطرات سرطان زایی و غیرسرطان زایی فلزات سنگین خاک سطحی برای سلامت انسان به تفکیک مسیرهای بلع، تنفس و جذب پوستی با استفاده از روش پیشنهادی سازمان حفاظت محیط زیست آمریکا برای کودکان و بزرگسالان ارزیابی شد.</p> <p dir="RTL">یافته‌ها: نتایج نشان داد که میانگین غلظت کل کادمیوم، سرب، نیکل، روی و مس در منطقه مورد مطالعه به ترتیب 72/0، 41/11، 87/29، 59/48 و 82/14 میلی‌گرم در کیلوگرم است؛ که این غلظت‌ها بیش‌تر از غلظت‌های زمینه بود. بیش‌ترین خطرات غیرسرطان‌زایی در هر دو گروه کودکان و بزرگسالان برای سرب (63/12 و 82/0) و کم‌ترین آن برای روی (3/0 و 04/0) بود. خطر تجمعی غیرسرطان‌زایی <span dir="LTR">(HI)</span> کل فلزات برای کودکان بالاتر از 17 و برای بزرگسالان بالاتر از 2 تعیین شد. مقادیر خطر سرطان‌زایی کادمیوم، سرب و نیکل برای کودکان ^6-10<span dir="LTR">&acute;</span>37/6، ^6-10<span dir="LTR">&acute;</span>78/6 و ^4-10<span dir="LTR">&acute;</span> 3 و برای بزرگسالان ^6-10<span dir="LTR">&acute;</span>12/1، ^6-10<span dir="LTR">&acute;</span>19/1 و ^5-10<span dir="LTR">&acute;</span>19/6 بود.</p> <p dir="RTL">استنتاج: نتایج نشان داد که خطرات سرطان زایی و غیرسرطان زایی در کودکان بیش از بزرگسالان است.</p> <p><strong>Background and purpose:</strong> Soil heavy metal contamination is a major environmental concern. Contaminants in urban soils can directly pose significant human health risks through oral ingestion, particle inhalation, and dermal contact. The purpose of this study was to determine the health risk of heavy metals in surface soils in Aran-Bidgol, Iran.</p> <p><strong>Materials and methods:</strong> A descriptive cross-sectional study was performed in which 135 topsoil samples were collected from Aran-Bidgol (in Isfahan province) and the metal concentrations of Cd, Pb, Ni, Zn and Cu were determined. Carcinogenic and non-carcinogenic human health risks of heavy metals in surface soils through oral ingestion, inhalation and dermal contact pathways for children and adults were evaluated using the US Environmental Protection Agency (EPA) approved method.</p> <p><strong>Results:</strong> The mean concentrations of Cd, Pb, Ni, Zn and Cu, were 0.72, 11.41, 29.87, 48.59, and 14.82 mg/kg, respectively, which all exceeded the background values. The highest non-cancer risks for both children and adults were found in Pb (12.63 and 0.82, respectively) while the lowest values were observed in Zn (0.3 and 0.04, respectively). The total accumulated non-cancer risk (HI) of all heavy metals for children and adults were more than 17 and 2, respectively. The cancer risk values were 6.37E-06 (Cd), 6.78E-06 (Pb), and 3E-04 (Ni) for children and 1.12E-06 (Cd), 1.19E-06 (Pb), and 6.19E-05 (Ni) for adults.</p> سرطان‌زایی, غیرسرطان‌زایی, مسیرهای مواجهه, فلزات سمی, آران و بیدگل carcinogenic, non-carcinogenic, exposure pathways, toxic metals, Aran-Bidgol 109 120 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3397-61&slc_lang=fa&sid=1 Neda Ravankhah ندا روان خواه E-mail: ravankhahneda@yahoo.com 100319475328460086235 100319475328460086235 Yes MSc in Environmental Sciences, Faculty of Natural Resources and Earth Sciences, University of Kashan, Kashan, Iran کارشناس ارشد محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه کاشان، ایران Rouhollah Mirzaei روح اله میرزایی 100319475328460086236 100319475328460086236 No Assistant Professor, Department of Environment, Faculty of Natural Resources and Earth Sciences, University of Kashan, Kashan, Iran استادیار گروه محیط زیست دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه کاشان، ایران Saeed Masoum سعید معصوم 100319475328460086237 100319475328460086237 No Assistant Professor, Department of Analytical Chemistry, Faculty of Chemistry, University of Kashan, Kashan, Iran استادیار گروه شیمی تجزیه، دانشکده شیمی، دانشگاه کاشان، ایران