fa تاثیر روش مراقبه اسلامی بر خود مراقبتی تغذیه، شاخص های تن سنجی و فشار خون بیماران دیابتی آموزش بهداشت Health Education پژوهشي-کامل Research(Original) <p dir="RTL">سابقه و هدف: دیابت شایع ترین بیماری متابولیک و شبکه‌ای از عوامل خطرزای محیطی و ژنتیک است. اساس پیشگیری و کنترل دیابت بر خود مراقبتی و آموزش بیماران استوار است. روش مراقبه اسلامی از روش‌های متداول و موفق اصلاح رفتار در اخلاق و عرفان اسلامی می‌باشد. مطالعه حاضر با هدف تعیین تاثیر روش مراقبه اسلامی بر خود مراقبتی تغذیه، شاخص‌های تن سنجی و فشارخون بیماران دیابتی انجام شد.</p> <p dir="RTL">مواد و روش<span dir="LTR">‌</span>ها: در یک کارآزمایی بالینی، 110 بیمار میانسال دیابتی نوع دو، به‌طور تصادفی به دو گروه آزمون و کنترل تقسیم شدند. رفتارهای خود مراقبتی تغذیه به وسیله پرسشنامه تعیین گردید. وزن، قد و فشار خون بیماران اندازه<span dir="LTR">‌</span>گیری شد. در هر دو گروه آزمون و کنترل، آموزش<span dir="LTR">‌</span>های یکسان با محوریت تغذیه بیماران دیابتی ارائه گردید. درگروه مداخله، آموزه‌های اسلامی و روش مراقبه تغذیه با هدف جلب رضایت خداوند، آموزش داده شد. متغیرهای پژوهش دو ماه بعد در 98 بیمار، دوباره اندازه‌گیری شدند. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار <span dir="LTR">SPSS 22</span>، و آزمون های <span dir="LTR">&nbsp;t</span>مستقل و زوجی، کای اسکوار، دقیق فیشر و کوواریانس صورت گرفت.</p> <p dir="RTL">یافته<span dir="LTR">‌</span>ها: پس از تعدیل اثر متغیرهای مخدوش گر، افزایش معنی‌دار خود مراقبتی تغذیه (002/0><span dir="LTR">p</span>) و کاهش معنی دار وزن (05/0><span dir="LTR">p</span>) بیماران گروه آزمون در مقایسه با گروه کنترل دیده شد. نتایج پژوهش بیانگر بهبود معنی دار اغلب شاخص ها در هر یک از گروه‌های آزمون و کنترل در مرحله پس از مداخله بود (001/0><span dir="LTR">p</span>).</p> <p dir="RTL">استنتاج: روش مراقبه اسلامی در ارتقای رفتارهای خود مراقبتی تغذیه و اصلاح شاخص وزن کارآیی داشت. به<span dir="LTR">‌</span>کارگیری این روش در کنترل بیماری<span dir="LTR">‌</span>های مزمن متاثر از عوامل رفتاری، توصیه می<span dir="LTR">‌</span>گردد.</p> <p align="center" dir="RTL"></p> <p align="center" dir="RTL">شماره ثبت کارآزمایی بالینی : 1<span dir="LTR">N</span>2016010325826<span dir="LTR">IRCT</span></p> <p><strong>Background and purpose:</strong> Diabetes is the most prevalent metabolic disease and a network of environmental and genetic risk factors. Control and prevention of diabetes are based on self-care and patients education. &quot;The Method of Islamic Care&quot; is a common and successful method of behavior modification in Islamic ethics and mysticism<span dir="RTL">.</span> The aim of this study was to evaluate the effect of Islamic Care Method on nutritional self-care, anthropometric indices and blood pressure in diabetic patients<span dir="RTL">.</span></p> <p><strong>Materials and methods:</strong> In a randomized clinical trial, 110 middle-aged patients with type two diabetes were randomly assigned to either the experimental or control group. Nutritional self-care behaviors were determined using a questionnaire. Weight, height and blood pressure were measured. The same education about diabetic diet was presented in both groups. In the intervention group Islamic teachings and Islamic Nutritional Care Method were taught with the intention of satisfying Allah. Two months later, the variables were measured again in 98 patients. Data analysis was performed in SPSS V.22, using Paired and Independent- samples T- Tests, Chi-square, and Analysis of covariance. &nbsp;</p> <p><strong>Results:</strong> After adjustment for confounding variables, the intervention group had a significant increase in nutritional self-care (P<span dir="RTL">></span>0.002) and significant decrease in weight (P<span dir="RTL">></span>0.05) compared with those in the control group. The results indicated significant improvements in most of the indices in both groups at post-intervention (P<span dir="RTL">></span>0.001).</p> <p><strong>Conclusion:</strong> Islamic Care Method demonstrated its efficacy in promoting nutritional self-care behaviors and reducing weight indicator. This method is recommended for controlling chronic diseases influenced by behavioral factors.</p> <p align="center"></p> <p align="center">(Clinical Trials Registry Number: IRCT2016010325826N1)</p> مراقبه اسلامی, دیابت, تغذیه, خود مراقبتی, تن سنجی Islamic Care, Diabetes, Nutrition, Self-care, Anthropometry 36 53 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-5029-256&slc_lang=fa&sid=1 Manizheh Zakizad Abkenar منیژه زکی زاد آبکنار 100319475328460086213 100319475328460086213 No PhD student in Health Education and Health Promotion, Faculty of Medical Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran دانشجوی دکترای آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده علوم پزشکی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران Fazlollah Ghofranipour فضل الله غفرانی پور ghofranf@modares.ac.ir 100319475328460086214 100319475328460086214 Yes Professor, Department of Health Education and Health Promotion, Faculty of Medical Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran استاد، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده علوم پزشکی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران Hamid Faghfoor Maghrebi حمید فغفور مغربی 100319475328460086215 100319475328460086215 No Assistant Professor, Department of Islamic Thoughts, Faculty of Theology, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran استادیار، گروه معارف اسلامی، دانشکده الهیات، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران Zahra Kashi زهرا کاشی 100319475328460086216 100319475328460086216 No Professor, Department of Internal Medicine, Diabetes Research Center, Faculty of Medicine, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استاد، گروه داخلی، مرکز تحقیقات دیابت، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Farkhondeh Amin Shokravi فرخنده امین شکروی 100319475328460086217 100319475328460086217 No Associate Professor, Department of Health Education and Health Promotion, Faculty of Medical Sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran دانشیار، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده علوم پزشکی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران