fa تعیین سطح جیوه در نمونه های خون، ادرار و هوای تنفسی دندانپزشکان ایران: مطالعه مرور سیستماتیک و متاآنالیز اپیدمیولوژی Epidemiology مروری Review <p dir="RTL"><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;">سابقه</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;"> و هدف:</span></span></span> <span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">دندانپزشکان به</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">طور مداوم در معرض بخار جیوه قرار دارند </span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">و </span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">نقش آن در</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;"> ایجاد</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;"> بسیاری از بیماری</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">های مزمن به اثبات رسیده است. لذا مطالعه</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">ی حاضر با هدف تعیین میانگین غلظت جیوه در نمونه</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">های خون، ادرار و هوای تنفسی دندانپزشکان ایران به روش مرور سیستماتیک و متاآنالیز انجام شده است.</span></span></span><br> <span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;">مواد و روش</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;">ها:</span></span></span> <span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">مطالعه</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">ی حاضر بر اساس </span></span></span><span style="font-family:b zar;">دستورالعمل های </span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">PRISMA</span></span></span> <span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">برای مطالعات مرور سیستماتیک و متاآنالیز انجام گرفت. دو نفر از پژوهشگران پایگاه</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">های فارسی و انگلیسی </span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">Magiran</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">، </span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">Iranmedex</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">، </span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">SID</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">، </span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">Medlib</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">، </span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">Scopus</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">، </span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">PubMed</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">، </span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">Science Direct </span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">، </span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">Cochrane</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">، </span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">Web of Science</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;"> و موتور جستجوی </span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">Google Scholar</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;"> را بدون محدودیت زمانی تا سال 1395 جستجو کردند. </span></span></span><span style="font-family:b zar;">برای ارزیابی ناهمگنی بین مطالعات از آزمون کوکران و شاخص </span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">I²</span></span><span style="font-family:b zar;"> استفاده شد. <span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">داده</span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">ها با استفاده از نرم</span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;">‌</span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">افزار </span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">Stata</span></span></span> <span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">نسخه 1/11 </span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">بر اساس مدل اثرات تصادفی آنالیز شدند.</span></span></span><br> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;">یافته</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;">ها:</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;"> 12 مطالعه با حجم نمونه<span style="letter-spacing:-.2pt;">‌</span>ی 1276 دندانپزشک بررسی شدند. میانگین غلظت جیوه در نمونه<span style="letter-spacing:-.2pt;">‌</span>های خون، ادرار و هوای تنفسی به ترتیب</span></span><span style="font-family:b zar;"> 21/1 </span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">&micro;g/dl</span></span><span style="font-family:b zar;">( </span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">CI</span></span><span style="font-family:b zar;"> 95%: 75/1، 67/0)، 54/5 </span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">&micro;g/l</span></span><span style="font-family:b zar;">(</span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">CI</span></span> <span style="font-family:b zar;">95%: 06/7، 03/4) و 58/7 </span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">microg/m³</span></span><span style="font-family:b zar;">( </span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">CI</span></span><span style="font-family:b zar;"> 95%: 60/12، 56/2) برآورد گردید. </span><span style="font-family:b zar;">تفاوت استاندارد شده میانگین غلظت جیوه خون </span><span style="font-family:b zar;">75/1 ( </span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">CI</span></span><span style="font-family:b zar;"> 95%: 55/3، 05/0-) </span><span style="font-family:b zar;">و ادرار </span><span style="font-family:b zar;">79/1 </span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">&micro;g/dl</span></span><span style="font-family:b zar;">(</span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">CI</span></span><span style="font-family:b zar;"> 95%: 99/4، 40/1-) </span><span style="font-family:b zar;">بین گروه های مورد و شاهد </span><span style="font-family:b zar;">بدست آمد و ارتباط از نظر آماری معنی دار نبود(05/0<</span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">P</span></span><span style="font-family:b zar;">).</span><br> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;">استنتاج:</span></span></span> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">یافته‌های این مطالعه نشان داد فاصله اطمینان 95 درصدی میانگین غلظت جیوه در نمونه‌ی ادرار دندانپزشکان ایران فراتر از حد مجاز می‌باشد. لذا دندانپزشکان ایرانی باید سالیانه از نظر </span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">غلظت </span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">جیوه ادرار مورد بررسی قرار گیرند.</span></span></span></p> <p><strong>Background and purpose:</strong> Dentists are constantly exposed to mercury vapor and its role in the development of many chronic diseases has been proven. Therefore, this study aims to determine the mean concentrations of mercury in samples of blood, urine and area air among Iranian dentists.<br> <strong>Materials and methods:</strong> This study was conducted based on PRISMA guidelines. Two authors searched Persian and English online databases including Magiran, Iranmedex, SID, Medlib, Scopus, PubMed, Science Direct, Cochrane, Web of Science and the Google Scholar search engine without time limit until 2016. To evaluate the heterogeneity of the studies, Cochran&#39;s Q test and I² index were used. Data were analyzed using Stata 11.1 software based on random effects model.<br> <strong>Results:</strong> 12 studies with a sample size of 1,276 dentists were reviewed. The mean concentration of mercury in samples of blood, urine and area air was estimated to be 1.21 &mu;g/dl (95% CI [confidence interval]: 0.67 to 1.75), 5.54 &mu;g/l (95% CI: 4.03 to 7.06) and 7.58 &mu;g/m³ (95% CI: 2.56 to 12.60), respectively. The standardized mean difference in the mercury concentration was 1.75 &mu;g/dl (95% CI: -0.05 to 3.55) in blood and 1.79 &mu;g/dl (95% CI: -1.40 to 4.99) in urine between the case and control groups (P>0.05).<br> <strong>Conclusion:</strong> The results of this study demonstrated that the 95% CI of the mean concentration of mercury in the urine samples of Iranian dentists is higher than the standard limit. Therefore, Iranian dentists should be examined annually in terms of urinary mercury concentration.</p> مواجهه شغلی, جیوه, دندانپزشکان, متاآنالیز occupational exposure, mercury, dentists, meta-analysis 203 216 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4480-4&slc_lang=fa&sid=1 Milad Azami میلاد اعظمی 100319475328460080536 100319475328460080536 No دانشجوی پزشکی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران Akram Mansouri اکرم منصوری 100319475328460080537 100319475328460080537 No کارشناس ارشد پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران Marzieh Khataee مرضیه خطایی 100319475328460080538 100319475328460080538 No دانشجوی پزشکی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران Ali Soleymani علی سلیمانی 100319475328460080539 100319475328460080539 No کارشناس ارشد مدیریت مالی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی دزفول، دزفول، ایران Kourosh Sayehmiri کوروش سایه میری sayehmiri@razi.tums.ac.ir 100319475328460080540 100319475328460080540 No دانشیار گروه آمار حیاتی، مرکز تحقیقات پیشگیری از آسیب های روانی-اجتماعی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران