fa بررسی کارایی و عملکرد تصفیه خانه فاضلاب شهری و بیمارستانی در حذف ترکیبات استروژنی از پساب بهداشت محیط زیست Environmental Health پژوهشي-کامل Research(Original) <p dir="RTL">سابقه و هدف: استروژن یک از هورمون استروئیدی است که از طریق پساب‌های شهری و بیمارستانی وارد منابع آب شده، لذا باعث ایجاد خطراتی برای موجودات آبزی به خصوص ماهی‌ها می‌شود و سلامت انسان را به مخاطره می‌اندازد. هدف از این تحقیق بررسی کارایی و عملکرد تصفیه خانه فاضلاب شهری و بیمارستانی به ویژه تصفیه بیولوژیکی در حذف ترکیبات استروژنی از فاضلاب شهری و بیمارستانی می‌باشد.</p> <p dir="RTL">مواد و روش‌ها: ردیابی استروژن در محیط‌های آبی به وسیله نمونه‌برداری انجام گرفت. تعداد 56 نمونه طی 8 ماه از نقاط مختلف تصفیه خانه فاضلاب شهری و بیمارستانی شهر اهواز گرفته شد. نمونه‌ها به روش الکترو کمی لومینسانس <strong>(</strong><span dir="LTR">ECL</span><strong>)</strong> توسط آزمایشگاه مورد آنالیز قرار گرفتند و نتایج به صورت نانوگرم بر لیتر گزارش شد.</p> <p dir="RTL">یافته‌ها: میانگین هورمون موجود در فاضلاب ورودی به تصفیه خانه فاضلاب شهری 8/58 نانوگرم بر لیتر و میانگین هورمون خروجی از تصفیه خانه 4/5 نانوگرم بر لیتر بود. میانگین هورمون موجود در ورودی تصفیه خانه بیمارستان امام خمینی شهر اهواز 8/61 نانوگرم بر لیتر و در خروجی تصفیه خانه 8/10 نانوگرم بر لیتر می‌باشد. نتایج نشان داد که تصفیه بیولوژیکی به روش لجن فعال قادر است مقادیر قابل ملاحظه‌ای از هورمون استروژن را حذف کند و به مقدار پایین‌تر از حد استاندارد پیشنهادی بین‌المللی برساند.</p> <p dir="RTL">استنتاج: مهم‌ترین مکانیسم حذف هورمون استروژن در سیستم تصفیه بیولوژیکی به ویژه فرآیند لجن فعال جذب سطحی و فرآیند تجزیه و تخریب بیولوژیکی می‌باشد. تصفیه خانه فاضلاب خصوصاً واحد تصفیه ثانویه آن در کاهش هورمون از فاضلاب موثر می‌باشد که می‌توان این موضوع را به انجام تاثیر تصفیه بیولوژیکی در این مرحله نسبت داد.</p> <p><strong>Background and purpose:</strong> Estrogen is a steroid hormone that enters water sources through urban and hospital waste water and is a serious threat to aquatic organisms, especially fish, and human health. The aim of this study was to evaluate the performance of municipal and hospital waste water treatment, especially biological treatment in removal of estrogenic compounds.</p> <p><strong>Materials and methods:</strong> Estrogens in aqueous samples were determined by tracking. Fifty six samples were obtained from various locations in Ahwaz municipal wastewater treatment plant and hospital waste water treatment facilities within 8 months. The samples were analyzed using Electrochemiluminescence (ECL). The results were reported in units of ng/L.</p> <p><strong>Results:</strong> The average influent and effluent hormone levels in municipal wastewater treatment plant were 58.8 ng/ L and 5.4 ng/L, respectively. In hospital treatment plant the average influent estrogen level was 61.8 ng/L and the average effluent level was 10.8 is ng/L. The results showed that biological treatment using activated sludge can remove significant amounts of estrogen and could reduce its level to a value lower than international standards.</p> <p><strong>Conclusion:</strong> The removal mechanism of estrogen in biological treatment system, especially activated sludge are adsorption and biological degradation. Secondary treatment of wastewater is effective in reducing hormones that could be due to wastewater biological treatment.</p> هورمون استروژن, فاضلاب شهری, فاضلاب بیمارستانی, لجن فعال, هوادهی گسترده estrogen, municipal wastewater, hospital wastewater, activated sludge, extended aeration 103 110 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-5029-315&slc_lang=fa&sid=1 Afshin Takdastan افشین تکدستان afshin_ir@yahoo.com 100319475328460085455 100319475328460085455 Yes Associate Professor, Environmental Health and Environmental Technologies Research Center, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran دانشیار، گروه مهندسی بهداشت محیط، مرکز تحقیقات فناوری های زیست محیطی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور، اهواز، ایران Adel Nazarzadeh عادل نظرزاده 100319475328460085456 100319475328460085456 No MSc in Environmental Health Engineering, School of Health, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran کارشناسی ارشد مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور، اهواز، ایران Nagmeh Oroogi نغمه عروجی 100319475328460085457 100319475328460085457 No MSc in Applied Chemistry, Ahvaz Water and Wastewater Company, Ahvaz, Iran کارشناسی ارشد شیمی کاربردی، تصفیه خانه آب، شرکت آب و فاضلاب، اهواز، ایران Parviz Javanmardi پرویز جوانمردی 100319475328460085458 100319475328460085458 No MSc in Environmental Engineering, Islamic Azad University, Khuzestan Science and Research Branch, Ahvaz, Iran کارشناسی ارشد مهندسی محیط زیست، پردیس علوم و تحقیقات خوزستان، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران