fa مقایسه موقعیت، تعداد و اندازه پلاک های مغزی در بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروز در دو گروه با سردرد میگرنی و بدون سردرد پژوهشي-کامل Research(Original) <p dir="RTL">سابقه و هدف: سردرد به عنوان یکی از سندرم‌&rlm;های درد مرتبط با مولتیپل اسکلروزیس (<span dir="LTR">MS</span>) در نظر گرفته می‌&rlm;شود. میگرن یکی از فراوان‌ترین سردردهای اولیه در میان بیماران مبتلا به <span dir="LTR">MS</span> است. هدف از این مطالعه، بررسی ارتباط بین <span dir="LTR">MS</span> و سردرد میگرنی می‌باشد.</p> <p dir="RTL">مواد و روش‌ها: مطالعه حاضر یک مطالعه توصیفی تحلیلی است که روی 60 بیمار مبتلا به <span dir="LTR">MS</span> انجام شد. در اسکن <span dir="LTR">MRI</span> مغزی به‌دست آمده از بیماران، محل ضایعه، تعداد محل‌های ضایعه و تعداد ضایعات ثبت و مقایسه گردید.</p> <p dir="RTL">یافته‌ها: این مطالعه شامل 51 بیمار زن و 9 بیمار مرد بود. 82 درصد بیماران به <span dir="LTR">MS</span> عودکننده- فروکش‌کننده و 18 درصد بیماران به <span dir="LTR">MS</span> پیشرونده ثانویه مبتلا بودند. بیماران <span dir="LTR">MS</span> مبتلا به سردرد دارای تعداد محل‌&rlm;های درگیر بیش‌تری نسبت به بیماران <span dir="LTR">MS</span> بدون سردرد بودند (0001/0=<span dir="LTR">p</span>). در مقایسه با بیماران <span dir="LTR">MS</span> بدون میگرن، بیماران <span dir="LTR">MS</span> مبتلا به میگرن دارای درگیری بیش‌تری (اندازه ضایعه بزرگ‌تر) در مغز میانی، مخچه، تالاموس، لوب‌‌های فرونتال و تمپورال بودند (05/0><span dir="LTR">p-</span>)، درحالی‌که بیماران میگرنی با اورا دارای درگیری بیش‌تر معنی‌دار در لوب فرونتال و درگیری کم‌تر معنی‌دار در لوب اکسیپتال بودند (به ترتیب 035/0=<span dir="LTR">p</span> و 011/0=<span dir="LTR">p</span>). نتایج مشابهی برای تعداد پلاک‌ها در بیماران با و بدون سردرد به دست آمد. تفاوت&rlm; در تعداد ضایعات در گروه‌&rlm;های با و بدون اورا در لوب اکسیپتال مشاهده شد(031/0=<span dir="LTR">p</span>).</p> <p dir="RTL">استنتاج: وجود پلاک‌های <span dir="LTR">MS</span> در نواحی اینفراتنتوریال عمدتاً مغز میانی و مخچه و نواحی سوپراتنتوریال غالباً لو&rlm;ب‌<span dir="LTR">&lrm;</span>های فرونتال و پریتال و هم‌چنین تالاموس با یک افزایش وقوع سردرد با خصوصیات سردرد میگرنی همراه هستند.</p> <p><strong>Background and purpose:</strong> Headache is one of the pain syndromes in multiple sclerosis (MS). Migraine is one of most frequent types of headache among patients with MS. The aim of this study was to investigate the association between MS and migraines.</p> <p><strong>Materials and methods:</strong> A cross-sectional study was conducted in 60 patients with definite MS. The brain MRI scans were obtained and the location of lesions and number of lesions and locations were recorded and compared.</p> <p><strong>Results:</strong> The study population included 51 females and 9 males. Among the patients 82% were diagnosed with remitting-relapsing MS and 18% had secondary progressive MS. Patients with headache were found with higher number of lesion locations compared with those without headache (P= 0.0001). Compared with MS patients without migraines, migraineurs with MS had larger sizes of lesions in midbrain, cerebellum, thalamus, frontal and temporal&nbsp; lobes (<em>P</em><0.05) while migraine patients with aura had more significant involvement of the frontal lobe and less significant involvement of the occipital lobe than migraine patients without aura (P= 0.035 and P= 0.011, respectively). Same results were found for number of lesions in MS patients with and without headache. The difference in number of lesions in subjects with and without aura were observed only in occipital lobe. (P= 0.031).</p> <p><strong>Conclusion:</strong> The presence of MS plaques in the infratentorial region mainly midbrain and cerebellum and supratentorial region especially the frontal and temporal lobes, and thalamus may contribute to the increase in occurrence of headache with migraine characteristics.</p> مولتیپل اسکلروزیس, سردرد میگرنی, اورا, MRI multiple sclerosis, migraine disorders, aura, magnetic resource imaging 53 65 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-5029-316&slc_lang=fa&sid=1 Abdolrasool Alaee عبدالرسول علایی ar_alaee@yahoo.com 100319475328460064937 100319475328460064937 Yes Associate Professor, Department of Radiology, Faculty of Medicine, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشیار، گروه رادیولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Hamed Cheraghmakani حامد چراغ مکانی 100319475328460064938 100319475328460064938 No Assistant Professor, Department of Neurology, Faculty of Medicine, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استادیار، گروه نورولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Mohammad khademloo محمد خادملو 100319475328460064939 100319475328460064939 No Associate Professor, Department of Social Medicine, Faculty of Medicine, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشیار، گروه آمار، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Araz Mohammad Agh Arkakeli ارازمحمد اق ارکاکلی 100319475328460064940 100319475328460064940 No Radiologist, Imam Khomeini Hospital, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran رادیولوژیست، گروه رادیولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران