fa بررسی ابعاد خستگی شغلی در رانندگان وسایل نقلیه سنگین بهداشت حرفه ای Health Professiona پژوهشي-کامل Research(Original) <p dir="RTL">سابقه و هدف: خستگی شغلی یکی ازمسائل بسیار مهم محیط‌های‌کاری است. مطالعه جنبه‌های گوناگون خستگی شغلی در رانندگان، به منظور کاهش حوادث جاده‌ای اهمیت دارد.</p> <p dir="RTL">مواد و روش‌ها: این مطالعه مقطعی در 420 نفر از رانندگان وسایل نقلیه سنگین صورت گرفت. ابزار گردآوری داده شامل پرسشنامه دموگرافیک و اطلاعات شغلی و پرسشنامه خستگی شغلی <span dir="LTR">Swedish Occupational Fatigue Inventory (SOFI)</span> می‌باشد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از آزمون‌های <span dir="LTR">T-Test</span> و مدل رگرسیون خطی چند متغیره با سطح معنی‌داری 05/0><span dir="LTR">p</span> استفاده شده است.</p> <p dir="RTL">یافته‌ها: میانگین رانندگی روزانه افراد مورد مطالعه با تمامی ابعاد خستگی بجز فقدان انرژی رابطه معنی‌داری دارند(05/0<span dir="LTR">p<</span>). هم‌چنین بین پارامترهایی چون میانگین ساعات استراحت، کشیدن سیگار و فعالیت ورزشی با تمامی ابعاد خستگی رابطه معنی‌دار دیده شد(05/0<span dir="LTR">p<</span>). با حذف عوامل مخدوش‌کننده در مدل رگرسیون خطی، داشتن فعالیت ورزشی بیش‌ترین تاثیر در کاهش میزان خستگی در رانندگان نشان داده است.</p> <p dir="RTL">استنتاج: خستگی شغلی در رانندگان وسایل نقلیه سنگین ارتباط نزدیکی با فعالیت‌ها و عادات شغلی فرد دارد. اصلاح برخی رفتارهای غلط نظیر کشیدن سیگار، بی‌تحرکی، عدم توجه به میزان استراحت و رانندگی بی‌وقفه می‌تواند نقش عمده‌ای در بروز خستگی شغلی داشته باشد.</p> <p><strong>Background and purpose:</strong> Occupational fatigue is one of the main problems in work environments. Investigation of different aspects of occupational fatigue in drivers is of great benefit in reducing the level of road accidents.</p> <p><strong>Materials and methods:</strong> We conducted a cross-sectional study in 420 drivers of heavy vehicles. Data was collected using a demographic and job information questionnaire and Swedish Occupational Fatigue Inventory (SOFI). T-Test and multivariate linear regression were applied for data analysis.</p> <p><strong>Results:</strong> The average daily driving hours was found to be significantly associated with all dimensions of fatigue except for lack of energy (P<0.05). Also, significant relations were found between parameters such as average hours of rest, smoking and sport activity and all dimensions of fatigue (P<0.05). Adjusting for confounding variables by linear regression model, sport activity displayed the greatest effect on reducing the level of fatigue.</p> <p><strong>Conclusion:</strong> Occupational fatigue in drivers has close relations with their habits and occupational activities. Modifying some negative behaviors such as smoking, inactivity, lack of attention to rest and continues driving can play major roles in incidence of occupational fatigue.</p> خستگی شغلی, رانندگان وسایل نقلیه سنگین, پرسشنامه SOFI occupational fatigue, heavy vehicle drivers, SOFI Questionnaire 156 166 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3397-80&slc_lang=fa&sid=1 Ali Karimi علی کریمی a_karimi@sina.tums.ac.ir 100319475328460084735 100319475328460084735 Yes Assistant Professor, Department of Occupational Health Engineering, School of Public Health, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran استادیار، گروه مهندسی بهداشت حرفه ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران Marzieh Honarbakhsh مرضیه هنربخش 100319475328460084736 100319475328460084736 No MSc Student in Occupational Health Engineering, Student Research Committee, School of Public Health, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی بهداشت حرفه ای، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران