fa ارزیابی تاثیر نوع و زمان نگهداری و روش های شستشو بر باقیمانده آفت کش دی کلروس در گوجه فرنگی پژوهشي-کامل Research(Original) <p dir="RTL">سابقه و هدف: باقیمانده آفت‌کش‌ها در محصولات غذایی یکی از نگرانی‌های بزرگ سلامتی می‌باشد. تاثیر فرآیند آماده‌سازی ماده غذایی بر میزان باقیمانده از نقطه نظر ایمنی اهمیت زیادی دارد. هدف از این مطالعه ارزیابی تاثیر نگهداری و شستشو با شوینده‌های مختلف بر باقیمانده حشره‌کش دی‌کلروس گوجه فرنگی بوده است.</p> <p dir="RTL">مواد و روش‌ها: در این مطالعه مداخله‌ای نمونه‌های گوجه فرنگی 24 ساعت بعد از سمپاشی با دی‌کلروس برداشت و غلظت سم آن‌ها اندازه‌گیری شد. گروهی از نمونه‌ها در دمای اتاق یا یخچال به مدت 10 روز نگهداری و به مدت 20 ثانیه در زیر آب شسته شدند. تغییرات مقدار دی‌کلروس هر دو روز یک بار و بعد از این مراحل بررسی گردید. گروه دوم نمونه ها به مدت 10، 20 و30 دقیقه در آب، محلول 1، 2 و3 درصد کلرید سدیم، اسید استیک یا بی‌کربنات سدیم غوطه‌ور شدو تاثیر این تیمارها بر باقیمانده با دستگاه گاز کروماتوگرافی مجهز به آشکارساز ربایش الکترون ارزیابی گردید.</p> <p dir="RTL">یافته‌ها: باقیمانده دی‌کلروس نمونه ها در طول نگهداری کاسته و در دمای اتاق و یخچال به ترتیب بعد از 8 و 10 روز کم‌تر از بیشینه مقدار مجاز(<span dir="LTR">MRL</span>) شد. سی دقیقه خیساندن در آب، محلول آب نمک، اسید استیک و بی‌کربنات سدیم به ترتیب سبب کاهش 75/35 ، 62/34 ،48/14 و 74/92 درصد دی‌کلروس گردید. محلول بی کربنات سدیم بسته به زمان و غلظت بالاترین و محلول اسید استیک کم ترین تاثیر را در حذف دی‌کلروس ایجاد کرد.</p> <p dir="RTL">استنتاج: رعایت دوره کارنس و غوطه وری به مدت مناسب در محلول قلیا برای اطمینان از حذف دی‌کلروس در گوجه‌فرنگی و افزایش سطح سلامتی آن پیشنهاد می‌گردد.</p> <p><strong>Background and purpose:</strong> Pesticide residues in food products is of great concern. Food preparation highly influences the pesticide residue and safety of the food. The aim of this study was to evaluate the effects of storage and different washing solutions on dichlorvos residue in tomato.</p> <p><strong>Materials and methods:</strong> A Interventional study was performed in which tomato samples were harvested after 24 h of dichlorvos spraying and their dichlorvos concentration was determined. A group of samples was stored in room or refrigerator temperature for 10 days. Dichlorvos changes were recorded every two days and the samples were washed for 20 s. The changes in dichlorvos residues were recorded again after washing the tomatoes. The second group of samples was immersed for 10, 20 and 30 min in water and solutions of 1, 2 and 3% sodium chloride, acetic acid and sodium bicarbonate. The impact of each treatment on residue was evaluated by gas chromatography equipped electron capture detector.</p> <p><strong>Results:</strong> Dichlorvos residue reduced during storage and its concentration in samples stored at room and refrigerator temperature reached to lower than the maximum residual limit (MRL) after 8 and 10 days, respectively. Thirty min of immersion in water and solution of sodium chloride, acetic acid and sodium bicarbonate caused 35.75, 34.62, 14.48 and 92.74% reduction in levels of dichlorvos, respectively. Sodium bicarbonate solution, depending on its concentration and washing time, had the highest impact on dichlorvos removal and acetic acid solution was found to have the lowest effect.</p> <p><strong>Conclusion:</strong> In order to remove dichlorvos from tomato and increase its safety, it is necessary to consider the preharvest interval (PHI) and its immersion in alkaline solutions for suitable time.</p> <p></p> دی کلروس, گوجه‌فرنگی, باقیمانده‌های آفت‌کش, گاز کروماتوگرافی dichlorvos, tomato, pesticide residues, gas chromatography 36 44 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-5029-336&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Nazemi فاطمه ناظمی 100319475328460084915 100319475328460084915 No Ph.D Student in Organic Chemistry, Laboratory of Food and Drug Analysis, Hamedan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran دانشجوی دکتری شیمی آلی، معاونت غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران Iraj Khodadadi ایرج خدادادی 100319475328460084916 100319475328460084916 No Department of Biochemistry, Faculty of Medicine, Hamedan University of Medical Sciences, Hamedan, Iran دانشیار، گروه بیوشیمی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران Ali Heshmati علی حشمتی a.heshmati@umsha.ac.ir 100319475328460084917 100319475328460084917 Yes Assistant Professor, Nutrition Health Research Center, Hamedan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran 4 Assistant Professor, Department of Nutrition, Faculty of Medicine, Hamedan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran استادیار، مرکز تحقیقات سلامت تغذیه، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران 4. استادیار، گروه تغذیه، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران