fa تاثیر مواجهه نیمه مزمن نانوذرات اکسید مس در حضور نانوذرات دی اکسید تیتانیوم بر ماهی مدل بهداشت health پژوهشي-کامل Research(Original) <p dir="RTL">سابقه و هدف: مواجهه همزمان نانوذرات می‌تواند آسیب‌های جدی به موجودات آبزی از جمله ماهی به دنبال داشته باشد. هدف از این مطالعه، بررسی تاثیر نانوذرات دی اکسید تیتانیوم بر سمیت نانوذرات اکسید مس بر آسیب شناسی بافت آبشش و کلیه ماهی مدل در شرایط آزمایشگاهی می‌باشد.</p> <p dir="RTL">مواد و روش‌ها: در این مطالعه تجربی، از یک غلظت غیرکشنده نانوذرات دی اکسید تیتانیوم، دو غلظت غیرکشنده نانوذرات اکسید مس، دو غلظت ترکیب نانوذرات دی‌اکسید تیتانیوم و نانوذرات اکسید مس به همراه گروه شاهد استفاده گردید. پس از 10 روز مواجهه با این مواد، از بافت آبشش و کلیه نمونه‌برداری شد. به منظور انجام مطالعه بافت‌شناسی کلاسیک، نمونه‌ها پس از آماده سازی به روش هماتوکسیلین&ndash; ائوزین رنگ آمیزی شد.</p> <p dir="RTL">یافته‌ها: مهم ترین آسیب های ایجاد شده در بافت آبشش شامل خمیدگی تیغه های ثانویه، افزایش ترشح موکوس، افزایش به هم چسبیدگی لاملاهای ثانویه، تلانژکتازی مویرگی و هایپرپلاژی بوده است. هم چنین آسیب‌های متسع شدن رگ های خونی، واکوئولاسیون، نکروز کانونی، دژنره‌شدن توبول‌ها، و افزایش ملانوماکروفاژها در بافت کلیه ماهی کپور مشاهده شد.</p> <p dir="RTL">استنتاج: میزان شدت آسیب بافتی در حالت مواجهه همزمان نانوذرات دی‌اکسید تیتانیوم با نانوذرات اکسید مس شدیدتر از حالت مواجهه مجزای نانوذرات بوده است.</p> <p><strong>Background and purpose:</strong> Simultaneous exposure of nanoparticles can cause serious damage to aquatic organisms including fish. The aim of this study was to investigate the toxicity effect of subchronic exposure of copper oxide nanoparticles (CuO NPs) in presence of titanium dioxide nanoparticles (TiO₂ NPs) on the histopathology of gill and kidney tissues of fish model <em>in&nbsp;vivo</em>&nbsp;exposure.</p> <p><strong>Materials and methods:</strong> In this study, one non-lethal concentration of TiO₂ NPs, two non-lethal concentrations of CuO NPs, two concentrations of TiO₂ NPs and CuO NPs mixture, and a control group (no chemicals) were used<span dir="RTL">.</span> After 10 days of exposure to these materials, samples of gill and kidney tissues were collected. In order to study classical histology the samples were prepared by hematoxylin-eosin staining and the slides were photographed by optical microscopy.</p> <p><strong>Results:</strong> The damages caused in gill were as following: secondary curved blades, increased mucus secretion, increase in the agglomeration of secondary lamellae, and aneurism and hyperplasia. Also, blood vessels dilation, vacuoles, necrosis, focal tubule degeneration, and increase in melano-macrophage were observed in kidney tissue of common carp.</p> <p><strong>Conclusion:</strong> The study suggested that toxic effects of CuO NPs on tissues of common carp in the joint presence of TiO₂ NPs were synergistic.</p> کپور, نانوذره, سم شناسی محیطی, آبشش, آسیب‌شناسی بافت تاثیر مواجهه نیمه مزمن نانوذرات اکسید مس در حضور نانوذرات دی اکسید تیتانیوم بر ماهی مدل 138 127 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-29-448&slc_lang=fa&sid=1 Borhan Mansouri برهان منصوری 100319475328460084542 100319475328460084542 No PhD Student in Ecotoxicology, Student Research Committee, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran دانشجوی دکتری سم شناسی محیط، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران Afshin Maleki افشین ملکی 100319475328460084543 100319475328460084543 No Professor, Environmental Health Research Center, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran استاد، مرکز تحقیقات بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران Behroz Davari بهروز داوری davaribehroz@yahool.com 100319475328460084544 100319475328460084544 Yes 3 Professor, Department of Entomology, School of Medicine, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran استاد، گروه حشره شناسی پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران Seyed Ali Johari سید علی جوهری 100319475328460084545 100319475328460084545 No Assistant Professor, Department of Fisheries, Faculty of Natural Resources, University of Kurdistan, Sanandaj, Iran استادیار، گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران Behzad Shahmoradi بهزاد شاهمرادی 100319475328460084546 100319475328460084546 No 5Assistant Professor, Environmental Health Research Center, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran استادیار، مرکز تحقیقات بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران Ebrahim Mohammadi ابراهیم محمدی 100319475328460084547 100319475328460084547 No استادیار، مرکز تحقیقات بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران