fa ارزیابی میزان غلظت فلزات سنگین در انواع چای سیاه و دم نوش مصرفی شمال ایران و برآورد خطر سلامت در مصرف کنندگان پژوهشي-کامل Research(Original) <p dir="RTL">سابقه و هدف: فلزات سنگین در چای، اثرات زیان باری بر سلامت مصرف‌کنندگان ایجاد می‌نمایند. هدف از این مطالعه، تعیین غلظت فلزات سنگین در چای سیاه و دم نوش تولیدی در شهر رشت و برآورد شاخص خطر سلامت دم نوش بوده است.</p> <p dir="RTL">مواد و روش‌ها: در این مطالعه توصیفی- مقطعی که در سال 1393 در شهرستان رشت انجام شد، 54 نمونه چای از 6 برند داخلی و 3 برند خارجی و دم نوش آن‌ها به طور تصادفی مورد بررسی قرار گرفت. پس از آماده ‌سازی نمونه‌ها، اندازه‌گیری فلزات سنگین با دستگاه <span dir="LTR">ICP-AES</span> انجام شد.</p> <p dir="RTL">یافته‌ها: گستره غلظت آرسنیک، سرب، کادمیوم، کروم، کبالت و نیکل در چای سیاه به ترتیب 03/0 تا 1/0، 5/0 تا 5/3، 07/0 تا 6/0، 9/0 تا 9/3، 8/1 تا 7/6 و 7/1 تا 9/8 میلی گرم بر کیلوگرم و دم نوش تولیدی به ترتیب 01/0 تا 03/0، 1/0 تا 4/0، 04/0 تا 2/0، 4/0 تا 8/0، 2/0 تا 2/1 و 6/0 تا 1/2 میلی‌گرم بر کیلوگرم به دست آمد. میزان آرسنیک و کادمیوم در 22 درصد و سرب در 11 درصد از نمونه‌های چای زیر حد تشخیص گزارش گردید.</p> <p dir="RTL">استنتاج: علی‌رغم بالا بودن غلظت برخی از فلزات سنگین در نمونه‌های چای و دم نوش تولیدی، برآورد شاخص‌های <span dir="LTR">PTWI</span> و <span dir="LTR">THQ</span> و مقایسه آن‌ها با حدود پیشنهادی <span dir="LTR">WHO</span> و <span dir="LTR">FAO</span>، هیچ‌گونه اثرات نامطلوبی را بر سلامت مصرف‌کنندگان چای نشان نمی‌دهد. با این وجود نظارت و پایش مستمر بر میزان غلظت فلزات سمی در نمونه‌های چای اهمیت دارد.</p> <p></p> <p><strong>Background and purpose:</strong> Heavy metals in tea causes harmful effects on the health of consumers. The aim of this study was to determine the concentrations of arsenic, lead, cadmium, chromium, cobalt and nickel in black tea and their infusions, and evaluation of their health hazards in Rasht, Iran.</p> <p><strong>Materials and methods:</strong> A cross-sectional study was carried out in 54 samples of nine brands of black tea and their infusions including six Iranian and three foreign products that were selected randomly in 2014. After sample preparation, the concentration of heavy metals were determined by inductively coupled plasma atomic emission spectrometer (ICP-AES).</p> <p><strong>Results:</strong> The range of concentrations of arsenic, lead, cadmium, chromium, cobalt, and nickel in black tea were 0.03-0.1, 0.5-3.5, 0.07-0.6, 0.9-3.9, 1.8-6.7, and 1.7 to 8.9 mg per kg and in their infusions were 0.01-0.03, 0.1-0.4, 0.04-0.2, 0.4-0.8, 0.2-1.2, and 0.6-2.1 mg per kg, respectively. The concentrations of arsenic and cadmium (22%) and lead (11%) were reported to be below the detection limit in black tea samples.</p> <p><strong>Conclusion:</strong> Despite the high concentration of heavy metals in some samples of tea and their infusions, the estimated values of PTWI and THQ cause no consumer health risks according to the guidelines suggested by WHO and FAO. Nevertheless, continuous monitoring of heavy metals contamination in black tea and their infusions is highly necessary.</p> <p></p> چای سیاه, دم نوش, فلزات سنگین, میزان دریافت روزانه و هفتگی, شاخص خطر سلامت black tea, infusion, heavy metals, PTDI, PTWI, THQ 211 223 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-7282-19&slc_lang=fa&sid=1 Dariush Naghipour داریوش نقی پور 100319475328460070069 100319475328460070069 No Assisstant Professor, Department of Environmental Health Engineering, School of Health, Guilan University of Medical Sciences, Rasht, Iran استادیار، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران Abdoliman Amouei عبدالایمان عموئی iamouei1966@gmail.com 100319475328460070070 100319475328460070070 Yes Associate Professor, Department of Environmental Health Engineering, Environmental Health Research Center (EHRC), Babol University of Medical Sciences, Babol, Iran دانشیار، گروه مهندسی بهداشت محیط، مرکز تحقیقات سلامت محیط، دانشگاه علوم پزشکی بابل، بابل، ایران Maedeh Dadashi مائده داداشی 100319475328460070071 100319475328460070071 No MSc of Environmental Health Engineering, School of Health, Guilan University of Medical Sciences, Rasht, Iran کارشناسی ارشد بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران Mohammad Ali Zazouli محمدعلی ززولی 100319475328460070072 100319475328460070072 No Associate Professor, Department of Environmental Health Engineering, Health Sciences Research Center, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشیار، گروه مهندسی بهداشت محیط، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران