fa مروری بر علل، انواع و درمان خشکی دهان و بیماری‌های مرتبط با آن در طب سنتی ایرانس طب سنتی Traditional medicine مروری Review <p dir="RTL"><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;">سابقه</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;"> و هدف:</span></span></span> <span style="font-family:b zar;">خشکی دهان اختلال شایعی است که غالبا در اثر کاهش میزان ترشح بزاق و گاهی نیز در اثر تغییر کیفیت بزاق رخ می&rlm;دهد امروزه در متون طبی خشکی&rlm;دهان به خودی خود یک بیماری محسوب نمی&rlm;شود، بلکه معمولا به&rlm;عنوان عارضه حاصل از بیماری&rlm;های دیگر، داروها، پرتودرمانی و شیمی&rlm;درمانی می&rlm;باشد. با وجود درمان&rlm;هایی که در طب رایج برای خشکی دهان وجود دارد ولی تاکنون درمان کاملاً موثری که قابل توصیه عمومی به بیماران باشد معرفی نشده است. در این راستا می&rlm;توان از توان بالقوه مکاتب طب مکمل، برای شناخت بیش&rlm;تر این بیماری استفاده کرد و برخی راه&rlm;های درمانی یا کنترلی را پیشنهاد نمود.</span><br> <span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;">مواد و روش</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;">ها:</span></span></span> <span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">در این مطالعه کتاب&rlm;های معتبر طب سنّتی ایران و نرم افزار &quot;کتابخانه جامع طب سنتی و اسلامی نور&quot; و پایگاه</span></span></span><span style="font-family:b zar;">&rlm;</span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">های اطلاعاتی</span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">pubmed</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;"> و </span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">Web of science</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;"> و </span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">Scopus</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;"> بررسی شد.</span></span></span><br> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;">یافته</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;">ها:</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;"> این مطالعه نشان می&rlm;دهد که طیف وسیعی از بیماری&rlm;ها از جمله بیماری&rlm;های دماغی، تنفسی، قلبی، گوارشی، انواع تب&rlm;ها و مسمومیت&rlm;ها وجود دارند که خشکی دهان یکی از علائم آن</span></span><span style="font-family:b zar;">&rlm;</span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">ها است. با این دیدگاه، خشکی دهان صرفاً یک علامت موضعی ناشی از اختلال عملکرد غدد بزاقی نیست و می&rlm;تواند نشانه وجود اختلال در سایر اعضا و ارگان&rlm;های بدن باشد.</span></span><br> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;">استنتاج:</span></span></span> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">با توجه به دیدگاه متفاوت طب سنتی ایران به مقوله سلامت و بیماری، جستجو در منابع آن برای پیدا کردن راهکارهای متفاوت با طب رایج در برخورد با خشکی دهان و درمان آن می&rlm;تواند راهگشا باشد؛ و اصول درمانی طب سنتی ایران در کنار روش&rlm;های درمانی طب نوین، می&rlm;توانند به عنوان درمان مکمل استفاده شوند.</span></span></span></p> <p><strong>Background and purpose:</strong> Dry mouth is a common disorder that often occurs due to reduction of the amount of saliva or change in the saliva quality. Dry mouth is not a disease itself, but it is usually a complication of other diseases, medications, radiation therapy, and chemotherapy. Conventional medical treatments for dry mouth are not highly effective. But, complementary medicine could potentially suggest some treatments or prevention methods for dry mouth.<br> <strong>Materials and methods:</strong> In this study, Iranian traditional medicine (ITM) books and the &quot;comprehensive library of Islamic and traditional medicine&quot; software were used. Also, electronic databases including, PubMed, Web of Science, and Scopus were searched for relevant articles.<br> <strong>Results:</strong> A wide range of diseases were found to be responsible for dry mouth, including mental, respiratory, cardiovascular, and gastrointestinal diseases, food poisoning, and fever. Therefore, dry mouth is not only the results of salivary dysfunction but also it can be associated with dysfunction in other organs.<br> <strong>Conclusion:</strong> Due to different views of ITM on health and diseases, search in the ITM sources can be useful in finding new methods for treatment of dry mouth. The principles of ITM can be used alongside conventional medicine as a complementary therapy.<br> &nbsp;<br> &nbsp;</p> خشکی دهان, کم‌کاری غدد بزاقی, طب سنتی ایران xerostomia, salivary gland hypofunction, Iranian traditional medicine 245 257 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1546-4&slc_lang=fa&sid=1 : Ghazaleh Heydarirad غزاله حیدری راد 100319475328460083531 100319475328460083531 No استادیار، گروه طب سنتی، دانشکده طب سنتی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Rasool Choopani رسول چوپانی 100319475328460083532 100319475328460083532 No دانشیار، گروه طب سنتی، دانشکده طب سنتی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Seyde Sedighe Yousefi سیده صدیقه یوسفی s.yousefi@mazums.ac.ir 100319475328460083533 100319475328460083533 Yes . استادیار، گروه طب سنتی، مرکز تحقیقات طب سنتی و مکمل، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، دانشگاه علوم پزشکی مازندران،ساری، ایران