fa بررسی فلزات سنگین در پساب و لجن تصفیه خانه فاضلاب شهری گرگان بهداشت محیط زیست Environmental Health پژوهشي-کامل Research(Original) <p dir="RTL" style="margin-right:25.5pt;text-align:justify;direction:rtl;unicode-bidi:embed;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;"><span style="font-size:16.0pt;">چکیده</span></span></span></p> <p dir="RTL" style="margin-right:25.5pt;text-align:justify;text-justify:kashida;text-kashida:0%;text-indent:17.0pt;direction:rtl;unicode-bidi:embed;"><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;">سابقه</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;"> و هدف:</span></span></span> <span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">آلودگی محیط</span></span></span><span style="font-family:b zar;">‌</span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">زیست با فلزات سنگین و انتقال آن به محصولات به عنوان یک مشکل جهانی در حال گسترش، مطرح می</span></span></span><span style="font-family:b zar;">‌</span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">باشد. این مطالعه با هدف سنجش فلزات سنگین در پساب و لجن تصفیه خانه فاضلاب شهر گرگان انجام شد.</span></span></span></p> <p dir="RTL" style="margin-right:25.5pt;text-align:justify;text-justify:kashida;text-kashida:0%;text-indent:17.0pt;direction:rtl;unicode-bidi:embed;"><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;">مواد و روش</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;">ها:</span></span></span> <span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">این مطالعه از نوع توصیفی- تحلیلی است که تعداد 176 نمونه پساب و لجن برگشتی و خشک شده از محل تصفیه</span></span></span><span style="font-family:b zar;">‌</span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">خانه فاضلاب گرگان طی 6 ماه در سال 95 نمونه</span></span></span><span style="font-family:b zar;">‌</span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">برداری و غلظت فلزات سرب، کادمیوم، نیکل و کروم توسط دستگاه پلاروگراف مدل متروم ساخت کشور سوئیس و جذب اتمی کوره مدل 240 واریان در محل آزمایشگاه دانشکده بهداشت دانشگاه علوم</span></span></span><span style="font-family:b zar;">‌</span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">پزشکی گلستان سنجش شد.</span></span></span></p> <p dir="RTL" style="margin-right:25.5pt;text-align:justify;text-justify:kashida;text-kashida:0%;text-indent:17.0pt;direction:rtl;unicode-bidi:embed;"><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;">یافته</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;">ها:</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;"> میانگین غلظت سرب در پساب </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">mg/L</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;"> 06/0</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:cambria,serif;">&plusmn;</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">105/0 بوده که این مقدار برای کادمیم 008/0</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:cambria,serif;">&plusmn;</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">0089/0، نیکل 108/0</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:cambria,serif;">&plusmn;</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">095/0 و برای کروم 175/0</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:cambria,serif;">&plusmn;</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">102/0 میلی</span></span><span style="font-family:b zar;">‌</span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">گرم در لیتر اندازه</span></span><span style="font-family:b zar;">‌</span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">گیری شده است. در لجن برگشتی فاضلاب شهری میزان غلظت فلزات سنگین سرب، کادمیم، نیکل و کروم به ترتیب 65/217</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:cambria,serif;">&plusmn;</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">48/323، 3/3</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:cambria,serif;">&plusmn;</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">44/2، 79/322</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:cambria,serif;">&plusmn;</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">14/354 و 59/252</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:cambria,serif;">&plusmn;</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">53/388 میلی</span></span><span style="font-family:b zar;">‌</span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">گرم بر کیلوگرم وزن خشک سنجش شد. همچنین در لجن خشک شده دفعی نیز میانگین غلظت سرب 67/2</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:cambria,serif;">&plusmn;</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">48/58، کادمیم </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">N.D</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">، نیکل 98/1</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:cambria,serif;">&plusmn;</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">31/30 و کروم 81/813</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:cambria,serif;">&plusmn;</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">25/506 میلی</span></span><span style="font-family:b zar;">‌</span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">گرم بر کیلوگرم وزن خشک به دست آمده</span></span><span style="font-family:b zar;">‌</span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">است.</span></span></p> <p dir="RTL" style="margin-right:25.5pt;text-align:justify;text-justify:kashida;text-kashida:0%;text-indent:17.0pt;direction:rtl;unicode-bidi:embed;"><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;">استنتاج:</span></span></span> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">غلظت فلزات سنگین در پساب و لجن خشک شده، به استثناء لجن برگشتی، در زیر حد استاندارد بود. با توجه به مصرف طولانی، لزوم تثبیت سایر پارامترها و اثر تجمع</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">پذیری فلزات در لجن، باید در کاربرد آن</span></span></span><span style="font-family:b zar;">‌</span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">ها برای برای مصارف کشاورزی دقت و احتیاط لازم به عمل آید. به همین دلیل و به لحاظ اهمیت حضور این نوع از آلاینده</span></span></span><span style="font-family:b zar;">‌</span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">ها در خاک و محصولات غذایی، پایش مستمر آن</span></span></span><span style="font-family:b zar;">‌</span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">ها توسط شرکت</span></span></span><span style="font-family:b zar;">‌</span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">های آب و فاضلاب ضروری است.</span></span></span></p> <p style="margin-left:25.5pt;"><strong>Background and purpose:</strong> Environmental pollution by heavy metals and their transfer to soil and crops are a growing global problem. This study aimed to measure the concentrations of heavy metals in wastewater and sludge wastewater treatment plant in Gorgan, Iran.</p> <p style="margin-left:25.5pt;"><strong>Materials and methods:</strong> In this cross-sectional study, 176 samples of effluent, and returned and dried sludges were analyzed in wastewater treatment plant in Gorgan, during six months in 2016.&nbsp; The concentration of Pb, Cd, Ni, and Cr were determined using polarography (Metrohm797 AV) and furnace atomic adsorption spectroscopy (AA 240 Varian Co.) in the laboratory of Health Faculty in Golestan University of Medical Sciences.</p> <p style="margin-left:25.5pt;"><strong>Results:</strong> The average concentrations of Pb, Cd, Ni, and Cr in the effluent were 0.105 &plusmn; 0.06, 0.0089 &plusmn; 0.008, 0.095 &plusmn; 0.108, and 0.102 &plusmn; 0.175 mg /L, respectively. The concentrations of Pb, Cd, Ni, and Cr in returned sludge were 323.48 &plusmn; 217.65, 2.44 &plusmn; 3.3, 354.14 &plusmn; 322.79, and 388.53 &plusmn; 252.59 mg /kg of dry weight, respectively. Also, in dried sludge, the average concentrations of lead, cadmium, nickel, and chromium were 58.48&plusmn;2.67, N.D, 30.31&plusmn;1.98, and 506.25&plusmn;813.81 mg/kg of dry weight, respectively.</p> <p style="margin-left:25.5pt;"><strong>Conclusion:</strong> The concentrations of heavy metals in wastewater effluent and dried sludge, except in returned sludge, were below the standards. Due to long-term use of effluents, necessity of treatment of other parameters, and the effect of bioaccumulation of metals in sludge, caution should be taken for their agricultural application. Also, because of importance of this type of contaminants in soil and food products, continuous monitoring by water companies is highly necessary.</p> <p style="margin-left:25.5pt;"></p> پساب, فلزات سنگین, لجن, گرگان heavy metals, wastewater, sludge, Gorgan 158 169 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-7679-1&slc_lang=fa&sid=1 Yousef Dadban Shahamat یوسف دادبان شهامت ydadban@gmail.com 100319475328460078550 100319475328460078550 No استادیار، مرکز تحقیقات بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران Nasrin Sangbari نسرین سنگبری nsarin.sb@gmail.com 100319475328460078551 100319475328460078551 Yes کارشناس ارشد مهندسی عمران- آب و فاضلاب، موسسه آموزش عالی غیر انتفاعی لامعی گرگانی، گرگان، ایران Ali Zafarzadeh علی ظفرزاده zafarzadeh@goums.ac.ir 100319475328460078552 100319475328460078552 No استادیار، مرکز تحقیقات بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران Somayeh Beirami سمیه بیرامی sadaf1660@yahoo.com 100319475328460078553 100319475328460078553 No کارشناس ارشد شیمی تجزیه، مرکز تحقیقات بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران