fa نقش نیتریک اکسید در سیستم های بیولوژیک بدن: یک مرور سیستماتیک بیوشیمی Sports biomechanics مروری Review <p dir="RTL"><span style="font-family:b zar;">نیتریک اکسید (</span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">Nitric&nbsp;Oxide: NO</span></span><span style="font-family:b zar;">)</span> <span style="font-family:b zar;">یک مولکول پیام<span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">‌</span></span>رسان ناپایدار است که </span><span style="font-family:b zar;">توسط سه ایزوفورم مختلف تولید می</span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="font-family:b zar;">شود و </span><span style="font-family:b zar;">در طیف گسترده<span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">‌</span></span>ای از فرآیندهای فیزیولوژیک بدن </span><span style="font-family:b zar;">نقش دارد</span><span style="font-family:b zar;">. به<span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">‌</span></span>عنوان مثال، در سیستم قلبی عروقی یک فاکتور شل<span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">‌</span></span>کننده عروق </span><span style="font-family:b zar;">بوده</span><span style="font-family:b zar;"> و در سیستم عصبی مرکزی به<span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">‌</span></span>عنوان یک نوروترانسمیتر عمل می<span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">‌</span></span>کند. تنظیم هورمون<span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">‌</span></span>های گنادوتروپین، بلوغ تخمک، تخمک<span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">‌</span></span>گذاری، حرکات لوله رحم، انقباضات رحم طی زایمان، ظرفیت<span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">‌</span></span>یابی اسپرم، نعوظ</span><span style="font-family:b zar;"> و</span><span style="font-family:b zar;"> انزال از جمله عملکردهای این مولکول در سیستم تناسلی است. ترشح، جذب و تنظیم حرکات دستگاه گوارش نیز تحت تاثیر </span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">NO</span></span><span style="font-family:b zar;"> قرار می<span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">‌</span></span>گیرد. </span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">NO</span></span><span style="font-family:b zar;"> در تمامی مراحل التهاب نقشی عملکردی دارد</span><span style="font-family:b zar;"> و </span><span style="font-family:b zar;">عضلات تحت<span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">‌</span></span>تأثیر غلظت </span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">NO</span></span><span style="font-family:b zar;"> دینامیک</span>^{<span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">2</span></span>} ^{<span style="font-family:b zar;">+</span>}<span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;"> Ca</span></span> <span style="font-family:b zar;">را</span> <span style="font-family:b zar;">تنظیم</span> <span style="font-family:b zar;">می<span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">‌</span></span>کنند. این گاز در سیستم تنفسی نیز باعث شل<span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">‌</span></span>شدن عروق و مجاری تنفسی </span><span style="font-family:b zar;">می</span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="font-family:b zar;">شود و نیز ر</span><span style="font-family:b zar;">گ<span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">‌</span></span>زایی(آنژیوژنز)، آپوپتوز، چرخۀ سلولی، تهاجم و متاستاز نیز تحت تأثیر ترشح و غلظت </span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">NO</span></span><span style="font-family:b zar;"> قرار می<span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">‌</span></span>گیرند.</span> <span style="font-family:b zar;">در </span><span style="font-family:b zar;">این مقالۀ مروری، مطالعات مختلف مرتبط با</span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;"> NO </span></span><span style="font-family:b zar;">و فرآیندهای بیولوژیک از پایگاه</span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="font-family:b zar;">های علمی </span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">medline</span></span><span style="font-family:b zar;">،</span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">pubmed </span></span><span style="font-family:b zar;">، </span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">sciencedirect</span></span><span style="font-family:b zar;"> و </span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">scopus</span></span> <span style="font-family:b zar;">گردآوری شده و پس از بررسی اولیه، مقالات</span> <span style="font-family:b zar;">منتخب وارد مطالعه شدند. </span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">NO</span></span><span style="font-family:b zar;"> مانند یک شمشیر دولبه عمل کرده و عدم تعادل در میزان آن منجر به حالت</span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="font-family:b zar;">های پاتولوژیک می</span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="font-family:b zar;">شود. با توجه به </span><span style="font-family:b zar;">نقش گسترده </span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">NO</span></span><span style="font-family:b zar;"> در سیستم<span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">‌</span></span>های بیولوژیک بدن، می<span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">‌</span></span>توان از آن به عنوان یکی از اهداف درمانی در بیماری<span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">‌</span></span>های مختلف استفاده کرد. هدف از مقاله مروری حاضر بررسی اهمیت و نقش </span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">NO</span></span><span style="font-family:b zar;"> در سیستم<span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">‌</span></span>های بیولوژیک بدن و همچنین فرآیند<span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">‌</span></span>هایی همچون التهاب، انعقاد خون، سرطان و متاستاز می<span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;">‌</span></span>باشد.</span></p> <p style="margin-left:-2.3pt;">Nitric oxide (NO) is known as an unstable signaling molecule that can be produced by three different NO synthase (NOS) isoforms. It plays a vital role in a wide range of physiological processes in the body. For instance, in cardiovascular system NO acts as a blood vessel relaxant, while in central nervous system (CNS) it acts as a neurotransmitter. In reproductive system it regulates gonadotropin hormone, oocyte maturation, ovulation, movement of fallopian tube, contraction of uterus during labor, capacitation of sperm, erection, and ejaculation. It has been reported that NO regulates secretion, absorption and motility of gastrointestinal system. It also plays a significant role in the whole process of inflammation and dynamics of Ca⁺² muscles are regulated by NO concentrations. This gas also relaxes the blood vessels and airways of respiratory system. It regulates angiogenesis, apoptosis, cell cycle, invasion, and metastasis. In this review article, several studies on NO and biological processes were investigated using PubMed, Scopus, Science direct, and Web of Science. NO acts like a double-edged sword in physiology and pathology of the biological systems. Due to the important role of NO in biological systems, it can be used as a therapeutic goal in various diseases. The aim of this review article was to evaluate the importance and role of NO in biological systems and related process including inflammation, blood clotting, cancer, and metastasis.</p> نیتریک اکسید, نیتریت, نیترات, نیتریک اکساید سنتاز, سیستم‌های بیولوژیک nitric oxide, nitrite, nitrate, nitric oxide synthase, biological systems 192 222 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-5508-4&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Mirzaei فاطمه میرزایی fmirzaei90@yahoo.com 100319475328460078537 100319475328460078537 No Student Research Committee, Kermanshah University of Medical sciences, Kermanshah, Iran استاد، مرکزتحقیقات باروری و ناباروری، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران Mozafar Khazaei مظفر خزاعی mkhazaei1345@yahoo.com 100319475328460078538 100319475328460078538 Yes دانشجوی دکتری علوم تشریحی، کمیتۀ تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران