fa بررسی اثر محافظتی ویتامین‌های E ، C و A بر فعالیت آنزیم سوپراکسید دیسموتاز در گلبول‌های قرمز موش صحرایی مواجهه یافته با سم دیازینون پژوهشي-کامل Research(Original) سابقه و هدف: دیازینون یک حشره‌کش‌ ارگانوفسفره است که برای کنترل آفات در مزارع کشاورزی و باغات استفاده می‌شود. دیازینون به آسانی از جداره روده، سیستم تنفسی و پوست جذب شده و در کبد به دیازکسون که سمی‌تر است متابولیزه می‌شود. هدف از این مطالعه، بررسی اثر دیازینون به‌صورت مزمن بر فعالیت آنزیم سوپر اکسید‌ دیسموتاز اریتروسیت موش صحرایی و تأثیر مصرف ویتامین‌های آنتی‌اکسیدانت می‌باشد. مواد و روش‌ها: در این مطالعه از موش‌های صحرایی که به 9 گروه تقسیم شدند استفاده شد. گروه شاهد (نرمال سالین)، کنترل (روغن سویا)، دیازینون (mg/kg 30)، ویتامین‌های E ، C و A (به ترتیب با دوزهای mg/kg100، mg/kg500 و IU/kg 400) و سه گروه دیگر ترکیبی از دیازینون و هر یک از ویتامین‌ها را با مقادیر ذکر شده به صورت داخل صفاقی به مدت 14 روز دریافت کردند. 7 روز بعد از آخرین تزریق حیوانات بیهوش شدند و یک میلی‌لیتر خون از قلب آن‌ها گرفته‌ شد. گلبول‌های قرمز خون جدا و لیز شد. از همولیزات برای سنجش فعالیت آنزیم سوپر اکسید دیسموتاز استفاده شد. اطلاعات با استفاده از رایانه وارد نرم‌افزار SPSS گردید. سپس با آزمون‌های آماری کراسکال والیس و من‌ویتنی با سطح معنی‌داری 05/0 آزمون تفاوت بین گروه‌ها مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: فعالیت آنزیم سوپر اکسید دیسموتاز در گروه دیازینون نسبت به گروه کنترل (008/0p=) و گروه‌های دیازینون + ویتامین‌ها نسبت به گروه کنترل (005/0p=) افزایش معنی‌داری داشته ‌است. استنتاج: دیازینون منجر به افزایش تولید رادیکال‌های آزاد سوپر اکسید و در نتیجه استرس اکسیداتیو می‌شود. احتمالا ویتامین‌ها به عنوان آنتی‌اکسیدانت‌های غیر‌آنزیمی در کاهش سطح رادیکال‌های آزاد و احیاء آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانت موثر واقع می‌شوند. Background and purpose: Diazinon is an oregano-phosphate insecticide used for pest control in the agricultural fields and gardens. It is easily absorbed through intestine, respiratory system and skin and is metabolized in the liver to diazoxon which is more toxic. This study aimed at examining the effect of diazinon on superoxide dismutase enzyme activity in rat erythrocyte and investigating the effect of antioxidant vitamins. Materials and methods: In this study, Wistar rats were divided into 9 groups. The groups were administered normal saline, soybean oil, diazinon (30 mg/kg), vitamins E, C, A (100 mg/kg, 500 mg/kg, 400 IU/kg, respectively) and combination of diazinon with the mentioned doses of each vitamin intraperitoneally (IP) for 14 days. Seven days after the last injection, the rats were anesthetized and one ml of blood was taken from their heart erythrocytes were aspirated and lysed. Hemolysis was used to measure superoxide dismutase enzyme activity. Data analysis was run using SPSS and the differences between the groups were analyzed applying Kruskal-Wallis and Mann Whitney tests at the significance level of 0.05 Results: The activity of superoxide dismutase enzymes was significantly higher in the diazinon-exposed group in comparison to the control group (P= 0.008). Diazinon/vitamin groups displayed a significantly increased level of enzyme activity compared to the control group (P= 0.005), as well. Conclusion: Diazinon increases the production of superoxide free radicals which in turn leads to oxidative stress. Vitamins, as non-enzymatic antioxidants, are probably effective in reducing the levels of free radicals and restoring antioxidants enzymes. دیازینون، سوپر اکسید دیسموتاز، استرس اکسیداتیو، ویتامین‌های E ، C و A Diazinon, superoxide dismutase, oxidative stress, vitamin E, C, A 30 38 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-30-30&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Shokrzadeh محمد شکرزاده 10031947532846009416 10031947532846009416 No Pharmacological Sciences Research Center, Department of Toxicology & Pharmacology, Faculty of Pharmacy, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran مرکز تحقیقات علوم دارویی، گروه سم شناسی/ فارموکولوژی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران Sakine Sadat Hosseini Payam سکینه سادات حسینی پیام hosini.payam@yahoo.com 10031947532846009417 10031947532846009417 Yes M.Sc Student in Toxicology, Department of Toxicology & Pharmacology, Faculty of Pharmacy, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد سم شناسی، گروه سم شناسی/ فارماکولوژی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران Mehryar Zargari مهریار زرگری 10031947532846009418 10031947532846009418 No Department of Biochemistry, Faculty of Medicine, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran گروه بیوشیمی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران Ali Abasi علی عباسی 10031947532846009419 10031947532846009419 No Pathologist, Forensic Medicine, Mazandaran, Sari, Iran پاتولوژیست، پزشکی قانونی مازندران Saeed Abedian سعید عابدیان 10031947532846009420 10031947532846009420 No Department of Immunology and Microbiology, Diabetic Research Center, Faculty of Medicine, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran گروه ایمنی شناسی و میکروب شناسی، مرکز تحقیقات دیابت، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران Isa Layali عیسی لیالی 10031947532846009421 10031947532846009421 No Department of Biochemistry, Islamic Azad University, Sari, Iran گروه بیوشیمی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساری Amir Shadborestan امیر شادبورستان 10031947532846009422 10031947532846009422 No M.Sc Student in Toxicology, Department of Toxicology & Pharmacology, Faculty of Pharmacy, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد سم شناسی، گروه سم شناسی/ فارماکولوژی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران Mahmood Omidi محمود امیدی 10031947532846009423 10031947532846009423 No M.Sc Student in Toxicology, Department of Toxicology & Pharmacology, Faculty of Pharmacy, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد سم شناسی، گروه سم شناسی/ فارماکولوژی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران Elham Ahmadi Basiri الهام احمدی باصیری 10031947532846009424 10031947532846009424 No M.Sc Student in Biostatistics, Faculty of Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد آمار زیستی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران