fa بررسی میزان آرسنیک، کادمیوم و سرب در خاک و آب زیرزمینی و ارتباط آن با کود شیمیایی در خاک شالیزاری پژوهشي-کامل Research(Original) سابقه و هدف: کود شیمیایی یکی از منابع آلاینده فلزات سنگین برای خاک و آب زیرزمینی می‌باشد. هدف از این مطالعه تعیین میزان آرسنیک، کادمیوم و سرب در خاک شالیزاری و آب زیرزمینی و ارتباط آن با کود شیمیایی در شهرستان قائم‌شهر می‌باشد. مواد و روش ها: به‌طور تصادفی20 نمونه قبل و 20 نمونه بعد از کوددهی از خاک (عمق cm30-0) و آب زیرزمینی در بهار و تابستان 1389 نمونه‌برداری گردید و3 نمونه مرکب از 3 کود پرمصرف هم تهیه شد آنگاه پس از نمونه‌های خاک (هضم با اسید نیتریک، اسید هیدروکلراید، آب اکسیژنه)، نمونه‌های آب (صاف‌کردن) و نمونه‌های کود (هضم بااسید نیتریک) عصاره‌گیری شد و غلظت آرسنیک (As)، کادمیوم (Cd) و سرب (Pb) آب، عصاره خاک و کود توسط دستگاه ICP-OES (ساخت آلمان) اندازه‌گیری شد. یافته ها: با توجه به نتایج به دست آمده غلظت فلزات سنگین در آب صفر و در خاک پایین‌تر از استاندارد جهانی بوده است. تنها در کود سوپرفسفات تریپل غلظت Cd بیشتر از مقدار استاندارد CDFA بوده است. از بین سه کود مصرفی تنها رابطه معنی‌دار بین میزان کود مصرفی پتاس با غلظت کادمیوم در خاک (05/0>p) مشاهده شد. استنتاج: با توجه به بیشتر بودن غلظت کادمیوم در کود فسفاته به نظر می‌رسید که در مزارعی که کود پتاس بیشتری استفاده شده مقدار کود فسفات کمتری استفاده شود ولی با توجه به ارتباط مثبت بین کود فسفاته و کود پتاس (05/0>p)؛ علت این امر همچنان نامشخص است. با توجه به غلظت فلزات سنگین در آب (صفر)، هیچ‌گونه رابطه‌ی بین مقدار فلزات سنگین در خاک با آب و مقدار فلزات سنگین کود با آب مشاهده نشد. Background and purpose: Fertilizer is one of the sources of heavy metal contamination in soil and underground water. The purpose of this study was to investigate the concentration of cadmium, lead and arsenic in paddy soil and underground water and its relationship with chemical fertilizer in Ghaemshahr City. Materials and methods: During the spring and summer in 2010, samples of soil were randomly collected from the soil (depth of 0-30cm) and the underground water 20 days before and 20 days after fertilizing. Three composite samples of three highly consumed fertilizers were also collected. After heavy metal contents (As, Cd and Pb) in soil were extracted by acid digestion method (HNO3, HCl, and H2O2), samples of water (filtration), samples of fertilizer (by acid digestion method), concentration of cadmium, lead and arsenic in water, in soil and fertilizer were measured by inductively coupled plasma-optical emission spectrometer (ICP-OES, made in Germany). Results: The results showed that heavy metal concentration in underground water was zero and it was lower than universal standards in paddy soil. However, it was found that Cd concentration in Triple Super Phosphate Fertilizer was higher than CDFA standard. The only significant relationship was observed between the amount of Potash fertilizer and cadmium concentration in the soil (P<0.05). Conclusion: Due to the highest concentration of Cd in Phosphate fertilizer, it seems that the lands that used more Potash fertilizer, the less phosphate fertilizer has been used. However, the positive relationship between the Phosphate and Potash fertilizer shows no specific reason behind it. Given that heavy metal concentration in the water was zero, no relationship was observed between the amount of heavy metals in the soil and water as well as the amount of heavy metals in the fertilizer and water. آرسنیک، کادمیوم، سرب، خاک شالیزاری Arsenic, cadmium, lead, paddy soil 20 28 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-30-31&slc_lang=fa&sid=1 Hajar boudaghi هاجر بوداغی 10031947532846009390 10031947532846009390 No Department of Environmental Health, Faculty of Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران Masoud Yonesian مسعود یونسیان 10031947532846009391 10031947532846009391 No Department of Environmental Health, Faculty of Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران Amir Hossein Mahvi امیرحسین محوی ahmahvi@yahoo.com 10031947532846009392 10031947532846009392 Yes Department of Environmental Health, Faculty of Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران Mahmood Ali Mohammadi محمودعلی محمدی 10031947532846009393 10031947532846009393 No Department of Environmental Health, Faculty of Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران Mohammad Hadi Dehghani محمدهادی دهقانی 10031947532846009394 10031947532846009394 No Department of Environmental Health, Faculty of Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران Shahrokh Nazmara شاهرخ نظم‌آرا 10031947532846009395 10031947532846009395 No Department of Environmental Health, Faculty of Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران