fa بررسی روند آلودگی نفتی با وجود کنوانسیون‌های بین‌المللی مبنی بر جلوگیری و رفع آن‌ها پژوهشي-کامل Research(Original) سابقه و هدف: حداقل از 50 سال قبل با افزایش قابل ملاحظه آلودگی محیط زیست به‌ویژه توسط مواد نفتی، جامعه جهانی و سازمان‌های بین‌المللی تلاش‌های بی‌سابقه‌ای را برای کاهش آلودگی محیط زیست آغاز نمودند که حاصل آن تنظیم حداقل 200 کنوانسیون بین‌المللی زیست محیطی بود. هدف از این مطالعه بررسی روند آلودگی نفتی با وجود کنوانسیون‌های بین‌المللی مبنی بر جلوگیری و رفع آن‌ها طی سال‌های (2009-1992) می‌باشد. مواد و روش ها: در این تحقیق میزان آلودگی نفتی از منابع رسمی اخذ گردید و همزمان میزان تولید نفت خام روزانه نیز استخراج و با روند مقدار آلودگی نفتی در همین دوره مورد سنجش قرار گرفت و از مقایسه دو ستون داده‌های مذکور، درصد آلودگی حاصله نیز محاسبه شد. در ارزیابی آماری از نرم‌افزار Excel (2007 Version) برای ترسیم و تطبیق نمودار و توصیف داده ها استفاده گردید. یافته ها: دامنه تغییرات آلودگی در سال‌های مورد مطالعه یعنی از سال 1992 لغایت 2009 که کنوانسیون‌های 16 گانه بین‌المللی رفع آلودگی‌های نفتی نیز مورد تصویب جامعه جهانی قرار گرفت، مورد بررسی واقع شد. میزان آلودگی‌های نفتی در این مقطع با نوسان ضعیفی سیر نزولی را نشان می‌دهد، به‌نحوی‌که درصد آلودگی نفتی از 56/9 درصد کل تولیدات نفتی در سال 1992 به 08/0 درصد در سال 2009 تقلیل یافت. استنتاج: هر چند وجود کنوانسیون‌های بین المللی و عضویت کشورها در آن‌ها تأثیر مثبتی در کاهش آلودگی‌های نفتی داشته است، اما برای رفع کامل آلودگی‌های نفتی کافی نبوده است و قید تضمین‌های اساسی در قراردادهای بین‌المللی همراه با نظارت مؤثر مراجع بین‌المللی بر آن لازم است. Background and purpose: Due to the considerable increase in the environmental pollution, especially with oil, during the last 50 years, the international community and international organizations have made remarkable efforts to reduce this pollution. The result was regulating of at least 200 international conventions on environmental issues. The purpose of this study was to evaluate the oil pollution process despite the international conventions on the elimination of oil pollution (1992-2009). Materials and methods: Oil pollution levels were obtained from official sources meanwhile, the production of crude oil per day was calculated and then was compared with the amount of oil pollution in the same period. Comparing the two types of data, the percentage of pollution was calculated. For drawing graphs and describing statistical data, the Microsoft Excel spreadsheet software (Version 2007) was used. Results: Changes in the pollution were investigated between 1992 and 2009 during which 16-fold international conventions for the elimination of oil pollution were approved by the international community. Pollution rate in these years indicated a decline with weak swing and oil pollution percentage has reduced from 9.56 percent of the total oil production in 1992 to 0.08 in 2009. Conclusion: Although international conventions and countries membership has had a positive effect on reducing oil pollution, it was not enough to completely eliminate the pollution and needs safeguards in international agreements as well as monitoring performed by international bodies. مقررات محیط زیست، آلودگی نفتی، قراردادهای نفتی Environmental pollution regulations, oil pollution, oil conventions 94 101 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-839&slc_lang=fa&sid=1 Morteza Najafi Asfad مرتضی نجفی اسفاد dr_najafiasfad@yahoo.com 10031947532846009324 10031947532846009324 Yes Morteza Darabinia مرتضی دارابی نیا 10031947532846009325 10031947532846009325 No