en مطالعه بیناب نوری لامپ های روشنایی کم مصرف موجود در ایران و احتمال تولید رادیکال های هیدروکسیل فیزیک پزشکی Medical physics پژوهشي-کامل Research(Original) <p dir="RTL" style="margin-right:1.3pt;"><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;">سابقه</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;"> و هدف:</span></span></span> <span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">علیرغم بهره</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">گیری روزافزون از لامپ</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">های کم</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">مصرف، در خصوص وجود تابش فرابنفش در خروجی آنها نگرانی</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">هایی وجود دارد. در این مطالعه خروجی لامپ</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">های کم</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">مصرف موجود در بازار ایران در محدوده</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">های فروسرخ، مرئی و فرابنفش اندازه</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">گیری و احتمال تولید رادیکال</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">های هیدروکسیل توسط تابش آنها مورد ارزیابی قرار گرفت.</span></span></span><br> <span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;">مواد و روش</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;">ها:</span></span></span> <span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">بیناب و شدت نور 33 لامپ کم</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">مصرف توسط اسپکترومتر و رادیومترهای مجهز به حسگرهای فرابنفش، مرئی و فروسرخ ثبت شد. احتمال تولید رادیکال</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">های هیدروکسیل توسط سه لامپ که بیش</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">ترین شدت نشر فرابنفش را داشتند، بررسی و سیگنال فلوئوریمتری دزیمترهای ترفتالیک اسید ارزیابی شد. پارامترهایی نظیر راندمان روشنایی، انتگرال بیناب و درصد خروجی لامپ</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">ها در نواحی مختلف طیفی تعیین و مقایسه با منحنی فتوپیک بینایی انسان انجام گرفت.</span></span></span><br> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;">یافته</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;">ها:</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;"> در لامپ<span style="letter-spacing:-.2pt;">‌</span>های با توان مشابه، شدت نور مرئی و فروسرخ تفاوت قابل ملاحظه<span style="letter-spacing:-.2pt;">‌</span>ای نداشتند. در تابش فرابنفش شدت لامپ<span style="letter-spacing:-.2pt;">‌</span>های کم<span style="letter-spacing:-.2pt;">‌</span>مصرف آفتابی حدود 2 برابر لامپ<span style="letter-spacing:-.2pt;">‌</span>های کم<span style="letter-spacing:-.2pt;">‌</span>مصرف مهتابی بود که در مقایسه با لامپ تنگستن از شدت بالاتری برخوردار می<span style="letter-spacing:-.2pt;">‌</span>باشند، درحالی<span style="letter-spacing:-.2pt;">‌</span>که تابش فروسرخ در لامپ<span style="letter-spacing:-.2pt;">‌</span>های تنگستن تقریبا ده برابر لامپ<span style="letter-spacing:-.2pt;">‌</span>های کم<span style="letter-spacing:-.2pt;">‌</span>مصرف است. دزیمتری شیمیایی نشان داد لامپ<span style="letter-spacing:-.2pt;">‌</span>های ارائه شده در بازار مصرف توسط سه کارخانه سازنده، قابلیت تولید رادیکال هیدروکسیل را در فواصل نزدیک و طی تابش<span style="letter-spacing:-.2pt;">‌</span>های طولانی دارا می<span style="letter-spacing:-.2pt;">‌</span>باشند.</span></span><br> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;">استنتاج:</span></span></span> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">تابش لامپ کم‌مصرف از فاصله بیش از یک متر ایمن است. اما در فواصل کم‌تر و زمان‌های طولانی، برخی از آن‌ها به‌دلیل نشر تابش فرابنفش می‌توانند به چشم و پوست آسیب وارد کنند. نظارت بر مشخصات لامپ‌هایی که وارد بازار می‌شوند، توصیه می‌گردد.</span></span></span></p> <p style="margin-left:1.3pt;"><strong>Background and purpose:</strong> Despite growing use of energy-saving lamps or compact fluorescent lamps (CFLs), there are concerns about ultraviolet radiation in their output. In this study, the output of CFLs available in Iranian market in the range of infrared, visible, and ultraviolet were measured and the possibility of hydroxyl radical production by their radiation was evaluated.<br> <strong>Materials and methods:</strong> The spectrum and light intensity of 33 CFLs were recorded by a spectrometer and radiometers equipped with special infrared, visible, and ultraviolet sensors. The possibility of hydroxyl radical production by three lamps with highest ultraviolet emission intensity was examined and fluorimetric signal of the terephthalic acid dosimeters was evaluated. Parameters such as luminescence efficiency, spectrum integral and the output percentage of lamps were determined in different areas of the spectrum and compared with photopeak curve of human vision.<br> <strong>Results:</strong> In lamps with identical powers, there was no significant difference between the intensity of visible and infrared lights. In ultraviolet radiation, the intensity of daylight CFLs was twice as much as soft white CFLs, which had greater intensity compared to incandescent lights.&nbsp; The infrared intensity in incandescent lamps is ten times more than CFLs. The chemical dosimetry showed that lamps produced by three manufacturers were able to generate hydroxyl radicals in short distances and during long radiations.<br> <strong>Conclusion:</strong> CFLs&rsquo; radiation is considered to be safe at more than one meter distance. However, at shorter distances and long exposures, some lamps may cause damage to eyes and skin due to ultraviolet radiation. Therefore, it is recommended to monitor specifications of CFLs released into the market.<br> &nbsp;</p> لامپ کم‌مصرف؛ بیناب نور؛ رادیکال هیدروکسیل؛ فرابنفش؛ مرئی؛ فروسرخ compact florescent lamp, light spectrum, hydroxyl radical, ultraviolet, visible, infrared 165 174 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-7900-1&slc_lang=en&sid=1 Elham Dolat الهام دولت dolat1985@gmail.com 100319475328460080488 100319475328460080488 No کارشناس ارشد، مرکز تحقیقات فیزیک پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران Morteza Darjazipour مرتضی درجزی پور mortezadjp@gmail.com 100319475328460080489 100319475328460080489 No دانشجوی رشته پزشکی، کمیته تحقیقات دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی بجنورد، ایران Soudabeh Sazgarnia سودابه سازگارنیا graymoon.2020@yahoo.com 100319475328460080490 100319475328460080490 No دانشجوی رشته پزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد، دانشکده پزشکی، مشهد، ایران Ameneh Sazgarnia آمنه سازگارنیا sazgarniaa@mums.ac.ir 100319475328460080491 100319475328460080491 Yes استاد فیزیک پزشکی، مرکز تحقیقات فیزیک پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران