fa مروری بر چالکون‌های ضد سرطان القاکننده آپوپتوز مروری Review <p dir="RTL">سرطان بیماری پیچیده و تهدید کننده حیات است که با تقسیم غیر قابل کنترل سلول‌ها، اجتناب از آپوپتوز و متاستاز همراه است. علی‌رغم پیشرفت‌های حاصل شده در حیطه شیمی درمانی سرطان، هنوز داروی ضدسرطان با طیف گسترده و موثری که بتواند سلول‌های سرطانی را به طور اختصاصی هدف قرار دهد وجود ندارد. بنابراین طراحی و کشف داروهای جدید ضدسرطان با کارآیی بالا و اختصاصیت کافی الزامی است. به خاطر نقش اساسی آپوپتوز و مرگ برنامه‌ریزی شده سلولی در کنترل تقسیم سلول‌ها، داروهای ارائه شده جدید ترجیحاً باید بتوانند آپوپتوز را در سلول‌های سرطانی القا نمایند. چالکون‌ها ترکیباتی با منشا طبیعی هستند که از تنوع سنتتیک بالایی نیز برای طراحی ترکیبات فعال بیولوژیک جدید و به ویژه داروهای ضدسرطان برخوردار هستند. اخیراً مشخص شده که بسیاری از چالکون‌ها می‌توانند از طریق القای آپوپتوز باعث مهار بسیاری از سرطان‌های انسانی شوند. علاوه بر این، بسیاری از داروهای ضدسرطان حاضر از طریق اختلال در کار <span dir="LTR">DNA</span> باعث عارضه مهم ژنوتوکسیسیتی می‌شوند ولی چالکون‌ها به دلیل مکانیسم متفاوتی که دارند ممکن است چنین عارضه‌ای را بروز ندهند. مقاله مروری حاضر به بررسی ترکیبات جدید چالکونی با منشا طبیعی و یا سنتتیک می‌پردازد که از طریق القای آپوپتوز از خود خاصیت ضدسرطانی نشان داده‌اند. تنوع و دسته‌بندی ساختاری ارائه شده در این مقاله به همراه معرفی رابطه ساختمان- فعالیت ترکیبات می‌تواند به متخصصین شیمی‌دارویی کمک کند تا به طراحی و توسعه داروهای جدید قوی و هدفمند از نسل چالکون‌ها بپردازند.</p> <p><em>Cancer is a complex and life-threatening disease</em> involving uncontrollable cell proliferation, evading apoptosis, and metastasis. Despite recent developments in cancer chemotherapy, there are no effective broad spectrum anticancer agents that could selectively target cancer cells. Thus, designing and discovering new efficient and selective anticancer agents are urgent needs. It is important that new anticancer agents could act via apoptosis induction, since it has a critical role in control of cell proliferation. Chalcones are naturally occurring compounds possessing high degree of synthetic diversity for design of new leading bioactive compounds including anticancer agents. Chalcones are considered as promising anticancer agents against most human cancers with capability of inducing apoptosis in cancer cells. Furthermore, some clinically useful anticancer drugs show genotoxicity due to interaction with DNA, but chalcones with different mechanism may be devoid of this side effect. This review highlights the recently identified anticancer chalcones from naturally or synthetically origins that induce apoptosis in cancer cells. The diversity of scaffolds described in this review along with their structure-activity relationships could help medicinal chemists in development of new selective anticancer chalcones with improved potency.</p> سرطان, عوامل ضدسرطان, آپوپتوز, مشتقات چالکون, کشف دارو cancer, anticancer agents, apoptosis, chalcones, drug discovery 254 268 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-7282-51&slc_lang=fa&sid=1 Hassan Mirzaei حسن میرزایی No Ph.D Student, Pharmaceutical Sciences Research Center, Student Research Committee, Faculty of Pharmacy, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشجوی Ph.D پژوهشی، مرکز تحقیقات علوم دارویی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Masoud Keighobadi مسعود کیقبادی No Ph.D Student, Pharmaceutical Sciences Research Center, Student Research Committee, Faculty of Pharmacy, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشجوی Ph.D پژوهشی، مرکز تحقیقات علوم دارویی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Saeed Emami سعید امامی sd_emami@yahoo.com Yes Professor, Department of Medicinal Chemistry and Pharmaceutical Sciences Research Center, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استاد، گروه شیمی دارویی، مرکز تحقیقات علوم دارویی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران