fa بررسی اکتشافی متغیرهای روان شناختی پیش بینی‌کننده پیروی از درمان و کیفیت زندگی در بیماران کلیوی تحت همودیالیز پژوهشي-کامل Research(Original) سابقه و هدف: در مطالعه حاضر متغیرهای ادراک از بیماری، افسردگی، اضطراب، شیوه‌های مقابله با استرس و حمایت اجتماعی به عنوان عوامل پیش‌بینی‌کننده متغیر پیروی از درمان و کیفیت زندگی، در بیماران کلیوی مزمن تحت همودیالیز شهر اصفهان مورد بررسی قرار گرفت. مواد و روش‌ها: در این مطالعه مقطعی200 بیمار کلیوی مرحله انتهایی با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها شامل فرم مختصر مقیاس ادراک از بیماری، مقیاس اضطراب و افسردگی بیمارستانی، پرسشنامه شیوه‌های مقابله با استرس، پرسشنامه رفتار پیروی در بیماران کلیوی و پرسشنامه کیفیت زندگی بیماران کلیوی بود. در این پژوهش برای سنجش پیروی از درمان از دو روش سنجش عینی و سنجش ذهنی و برای تحلیل داده‌ها از روش تحلیل همبستگی متعارف استفاده شد. یافته‌ها: توابع حاصل از تحلیل همبستگی متعارف نشان دادند که ترکیب خطی پیروی از درمان و کیفیت زندگی بیماران کلیوی به وسیله ترکیب خطی عوامل روان‌شناختی قابل پیش‌بینی است، به‌طوری که الگویی از نمرات بالا در پیروی از درمان (شاخص ذهنی) و کیفیت زندگی، با الگویی از نمرات پایین در پیامدهای ادراک شده از بیماری، نگرانی، بازنمایی عاطفی، ماهیت بیماری، افسردگی، اضطراب و شیوه مقابله هیجان‌مدار و همچنین الگویی از نمرات بالا در حمایت اجتماعی و شیوه مقابله مسأله مدار همبسته است. استنتاج: در نهایت یافته‌های این پژوهش نشان داد که عوامل روان‌شناختی قادر به پیش‌بینی پیروی از درمان و به ویژه کیفیت زندگی بوده، واریانس قابل توجهی از شاخص بقا را تبیین می‌کنند. Background and purpose: This study investigates variables such as illness perception, depression, anxiety, stress coping strategies and perceived social support as predictors of treatment adherence and health related quality of life in hemodialysis patients in city of Isfahan. Materials and methods: In the cross-sectional study, 200 end stage renal disease patients selected by convenience sampling. Brief-Illness Perception Questionnaire, Hospital Anxiety and Depression Scale, Multidimensional Scale for Perceived Social Support, Coping Inventory for Stressful Situations were used to collect the data. Objective and subjective assessments were used to evaluate treatment compliance. Also, canonical correlation analysis was applied to interpret the data. Results: Findings from canonical correlation analysis showed that a linear combination of adherence and quality of life for renal patients is predictable by linear combination of psychological factors. So a pattern of high scores treatment adherence (subjective index) and quality of life is correlated with a pattern of low scores on the perceived consequences of illness, anxiety, emotional representations, nature of the illness, depression, anxiety and emotion-focused coping style and also with a pattern of high scores on social support and problem-focused coping style. Conclusion: Results of this study showed that psychological variables in hemodialysis patients can predict adherence and especially health related quality of life. Also, they determine considerable variance of survival index. متغیرهای روان شناختی، پیروی از درمان، کیفیت زندگی، همودیالیز Psychological variables, adherence, quality of life, hemodialysis 294 305 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-30-26&slc_lang=fa&sid=1 Iran Davoudi ایران داودی davoudi_i@scu.ac.ir 10031947532846009365 10031947532846009365 Yes Department of Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Shahid Chamran University, Ahvaz, Iran گروه روان شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز Mahnaz Mehrabizadeh Honarmand مهناز مهرابی زاده هنرمند 10031947532846009366 10031947532846009366 No Department of Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Shahid Chamran University, Ahvaz, Iran گروه روان شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز Elahe Shirvanian الهه شیروانیان 10031947532846009367 10031947532846009367 No Department of Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, Shahid Chamran University, Ahvaz, Iran گروه روان شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز Reza Bagherian Sararodi رضا باقریان سرارودی 10031947532846009368 10031947532846009368 No Department of Psychiatry, Behavioral Sciences Research Center, Faculty of Medicine, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran گروه روان پزشکی، مرکز تحقیقات علوم رفتاری، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان