fa تخمین توزیع مکانی غلظت PM10، سرب و رادون در سپاهان شهر اصفهان با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) بهداشت محیط زیست Environmental Health پژوهشي-کامل Research(Original) <span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;">سابقه</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;"> و هدف:</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;"> آلودگی هوا یکی از موضوعات مهم زیست محیطی است که اثرات آن بر سلامت انسان</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">ها در قرن بیستم به اثبات رسیده است. بسیاری از آلاینده</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">های هوا مانند </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">CO</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">، </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">NO₂</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">، </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">SO₂</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">، </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">O₃</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">، ذرات معلق، فلزات سنگین، رادون و غیره می</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">تواند اثر نامطلوبی بر سلامتی انسان</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">ها داشته باشد. لذا این</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">مطالعه با هدف پایش غلظت </span></span>&nbsp;<span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">PM₁₀</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">، سرب و رادون</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">در هوای اطراف</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">سپاهان شهر اصفهان انجام گرفت.</span></span><br> <span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;">مواد و روش</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;">ها:</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;"> این تحقیق در سه ماهه تابستان 1394 انجام گرفت. نمونه برداری با استفاده از فیلترهای فایبرگلاس توسط دستگاه نمونه</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">بردار </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">High volume</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;"> و آنالیز </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">PM₁₀</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">، سرب و رادون به ترتیب از طریق اختلاف وزن، دستگاه </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">ICP</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;"> و آشکارساز </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">CR- 39</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;"> صورت گرفت. برای درون یابی و توزیع مکانی غلظت برای مقایسه میانگین غلظت آلاینده</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">ها در بین ایستگاه</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">های مورد مطالعه آلاینده</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">ها از روش </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">IDW</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;"> سیستم اطلاعات جغرافیای </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">GIS</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;"> نسخه 10 استفاده گردید. جهت آنالیز داده ها نیز از </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">SPSS</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;"> نسخه 16 استفاده شد.</span></span><br> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;">یافته</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;">ها:</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">میانگین غلظت </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">PM₁₀</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">، سرب و رادون به ترتیب (</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">g/m³</span></span></span><em><span style="color:black;"><span style="font-family:cambria,serif;">&micro;</span></span></em><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">) 07/33</span></span><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">&plusmn;</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;"> 07/57، (</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">g/m³</span></span></span><em><span style="color:black;"><span style="font-family:cambria,serif;">&micro;</span></span></em><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">) 23/0</span></span><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">&plusmn;</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;"> 41/0 و (</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">Bq/m³</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">) 92/86</span></span><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">&plusmn;</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;"> 78/466 بود، به طوری که غلظت </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">PM₁₀</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">، سرب و رادون در اکثر ایستگاه</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">های نمونه برداری بالاتر از استاندارد </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">WHO</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;"> و </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">EPA</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;"> بود. غلظت </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">PM₁₀</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">در جنوب شرقی، سرب و رادون نیز در غرب منطقه مورد مطالعه بیش</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">ترین مقدار را داشتند.</span></span><br> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;">استنتاج:</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;"> نتایج این مطالعه نشان داد بالا بودن غلظت ذرات معلق در جنوب شرقی منطقه بیش</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">تر به دلیل مجاورت در محل تلاقی دو اتوبان اصلی و خروجی شهر اصفهان و ساخت و ساز در مرکز تجاری سیتی سنتر بوده ولی بالا بودن غلظت سرب و گاز رادون در غرب منطقه و در ایستگاه</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">های نزدیک به معدن سرب می</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">تواند به دلیل فعالیت</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">های معدنی و جهت باد غالب اصفهان در تابستان (غربی- شرقی) باشد</span></span><span style="font-family:b zar;">.</span><br> &nbsp;<br> &nbsp; <strong>Background and purpose:</strong> Air pollution is one of the most important environmental issues and its impact on human health has been proven in the 20th century. Many air pollutants such as CO, NO₂, SO₂, O₃, particulate matter (PM10), heavy metals, radon, etc. could have negative health effects. The aim of this study was to determine the concentration of PM10, lead, and radon in the air of Spahanshahr, Isfahan, Iran.<br> <strong>Materials and methods:</strong> This study was conducted in the summer of 2015. Sampling was performed using fiberglass filters by High volume sampler. Analysis of PM₁₀, lead, and radon was carried out by weight discrepancy, ICP device, and CR- 39 detector, respectively. Geographic information system v10 and Inverse Distance Weighted (IDW) were used for interpolation and the spatial distribution of mean concentrations of pollutants in the stations. Data analysis was done in SPSS V16.&nbsp;<br> <strong>Results:</strong> The mean concentrations of PM₁₀, lead, and radon were 57.07&plusmn;33.07 <span dir="RTL">&micro;</span>g/m³, 0.41&plusmn;0.23 <span dir="RTL">&micro;</span>g/m³, and 466.78&plusmn;86.92 (Bq/m³), respectively. The concentration of PM₁₀, lead, and radon in most sampling stations were higher than the WHO and EPA recommendations. The highest concentration of PM₁₀, lead, and radon was observed in the Southeast, West, and West of the study area.<br> <strong>Conclusion:</strong> This investigation showed that the high concentration of particulate matter in the Southeast of study area was mainly due to the vicinity of the confluence of two main highways in Isfahan and construction activities of the commercial center. But high concentrations of lead and radon in West Region and in stations near the lead mine could be due to the mining activities and the direction of the prevailing winds in summer (West-East).<br> &nbsp; غلظت, PM10, سرب, رادون, معدن سرب باما, GIS concentration, PM10, lead, radon, Bama Mine, GIS 84 96 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-6082-3&slc_lang=fa&sid=1 Hossin Farrokhzadeh حسین فرخ زاده 100319475328460090523 100319475328460090523 Yes MSc in Environmental Health Engineering, Environmental Research Center, Faculty of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran کارشناس ارشد مهندسی بهداشت محیط، مرکز تحقیقات محیط زیست، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Negar Jafari نگار جعفری 100319475328460090524 100319475328460090524 No PhD Student in Environmental Health Engineering, Environmental Research Center, Faculty of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan. Iran دانشجوی دکتری مهندسی بهداشت محیط، مرکز تحقیقات محیط زیست، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Mojtaba Sadeghi مجتبی صادقی 100319475328460090525 100319475328460090525 No MSc in Physics, Laboratory Atomic Energy Organization, Isfahan, Iran کارشناس ارشد فیزیک، آزمایشگاه فیزیک سازمان انرژی اتمی، اصفهان، ایران Maryam Talesh Alipour مریم تالش علیپور 100319475328460090526 100319475328460090526 No BSc Student in Environmental Health Engineering, Faculty of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran دانشجوی کارشناسی مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Mohammad Mehdi Amin محمدمهدی امین 100319475328460090527 100319475328460090527 No Professor, Department of Environmental Health Engineering, Environmental Research Center, Faculty of Health, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan Iran استاد، مهندسی بهداشت محیط، مرکز تحقیقات محیط زیست، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Ali Abdolahnejad علی عبداله نژاد a_abdolahnejad@ssu.ac.ir 100319475328460090528 100319475328460090528 No PhD Student in Environmental Health Engineering, Faculty of Public Health, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran دانشجوی دکتری مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، یزد، ایران