fa مطالعه تجمع زیستی فلزات سنگین در بافت‌های غازهای وحشی و روستایی استان گلستان گزارش کوتاه Brief Report <p dir="RTL">سابقه و هدف<strong>:</strong> فلزات سنگین به‌وسیله مصرف غذا و آب آلوده وارد بدن حیوانات می‌شوند و می‌توانند منجر به اثرات سمی در اندام‌های مختلف گردند. با توجه به خطر بالقوه آلودگی به فلزات سنگین برای سلامت عمومی، به‌دست‌آوردن اطلاعات در رابطه با غلظت فلزات سنگین در حیوانات می‌تواند به مطالعه اکوسیستم‌ها کمک کند.</p> <p dir="RTL">مواد و روش‌ها<strong>:</strong> در پژوهش حاضر، 15 غاز خاکستری وحشی (تالاب گمیشان و خلیج گرگان) و 25 غاز خاکستری روستایی صید شدند و درادامه، نمونه‌های پردم و اندام‌های داخلی (غاز روستایی) هر پرنده تهیه گشت و غلظت فلزات سنگین با دستگاه جذب اتمی مدل <span dir="LTR">GBcA</span> بررسی گردید.</p> <p dir="RTL">یافته<span dir="LTR">&lrm;</span>ها<strong>:</strong> غلظت فلزات سنگین در غازهای وحشی، بالاتر از غازهای اهلی بود و بالاترین غلظت فلزات سنگین در نمونه پردم غازهای وحشی مشاهده ‌شد (جیوه: <span dir="LTR">ppm</span> 07/0<span dir="LTR">&plusmn;</span>99/3، سرب: <span dir="LTR">ppm</span> 25/0<span dir="LTR">&plusmn;</span>24/4 و روی: <span dir="LTR">ppm</span> 07/0<span dir="LTR">&plusmn;</span>20/7). علاوه‌براین، اختلاف معناداری در میزان غلظت فلزات سنگین در اندام‌های مختلف به‌ترتیب پردم˂ کبد˂ کلیه˂ ماهیچه مشاهده گردید (05/0><span dir="LTR">P</span>).</p> <p dir="RTL">استنتاج<strong>:</strong>. نتایج به‌دست‌آمده نشان‌دهنده امکان بالقوه تهدید‌شدن سلامتی جانوران به‌وسیله آلودگی مناطق روستایی و جنوب دریای خزر به فلزات سنگین می‌باشد؛ بنابراین، انجام اقدامات کنترلی جهت جلوگیری از ورود فلزات سنگین به دریای خزر و مناطق روستایی ضروری به‌نظر می‌رسد. همچنین، لازم است که مصرف‌کنندگان این پرندگان از خطر تجمع فلزات سنگین و احتمال انتقال فلزات سمی به‌وسیله مصرف آن‌ها آگاه شوند.</p> <p><strong>Background and purpose:</strong> Heavy metals can enter into animals&rsquo; body through consumption of contaminated food and water and leave toxic effects on different organs. Considering the potential public health risk posed by heavy metal contamination, information about concentration of heavy metals in animals can help in analyzing the suitability of ecosystems.</p> <p><strong>Materials and methods:</strong> This study was conducted in 15 and 25 wild greylag geese (from Gomishan Wetland and Khalij of Gorgan) and rural greylag geese (from villages of Golestan Province), respectively, that were randomly captured. Then, the tail feather and internal organ samples were taken from each bird and heavy metal concentrations were determined using an atomic absorption spectrophtometer (GBcA).</p> <p><strong>Results: </strong>The concentrations of heavy metals were higher in the wild geese, compared to the rural ones. In addition, the highest concentration was observed in the tail feathers of wild geese (Hg=3.99&plusmn;0.07 ppm, Zn=7.20&plusmn;0.07 ppm, Pb=4.24&plusmn;0.25 ppm). There was a significant difference in heavy metal concentrations in different organs (i.e., tail feather, liver, kidney, and muscle) (P< 0.05).</p> <p><strong>Conclusion: </strong>As the findings of the present study indicated, animals&rsquo; health can be potentially threatened by heavy metal contamination in rural areas and south of the Caspian Sea. So, appropriate control measures are needed to prevent heavy metal entry into the Caspian Sea and rural areas. Moreover, the goose consumers should be informed of the dangers of heavy metal accumulation, and the possibility of the transition of toxic metals through consumption of contaminated meat.</p> <p></p> تالاب گمیشان, خلیج گرگان, غاز, فلز سنگین khalij of gorgan, gomishan wetland, goose, heavy metal 409 414 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4374-47&slc_lang=fa&sid=1 Somayeh Namroodi سمیه نمرودی 100319475328460083932 100319475328460083932 Yes استادیار، گروه محیط زیست، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران Mahmood Farmani محمود فرهانی Mahmoud.farmani@gmail.com 100319475328460083933 100319475328460083933 No ریاست اداره کل استاندارد استان گلستان، گلستان، ایران Hassan Rezaei حسن رضایی 100319475328460083934 100319475328460083934 No استادیار، گروه محیط زیست، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران