1399 30 191 0 178

بررسی تاثیر مکمل یاری خوراکی الاژیک اسید بر کیفیت زندگی در سندرم روده تحریک پذیر: مطالعه کارآزمایی بالینی دوسوکور Effects of Ellagic Acid Supplementation on Quality of Life in Patients with Irritable Bowel Syndrome: A Double Blind Randomized Clinical Trial 1 1 سابقه و هدف: سندرم روده تحریک‌پذیر (IBS) نوعی اختلال در عملکرد روده است. استرس اکسیداتیو نقش قابل توجهی در این بیماری دارد. با توجه به اثرات آنتی‌اکسیدانی الاژیک اسید(EA)، این مطالعه با هدف بررسی تاثیر مکمل یاری الاژیک اسید بر کیفیت زندگی در بیماری IBS طراحی شد. مواد و روش‌ها: این مطالعه کارآزمایی بالینی دوسوکور در دانشگاه علوم پزشکی قزوین در سال 1398 انجام شد و در آن 44 بیمار واجد شرایط با روش تقسیم تصادفی ساده به دو گروه تقسیم و به‌مدت 8 هفته روزانه یک کپسول mg180 EA (گروه مداخله) و یک کپسول mg180 حاوی آرد گندم (گروه پلاسبو) دریافت کردند. در ابتدا و انتهای مطالعه، پرسشنامه‌های دموگرافیک، فعالیت بدنی، یادآمد خوراک 24 ساعته تکمیل گردید. فاکتورهای آشفتگی، پاسخ اجتماعی، نگرانی‌های سلامتی، تصویر بدنی، ارتباطات، روابط جنسی، ممنوعیت غذایی و اختلال فعالیت روزانه توسط پرسشنامه کیفیت زندگی ویژه بیماران  IBS(IBS-QOL-34) تکمیل شد. یافته‌ها با نرم‌افزار V20 SPSS Statistics تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها: در ابتدا و انتهای مطالعه به لحاظ فاکتورهای تن‌سنجی، تفکیک جنسیتی (52 درصد مرد، 48 درصد زن)، میانگین سنی (مداخله: 93/4 ± 55/36 و داونما: 84/5 ± 29/35)سال، دریافت مواد غذایی و فعالیت بدنی دو گروه تفاوت معنی‌داری نداشتند(05/0P>). در انتهای مطالعه، مصرف EA، باعث کاهش معنی‌داری در میانگین امتیاز کلی IBS-QOL نسبت به ابتدا شده و کیفیت زندگی افزایش معنی‌داری داشت(05/0>P). تغییر معنی‌داری درکیفیت زندگی درگروه پلاسبو مشاهده نشد(05/0P>). استنتاج: مصرف پلی فنول‌های غذایی مانندEA، احتمالا از طریق کاهش استرس اکسیداتیو، باعث بهبود عملکرد روده و کیفیت زندگی در بیماری IBS می‌شود.   شماره ثبت کارآزمایی بالینی : 11N20141025019669IRCT   2 Background and purpose: Irritable Bowel Syndrome (IBS) is a type of intestinal dysfunction. Oxidative stress plays a significant pathological role in this disease. Ellagic acid (EA) as a dietary polyphenol is known to have antioxidant effects. This study was designed to investigate the effect of ellagic acid supplementation on quality of life in patients with IBS. Materials and methods: A randomized double blind placebo-controlled clinical trial was carried out in 44 patients with IBS in Qazvin University of Medical Sciences, Iran 2019. The participants were randomly allocated to receive either a capsule containing 180 mg EA per day (n=22) or placebo, a capsule containing 180 mg wheat flour, (n=22) for 8 weeks. At the beginning and end of the study, demographic characteristics and frequency of physical activity were recorded, and 24-hour dietary recall index and the Irritable Bowel Syndrome Quality of Life (IBS-QOL-34) questionnaire were completed. Data analysis was performed in SPSS V20. Results: At the beginning and end of the study, there were no significant differences between the two groups in anthropometric indices, food intake, and physical activity (P>0.05). At the end of the study, EA consumption significantly decreased the mean IBS-QOL total score compared to baseline and significantly increased quality of life (P<0.05). The study showed no significant change in the quality of life in the placebo group (P>0.05). Conclusion: According to this study, dietary polyphenols such as ellagic acid improve bowel function, possibly by reducing oxidative stress, thereby improving the quality of life in patients with IBS.   (Clinical Trials Registry Number: IRCT20141025019669N11) 1 12 2020/06/15 1399/3/26 2020/09/21 1399/6/31 زهرا میرزایی Zahra Mirzaie دانشجوی کارشناسی ارشد تغذیه، گروه علوم تغذیه، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی قزوین، قزوین، ایران ایران Z.mirzaei@yahoo.com علی باستانی Ali Bastani استادیار، گروه آموزشی داخلی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی قزوین، قزوین، ایران ایران Dr.bastani@yahoo.com علی اکبر حاجی آقا محمدی Ali Akbar Haji-Aghamohammadi دانشیار، گروه آموزشی داخلی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی قزوین، قزوین، ایران ایران A.Aghamohammadi@yahoo.com محمدرضا رشیدی نوش آبادی Mohamadreza Rashidi Nooshabadi استادیار، گروه فارماکولوژی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران ایران Dr.rashidi@yahoo.com بهمن احدی نژاد Bahman Ahadi Nezhad 5. استادیار، گروه مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی قزوین، قزوین، ایران ایران B.Ahadi2002@yahoo.com حسین خادم حقیقیان Hossein Khadem Haghighian استادیار، گروه علوم تغذیه، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی قزوین، قزوین، ایران. مرکز تحقیقات بیماری های متابولیک، پژوهشکده پیشگیری از بیماریهای غیرواگیر، دانشگاه علوم پزشکی قزوین، قزوین، ایران ایران Khademnut@yahoo.com ellagic acid quality of life irritable bowel syndrome clinical trial الاژیک اسید کیفیت زندگی سندرم روده تحریک پذیر کارآزمایی بالینی 1. Hungin A, Chang L, Locke G, Dennis E, Barghout V. Irritable bowel syndrome in the United States: prevalence, symptom patterns and impact. Aliment Pharmacol Ther 2005; 21(11): 1365-1375.##2. Thompson W, Irvine E, Pare P, Ferrazzi S, Rance L. Functional gastrointestinal disorders in Canada: first population-based survey using Rome II criteria with suggestions for improving the questionnaire. Dig Dis Sci 2002; 47(1): 225-235.##3. Barbara G, Feinle-Bisset C, Ghoshal UC, Santos J, Vanner SJ, Vergnolle N, et al. The intestinal microenvironment and functional gastrointestinal disorders. Gastroenterology 2016; 150(6): 1305-1318. e8.##4. Gracie DJ, Hamlin PJ, Ford AC. Longitudinal impact of IBS-type symptoms on disease activity, healthcare utilization, psychological health, and quality of life in inflammatory bowel disease. Am J Gastroenterol 2018; 113(5): 702-712.##5. Gralnek IM, Hays RD, Kilbourne A, Naliboff B, Mayer EA. The impact of irritable bowel syndrome on health-related quality of life. Gastroenterology. 2000; 119(3): 654-660.##6. Drossman DA, Morris CB, Schneck S, Hu YJ, Norton NJ, Norton WF, et al. International survey of patients with IBS: symptom features and their severity, health status, treatments, and risk taking to achieve clinical benefit. J Clin Gastroenterol 2009; 43(6): 541-550.##7. Amouretti M, Le Pen C, Gaudin A-F, Bommelaer G, Frexinos J, Ruszniewski P, et al. Impact of irritable bowel syndrome (IBS) on health-related quality of life (HRQOL). Gastroenterol Clin Biol 2006; 30(2): 241-246.##8. Gilgun Sherki Y, Melamed E, Offen D. Oxidative stress induced-neurodegenerative diseases: the need for antioxidants that penetrate the blood brain barrier. Neuropharmacology 2001; 40(8): 959-975.##9. Han YM, Hahm KB, Park JM, Hong SP, Kim EH. Paradoxically augmented anti-tumorigenic action of proton pump inhibitor and GastrininAPCMin/+ intestinal polyposis model. Neoplasia 2014; 16(1): 73-83.##10. Hosseini B, Saedisomeolia A, Wood LG, Yaseri M, Tavasoli S. Effects of pomegranate extract supplementation on inflammation in overweight and obese individuals: A randomized controlled clinical trial. Complement Ther Clin Pract 2016; 22: 44-50.##11. Miryan M, Alavinejad P, Abbaspour M, Soleimani D, Ostadrahimi A. Does propolis affect the quality of life and complications in subjects with irritable bowel syndrome (diagnosed with Rome IV criteria)? A study protocol of the randomized, double-blinded, placebo-controlled clinical trial. Trials 2020; 21(1): 1-10.##12. Bundy R, Walker AF, Middleton RW, Marakis G, Booth JC. Artichoke leaf extract reduces symptoms of irritable bowel syndrome and improves quality of life in otherwise healthy volunteers suffering from concomitant dyspepsia: a subset analysis. J Altern Complement Med 2004; 10(4): 667-669.##13. Ding Y, Zhang B, Zhou K, Chen M, Wang M, Jia Y, et al. Dietary ellagic acid improves oxidant-induced endothelial dysfunction and atherosclerosis: role of Nrf2 activation. Int J Cardiol 2014; 175(3): 508-514.##14. Chao Cy, Mong Mc, Chan Kc, Yin Mc. Anti glycative and anti inflammatory effects of caffeic acid and ellagic acid in kidney of diabetic mice. Mol Nutr Food Res 2010; 54(3): 388-395.##15. Landete J. Ellagitannins, ellagic acid and their derived metabolites: a review about source, metabolism, functions and health. Food Research International 2011; 44(5): 1150-1160.##16. Toghiani A, Maleki I, Afshar H, Kazemian A. Translation and validation of the Farsi version of Rome III diagnostic questionnaire for the adult functional gastrointestinal disorders. J Res Med Sci 2016; 21(1): 103.##17. Falsaperla M, Morgia G, Tartarone A, Ardito R, Romano G. Support ellagic acid therapy in patients with hormone refractory prostate cancer (HRPC) on standard chemotherapy using vinorelbine and estramustine phosphate. European Urology 2005; 47(4): 449-455.##18. Craig CL, Marshall AL, Sjöström M, Bauman AE, Booth ML, Ainsworth BE, et al. International physical activity questionnaire: 12-country reliability and validity. Med Sci Sports Exerc 2003; 35(8): 1381-1395.##19. Murphy JJ, Murphy MH, MacDonncha C, Murphy N, Nevill AM, Woods CB. Validity and reliability of three self-report instruments for assessing attainment of physical activity guidelines in university students. Measurement in Physical Education and Exercise Science 2017; 21(3):134-41.##20. Broadbent E, Petrie KJ, Main J, Weinman J. The brief illness perception questionnaire. J Psychosom Res 2006; 60(6): 631-637.##21. Haghayegh S, Kalantari M, Solati S, Molavi H, Adibi P. Study on Validity of Farsi Version of Irritable Bowel Syndrome Quality of Life Questionnaire (IBS-QOL-34). Govaresh 2008; 13(2): 99-105 (Persian).##22. Rosillo MA, Sánchez-Hidalgo M, Cárdeno A, Aparicio-Soto M, Sánchez-Fidalgo S, Villegas I, et al. Dietary supplementation of an ellagic acid-enriched pomegranate extract attenuates chronic colonic inflammation in rats. Pharmacol Res 2012; 66(3): 235-242.##23. Al-Hadidy AA, Al-Kattan MM, Jankeer MH. Relationships between Pomegranate (Punica granatum) and Paraoxonase Enzyme to Prevent the Development of Atherosclerosis in Male White New Zealand Rabbits. 2014.##24. Rosillo M, Sanchez Hidalgo M, Cárdeno A, de La Lastra CAJBp. Protective effect of ellagic acid, a natural polyphenolic compound, in a murine model of Crohn's disease. Biochemical Pharmacology 2011; 82(7): 737-745.##25. Edman JS, Greeson JM, Roberts RS, Kaufman AB, Abrams DI, Dolor RJ, et al. Perceived stress in patients with common gastrointestinal disorders: associations with quality of life, symptoms and disease management. Explore 2017; 13(2): 124-128.##26. Elsaied HF, Sherra KS, Mahmoud EHM, Ebrahim MA. A study of sociodemographic factors and anxiety: depressive disorders among irritable bowel syndrome patients. Egyptian Journal of Psychiatry 2017; 38(2): 97-104.##27. Ringel Y, Whitehead W, Toner B, Diamant N, Hu Y, Jia H, et al. Sexual and physical abuse are not associated with rectal hypersensitivity in patients with irritable bowel syndrome. Gut 2004; 53(6): 838-842.##28. Cash BD, Schoenfeld P, Chey WD. The utility of diagnostic tests in irritable bowel syndrome patients: a systematic review. Am J Gastroenterol 2002; 97(11): 2812-2819.##29. Doulberis M, Saleh C, Beyenburg S. Is there an association between migraine and gastrointestinal disorders? J Clin Neurol 2017; 13(3): 215-226.##30. Dinan TG, Cryan JF. Mood by microbe: towards clinical translation. Genome Medicine 2016; 8(1): 36.##31. Choghakhori R, Abbasnezhad A, Hasanvand A, Amani R. Inflammatory cytokines and oxidative stress biomarkers in irritable bowel syndrome: association with digestive symptoms and quality of life. Cytokine 2017; 93: 34-43 (Persian).##32. Gramignano G, Lusso MR, Madeddu C, Massa E, Serpe R, Deiana L, et al. Efficacy of l-carnitine administration on fatigue, nutritional status, oxidative stress, and related quality of life in 12 advanced cancer patients undergoing anticancer therapy. Nutrition 2006; 22(2): 136-145.##33. Moludi J, Alizadeh M, Mohammadzad MHS, Davari M. The Effect of Probiotic Supplementation on Depressive Symptoms and Quality of Life in Patients After Myocardial Infarction: Results of a Preliminary Double-Blind Clinical Trial. Psychosomatic Medicine 2019; 81(9): 770-777 (Persian).##34. Collins SM, Surette M, Bercik P. The interplay between the intestinal microbiota and the brain. Nature Reviews Microbiology 2012; 10(11): 735-742.##35. Cong X, Henderson WA, Graf J, McGrath JM. Early life experience and gut microbiome: the brain-gut-microbiota signaling system. Adv Neonatal Care 2015; 15(5): 314-323.##36. Collins SM, Bercik P. Gut microbiota: intestinal bacteria influence brain activity in healthy humans. Nat Rev Gastroenterol Hepatol 2013; 10(6): 326-327.##37. Clarke G, Grenham S, Scully P, Fitzgerald P, Moloney R, Shanahan F, et al. The microbiome-gut-brain axis during early life regulates the hippocampal serotonergic system in a sex-dependent manner. Molecular Psychiatry 2013; 18(6): 666-673.##38. Evengård B, Schacterle R, Komaroff A. Chronic fatigue syndrome: new insights and old ignorance. Journal of Internal Medicine 1999; 246(5): 455-469.## ##

پیشگویی کننده های رفتارهای پیشگیری کننده از ابتلا به کووید-19 در جمعیت ایرانی بالای 15 سال: کاربردی از مدل اعتقاد بهداشتی Predictors of Covid-19 Preventive Behaviors in Iranian Population over 15 Years Old: An Application of Health Belief Model 1 1 سابقه و هدف: بیماری کروناویروس ۲۰۱۹ (COVID-19) یک بیماری عفونی است که بر اثر ویروس کرونای جدید، ایجاد می‌شود. این پژوهش با هدف تعیین پیش‌بینی‌کننده‌های رفتارهای پیشگیری کننده از بیماری کرونا در مردم ایران بر اساس الگوی اعتقاد بهداشتی صورت گرفت. مواد و روش‌ها: این مطالعه توصیفی تحلیلی (مقطعی) بر روی 1020 نفر از مردم ایران (بالای 15 سال) در سال 1399 انجام شد. نمونه‌گیری به صورت غیرتصادفی و در دسترس بود. اطلاعات با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته مبتنی بر الگوی اعتقاد بهداشتی به صورت آنلاین جمع‌آوری شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS و آزمون‌های ضریب همبستگی و رگرسیون خطی تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها: از بین رفتارهای پیشگیری‌کننده از ابتلا به کرونا، استفاده از وسایل فردی در منزل و محیط کار (7/83 درصد همیشه)، عدم خروج از منزل به‌جز در موارد ضروری (6/67 درصد همیشه) و توجه و عمل به نکات پیشگیرانه ارائه شده توسط صدا و سیما (2/80 درصد همیشه) دارای بیش‌ترین فراوانی بودند. بین تمام سازه‌های مدل اعتقاد بهداشتی و عملکرد (به‌جز در مورد سازه موانع درک شده با شدت درک شده) همبستگی معنی‌داری وجود داشت (01/0>P). استنتاج: با توجه به پیش‌بینی قوی انجام رفتارهای پیشگیری‌کننده از ابتلا به کرونا براساس سازه‌های مدل اعتقاد بهداشتی، می‌توان از این مدل در برنامه‌ریزی‌ها و مداخلات آموزشی استفاده نمود. 2 Background and purpose: Coronavirus disease 2019 (COVID-19) is an infectious disease caused by the new corona virus. The aim of this study was to determine the predictors of COVID-19 prevention behaviors in an Iranian population based on the health belief model. Materials and methods: This descriptive analytical (cross-sectional) study was performed in 1020 people older than 15 years of age in Iran in 2020 selected via convenience sampling. Data were collected through an online survey using a researcher-made questionnaire based on the health belief model. Data analysis was done in SPSS applying correlation coefficients and linear regression tests. Results: Frequent prevention behaviors of COVID-19 included using personal items at home and work (83.7%), following the precautionary measures presented in mass media (80.2%), and not leaving the house except in necessary cases (67.6%). There were significant correlations between all constructs of health belief model and performance, except for perceived barriers and perceived severity) (P<0.01). Conclusion: According to the predictive role of prevention behaviors of COVID-19 based on health belief model, this model can be used in educational and interventional programs.    13 21 2020/06/152020/05/15 1399/2/26 2020/09/212020/09/26 1399/7/5 علی دلشاد نوقابی Ali Delshad Noghabi مربی، دانشجوی دکترای تخصصی روانشناسی سلامت، مرکز تحقیقات توسعه اجتماعی و ارتقاء سلامت، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران ایران ali_delshad2000@yahoo.com نوشین یوشنی Nooshin Yoshany استادیار، گروه آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، یزد، ایران ایران nooshin.yoshany@yahoo.com فاطمه محمدزاده Fatemeh Mohammadzadeh استادیار، گروه اپیدمیولوژی و آمار حیاتی، دانشکده بهداشت، مرکز تحقیقات توسعه اجتماعی و ارتقاء سلامت، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران ایران fmhz.uni@gmail.com سارا جوانبخت Sara Javanbakht دانشجوی دکترای تخصصی مدیریت دولتی، مرکز تحقیقات توسعه اجتماعی و ارتقاء سلامت، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران ایران Taha.javan@yahoo.com coronavirus health belief model prediction prevention behavior Covid-19 Iranian health education ویروس کرونا مدل اعتقاد بهداشتی پیشگویی پیشگیری رفتار کووید-19 ایرانی آموزش بهداشت 1. El Bushra H, Abdalla M, Al Arbash H, Alshayeb Z, Al-Ali S, Al Abdel Latif Z, et al. An outbreak of Middle East respiratory syndrome (MERS) due to coronavirus in Al-Ahssa region, Saudi Arabia, 2015. EMHJ-Eastern Mediterranean Health Journal 2016; 22(7): 467-473.##2. Roser M, Ritchie H, Ortiz-Ospina E, Hasell J. Coronavirus disease (COVID-19)–Statistics and research. Our World in Data 2020.##3. Lai CC, Shih TP, Ko WC, Tang HJ, Hsueh PR. Severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (SARS-CoV-2) and corona virus disease-2019 (COVID-19): the epidemic and the challenges. International Journal of Antimicrobial Agents 2020; 55(3): 105924.##4. organization wh. Archived: WHO Timeline - COVID-19 2020 [Available from: https://www.who.int/news-room/detail/27-04-2020-who-timeline---covid-19.##5. Hui DS, Azhar EI, Madani TA, Ntoumi F, Kock R, Dar O, et al. The continuing 2019-nCoV epidemic threat of novel coronaviruses to global health—The latest 2019 novel coronavirus outbreak in Wuhan, China. Int J Infect Dis 2020; 91: 264-266.##6. organization wh. WHO Director-General's opening remarks at the media briefing on COVID-19 - 11 March 2020. 2020.##7. worldometers. COVID-19 Coronavirus Pandemic 2020. Available from: https://www.worldometers. info/coronavirus/.##8. worldometers. worldometers coronavirus in Iran 2020. Available from: https://www. worldometers.info/coronavirus/country/iran/.##9. Movahed E, Arefi Z, Ameri M. The effect of health belief model-based training (HBM) on self-medication among the male high school students. Iran J Health Educ Health Promot 2014; 2(1): 65-72.##10. Archana R, Varadharaju B. The Corona care–Prevention is better than cure. Int J Res Pharm Sci 2020; 1 special issue 1(11): 81-85, 2020.##11. Najimi A, Alidousti M, Moazemi GA. A survey on preventive behaviors of high school students about Influenza A based on health belief model in Shahrekord, Iran. Health System Research 2010; 6(1): 14-22 (Persian).##12. Lau JT, Griffiths S, Choi KC, Tsui HY. Widespread public misconception in the early phase of the H1N1 influenza epidemic. J Infect 2009; 59(2): 122-127.##13. Seale H, McLaws ML, Heywood AE, Ward KF, Lowbridge CP, Van D, et al. The community's attitude towards swine flu and pandemic influenza. Med J Aust 2009; 191(5): 267-269.##14. Najimi A, Golshiri P. Knowledge, beliefs and preventive behaviors regarding Influenza A in students: a test of the health belief model. J Edu Health Promot 2013; 2: 23.##15. Shilpa K, Kumar BP, Kumar SY, Ugargol AR, Naik VA, Mallapur M. A study on awareness regarding swine flu (influenza A H1N1) pandemic in an urban community of Karnataka. Medical Journal of Dr DY Patil Vidyapeeth 2014; 7(6): 732-737.##16. Bandura A. On the functional properties of perceived self-efficacy revisited.Journal of Management 2012; 38(2): 465-474.##17. Rezaeipandari H, Mirkhalili SM, Sharifabad MAM, Ayatollahi J, Fallahzadeh H. Study of H1N1 Influenza Preventive Behaviors Predictors Based on Health Belief Model in Jiroft People. Qom Univ Med Sci J 2018; 12(3): 76-86.##18. Jadgal KM, Nakhaei Moghadam T, Alizadeh Seiouki H, Zareban I, Sharifi Rad J. Impact of educational intervention on patients behavior with smear-positive pulmonary tuberculosis: a study using the health belief model. Mater Sociomed 2015; 27(4): 229-233## ##

مدل پیش بینی ابتلا به دیابت نوع2 با استفاده از الگوریتم های داده کاوی Predicting Type2 Diabetes Using Data Mining Algorithms 1 1   سابقه و هدف: استفاده گسترده از سیستم‌های اطلاعات و پایگاه‌های داده، ادغام آن را با شیوه‌های سنتی برای دستیابی به دقت و سرعت بالاتر جهت تشخیص و پیشگیری بیماری و انتخاب روش‌های درمان و تصمیم‌گیری‌ها به یک الزام تبدیل کرده است. این مطالعه با هدف ارائه یک سیستم دقیق برای تشخیص بیماری دیابت با استفاده از تکنیک داده کاوی و به کارگیری یک روش ابتکاری شامل ترکیب شبکه عصبی با الگوریتم هوش دسته جمعی ذرات، انجام پذیرفت. مواد و روش‌ها: در این مطالعه کاربردی، همراه با آموزش شبکه عصبی از الگوریتم هوش دسته جمعی ذرات جهت تعیین بهینه‌تر اوزان شبکه عصبی با استفاده از نرم‌افزار رپیدماینر بر روی مجموعه داده pima مربوط به 768 بیمار درکشور هند استفاده گردید. یافته‌ها: بررسی انجام شده نشان می دهد که الگوریتم پیشنهادی می تواند منطبق بر مدل واقعی باشد به طوری که بیش‌ترین مقدار دقت، ویژگی و حساسیت در روش پیشنهادی با تعداد 50 آزمایش مختلف، به ترتیب 1/94، 88/92، 12/92 درصد می باشد. استنتاج: در روش پیشنهادی مدل پیش بینی دیابت نوع 2، متوسط خطای مدلسازی به عنوان تابع هدف بعد از یکسری تکرار کمینه شد با افزایش جمعیت اولیه و تعداد تکرارها علاوه بر افزایش دقت روش پیشنهادی باعث بهبود پارامترهای حساسیت، ویژگی پیش‌بینی مثبت نیز شد به‌طوری که حساسیت، دقت روش پیشنهادی نسبت به روش‌های مشابه که در گذشته بکار رفته بود، بهتر و بیش‌تر می‌باشد. 2 Background and purpose: Today, information systems and databases are widely used and in order to achieve higher accuracy and speed in making diagnosis, preventing the diseases, and choosing treatments they should be merged with traditional methods. This study aimed at presenting an accurate system for diagnosis of diabetes using data mining and a heuristic method combining neural network and particle swarm intelligence. Materials and methods: In this applied research, along with the training of the neural network, a particle swarm optimization algorithm was used to determine the weight of the optimal neural networks using RapidMiner Software on pima Indian Diabetes Dataset for 768 patients. Results: The proposed algorithm was found to be in line with the real model. The highest accuracy, specificity, and sensitivity of the method, with 50 different tests, were 94.1%, 92.88%, and 92.12%, respectively. Conclusion: In this study, average modeling error as a target function was minimized after a series of repetitions. By increase in initial population and number of replications, in addition to improving the accuracy of the proposed method, the sensitivity parameters and the positive predictive value ere improved. In fact, sensitivity and accuracy of the proposed method is better and higher than previous similar methods.   22 30 2020/06/152020/05/152019/06/1 1398/3/11 2020/09/212020/09/262020/10/12 1399/7/21 امیر پناه Amir Panah مربی، گروه کامپیوتر و آی تی، موسسه آموزش عالی هدف، ساری، ایران ایران amir.panah2020@gmail.com سامره فلاحپور Samere Fallahpour کارشناسی ارشد مهندسی نرم افزار، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران samere.fallahpour@gmail.com data mining diabetes neural network particle swarm optimization داده کاوی دیابت شبکه عصبی هوش دسته جمعی ذرات 1. Pardalos MP, Tomaino V, Xanthopoulos P. Optimization and data mining in medicine. Top 2009; 17(2): 215.##2. Wager KA, Lee FW, Glaser JP. Health Care Information Systems: A Practical Approach for HealthCare Managment. 2th ed. San Francisco: Jossey-Bass Inc; 2009.##3. Zimmet PZ. Diabetes epidemiology as a tool to trigger diabetes research and care. Diabetologia 1999; 42(5): 499-518.##4. Tan J. Medical Informatics. Concepts, Methodologies, Tools and Applications. Hershey: IGI Global; 2008.##5. Zimmet P. Globalization, coca-colonization and the chronic disease epidemic: can the Doomsday scenario be averted? J Intern Med 2000; 247(3): 301-310.##6. Siuly S, Li Y, Zhang Y. Improving Prospective Performance in MI Recognition: LS-SVM with Tuning Hyper Parameters, EEG Signal Analysis and Classification. New York: Springer; 2017.##7. Mahdizadeh H, Barani A. Clinical Data Mining: An Overview of Data Mining Techniques in Diabetes. IJDLD 2016; 15(4): 225-236.##8. Amin Ul Haq, Jian Ping Li, Jalaluddin Khan, Muhammad Hammad Memon, Shah Nazir, Sultan Ahmad, et al. Intelligent Machine Learning Approach for Effective Recognition of Diabetes in E-Healthcare Using Clinical Data. Sensors 2020; 20(9): 2649.##9. Loannis Kavakiotis, OlghaTsave, Athanasios, Salifoglou, NicosMaglaveras, LoannisVlahavas, Loanna Chouvarda. Machine Learning and Data Mining Methods in Diabetes Research. Comput Struct Biotechnol J 2017; 15: 104-116.##10. Pima diabetes. Available at: htpp://archive. ics.uci.edu/ml/machine-learning-databases/ pima-indians-diabetes 1990.##11. Kaur G, Chhabra A. Improved J48 classification algorithm for the prediction of diabetes. Int J Comput Appl 2014; 98(22): 107-126.##12. Ananthapadmanabhan K, Parthiban G. Prediction of chances-diabetic retinopathy using data mining classification techniques. Indian J Sci Technol 2014; 7(10): 1498-1503.##13. Asgarnezhad R, Shekofteh M, Zamani F. Improving diagnosis of diabetes mellitus using combination of preprocessing techniques. J Theor Appl 2017; 95(13): 2889-2895.##14. Devi MR, Shyla JM. Analysis of Various Data Mining Techniques to Predict Diabetes Mellitus. Int J Appl Eng Res 2016; 11(1): 727-730.##15. Huang GM, Huang KY, Lee TYi, Weng J. An interpretable rule-based diagnostic classification of diabetic nephropathy among type 2 diabetes patients. BMC Bioinformatics 2015; 16(suppl1): S5.##16. Balakrishnan S, Ramaraj N, Savarimuthu N, Samikannu R. SVM ranking with backward search for feature selection in type II diabetes databases. IEEE International Conference on Systems, Man and Cybernetics; 2008 Oct 12-15; Singapore; 2008.##17. Saxena K, Khan Z, Singh Sh. Diagnosis of Diabetes Mellitus using K Nearest Neighbor Algorithm. IJCST 2014; 2(4): 36-43.##18. Pawar S, Sikchi S. An Extensive Survey on Diagnosis of Diabetes Mellitus in Healthcare. Proceedings of the 2th International Conference on Data Engineering and Communication Technology. Singapore, Springer; 2017.##19. Langarizadeh M, Ghazi Saeedi M, Karam Niay Far M, Hoseinpour M. Predicting Premature Birth in Pregnant Women via Assisted Reproductive Technologies using Neural Network. JHA 2016; 18(62): 42-51 (Persian).##20. Karegowda AG, Manjunath AS, Jayaram MA. Application of genetic algorithm optimized neural network connection weights for medical diagnosis of pima Indians diabetes. Int J Soft Comput 2011; 2(2): 15-23.##21. Jahani M, Rezaeenour J, Mahdavi M, Hadavandi E. Proposing a Model for Predicting Diabetes Patients by Neural Network. Journal of Health Administration 2017; 20(67): 24-35 )Persian(.## ##

وضعیت تغذیه سالمندان و عوامل موثر بر آن Assessment of Nutritional Status and Associated Risk Factors in Older People 1 1 سابقه و هدف: معضل سوءتغذیه به عنوان یکی از بزرگ‌ترین تهدیدکننده‌های سلامت، رفاه، استقلال و کاهش کیفیت زندگی سالمندان مطرح است. لذا هدف از این مطالعه، بررسی شیوع سوءتغذیه و ارتباط آن با برخی عوامل موثر بر وضعیت تغذیه در سالمندان شهرستان بابل بود. مواد و روش‌ها: در این مطالعه مقطعی، 520 سالمند ساکن شهرستان بابل به‌صورت نمونه گیری چند مرحله ای در سال 1396 انتخاب شدند. مشخصات دموگرافیکی و برخی عوامل مرتبط و موثر بر سوءتغذیه توسط چک لیست جمع‌آوری و نیز وضعیت تغذیه‌ای سالمندان با کمک پرسشنامه استاندارد ارزیابی مختصر تغذیه ای ویژه سالمندان (MNA) ارزیابی گردید. داده‌ها توسط نرم‌افزار SPSS تجزیه و تحلیل شد و جهت مقایسه و تحلیل داده‌ها از آزمون‌های مجذور کای و تی مستقل استفاده شد. یافته‌ها: تعداد 261 نفر (2/50 درصد) مرد و 259 نفر (8/49 درصد) زن با میانگین سنی به‌ترتیب 7/7± 2/69 و 2/7±1/69 سال بررسی شدند. 9 نفر (7/1 درصد) سالمندان دچار سوءتغذیه و 145 نفر (9/27 درصد) در معرض خطر بودند که این میزان به طور معناداری در زنان، سالمندان ساکن شهر، بازنشسته‌ها، در افراد با درآمد پایین و همچنین در افرادی که تنها و یا با فرزندان خود زندگی می‌کردند، بالاتر بود (005/0= P). وضعیت سوء تغذیه با عواملی مانند بی‌اشتهایی، خشکی دهان، تهوع، درد، پیری زودرس، یبوست، استفراغ، مشکل چشایی و بویایی، زخم دهانی، مشکلات بلعی و دندانی ارتباط معنی‌دار داشت (001/0= P). استنتاج: با توجه به درصد بالای سالمندان در معرض خطر سوء تغذیه و اثرات داشتن شغل و درآمد ماهیانه مناسب بر وضعیت تغذیه‌ای آنان برنامه‌ریزی برای این قشر آسیب‌پذیر به‌ویژه سالمندان با درآمد پایین توجه خاصی را می طلبد. 2 Background and purpose: Malnutrition is one of the greatest threats to health and well-being in older people that reduces their quality of life. This research aimed at studying the prevalence of malnutrition and the consequences of poor nutrition in older people in Babol, and its suburbs. Materials and methods: In this cross-sectional descriptive-analytic study, 520 people aged 60 or over were randomly selected in Babol, north of Iran, 2017. Demographic characteristics, health conditions, and factors affecting malnutrition were recorded and Mini Nutritional Assessment (MNA) tool was used to assess the nutritional status. Data were analyzed by Chi-square and independent t-test in SPSS. Results: The mean ages of male (n=261) and female (n=259) participants were 69.2 ± 7.7 years and 69.1 ± 7.2 years, respectively. Among the subjects, 9 (1.7%) were malnourished and 145 (27.9%) were at risk of malnutrition. These conditions were significantly worse in women, older people living in city, retired people, those with low income, and older people living alone or with their children (P=0.005). Malnutrition was significantly associated with appetite loss, dry mouth, nausea, pain, early aging, constipation, vomiting, smell and taste disorders, oral ulcers, and swallowing and dental problems (P=0.001). Conclusion: Large numbers of older people are at risk of malnutrition, but a suitable job and sufficient income play a pivotal role in having a good nutritional condition, so, authorities should focus more on this issue.   31 41 2020/06/152020/05/152019/06/12020/08/9 1399/5/19 2020/09/212020/09/262020/10/122020/09/14 1399/6/24 رضا قدیمی Reza Ghadimi دانشیار گروه پزشکی اجتماعی، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، پژوهشکده سلامت، دانشگاه علوم پزشکی بابل، بابل، ایران ایران rezaghadimi@yahoo.com زهرا مرادی Zahra Moradi کارشناس ارشد سالمند شناسی،کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی بابل، بابل، ایران ایران psajadi@yahoo.com پروین سجادی Parvin Sajadi استادیارگروه پزشکی اجتماعی، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، پژوهشکده سلامت، دانشگاه علوم پزشکی بابل، بابل، ایران ایران communitym.babol@gmail.com nutritial condition aged malnutrition Babol وضعیت تغذیه سالمندان سوء تغذیه بابل 1. Eftekhar ardebili H, Lashkar boloki F, Jazayeri A ,Ariaei M, Minaei M. Nutritional status of elderly people. Journal of School of Public Health and Institute of Public Health Research 2014; 12(2): 59-68 (Persian).##2. Mirzai M, Shams M. Demography of elder population in Iran over the period 1956 to 2006. Salmand 2007; 2(3): 326-331 (Persian).##3. Pirlich M, Lochs H. Nutrition in the elderly. Best Practice & Research Clinical Gastroenterology 2001; 15(6): 869-84.##4. Zhang W, Li Y, Wang T, Meng HX, Min GW, Fang YL, et al. Nutritional status of the elderly in rural North China: A cross-sectional study. J Nutr Health Aging 2014; 18(8): 730-736.##5. Masomy N, Jefroodi S, Ghanbari A, Kazemnejad E, Shojaei F, Rafiei A. Nutritional Status Assessment and Related Factors in the Retired Senile. J Guilan Univ Med Sci 2013; 21(84): 65-70 (Persian).##6. Ramic E, Pranjic N, Batic-Mujanovic O, Karic E, Alibasic E, Alic A. The effect of loneliness on malnutrition in elderly population. Med Arh 2011; 65(2): 92-95.##7. Donini LM, Scardella P, Piombo L, Neri B, Asprino R, Proietti A, et al. Malnutrition in elderly: social and economic determinants. The Journal of Nutrition Health and Aging 2013; 17(1): 9-15.##8. Lashkarboloki F, Aryaei M, Djazayery A, Eftekhar-Ardebily H, Minaei M. Association of Demographic, Socio-economic Features andSome Health Problems with Nutritional Statusin Elderly. Iranian Journal of Nutrition Sciences & Food Technology 2015; 9(4): 27-34.##9. Alam I, Larbi A, Pawelec G, Paracha PI. Relationship between anthropometric variables and nutrient intake in apparently healthy male elderly individuals: a study from Pakistan. Nutrition Journal 2011; 10(1): 111.##10. Shi R, Duan J, Deng Y, Tu Q, Cao Y, Zhang M, et al. Nutritional status of an elderly population in Southwest China: A cross-sectional study based on comprehensive geriatric assessment. J Nutr Health Aging 2015; 19(1): 26-32. ##11. Brown JE, Isaacs J, Krinke B, Lechtenberg E, Murtaugh M. Nutrition Through the Life Cycle, 5th ed. 2014##12. Suominen M, Muurinen S, Routasalo P, Soini H, Suur-Uski I, Peiponen A, et al. Malnutrition and associated factors among aged residents in all nursing homes in Helsinki. Eur J Clin Nutr 2005; 59(4): 578-583. ##13. Boulos C, Salameh P, Barberger-Gateau P. Factors associated with poor nutritional status among community dwelling Lebanese elderly subjects living in rural areas: results of the AMEL study. J Nutr Health Aging 2014; 18(5): 487-494. ##14. Guigoz Y, Jensen G, Thomas D, Vellas B. The Mini Nutritional Assessment (MNA®) Review of The Literature-What Does It Tell Us? J Nutr Health Aging 2006; 10(6): 466-485. ##15. de Lima CBV, Moraes FL, Souza LAC. Nutritional Status and Associated Factors in Institutionalized Elderly. J Nutr Disorders Ther 2012; 2: 3. ##16. Omran M, Morley J. Assessment of protein energy malnutrition in older persons, part I: History, examination, body composition, and screening tools. Nutrition 2000; 16(1): 50-63. ##17. Oliveira MR, Fogaça KC, Leandro-Merhi VA. Nutritional status and functional capacity of hospitalized elderly. Nutrition Journal 2009; 8(8): 54. ##18. Gariballa S, Forster S. Associations between underlying disease and nutritional status following acute illness in older people. Clin Nutr 2007; 26(4): 466-473. ##19. Saeidlou SN, Merdol TK, Mikaili P, Bektaş Y. Assessment of the Nutritional status and affecting factors of elderly people living at six nursing home in Urmia, IRAN. International Journal of Academic Research 2011; 3(1): 173-181. ##20. Pasdar Y, Gharetapeh A, Pashaie T, Alghasi S, Niazi P, Haghnazari L. Nutritional status using multidimensional assessment in Iranian elderly. Journal of Kermanshah University of Medical Sciences 2011; 15(3): 178-185‌.##21. Ghorbani A, Karimzadeh T, Azadmanesh Y. Nutritional Assessment in Elderly Hospitalized Patients in Qazvin Teaching Hospitals in 2011. Salmand 2013; 8(1): 33-40. ##22. Aliabadi, Kimiagar, Ghayoor Mobarhan, IlityFaizabadi. Prevalence of malnutrition and factors related to it in the elderly subjects in Khorasan Razavi province, Iran, 2006. Iranian Journal of Nutrition Sciences & Food Technology 2007; 2(3): 45-56. ##23. Eshaghi S R, Babak A, Manzori L, Marasi M R. The Nutritional Status of the Elderly and Their Associated Factors in Isfahan. Salmand 2007; 2(3): 340-345 (Persian).##24. Agarwalla R, Saikia AM, Baruah R. Assessment of the nutritional status of the elderly and its correlates. J Family Community Med 2015; 22(1): 39-43. ##25. Bowman S. Low economic status is associated with suboptimal intakes of nutritious foods by adults in the National Health and Nutrition Examination Survey 1999-2002. Nutrition Research 2007; 27(9): 515-523. ##26. De Marchi RJ, Hugo FN, Hilgert JB, Padilha DMP. Association between oral health status and nutritional status in south Brazilian independent-living older people. Nutrition 2008; 24(6): 546-553. ##27. Torres MJ, Dorigny B, Kuhn M, Berr C, Barberger-Gateau P, Letenneur L. Nutritional status in community-dwelling elderly in France in urban and rural areas. PloS One 2014; 9(8): e105137. ##28. Dorosty AR, Alavi Naini AM. Correlation of elderly nutritional status and Its relationship with cardiovascular disease and diabetes." Tehran University Medical Journal 2007; 65(3): 68-71.##29. Fontana L, Klein S. Aging, adiposity, and calorie restriction. Jama 2007; 297(9): 986-994. ##30. Afkhami A, Keshavarz SA, Rahimi A, Jazayeri SA, Sadrzadeh H. Nutritional status and associated non-dietary factors in the elderly living in nursing homes of Tehran and Shemiranat, 2004. Payesh 2008; 7(3): 211-217 (Persian) ##31. Ghorbani A, KarimZadeh T, Azad Manesh Y. Nutrition status of elderly people admitted to educational hospitals of Qazvin University of Medical Sciences in 2011. Salmand 2013; 8(1): 33-40 (Persian).##32. Esmaeili Fakhar MR, Zand S. Nutritional Status and Associated Factors in Elderly Residents in Nursing Homes. Payesh 2013; 12(2): 143-149 (Persian).## ##

مدل سازی معادلات ساختاری آگاهی و نگرش مصرف کنندگان در مورد برچسب های مواد غذایی Structural Equation Modeling in Awareness and Attitude of Consumers Toward Food Labels 1 1 سابقه و هدف: برچسب، به ابزار ارتباطی و اطلاعاتی میان تولیدکننده/توزیع‌کننده و مشتری اشاره دارد که شامل تمام اطلاعات اختیاری و اجباری است که روی بسته‌بندی محصول به نمایش گذاشته می‌شود. شرط اولیه برای تشکیل نگرش مثبت نسبت به برچسب‌های مواد غذایی، آگاهی وآموزش است. هدف از این مطالعه، مدل‌سازی معادله ساختاری آگاهی و نگرش مصرف‌کنندگان شهر ساری در مورد برچسب‌های مواد غذایی می‌باشد. مواد و روش‌ها: مطالعه حاضر به صورت پیمایشی در سال 1398 انجام شد. جامعۀ آماری کلیه مصرف‌کنندگان مواد غذایی شهر ساری در استان مازندران بود که 167نفر از آن‌ها بر اساس فرمول کوکران به عنوان حجم نمونه انتخاب شدند. جمع‌آوری اطلاعات با استفاده از پرسشنامۀ محقق ساخته بود. همچنین بر پایه مقدار میانگین واریانس استخراج شده (621/0< AVE > 501/0) و پایایی ترکیبی (941/0< CR > 823/0)، پرسشنامه دارای روایی همگرا و پایایی مناسبی بود. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار SPSS V16  و SmartPLS 2.0.M3 استفاده شد. یافته‌ها: نتایج به دست آمده از مطالعه حاضر نشان داد که ویژگی‌های محصول، ویژگی‌های برچسب، سن و تحصیلات تأثیر معنی‌داری بر میزان آگاهی در خصوص اطلاعات برچسب مواد غذایی داشتند(01/0(P<. میزان آگاهی در خصوص اطلاعات برچسب مواد غذایی و سن تأثیر معنی‌داری بر نگرش نسبت به برچسب‌های مواد غذایی داشتند(01/0(P<. استنتاج: بر اساس نتایج این مطالعه، پیشنهاد می‌شود نسبت به بالا بردن آگاهی مصرف‌کننده از برچسب محصولات برای توانایی آن‌ها در استفاده و تفسیر و تغییر نگرش آن‌ها نسبت به برچسب‌های مواد غذایی اقدام گردد. 2 Background and purpose: Labelling is a communication tool between the manufacturer/ distributor and customer which includes all optional and mandatory information about a product. Awareness and education are the primary steps in forming a positive attitude toward food labels. The purpose of this study was structural equation modeling in awareness and attitude of consumers about food labels in Sari, north of Iran. Materials and methods: This survey research was performed in 2019. The research population included all food consumers in Sari, of whom 167 were selected as the study sample based on Cochran's formula.  Data were collected using a researcher-made questionnaire. According to the average variance extracted (0.501 >AVE< 0.621) and composite reliability (0.823 >CR < 0.941), the questionnaire had a convergent validity and appropriate reliability. SPSS V16 and SmartPLS 2.0.M3 were used to analyze the data. Results: The study showed that characteristics of the products and food labels, and consumer’s age, and educational level had significant effects on their awareness of food labeling (P<0.01). The awareness of the consumers about food labels and consumer’s age were found to significantly influence their attitude toward food labels (P<0.01). Conclusion: Efforts should be done to increase consumers awareness about food labeling which consequently improves their ability to interpret food labels and their attitude towards food labels.   42 52 2020/06/152020/05/152019/06/12020/08/92019/10/17 1398/7/25 2020/09/212020/09/262020/10/122020/09/142020/10/11 1399/7/20 محمدرضا شیران Mohammadreza Shiran دانشیار، مرکز تحقیقات سلامت فرآورده های گیاهی و دامی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران mr.shiran@gmail.com مهدی چرمچیان لنگرودی Mehdi Charmchian Langerodi دانشیار، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران ایران Mcharmchian2004@yahoo.com لیلا نجفیان Leila Najafian استادیار، گروه علوم و صنایع غذایی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران ایران najafian_5828@yahoo.com فاطمه خالقی Fatemeh Khaleghi دکتری شیمی ترکیبات طبیعی، مرکز تحقیقات سلامت فرآورده های گیاهی و دامی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران ftkhaleghi@yahoo.com awareness attitude food label آگاهی نگرش برچسب مواد غذایی 1. Food and Drug Department of Iran. Implementing guidelines Minimum labeling criteria for food and beverages. Directorate General for Supervision and Evaluation of Food, Cosmetics. Ministry of Health and Medical Education; 2014. (Persian).##2. Ghochani M, Ghochani M, Amini Tabok F, Nowrouz P, Dehghanzadeh Reihani R. Aslani A. Assessing knowledge and practice of food producers, retailers and consumers of food labels in Bostanabad. Food Hyg 2014; 4(2): 27-38 (Persian).##3. Prinsloo N, Van der Merwe D, Bosman M, Erasmus A. A critical review of the significance of food labelling during consumer decision making. J Fam Ecol Consum Sci 2012; 40: 83-98.##4. Nchise A. An empirical analysis of the theory of planned behavior, A review of its application on e-democracy adoption using the Partial Least Squares Algorithm. eJ eDemocr Open Gov 2012; 4(2): 171-182.##5. Sutherland LA. Effectively organic: Environmental gains on conventional farms through the market? Land Use Policy 2011; 28(4): 815-824.##6. Keogh T, Linden GJ. Knowledge, attitudes and behaviour in relation to dental health of adults in Belfast, Northern Ireland. Comm Dent Oral Epid 1991; 19(5): 246-248.##7. Poorhashemi S. A survey on the knowledge of health system personel in Ghom province toward oral and dental health. J Dent Medicine 2004; 17(3): 77-82.##8. Dörnyei K.R, Gyulavári T. Why do not you read the label?–an integrated framework of consumer label information search. Int J Consum Stud 2016; 40(1): 92-100.##9. Jahed G, Golestani Far H, Ghodsi R, Mohammadi M. The knowledge and attitude of students in relation with health and food safety at Tehran university of medical sciences. J Res Health 2012; 2(1): 72-79 (Persian).##10. Zafar MZ, Hashim NA, Halim F. Food label makes individual healthy. J Sci Res Dev 2016; 3(1): 68-76 (Persian).##11. Jamal Dost M. Seductive labels, Life, Nutrition and Health Information Database, (2018), Available at: https://zendegionline.ir/ articles/nutrition-and-diet-therapy/nutrition_ basics/captivating-tags- (Persian).##12. Rostami Maskopaee F, Naghibi A, Mokhtarrezai G, Koohpari A. The role of pictorial cigarette pack warnings on the attitude and behavior of smokers. J Mazandaran Univ Med Sci 2019; 28(168): 166-171 (Persian).##13. Ebrahimi E, Nekooee Zadeh M, Khodabakhshi Sorshjani Z. Food labels: concepts, functions and reasons for use or non-use, Pack Sci Tec 2017; 8(31): 76-91 (Persian).##14. Husseinzadeh B. Labeling in dairy products and Its role in promoting consumer awareness and health, (2014), First National Conference on Inclusive Strategic Quality Development in Food Health, Tehran, Iran Quality Management Association, Available at: https://civilica.com/doc/268100/(Persian).##15. Mirghotbi M, Bazhan M, Amiri Z. Knowledge and practice of consumers in food labels in Tehran, 2008-2009. Payesh 2012; 11(4): 505-510 (Persian).##16. Jain S, Gomathi R, Sekhar Kar S. Consumer awareness and status of food labeling in selected supermarkets of Puducherry: An exploratory study. Int J Adv Med Heal Res 2018; 5(1): 36-40.##17. Deshmukh N, Goyal R. Food label reading knowledge and understanding among consumers. Int J Nutr Pharmacol Neurol Dis 2017; 7(3): 71-72.##18. Rodermond D. Effect of traffic light food labels on consumers’ food expectations and purchase intentions, Master's thesis, University of Twente; 2016.##19. Sharofi SA, Bagheri Nesami M, Shafipour V. Knowledge and Attitudes of Hypertensive Patients on the Use of Traditional and Complementary Medicine. J Mazandaran Univ Med Sci 2019; 29(171): 58-66 (Persian).##20. General Census of Population and Housing. Population and Household of the Country by Province,City. (2016), Statistical Center of Iran, Available at: https://www.amar.org.ir/(Persian).##21. Henseler J, Ringle CM, Sinkovics R. The Use of Partial Least Squares Path Modeling in International Marketing. Adv Int Mark 2009; 20: 277-319.##22. Nunnally JC. Psychometric theory, New York, NY: McGraw-Hill; 1967.##23. Nunnally JC, Bernstein IH. Psychometric theory (3rd ed), New York: McGraw-Hill; 1994.##24. Lee U.K. International Tourism Advertisements on Social Media: Impact of Argument Quality and Source. Sustainability 2017; 9(9): 1537.## ##

رابطه بین تاب آوری و کیفیت زندگی در پرستاران : نقش میانجی ابرازگری هیجانی Associations between Resilience and Quality of Life in Nurses: The Mediating Role of Emotional Expressivity 1 1 سابقه و هدف: پرستاران با تنش‌های زیادی روبرو هستند که می‌تواند تاثیری منفی بر خلق و خو، عملکرد شغلی و کیفیت زندگی آن‌ها داشته باشد. هدف از این مطالعه بررسی نقش میانجی ابرازگری هیجانی در رابطه بین تاب‌آوری و کیفیت زندگی پرستاران بود. مواد و روش‌ها: این مطالعه توصیفی از نوع همبستگی بود. شرکت‌کنندگان 204 پرستار شاغل بودند که در سال 1397 از بیمارستان‌های امام رضا، قائم و هاشمی‌نژاد مشهد به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای انتخاب و مورد بررسی قرار گرفتند. داده‌ها از طریق پرسشنامه تاب‌آوری کانر و دیویدسون (CD-RISC)، مقیاس کیفیت زندگی (WHOQOL-26) و پرسشنامه ابرازگری هیجانی (EEQ) جمع‌آوری شدند. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش‌های همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر استفاده شد. داده‌ها در نرم‌افزارهای SPSS و AMOS نسخه 23 تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج همبستگی پیرسون نشان داد که بین تاب‌آوری و کیفیت زندگی(309/0= r) همبستگی مثبت و معناداری وجود دارد. همچنین بین کیفیت زندگی با ابرازگری هیجان مثبت (517/0= r)، ابراز هیجان منفی (361/0-= r) و ابراز صمیمیت (494/0= r)، رابطه معناداری وجود دارد. همچنین نتایج تحلیل مسیر حاکی از آن بود که تاب‌آوری با کیفیت زندگی از طریق ابرازگری هیجانی مرتبط است. استنتاج: با توجه به یافته‌ها، تاب‌آوری و ابرازگری هیجانی می‌توانند کیفیت زندگی پرستاران را بهبود بخشد. 2   Background and purpose: Nurses deal with many tensions that can have negative influences on their mood, job performance, and quality of life. The aim of this study was to investigate the mediating role of emotional expressivity on resilience and quality of life among nurses. Materials and methods: In this correlational study, the participants included 204 nurses selected from three hospitals in Mashhad, Iran 2017, using cluster sampling. The Connor-Davidson Resilience Scale (CD-RISC), Quality of life scale (WHOQOL-26), and Emotional Expressivity Questionnaire (EEQ) were administered. Pearson’s correlation and path analysis were applied in SPSS Amos (v23). Results: Pearson correlation indicated a significant positive correlation between resilience and quality of life (r= 0.309). Also, significant correlations were seen between quality of life and positive emotional expressivity (r= 0.517), negative emotional expressivity (r= -0.361), and intimacy expressivity (r= 0.494). Path analysis also showed that resilience was associated with quality of life through emotional expressivity. Conclusion: According to this study, resilience and emotional expressivity can improve the quality of life of nurses.    53 65 2020/06/152020/05/152019/06/12020/08/92019/10/172020/04/10 1399/1/22 2020/09/212020/09/262020/10/122020/09/142020/10/112020/09/26 1399/7/5 مریم مشتاقی Maryam Moshtaghi کارشناس ارشد مشاوره خانواده، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران ایران moshtaghi.m21@gmail.com محمدجواد اصغری ابراهیم آباد Mohammad Javad Asghari Ebrahimabad دانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران ایران Mjasghari@um.ac.ir فائزه صلایانی Faezeh Salayani دانشجوی دکتری مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران ایران f.salayani90@hotmail.com quality of life resilience emotional expressivity nurses کیفیت زندگی تاب آوری ابرازگری هیجانی پرستاران 1. Gerami Nejad N, Hosseini M, Mousavi Mirzaei S, Ghorbani Moghaddam Z. Association between Resilience and Professional Quality of Life among Nurses Working in Intensive Care Units. Iran J nurs 2019; 31: 49-60 (Persian).##2. Khaghanizadeh M, Sirati M, Abdi F, Kavani H. Determination of the amount burnout in nursing staff. Behav Sci 2008; 2(1): 51-59 (Persian).##3. Kudielka BM, Hanebuth D, von Känel R, Gander ML, Grande G, Fischer JE. Health-related quality of life measured by the SF12 in working populations: Associations with psychosocial work characteristics. J occup Health Psychol 2005; 10(4): 429-440.##4. Brennan EJ. Towards resilience and wellbeing in nurses. Br J Nurs 2017; 26(1): 43-47.##5. Dos Santos RMA, Beresin R. Quality of life of nurses in the operating room. Einstein 2009; 7(2Pt 1): 152-158.##6. Wu S, Li H, Tian J, Zhu W, Li J, Wang X. Health-related quality of life and its main related factors among nurses in China. Ind Health 2010; 49(2): 158-165.##7. Ablett JR, Jones R. Resilience and wellbeing in palliative care staff: a qualitative study of hospice nurses' experience of work. Psychooncology 2007; 16(8): 733-740.##8. Kordestani D, Ghamari A. Comparing the Resilience, Life Style and Life Quality Among Cardiovascular Patients and Normal People. Yafte 2018; 19(5): 71-80 (Persian).##9. Warelow P, Edward Kl. Caring as a resilient practice in mental health nursing. Int J Ment Health Nurs 2007; 16(2): 132-135.##10. Inzlicht M, Aronson J, Good C, Mckay L. A particular resiliency to threatening environments. J Exp Soc Psychol 2006; 42(3): 323-336.##11. Luthar SS, Cicchetti D, Becker B. The construct of resilience: A critical evaluation and guidelines for future work. Child Dev 2000; 71(3): 543-562.##12. Fredrickson BL. The role of positive emotions in positive psychology: The broaden-and-build theory of positive emotions. Am psychol 2001; 56(3): 218-226.##13. Friborg O, Hjemdal O, Rosenvinge JH, Martinussen M, Aslaksen PM, Flaten MA. Resilienceas a moderator of pain and stress. J Psychosom Res 2006; 61(2): 213-219.##14. Beutel ME, Glaesmer H, Wiltink J, Marian H, Brähler E. Life satisfaction, anxiety, depression and resilience across the life span of men. Aging Male 2010; 13(1): 32-39.##15. Hudgins TA. Resilience, job satisfaction and anticipated turnover in nurse leaders. J Nurs Manag 2016; 24(1): E62-E69.##16. Kring AM, Smith DA, Neale JM. Individual differences in dispositional expressiveness: development and validation of the Emotional Expressivity Scale. J Pers Soc Psychol 1994; 66(5): 934-949.##17. Shahgholian M, Moradi A, Kafee M. Relationship of Alexithymia with Emotional Expression Styles and General Health among University Students. Iran J Psychiatry Clin Psychol 2007; 13(3): 238-248 (Persian).##18. Friedman HS, Prince LM, Riggio RE, DiMatteo MR. Understanding and assessing nonverbal expressiveness: The Affective Communication Test. J Pers Soc Psychol 1980; 39(2): 333-351.##19. Manshaee G, Haji Mohammad Kazemi S, Ghamarani A. Prediction Model of Quality of Life Promotion on the Basis of Emotion Expression, Spiritual Intelligence and Pain acceptance in Female Patients with Fibromyalgia. Journal of Anesthesiol and Pain 2018; 9(2): 60-73 (Persian).##20. Snyder M. A series of books in psychology. Public appearances, Private realities: The psychology of self-monitoring: WH Freeman/ Times Books/Henry Holt & Co; 1987.##21. Snyder EE, Ammons R. Baseball's emotion work: Getting psyched to play. Qual Sociol 1993; 16: 111-132.##22. Sass JS. Emotional labor as cultural performance: The communication of caregiving in a nonprofit nursing home. Western Journal of Communication 2000; 64(3): 330-358.##23. Tracy SJ. Locking up emotion: Moving beyond dissonance for understanding emotion labor discomfort. Commun Monogr 2005; 72(3): 261-283.##24. Antoni MH. Empirical studies of emotional disclosure in the face of stress: A progress report. Advances in Mind-Body Medicine 1999; 15(3): 163-166.##25. Berry DS, Pennebaker JW. Nonverbal and verbal emotional expression and health. (eds) IGAFHF, editor. Madison, CT: International Universities Press; 1998.##26. Rafiei Nia P, Rasoolzadeh Tabatabaei SK, Azad Fallh P. The Relationship between Emotion Expression Styles and General Health in Students. J Psychol 2006; 10: 84-105 (Persian).##27. Ebrahimi Moghadam H, Poorahmad F. The relationship between emotional expressiveness and self efficacy with burnout in workers of municipality. Occup Med J 2012; 4(3): 62-72 (Persian).##28. Barghandan S, Khalatbari J. The Correlation between Cognitive Emotion Regulation and Spiritual Intelligence with Quality of Life among Emergency Department Nurses. Iran J Nurs 2017; 29(104): 46-54 (Persian).##29. Souri H, Hejazi E, Souri nejad M. The Relationship between Resilience and Psychological Well-being: The Mediating Role of Optimism. Knowledge Res Appl Psychol 2014; 15(1): 5-15 (Persian).##30. Samani S, Jokar B, Sahragard N. Effects of Resilience on Mental Health and Life Satisfaction. Iran J Psychiatry Clin Psychol 2007; 13(3): 290-295 (Persian).##31. Connor KM, Davidson JR. Development of a new resilience scale: The Connor Davidson resilience scale (CD RISC). Depress Anxiety 2003; 18(2): 76-82.##32. Sexton MB, Muzik M, McGinnis EG, Rodriguez KT, Flynn HA, Rosenblum KL. Psychometric characteristics of the Connor-Davidson resilience scale (CD-RISC) in postpartum mothers with histories of childhood maltreatment. Nurs Midwifery Stud 2016; 5(3): e34589.##33. Baek HS, Lee KU, Joo EJ, Lee MY, Choi KS. Reliability and validity of the Korean version of the Connor-Davidson Resilience Scale. Psychiatry investig 2010; 7(2): 109-115.##34. Zarifi M, Honari H, Bahrolom H. Psychometrics Properties and Normalization of Persian Version of Resiliency Questionnaire Among Athletes and Non-Athletes Students. Sport Psychol Stud 2016; 5(15): 131-150 (Persian).##35. Berlim MT, Pavanello DP, Caldieraro MA, Fleck MP. Reliability and validity of the WHOQOL BREF in a sample of Brazilian outpatients with major depression. Qual life Res 2005; 14(2): 561-564.##36. Nejat S, Montazeri A, Holakouie Naieni K, Mohammad K, Majdzadeh S. The World Health Organization quality of Life (WHOQOL-BREF) questionnaire: Translation and validation study of the Iranian version. J school Public Health Inst Public Health Res 2006; 4(4): 1-12 (Persian).##37. King LA, Emmons RA. Conflict over emotional expression: Psychological and physical correlates. J Pers Soc Psychol 1990; 58(5): 864-877.##38. Rezapour Mirsaleh Y, Reihani Kivi S, Khabaz M, Aboutorabi Kasani P. Comparison of relationship between emotional expression styles and self-concept in male and female students. J Appl Psychol 2010; 4(1): 40-51 (Persian).##39. Gheysaranpour H, Hojjati H, Bakhshani N. Relationship Between Resilience and Quality of Life in Parents with Thalassemia Major Children in Zahedan City. Iran J Rehabil Res Nurs 2018; 5(1): 36-43 (Persian).##40. Hagh Ranjbar F, Kakavand AR, Borjali A, Barmas H. Resilience and quality of life of mothers with mentally retarded children.J Health Psychol 2011; 1(1): 177-187 (Persian).##41. Etemadi Nezhad S, Yazdani Charati J, Pourhossein M, Malek khani H. Physical and Psychological Problems Associated with Shiftworking in Nurses of Mazandaran Province, 2017. J Health Care 2019; 20(4): 312-320 (Persian).##42. Razmpush M, Ramezani K, Maredpour A, Koulivand PH. The Role of Self-Efficacy and Resilience in Nurses' Quality of Life. Neurosci J Shefaye Khatam 2019; 7(1): 34-42 (Persian).##43. Salimi S, Pakpour V, Feizollahzadeh H, Rahmani A. Resilience and its association with the intensive care unit nurses’ intention to leave their profession. Hayat 2017; 23(3): 254-265 (Persian).##44. Hosseininia N, Hatami H. Anticipating retirees' quality of life based on mental well-bing and resilliency. Knowledge Res Appl Psychol 2019; 20(1): 81-91 (Persian).##45. Azadi S, Azad H. The Correlation of Social Support, tolerance and Mental Health in Children of Martyrs and war-disabled in Universities of Ilam. Iran J War Public Health 2011; 3(4): 48-58 (Persian).##46. Poursardar F, Abbaspour Z, Abdi Zarrin S, Sangari AA. The effect of resilience on mental health and life satisfaction is a psychological model of well-being. Yafte 2012; 14: 81-89 (Persian).##47. Barghi Irani Z, Begyan Kolehmarz MJ, Hazari N. The Effectiveness of resilience training program on improving nursesʼ quality of life. J Nurs Management 2007; 5(3-4): 9-18 (Persian).##48. Veld DMJ, Walraven JM, Weerth CD. The relation between emotion regulation strategies and physiological stress responses in middle childhood. Psychoneuroendocrinology 2012; 37(8): 1309-1319.##49. Hasani J, Bemani Yazdi B. The relationship between emotional expression styles and Type D personality. Med sci J Islamic Azad Uni Tehran 2015; 25(2): 141-150 (Persian).##50. Mirzaei B. The relationship between styles of expression and public health. Andisheh va Raftar clin psychol 2010; 4: 41-50 (Persian).##51. Basharpoor S, Almardani someeh S, Shahmohammadzadeh Y. The Role of Alexithymia and Emotional Expressivity in Predicting Somatization Symptoms among Students of Mohaghegh Ardabili University during 2014-2015. J Rafsanjan Uni Med Sci 2015; 13(10): 961-972 (Persian).##52. King L, Emmons R, Woodley S. The structure of inhibition. J Res Pers 1992; 26: 85-102.##53. Huber CH, Navarro RL, Womble MW, Mumme FL. Family resilience and midlife marital satisfaction. J Fam Res 2017; 13(3): 407-421.##54. Rezaei Z, Dehghani M, Heidari M. Quality of Life of Women Heading Family: the Role of Resiliency, and Family Functioning Based on McMaster Model. J Fam Res 2017; 13(3): 407-421 (Persian)##55. Carle A, Chassin L. Resilience in a community sample of children of alcoholics: its prevalence and relation internalizing symptomatology and positive affect. J Appl Dev Psychol 2004; 25(5): 577-596.##56. Soleimani E, Habibi Y. The relationship between emotion regulation and resiliency with psychological well-being in students. J school psychol 2014; 3(4): 158-166 (Persian).##57. Reeve J. Understanding motivation and emotion. New York Wiley; 2005.## ##

تعیین عوامل موثر بر طول مدت بستری بیماران با استفاده از مدل های رگرسیونی پواسن آمیخته Factors Affecting Hospital Length of Stay Using Mixed Poisson Regression Models 1 1 سابقه و هدف: مدل‌بندی مدت اقامت بیماران در سیستم‌های بهداشتی از اهمیت بالایی برخوردار می‌باشد، اما در ایران مطالعات تخصصی کمی در این زمینه صورت گرفته است. این مطالعه با هدف شناسایی مدل بهینه از میان توزیع‌های پواسن آمیخته در مدلبندی مدت بستری و یافتن عوامل موثر بر آن صورت گرفت. مواد و روش‌ها: در این مطالعه تحلیلی- مقطعی تعداد 1256 پرونده شامل 15 متغیر مرتبط با مدت زمان بستری بیماران مراجعه‌کننده به بیمارستان امام خمینی ساری در سال 1395 مورد بررسی قرار گرفت. توزیع‌های پواسن-یکنواخت-گسسته و پواسن-لیندلی تعمیم یافته به متغیر مدت زمان بستری در بیمارستان برازش داده شد. یافته‌ها: میانگین مدت بستری 95/4 روز بود. بر اساس نتایج آزمون امتیاز، داده‌ها بیش پراکنده بود (001/0>P). توزیع پواسن لیندلی تعمیم یافته بهترین مدل بود (مقدار آکاییک=61/5994). در این مدل اثر متغیرهای سن، جنس، تاهل، شغل، مرگ، بخش بستری و علت بستری بر طول مدت بستری معنی‌دار بود (05/0>P). بیماران در رده‌های سنی پایین‌تر و بیماران شاغل به طور متوسط مدت بستری طولانی‌تری داشتند. مدت بستری زنان به طور میانگین 40/1 برابر مردان بود. طول مدت بستری به طور متوسط در بخش داخلی 68/2 برابر، جراحی57/1برابر، اورژانس 62/1 برابر و بخش زنان و زایمان 78/0 برابر بیمارانی بود که در بخش انکولوژی بستری شده بودند. بیماری‌های دستگاه عضلانی-اسکلتی با میانگین 51/8 روز بیش ترین مدت بستری را داشتند. استنتاج: با توجه به اینکه تعداد روزهای بستری در بخش‌های متفاوت بیمارستان توزیعی متفاوت دارد، انتخاب یکی از توزیع‌های پواسن آمیخته با برازش بهینه مناسب است. 2 Background and purpose: Modeling of Hospital Length of Stay (LOS) is of great importance in healthcare systems, but there is paucity of information on this issue in Iran. The aim of this study was to identify the optimal model among different mixed poisson distributions in modeling the LOS and effective factors. Materials and methods: In this cross-sectional study, we studied 1256 records, including 15 variables associated with LOS in Sari Imam Khomeini Hospital (2016). Discrete Uniform-Poisson (UP) and Generalized Poisson-Lindley (GPL) distributions were fitted on LHS and modeling was performed. Results: Mean LOS was 4.95 days. According to the Z-test, data were overdispersed (P<0.001). GPL distribution was the best model (Akaike value=5994.61). GPL regression model showed significant relationships between LOS and age, sex, marital status, occupation, death, inpatient ward, and diagnosis (P<0.05). Longer LOS were seen in patients of lower ages and those who were employed. Mean LOS in women was 1.40 times higher than men. The LOS in internal ward, surgery, emergency, and maternity wards were (2.68, 1.57, 1.62, 0.78 times, respectively) higher than those in oncology ward. Mean LOS was considerably higher in patients with musculoskeletal disorders (8.51 days). Conclusion: Hospital length of stay was different in all wards, so any Mixed Poisson Distribution that better fits such data could be used. 66 80 2020/06/152020/05/152019/06/12020/08/92019/10/172020/04/102019/10/21 1398/7/29 2020/09/212020/09/262020/10/122020/09/142020/10/112020/09/262019/11/18 1398/8/27 فرزانه زمانه Farzane Zamane کارشناسی ارشد آمار زیستی، مرکز تحقیقات دانشجویی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران zamane.farzane@gmail.com جمشید یزدانی چراتی Jamshid Yazdani Charati دانشیار، گروه آمار زیستی، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، پژوهشکده اعتیاد، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران jamshid_1380@yahoo.com افشین فیاض موقر Afshin Fayyaz Movaghar استادیار، گروه آمار، دانشکده ریاضی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران ایران a_fayyaz@umz.ac.ir بیژن شعبانخانی Bijan Shabankhani استادیار، گروه آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران shabankhani@yahoo.com Length of stay mixed distribution Poisson Uniform-Poisson Generalized Poisson-Lindley مدت بستری توزیع آمیخته پواسن پواسن-یکنواخت پواسن-لیندلی 1. Xiao J, Lee AH, Vemuri SR. Mixture distribution analysis of length of hospital stay for efficient funding. Socio-Econ Plan Sci 1999; 33(1): 39-59.##2. Zhao X, Zhou X. Estimation of medical costs by copula models with dynamic change of health status. Insurance: Mathematics and Economics 2012; 51(2): 480-491.##3. Atienza N, García Heras J, Muñoz Pichardo J, Villa R. An application of mixture distributions in modelization of length of hospital stay. Stat Med 2008; 27(9): 1403-1420.##4. Wang K, Yau KK, Lee AH. A zero-inflated Poisson mixed model to analyze diagnosis related groups with majority of same-day hospital stays. Comput Methods Programs Biomed 2002; 68(3): 195-203.##5. Déniz EG. A new discrete distribution: Properties and applications in medical care. Search Results Featured snippet from the web. J Appl Stat 2013; 40(12): 2760-2770.##6. Bhati D, Kumawat P, Gómez–Déniz E. A new count model generated from mixed Poisson transmuted exponential family with an application to health care data. Communications in Statistics-Theory and Methods 2017; 46(22): 11060-11076.##7. Karlis D, Xekalaki E. Mixed poisson distributions. International Statistical Review 2005; 73(1): 35-58.##8. Rafiei M, Ayatollahi S, Behboodian J. Length of hospital stay at Arak (Central Iran) maternity clinics using proposed zero-inflated negative binomial modeling. Pakistan journal of biological sciences: PJBS 2007; 10(15): 2510-2516.##9. Sankaran M. 275. note: The discrete poisson-lindley distribution. Biometrics 1970; 26(1): 145-149.##10. Mahmoudi E, Zakerzadeh H. Generalized poisson–lindley distribution. Communications in Statistics-Theory and Methods 2010; 39(10): 11785-1798.##11. Rafiei M, Ayatollahi SMT. Modeling the length of stay in two hospitals in Arak city based on some demographic factors. Arak University of Medical Sciences Journal 2003; 5(4): 28-35.##12. Agresti A, Kateri M. Categorical Data Analysis In: Lovric M. (eds) International Encyclopedia of Statistical Science. Berlin. Heidelberg: Springer; 2011.##13. Rafiei M, Ayatollahi SMT, Behboodian J. A comparison of statistical modeling strategies for analyzing length of stay in shiraz educational hospitals. Medical Journal of Tabriz University of Medical Sciences 2007; 29(2): 43-51.##14. Arab M, Eskandari Z, Rahimi A, Reza AP, Dargahi H. Reasons for patients’ readmission in Tehran University of Medical Sciences Hospitals. JHOSP 2010; 9(1 and 2): 43-56.##15. Mohseni M. Medical sociology. Tehran: Tahori Publishing; 1997 (Persian).##16. Naghavi M, Jamshidi H. The utilization of health care services in Islamic Republic of Iran, in 2002. Tehran, Tandiss, 2005 (Persian).##17. Yau KK, Wang K, Lee AH. Zero‐inflated negative binomial mixed regression modeling of over‐dispersed count data with extra zeros. Biometrical Journal: Journal of Mathematical Methods in Biosciences 2003; 45(4): 437-452.##18. Rajaeifard AAR, Rafie M. Length of hospital stay (LOS) modeling with mixture passion distribution. J Babol Univ Med Sci 2006; 8(3(31)): 36-43 (Persina).##19. Eastaugh SR. Organizational Determinants of Surgical Lenghts of Stay. Inquiry 1980; 17(1): 85-96.##20. Zand S, Rafiei M. Causes and duration of hospitalization and mortality rate in intensive care units in Central province. J Crit Care Nurs 2010; 3(2): 7-8 (Persian).##21. Ravangard R, Arab M, Rashidian A, Akbarisari A, Zare A, Salesi M, et al. Hospitalized patients' length of stay and its associated factors in Tehran University of Medical Sciences Women's Hospital using the survival analysis method. Journal of School of Public Health & Institute of Public Health Research 2010; 8(3): 25-35 (Persian).##22. Anderson M. Hospital readmission during home care. J Community Health Nurs 1990; 13(1): 1-12.## ##

بررسی اثر تغییر اقلیم بر راندمان حذف مواد آلی کربنی در حوضه آبریز جاجرود: از سد تا تصفیه خانه آب Impact of Climate Change on Organic Carbon Removal Efficiency in Jajrood Catchment: From Dam to Water Treatment Plant 1 1 سابقه و هدف: با توجه به این که رودخانه جاجرود یکی از رودخانه‌های مهم تأمین‌کننده آب شرب شهر تهران است، ارزیابی اثرات تغییر اقلیم بر خصوصیات کمی و کیفی آن از اهمیت فراوانی برخوردار است. این مطالعه با هدف بررسی اثر تغییر اقلیم بر راندمان حذف مواد آلی کربنی در حوضه آبریز جاجرود انجام پذیرفت. مواد و روش‌ها: در این مطالعه توصیفی- مقطعی، مدل گردش عمومی CanESM2 و مدل ریز مقیاس‌سازی SDSM و مدل HYMOD به ترتیب برای شبیه‌سازی داده‌‌های اقلیمی و میزان رواناب در حوضه جاجرود مورد استفاده قرار گرفتند. اثر سناریوهای تغییر اقلیمی RCP2.6، RCP4.5 و RCP8.5 برای دوره 2006 تا 2050 شبیه‌سازی شدند. به منظور مدل‌سازی داده‌های کیفی از مدل رگرسیون گام‌به‌گام (STWR) و رگرسیون خطی (LM) در محیط نرم ‌افزار MATLAB استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که دمای این حوضه در افق آینده حدود 25/2 درجه سانتی‌گراد نسبت به دوره پایه گرم‌تر می‌شود. میزان بارش و رواناب نیز در کل حوضه آبریز جاجرود به ترتیب به میزان 10 میلی‌متر و 93 درصد و غلظت کربن آلی کل ورودی به تصفیه‌خانه حدود 3 برابر افزایش خواهد یافت که سبب افزایش بارگذاری کربن در واحدهای مختلف تصفیه‌خانه خواهد شد. استنتاج: افزایش بارندگی از طریق شستشوی زمین‌های کشاورزی بالا دست و افزایش دما از طریق افزایش فعل‌وانفعالات زیستی از عوامل بدتر شدن کیفیت آب ورودی به سد و افزایش کربن آلی ورودی به تصفیه‌خانه هستند. از طرف دیگر تصفیه‌خانه آب تهران پارس با راندمان فعلی استانداردهای آب آشامیدنی را از نظر کربن‌آلی تأمین نخواهد کرد. 2 Background and purpose: Jajrood River is one of the major drinking water supply rivers in Tehran, so, the effects of climate change on its quantitative and qualitative resources are highly important. This study aimed at investigating the effect of climate change on organic carbon removal in Jajrood basin. Materials and methods: In this descriptive cross-sectional study, CanESM2 general circulation model and SDSM (version 5.3) downscaling model were used for simulating climatic data and HYMOD model was used to simulate runoff in Jajrood catchment. Climate change scenarios RCP2.6, RCP4.5, and RCP8.5 were simulated for 2006-2050. Stepwise regression and linear regression were used in MATLAB R2017a to model the qualitative data. Results: According to findings, the temperature of this basin will be about 2.25°C warmer than the base period. Rainfall and runoff in the whole catchment will increase by about 10% and 93% and the concentrations of total organic carbon of the inlet to the treatment plant will be about three times higher than the base period which will increase the load on carbon in different units of the treatment plant. Conclusion: Increased rainfall caused by washing the upstream agricultural lands and temperature increase due to elevated rate of bioactivity lead to deterioration of the quality of water entering the dam and increase the organic carbon entering the treatment plant. On the other hand, Tehranpars water treatment plant with its current capacity and efficiency will not meet the standards of drinking water in terms of organic carbon.   81 95 2020/06/152020/05/152019/06/12020/08/92019/10/172020/04/102019/10/212020/01/6 1398/10/16 2020/09/212020/09/262020/10/122020/09/142020/10/112020/09/262019/11/182020/12/5 1399/9/15 انوشیروان محسنی بندپی Anoushirvan Mohseni-Bandpey استاد، مرکز تحقیقات کنترل عوامل زیان آور محیط و کار، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران . استاد، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده ایمنی و بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران ایران amohsenibandpi@sbmu.ac.ir محسن ناصری Mohsen Nasseri استادیار، گروه مهندسی محیط زیست، دانشکده مهندسی عمران، پردیس دانشکده های فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران ایران mnasseri@ut.ac.ir محمد رفیعی Mohammad Rafiei استادیار، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده ایمنی و بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.استاد، مرکز تحقیقات کنترل عوامل زیان آور محیط و کار، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران ایران rafiee78@gmail.com محسن اسلامی زاده Mohsen Eslamizadeh دکتری مهندسی محیط زیست، شرکت سهامی آب منطقه ای تهران، تهران، ایران ایران m6e7@yahoo.com یلدا هاشم پور Yalda Hashempour استادیار، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران Y.Hashempour@mazums.ac.ir climate change organic carbon Jajrood Latyan Dam treatment plant تغییر اقلیم کربن آلی جاجرود سد لتیان تصفیه‌ خانه 1. Pachauri RK, Allen MR, Barros VR, Broome J, Cramer W, Christ R, et al. Climate change 2014 synthesis report. Contribution of Working Groups I, II and III to the fifth assessment report of the Intergovernmental Panel on Climate Change 2014.##2. Semenza JC, Menne B. Climate change and infectious diseases in Europe. The Lancet Infectious Diseases 2009; 9(6): 365-375.##3. Bezirtzoglou C, Dekas K, Charvalos E. Climate changes, environment and infection: facts, scenarios and growing awareness from the public health community within Europe. Anaerobe 2011; 17(6): 337-340.##4. Elliott JA. Is the future blue-green? A review of the current model predictions of how climate change could affect pelagic freshwater cyanobacteria. Water Research 2011; 46(5): 1364-1371.##5. Soverow JE, Wellenius GA, Fisman DN, Mittleman MA. Infectious disease in a warming world: how weather influenced West Nile virus in the United States (2001–2005). Environmental Health Perspectives 2009; 117(7): 1049-1052.##6. Bengraı̈ne K, Marhaba TF. Using principal component analysis to monitor spatial and temporal changes in water quality. Journal of Hazardous Materials 2003; 100(1-3): 179-195.##7. Kolstad EW, Johansson KA. Uncertainties associated with quantifying climate change impacts on human health: a case study for diarrhea. Environ Health Perspect 2011; 119(3): 299-305.##8. Portier CJ, Thigpen TK, Carter SR, Dilworth CH, Grambsch AE, Gohlke J, et al. A human health perspective on climate change: A report outlining the research needs on the human health effects of climate change. Environmental Health Perspectives and the National Institute of Environmental Health Sciences; 2010.##9. Morris RD. Drinking Water and Cancer. Environ Health Perspect 1995; 103(supple 8): 225-231.##10. ODriscoll C, Ledesma JL, Coll J, Murnane JG, Nolan P, Mockler EM, et al. Minimal climate change impacts on natural organic matter forecasted for a potable water supply in Ireland. Sci Total Environ 2018; 630: 869-877.##11. Cervi F, Petronici F, Castellarin A, Marcaccio M, Bertolini A, Borgatti L. Climate-change potential effects on the hydrological regime of freshwater springs in the Italian Northern Apennines. Science of the Total Environment 2017; 622-623: 337-348.##12. Mirzaei M, Hasanian H, editors. Quality Evaluation of Jajrood River (IRAN) by Quality Indices Methods. Advanced Materials Research 2013; 650: 652-657 (Persian).##13. Mirzaei R, Danehkar A, Abdoli A. The diet of Eurasian otters in the Jajrood River system, Iran. Mammal Study 2014; 39(1): 33-41 (Persian).##14. APHA. Standard methods for the examination of water and wastewater: American public health association; 2015.##15. Nasseri M, Zahraie B, Forouhar L. A comparison between direct and indirect frameworks to evaluate impacts of climate change on streamflows: case study of Karkheh River basin in Iran. Journal of Water and Climate Change 2017; 8(4): 652-674 (Persian).##16. Hashempour Y, Nasseri M, Mohseni Bandpei A, Motesaddi S, Eslamizadeh M. Assessing vulnerability to climate change for Total Organic Carbon in a System of Drinking Water Supply. Sustainable Cities and Society 2019; 53: 101904 (Persian).##17. Korner Nievergelt F, Roth T, Von Felten S, Guélat J, Almasi B, Korner Nievergelt P. Bayesian data analysis in ecology using linear models with R, BUGS, and Stan. Academic Press; 2015.##18. Yasar A, Bilgili M, Simsek E. Water demand forecasting based on stepwise multiple nonlinear regression analysis. Arabian Journal for Science and Engineering 2012; 37(8): 2333-2341.##19. Quan Z, Teng J, Sun W, Cheng T, Zhang J. Evaluation of the HYMOD model for rainfall–runoff simulation using the GLUE method. Proceedings of the International Association of Hydrological Sciences 2015; 368: 180-185.##20. DeVos N, Rientjes T, Gupta HV. Diagnostic evaluation of conceptual rainfall–runoff models using temporal clustering. Hydrological Processes 2010; 24(20): 2840-2850.##21. El Shehawy R, Gorokhova E, Ferna´ndez-Pinas F. Global warming and hepatotoxin production by cyanobacteria: What can we learn from experiments? Water Research 2012; 46(5): 1420-1429.##22. Delpla I, Jung AV, Baures E, Clement M, Thomas O. Impacts of climate change on surface water quality in relation to drinking water production. Environment International 2009; 35(8): 1225-1233.##23. Paerl HW, Paul VJ. Climate change: Links to global expansion of harmful cyanobacteria. Water Research 2012; 46: 1349-1363.##24. Feuchtmayr H, Moran R, Hatton K, Connor L, Heyes T, Moss B, et al. Global warming and eutrophication: effects on water chemistry and autotrophic communities in experimental hypertrophic shallow lake mesocosms. Journal of Applied Ecology 2009; 46(3): 713-723.##25. Samson CC, Rajagopalan B, Summers RS. Modeling Source Water TOC Using Hydroclimate Variables and Local Polynomial Regression. Environ Sci Technol 2016; 50(8): 4413-4421.##26. Ouyang Y, Nkedi Kizza P, Wu Q, Shinde D, Huang C. Assessment of seasonal variations in surface water quality. Water Research 2006; 40(20): 3800-3810.##27. Fang J, Yang X, Ma J, Shang C, Zhao Q. Characterization of algal organic matter and formation of DBPs from chlor (am) ination. Water Research 2010; 44(20): 5897-5906.##28. Baghoth SA, Sharma SK, Amya GL. Tracking natural organic matter (NOM) in a drinking water treatment plant using fluorescence excitationeemission matrices and PARAFAC. Water Res 2011; 45(2): 797-809.##29. Zazouli MA, Nasseri S, Mahvi AH, Mesdaghinia AR, Younecian M, Gholami M. Determination of hydrophobic and hydrophilic fractions of natural organic matter in raw water of Jalalieh and Tehranspars water treatment plants (Tehran). Journal of Applied Sciences 2007; 7(18): 2651-2655 (Persian).##30. ODriscoll C, Sheahan J, Renou-Wilson F, Croot P, Pilla F, Misstear B, et al. National scale assessment of total trihalomethanes in Irish drinking water. J Environ Manage 2018; 212: 131-141.##31. Mirbagheri S, Abaspour M, Zamani K. Mathematical modeling of wate r quality in river systems. European Water 2009; 27(28): 31-41 (Persian).## ##

تشخیص سپسیس در کودکان با روش BACTEC Diagnosis of Sepsis in Children Using the BACTEC Method 1 1 سابقه و هدف: سپسیس یک عفونت باکتریایی است. بیماران زیادی در اثر تاخیر در تشخیص جان خود را از دست می‌دهند. به منظور تشخیص دقیق و سریع سپسیس از دستگاه BACTEC می‌توان بهره برد. این روش قادر به جدا کردن ارگانیسم‌های مختلف در کوتاه‌ترین زمان با حداکثر حساسیت می‌باشد. هدف از انجام این مطالعه، تعیین میزان فراوانی کشت خون مثبت در کودکان مبتلا به سپسیس با استفاده از دستگاه BACTEC و تعیین نوع پاتوژن آن‌ها در بیمارستان بوعلی سینا ساری در سال 98-96 می‌باشد. مواد و روش‌ها: این مطالعه گذشته نگر است. کودکان بستری در طی سال‌های 1396 تا 1398 در بخش‌های مختلف اطفال در بیمارستان بوعلی سینا ساری بر حسب تشخیص پزشک که نیاز به کشت خون داشتند، وارد مطالعه شدند. تست‌های تشخیصی میکروبی انجام شد. مقاومت آنتی‌بیوتیکی با تست Kirby-Bauer تعیین شد. اطلاعات به‌دست آمده به کمک نرم‌افزار SPSS 23 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها:از 269 نمونه کشت داده شده، 6/28 درصد مثبت شدند. شایع‌ترین پاتوژن‌های گرم مثبت و گرم منفی به ترتیب استافیلوکوکوس اورئوس با 20 مورد (4/7 درصد) و پسودوموناس ائروژینوزا با 6 مورد (2/2 درصد) بودند. بیش‌ترین مقاومت در استافیلوکوکوس اورئوس به سیپروفلوکساسین (3/14 درصد) و در پسودوموناس ائروژینوزا به مروپنم، جنتامیسین و نیتروفورانتوئین (5/12 درصد) مشاهده شد. استنتاج: برای درمان تجربی سپتی سمی با تایید استافیلوکوکوس اورئوس و پسودوموناس ائروژینوزا به ترتیب ونکومایسین و سفتازیدیم پیشنهاد می‌گردد. 2 Background and purpose: Sepsis is a bacterial infection. Many patients lose their lives due to delayed diagnosis. The BACTEC method could be used for rapid and precise diagnosis of sepsis which can isolate different organisms in the shortest time with maximum sensitivity. This study aimed to identify the prevalence of positive blood cultures using the BACTEC in children with sepsis and to determine the type of pathogens. Materials and methods: A retrospective study was performed in 269 children hospitalized in different pediatric units in Sari Bouali Sina Hospital, who needed blood cluture in 2017-2019. Microbial diagnostic tests were conducted and antibiotic resistance was determined using the Kirby-Bauer test. Data analysis was done in SPSS V23. Results: Positive blood cultures were seen in 28.6% of the 269 samples. The most common gram-positive and gram-negative pathogenes were Staphylococcus aureus (n=20, 7.4%) and Pseudomonas aeruginosa (n=6, 2.2%), respectively. S. aureus isolates were highly resistant to ciprofloxacin (14.3%) and P. aeruginosa isolates were found to be highly resistant to meropenem, gentamicin, and nitrofurantoin (12.5%). Conclusion: For empirical therapy of sepsis with S. aureus and P. aeruginosa, vancomycin and ceftazidime are recommended, respectively. 96 101 2020/06/152020/05/152019/06/12020/08/92019/10/172020/04/102019/10/212020/01/62020/08/16 1399/5/26 2020/09/212020/09/262020/10/122020/09/142020/10/112020/09/262019/11/182020/12/52020/12/5 1399/9/15 گلنار رحیم زاده Golnar Rahimzadeh استادیار، مرکز تحقیقات عفونی اطفال، پژوهشکده بیماری های واگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران rahimzadehgolnar@yahoo.com محمد رضا نوایی فر Mohammad Reza Navaeifar استادیار، مرکز تحقیقات عفونی اطفال، پژوهشکده بیماری های واگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران dr.navaifar@gmail.com شقایق رضائی Shaghayegh Rezai دانشجوی دکترای تخصصی باکتری شناسی پزشکی، گروه میکروب شناسی و ویروس شناسی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران ایران niloofarrezaee.nr71@gmail.com محمدصادق رضائی Mohammad Sadegh Rezai استاد، مرکز تحقیقات عفونی اطفال، پژوهشکده بیماری های واگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران drmsrezaii@yahoo.com فائزه سادات موحدی Faezeh Sadat Movahedi دانشجوی کارشناسی ارشد آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران f.movahedi69@gmail.com blood culture children sepsis BACTEC کشت خون کودکان سپسیس BACTEC 1. Nwadioha SI, Nwokedi EOP, Kashibu E, et al. A review of bacterial isolates in blood cultures of children with suspected septicaemia in a Nigerian Tertiary Hospital. Afr J Microbiol Res 2010; 4(4): 222-225.##2. Powell KR. Sepsis and shock. In Behrman RE, Kleigman RM, Jenson HB, (eds). Nelson Textbook of Pediatrics 16th ed. Philadelphia: WB Saunders Company; 2000. p. 747-751.##3. Weiss SL, Fitzgerald JC, Pappachan J, Wheeler D, Jaramillo-Bustamante JC, et al. Global Epidemiology of Pediatric Severe Sepsis: The Sepsis Prevalence, Outcomes, and Therapies Study. Am J Respir Critical Care Med 2015; 191(10): 1147-1157.##4. Saner FH. Sepsis and infection. In: Wagener G, (eds). Liver Anesthesiology and Critical Care Medicine. Springer, Cham; 2018.##5. Dolin H, Papadimos T, Chen X, Pan Z. Characterization of Pathogenic Sepsis Etiologies and Patient Profiles: A Novel Approach to Triage and Treatment. Microbiol Insights 2019; 12:1-8.##6. Henry JB. Clinical Diagnosis and Management by Laboratory Methods. 19th ed. Philadelphia: WB Saunders: 1996.##7. Weinstein MP, Mirrett S, Wilson ML, Harrell LJ, Stratton CW, Reller LB. Controlled evaluation of BACTEC Plus 26 and Roche Septi-Chek aerobic blood culture. J Clin Microbiol 1991; 29(5): 879-882.##8. Sharif M, Hoseinian M, Moosavi SGA, Sharif A. Etiology of bacterial sepsis and bacterial drug resistance in hospitalized neonates of Shahid Beheshti Hospital of Kashan in 1996 and 1997. Feyz 2000; 12: 71-77.##9. Rahman S, Hameed A, Roghani MT, Ullah Z. Multidrug resistant neonatal sepsis in Peshawar, Pakistan. Arch Dis Child Fetal Neonatal Ed 2002; 87(1): F52-F54.##10. Joshi SG, Ghole VS, Niphadkar KB. Neonatal gram-negative bacteremia. Indian J Pediatr 2000; 67(1):27-32.##11. Ojukwu JU, Abonyi LE, Ugwu J, Orji IK. Neonatal septicemia in high risk babies in South-Eastern Nigeria. J Perinat Med 2006; 34(2): 166-172.##12. Hashemieh M, Fatahi Bayat G. Evaluation of neontal sepsis in neonatal wards in Taleghani and Amirkabir hospitals in Arak city in 1999. Danesh Rahavard. Journal of Arak University of Medical Sciences 2001; 4(1): 37-42 (Persian).##13. Omoregie R, Egbe CA, Dirisu J, Ogefere H. Microbiology of neonatal septicemia in a tertiary hospital in Benin City, Nigeria. Biomarkers and Genomic Medicine 2013; 5(4): 142-146.##14. Gupta BL, Tahlan A, Dogra V, Ratlan A, Bhujwala RA, Shrinivas. Susceptibility of clinical isolates to cephalexin, cephazoline and cefotaxime. Indian J Pediatr 1989; 26(5): 446-471.##15. Mathur NB, Khalili A, Sarkar Puri RK. Mortality in neonatal septicemia with involvement of mother in management. Indian Pediatrics 1991; 28(11): 1259-1264.##16. Hanberger H, Diekema D, Fluit A, Jones R, Struelens M, Spencer R, et al. Survivalence of antibiotic resistance in European ICUS. J Hosp Infect 2001; 48(3): 161-176.## ##

بررسی ارتباط پلی مورفیسم rs 1800561 ژن CD38 در میزان ابتلا به لوسمی لنفوسیتی مزمن Association between rs 1800561 CD38 Gene Polymorphism and Chronic Lymphocytic Leukemia Risk 1 1   سابقه و هدف: لوسمی لنفوسیتی مزمن، یکی از شایع‌ترین لوسمی‌های بزرگسالان می‌‌با‌شد که با انباشت لنفوسیت‌های نوع B به ظاهر بالغ در خون محیطی و اندام‌های لنفاوی مشخص می‌‌شود. از مهم‌ترین مارکرهای تشخیص و پیش‌آگهی CLL، ژن CD38 است. پلی‌مورفیسم به عنوان یک منبع ژنتیکی عمده از تغییر فنوتیپی درون یک گونه در نظر گرفته می‌شوند و می‌تواند در میزان ابتلا به بیماری دخیل باشد. بر این اساس، بررسی پلی‌مورفیسم ژن CD38 (rs 1800561) در میزان ابتلا و ارتباط آن با پارامترهای بالینی و آزمایشگاهی بیماران CLL مورد ارزیابی قرار گرفت. مواد و روش‌ها: در این مطالعه توصیفی جهت تایید ابتلا به بیماری CLL، مارکرهای سطحی CD5، CD19 وCD23  با استفاده از روش ایمنوفنوتایپینگ استفاده شد. پلی‌مورفیسم ژن CD38 در ‌70 بیمار ‌مبتلا به CLL و‌ 70 فرد ‌سالم‌ به ‌عنوان ‌کنترل، با‌ روش ‌ PCRاختصاصی پلی‌مورفیسم ((Tetra-ARMS-PCR مورد‌ مطالعه ‌قرار‌ گرفت. آنالیزهای‌ آماری با ‌استفاده ‌از ‌‌نرم‌افزار 18SPSS و‌ Chi square Pearson انجام‌گرفت. یافته‌ها:  در گروه بیمار، 97 درصد ژنوتیپ طبیعی (CC)، 5/1 درصد هتروزیگوت (CT) و 5/1 درصد هموزیگوت (TT) مشاهده کردیم. نتایج مطالعه حاضر نشان داد که افراد گروه کنترل دارای 5/98 درصد ژنوتیپ طبیعی (CC) و5/1 درصد هتروزیگوت ((CT بودند. میزان فراوانی آلل C و T نیز در دو گروه بیمار و کنترل به ترتیب 9/97 درصد، 1/2 درصد، 3/99 درصد و 7/0 به دست آمد. استنتاج: بر اساس یافته‌های مطالعه حاضر، علی‌رغم تفاوت در فراوانی آلل‌های T و C در بین گروه بیماران و افراد سالم، تفاوت معنی‌داری در بروز این پلی‌مورفیسم و خطر ابتلابه بیماری CLL وجود ندارد. 2 Background and purpose: Chronic lymphocytic leukemia (CLL) is the most common form of adult leukemia characterized by the accumulation of seemingly mature type B lymphocytes in peripheral blood and lymphatic organs. One of the main markers used in the diagnosis and prognosis of CLL is the CD38 gene. Polymorphism is considered to be a major genetic source of phenotypic change within a species and may be involved in developing the disease. Here, the study of CD38 gene polymorphism (rs 1800561) was done in terms of incidence and relevance to clinical and laboratory parameters in CLL patients. Materials and methods: In order to confirm the CLL disease, CD5, CD19, and CD23 markers were investigated using immunophenotyping. CD38 gene polymorphism was studied in 70 patients with CLL and 70 healthy cases as control using a specific PCR method of polymorphism (Tetra-ARMS-PCR). Statistical analyses were performed in SPSS V18 applying Pearson Chi-Square test. Results: In the patient group, we observed 97% wild-type genotype (CC), 1.5% heterozygote (CT), and 1.5 % homozygote (TT). The present study showed that 98.5% of the control subjects had wild-type (CC) and 1.5% had heterozygote (CT). The frequency of C and T alleles in both patients and control groups was 97.9%, 2.1%, 99.3%, and 0.7%, respectively. Conclusion: Based on current study, despite differences in frequency of T and C alleles among patients and healthy individuals, no significant difference was found in the occurrence of this polymorphism and the risk of CLL.   102 108 2020/06/152020/05/152019/06/12020/08/92019/10/172020/04/102019/10/212020/01/62020/08/162020/05/16 1399/2/27 2020/09/212020/09/262020/10/122020/09/142020/10/112020/09/262019/11/182020/12/52020/12/52020/09/14 1399/6/24 مرتضی هاشمی Morteza Hashemi کارشناسی ارشد خون شناسی و بانک خون، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله، تهران، ایران ایران morteza7876@gmail.comom بهمن جلالی کندری Bahman Jalali Kondori استادیار، گروه علوم تشریح، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله، تهران، ایران . استادیار، مرکز تحقیقات گوارش و کبد، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله، تهران، ایران. ایران bahmanjalali2010@gmail.com هادی اسمعیلی گورچین قلعه Hadi Esmaeili Gouvarchin Ghaleh استادیار، مرکز تحقیقات ویروس شناسی کاربردی، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله، تهران، ایران. ایران h.esmaili@gmail.com شهربانو رستمی Shahrbano Rostami دانشیار، مرکز تحقیقات هماتولوژی، انکولوژی و پیوند مغز استخوان، دانشگاه تهران، تهران، ایران ایران Shrostami@gmail.com chronic lymphocytic leukemia CD38 gene rs 1800561 polymorphism لوسمی لنفوسیتی مزمن ژن CD38 rs 1800561 پلی‌مورفیسم 1. Devereux S, Cuthill K. Chronic lymphocytic leukaemia. Medicine 2017;41(5): 278-281.##2. Binder AF, Gabrilove JL. Chronic Lymphocytic Leukemia In: Oh W, Chari A (ed)Mount Sinai Expert Guides: Oncology. New Jersey, US: Wiley; 2019. p. 332-341.##3. Alqasim AMZ, Kareem AA. Flowcytometric Measurement of CD5, CD23, and CD38 expression as a diagnostic and prognostic markers in CLL patients. Iraqi J Hematol 2015; 4(1): 16-38.##4. Mansouri L, Wierzbinska JA, Plass C, Rosenquist R, editors. Epigenetic deregulation in chronic lymphocytic leukemia: clinical and biological impact. Semin Cancer Biol 2018; 51: 1-11.##5. Bürgler S. CD38 in chronic lymphocytic leukemia (CLL)–from a diagnostic tool to a therapeutic target. J Blood Disord Med 2016; 1(2).##6. Higashida H, Yokoyama S, Huang JJ, Liu L, Ma WJ, Akther S, et al. Social memory, amnesia, and autism: brain oxytocin secretion is regulated by NAD+ metabolites and single nucleotide polymorphisms of CD38. Neurochem Int 2012; 61(6): 828-838.##7. Song J, Li J, Sun J, Hu T, Wu A, Liu S, et al. Genome-wide association mapping for cold tolerance in a core collection of rice (Oryza sativa L.) landraces by using high-density single nucleotide polymorphism markers from specific-locus amplified fragment sequencing. Front Plant Sci 2018; 9: 875.##8. Huq MA, Akter S, Nou IS, Kim HT, Jung YJ, Kang KK. Identification of functional SNPs in genes and their effects on plant phenotypes. Plant Biotechnol J 2016; 43(1): 1-11.##9. Żołnierczyk JD, Kiliańska ZM. Polymorphisms Of Chosen Genes In Chronic Lymphocytic Leukemia; Their Relationship With The Disease Course And Prognosis. Int J Adv Pharm Biol Chem 2015; 6(6): 427-443.##10. Suguna S, Nandal D, Kamble S, Bharatha A, Kunkulol R. Genomic DNA isolation from human whole blood samples by non enzymatic salting out method. Int J Pharm Pharm Sci 2014; 6(6): 198-199.##11. Eyada TK, Hussein SK, Younan SA, El Ghany WMA, Malek RA. CD38 Gene polymorphisms and susceptibility to B cell chronic lymphocytic leukemia. Comp Clin Path 2013; 22(4): 573-579.##12. Jamroziak K, Szemraj Z, Grzybowska-Izydorczyk O, Szemraj J, Bieniasz M, Cebula B, et al. CD38 gene polymorphisms contribute to genetic susceptibility to B-cell chronic lymphocytic leukemia: evidence from two case-control studies in Polish Caucasians. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev 2009; 18(3): 945-953.##13. Polzonetti V, Carpi FM, Micozzi D, Pucciarelli S, Vincenzetti S, Napolioni V. Population variability in CD38 activity: correlation with age and significant effect of TNF-α-308G> A and CD38 184C> G SNPs. Mol Genet Metab Rep 2012; 105(3): 502-507.##14. Han D, Qiao Z, Qi D, Yang J, Yang X, Ma J, et al. Epistatic Interaction Between 5-HT1A and Vascular Endothelial Growth Factor Gene Polymorphisms in the Northern Chinese Han Population With Major Depressive Disorder. Front Psychiatry 2019; 10: 218.##15. Kandaswamy R, Sava GP, Speedy HE, Beà S, Martín-Subero JI, Studd JB, et al. Genetic predisposition to chronic lymphocytic leukemia is mediated by a BMF super-enhancer polymorphism. Cell Rep 2016; 16(8): 2061-2067.##16. Burger JA, Ghia P, Rosenwald A, Caligaris-Cappio F. The microenvironment in mature B-cell malignancies: a target for new treatment strategies. Blood 2009; 114(16): 3367-3375.## ##

بررسی کیفی و کمی آلکالوئیدهای پیرولیزیدینی در گیاهان دارویی عرضه شده در عطاری ها Qualitative and Quantitative Study of Pyrrolizidine Alkaloids in Medicinal Plants Sold in Herb Shops 1 1  سابقه و هدف: آلکالوئیدهای پیرولیزیدین، گروهی از ترکیبات شیمیایی هستند که در خانواده‌های مختلف گیاهی به عنوان متابولیت‌های ثانویه مشاهده می‌شوند. این ترکیبات می‌توانند مشکلات مختلفی مانند آسیب های کبدی، کلیوی و ریوی ایجاد کنند و وجود آن‌ها در محصولات گیاهی عطاری ها خطر آسیب دیدگی را افزایش می دهد. بنابراین هدف از این مطالعه  ارزیابی کمی و کیفی آلکالوئیدهای پیرولیزیدین در گیاهان دارویی عطاری های شهرستان ساری بود. مواد و روش‌ها: 126 نمونه گیاهی از عطارهای ساری در سال 1397 جمع‌آوری شد. برای ارزیابی کیفی به صورت آزمایشگاهی از معرف ارلیخ استفاده شد، سپس از کروماتوگرافی گازی  برای شناسایی و کمیت آلکالوئیدها استفاده شد. یافته‌ها: در آزمایشات عصاره گیاه Echium amoenum حاوی ۶۱/۶ درصد سوپینین و ۸۳/۱۲ درصد یوروپین و فاقد هلیوترین تشخیص داده شد. عصاره گیاه Malva sylvestris دارای ۶۸/۳۱ درصد هلیوترین و ۵۴/۳ درصد یوروپین تشخیص داده شد و فاقد سوپینین بود. عصاره گیاهان Helicteres isora، Melissa officinalis، Triticum sp.، Rosmarinus officinalis به ترتیب حاوی ۸۱/۱۱، ۱۶/۲۲ ،۱۷/۱۰ و ۳۳/۵ درصد سوپینین و همچنین51/41، ۳۱/۱۹، ۴۸/۵۵ و ۴۴/۳۵درصد هلیوترین بودند. هیچکدام از این عصاره های گیاهان یوروپین را در آزمایش نشان ندادند. عصاره گیاه Urtica dioica تنها عصاره‌ای بود که هر سه ترکیب را در خود داشت (۸۷/۱۴ درصد سوپینین،۱۷/۳۰ درصد هلیوترین و ۳۷/۵ درصد یوروپین). استنتاج: میزان اندکی از گیاهان مورد آزمایش حاوی آلکالوئیدهای پیرولیزیدینی بودند. بنابرین خطر جدی در مصرف گیاهان عطاری ها  از نظر این ترکیبات وجود ندارد. اما برای ارزیابی‌های بیش تر به جامعه آماری بیش تری  از گیاهان عطاری ها نیاز است. 2  Background and purpose: Pyrrolizidine alkaloids (PAs) are a group of chemical compounds that are seen as secondary metabolites in different plant families. These compounds can cause liver, kidney, and lung damages and their presence in various herbal products increases the risk of injury. This study aimed at performing qualitative and quantitative evaluation of pyrrolizidine alkaloids in medicinal plants in herb shops in Sari, north of Iran. Materials and methods: Hundred twenty-six herbal samples were collected from herb shops in Sari, Iran 2018. Ehrlich reagent was used for qualitative evaluation. Then, gas chromatography was used to identify and quantify the alkaloids. Results: Experiments revealed that Echium amoenum contained supinine (6.61%), europine (12.83%), and no heliotrine. Malva sylvestris had 31.68% and 3.54% heliotrine and europine, respectively and no supinine. Helicteres isora, Melissa officinalis, Triticum sp. and Rosmarinus officinalis contained 11.81, 22.16, 10.17, and 5.33% supinine and 41.51, 19.31, 55.48, and 35.44% heliotrine, respectively. None of these plants showed europine. Urtica dioica was the only plant that contained all three compounds (14.87% supinine, 30.17% heliotrine, and 5.37% europine). Conclusion: A small number of samples contained pyrrolizidine alkaloids. Therefore, there is no threat in using them. Further studies are required to investigate more herbal products. 109 114 2020/06/152020/05/152019/06/12020/08/92019/10/172020/04/102019/10/212020/01/62020/08/162020/05/162020/02/18 1398/11/29 2020/09/212020/09/262020/10/122020/09/142020/10/112020/09/262019/11/182020/12/52020/12/52020/09/142020/10/6 1399/7/15 فاطمه ابراهیمی Fatemeh Ebrahimi دانشجوی کمیته تحقیقات، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران febrahimi201515@gmail.com محمد آزادبخت Mohammad Azadbakht استاد، گروه فارماکوگنوزی، دانشکده ی داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران, ساری، ایران ایران azadbakhtm@hotmail.com فاطمه اکبری Fatemeh Akbari دانشجوی PhD فارماکوگنوزی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران dr.fateme.akbari@outlook.com علی داودی Ali Davoodi دانشجوی PhD فارماکوگنوزی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران www.davoodi120@gmail.com سعید گودرزی Saied Godarzi استاد، گروه فارماکوگنوزی، دانشکده ی داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران ایران www.godarzi23@gmail.com مسعود آزادبخت Masoud Azadbakht استادیار، گروه سیستماتیک گیاهی، موسسه آموزش عالی سنا، ساری، ایران ایران www.azadbakht130@gmail.com pyrrolizidine alkaloid gas chromatography herb shops آلکالوئید پیرولیزیدینی کروماتوگرافی گازی عطاری 1. Asano N, Kuroi H, Ikeda K, Kizu H, Kameda Y, Kato A, et al. New polyhydroxylated pyrrolizidine alkaloids from Muscari armeniacum: structural determination and biological activity. Tetrahedron: Asymmetry 2000; 11: 1-8.##2. Azadbakht M, Nematzadeh G, Hosseinpour Azad N, Shokri E. Quantitative and Qualitative Investigation on Pyrrolyzidine Alkaloids in Roots, Leaves, Petals and Seeds of Iranian Echium Amoenum Fisch. & Mey. Journal of Mazandaran University of Medical Sciences. 2012; 21(Supplement 1): 131-137 (Persian).##3. Benamar H, Tomassini L, Venditti A, Marouf A, Bennaceur M, Nicoletti M. Pyrrolizidine alkaloids from Solenanthus lanatus DC. with acetylcholinesterase inhibitory activity. Natural Product Research 2016; 30(22): 2567-2574.##4. Hooper D. Useful plants and drugs of Iran and Iraq. Chicago: Field Museum of. 1937.##5. Stegelmeier BL. Pyrrolizidine Alkaloid–Containing Toxic Plants (Senecio, Crotalaria, Cynoglossum, Amsinckia, Heliotropium, and Echium spp.). Veterinary Clinics: Food Animal Practice 2011; 27: 419-428.##6. Bicchi C, D'Amato A, Cappelletti E. Determination of pyrrolizidine alkaloids in Senecio inaequidens DC by capillary gas chromatography. Journal of Chromatography A 1985; 349(1): 23-29.##7. Azadbakht M, Khalilian A, Talavaki M. Qualitative and quantitative analysis of senecio's pyrrolizidine alkaloids in wheat and flour of mazandaran province. Pajouhesh va Sazandegi 2003; 16(2)(59 in agronomy and horticulture): 94-102 (Persian).##8. Dart RC. The 5 minute toxicology consult.1st ed.Lippincott Williams & Wilkins 2000.##9. Hooper D, McNair JB, Field H. Useful plants and drugs of Iran and Iraq: Field Museum of Natural History; 1937; 9(3).##10. Radostits OM, Gay CC, Hinchcliff KW, Constable PD. With contributions by Done SH, Jacobs DE, Bildfell RJ. Veterinary medicine: a textbook of the diseases of cattle, sheep, pigs, goats and horses. Toronto: Saunders Elsevier. 2007.## ##

بررسی ارتباط منبع کنترل سلامت با تبعیت از رژیم درمانی در زنان مبتلا به دیابت بارداری Relationship between Health Locus of Control and Treatment Adherence in Women with Gestational Diabetes 1 1  سابقه و هدف: تبعیــت از رژیم یکـی از مهم‌ترین چالش‌ها در کنترل دیابـت اسـت. تبعیت از رژیم غذایی در زنان مبتلا به دیابت بارداری پایین می‌باشد. از عوامل مهم در پیروی از دستورات درمانی، منبع کنترل سلامت می‌باشد. مواد و روش‌ها: این مطالعه توصیفی- تحلیلی به روش نمونه‌گیری چندمرحله‌ای، برروی 260 نفر از زنان مبتلا به دیابت بارداری تحت درمان با رژیم غذایی مراجعه کننده به مراکز بهداشتی و بیمارستان های شهر مشهد در سال 1398 انجام شد. ابزارها شامل پرسشنامه‌های اطلاعات دموگرافیک و باروری، مقیاسC پرسشنامه منبع کنترل سلامت چند بعدی والتسون و تبعیت از رژیم درمانی بود و از روش‌های آماری توصیفی میانگین، انحراف معیار، توزیع فراوانی و آزمون استنباطی من ویتنی استفاده شد. یافته‌ها: نمره تبعیت از رژیم غذایی (001/0P<)، پایش قندخون (003/0=P)، تبعیت از ورزش (001/0P<) و نمره کل تبعیت از رژیم درمانی (001/0P<) در افراد با منبع درونی به‌طور معنی‌داری بیش‌تر از منبع کنترل بیرونی بود. استنتاج: با توجه به نقش منبع کنترل سلامت درونی بر تبعیت از رژیم درمانی، به نقش خود فرد و رفتارهای او در سلامتی نسبت به نقش عوامل بیرونی تأکید شود. 2  Background and purpose: Dietary adherence is a major challenge in management of diabetes and is usually lower in women with gestational diabetes. One of the main factors in following medical instructions is the health locus of control. Materials and methods: This descriptive and analytic study was performed in women with gestational diabetes and dietary modifications attending health centers and hospitals in Mashhad, Iran 2019. The participants (n= 260) were selected via multi-stage sampling. Demographic characteristics and reproductive information were obtained and form C of the Multidimensional Health Locus of Control Scale (MHLC-C) and a researcher-made questionnaire containing questions about adherence to treatment were administered. Data were analyzed applying Mann-Whitney U Test. Results: The scores for dietary adherence (P<0.001), blood sugar monitoring (P=0.003), sports adherence (P<0.001), and the total score for dietary adherence (P<0.001) were significantly higher in women with internal locus of control than those with external locus of control. Conclusion: According to this study, internal locus of control plays an important role in adherence to treatment regimen so, individual health behaviors should receive more emphasis in management of women with gestational diabetes. 115 120 2020/06/152020/05/152019/06/12020/08/92019/10/172020/04/102019/10/212020/01/62020/08/162020/05/162020/02/182020/05/3 1399/2/14 2020/09/212020/09/262020/10/122020/09/142020/10/112020/09/262019/11/182020/12/52020/12/52020/09/142020/10/62020/09/20 1399/6/30 مهلا سالارفرد Mahla Salarfard کارشناس ارشد مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران مربی گروه مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، بیرجند، ایران ایران Salarfard.ma@gmail.com مریم مرادی Maryam Moradi استادیار، بهداشت باروری، مرکز تحقیقات مراقبت های پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران ایران MoradiM@mums.ac.ir زهرا عابدیان Zahra Abedian مربی، گروه مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران ایران AbedianZ@mums.ac.ir سیدرضا مظلوم Seyed Reza Mazlum مربی گروه پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران ایران MazlomR@mums.ac.ir احسان موسی فرخانی Ehsan Musa Farkhani کارشناس ارشد اپیدمیولوژی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران ایران Farkhanye1@mums.ac.ir locus of control adherence to treatment gestational diabetes منبع کنترل سلامت تبعیت از رژیم درمانی دیابت بارداری 1. Kooshyar H, Shoorvazi M, Dalir Z, Hosseini M. Health literacy and its relationship with medical adherence and health-related quality of life in diabetic community-residing elderly. J Mazandaran Univ Med Sci 2014; 23(1): 134-143 (Persian).##2. Shrivastava SR, Shrivastava PS, Ramasamy J. Role of self-care in management of diabetes mellitus. J Diabetes Metab Disord 2013; 12(1): 14.##3. Rezayi kargar F, korbandi S, Hassanabadi H, Esmaili H. Type of Personality and the Amount of Adherence to Recommended Regimens in Diabetic Patients. Psychiatry and Clinical Psychology of Iran 2006; 11(4): 441-448 (Persian).##4. Karimi S, Mansouri A, shahdadi H, Pakizedel P. Evaluation of the effect of education based on health belief model on compliance of diet in pregnant women with gestational diabetes. Journal of Nursing Diabetes Zabul 2016; 4(4): 1-9 (Persian).##5. Barghi irani Z, Dehkhodaei S, Alipour A. The effectiveness of cognitive-behavioral therapy and treatment based on acceptance and commitment in adherence to treatment, illness perception and quality of life in hemophilic patients. Sci J Iran Blood Transfus Organ 2019; 16(4): 289-299.##6. Zarrabi R, Rahmatnezhad L, Bastani F. Investigating health locus of control among women with gestational diabetes and its relationship with demographic variables. Journal of Nursing and Midwifery Urmia University of Medical Sciences 2013; 11(1): 72-82 (Persian).##7. Rouhi Balasi l, Paryad E, Kazemnezhad Leili E, Booraki S, SadeghiMeibodi A, Nassiri Sheikhani N. Study status of care adherence and its related factors in patients undergoing. J Holist Nurs Midwifery 2015; 25(3): 34-45 (Persian).##8. Naidoo J, Wills J, Sc M. Health promotion: foundations for practice. 2000.##9. Ebadi Fard Azar F, Hedari H, Solhi M. Relationship between self-care behavior and health locus of control in patients with type II diabetes. Razi Journal of Medical Sciences 2016; 23(146): 84-92.##10. Cuninngham FG lK, Bloom SL, Spong CY, Dash JS, Hofman BL, et al. Williams Obstetrics. 25nd ed. United States of America. 2018.##11. Wallston KA, Stein MJ, Smith CA. Form C of the MHLC scales: a condition-specific measure of locus of control. J Pers Assess 1994; 63(3): 534-553.##12. Kordi M, Heravan MB, Asgharipour N, Akhlaghi F, Mazloum SR. Does maternal and fetal health locus of control predict self-care behaviors among women with gestational diabetes? J Educ Health Promot 2017; 6(1).##13. Morowatisharifabad MA, Mahmoodabad SSM, Baghianimoghadam MH, Tonekaboni NR. Relationships between locus of control and adherence to diabetes regimen in a sample of Iranian. Int J Diabetes Dev Ctries 2010; 30(1): 27-32.## ##

ارتباط بین سواد سلامت و کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی Relationship between Health Literacy and Quality of Life in Patients with Heart Failure 1 1  سابقه و هدف: سواد سلامت یکی از عوامل تاثیرگذار برآگاهی، نگرش و تغییر رفتار و کیفیت زندگی بیماران مبتلا به نارسایی قلبی می‌باشد. هدف مطالعه حاضر تعیین ارتباط بین سواد سلامت و کیفیت زندگی بیماران مبتلا به نارسایی قلبی است. مواد و روش‌ها: این مطالعه همبستگی پیش‌بینی‌کننده، روی 250 بیمار مبتلا به نارسایی قلبی مراجعه‌کننده به دو بیمارستان وابسته به دانشگاه علوم پزشکی مازندران در سال 1397 انجام شد که به روش آسان انتخاب شدند. داده‌ها توسط پرسشنامه جمعیت‌شناختی و بالینی، کیفیت زندگی مینه سوتا و مقیاس سواد سلامت اختصاصی نارسایی قلبی جمع‌آوری شدند. یافته‌ها با SPSS20 و آزمون آماری همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون خطی چندگانه با استفاده از رویکرد دو مرحله‌ای تحلیل شد. یافته‌ها: از 250 بیمار مبتلا به نارسایی قلبی، 54 درصد زن و مابقی مرد بودند و میانگین سن بیماران 862/11±840/68 سال بود. اکثر بیماران دارای سطح تحصیلات ابتدایی (54 درصد)، 84 درصد غیر شاغل، 57 درصد ساکن روستا و 48 درصد سطح درآمد کم، داشتند. بین کیفیت زندگی با سواد سلامت (001/0< P، 359/0= r)، سطح تحصیلات (001/0< P، 381/0= r) و سطح درآمد (001/0< P، 239/0= r) ارتباط مثبت معنی‌داری وجود داشت. استنتاج: سواد سلامت نقش میانجی درکیفیت زندگی بیماران نارسایی قلبی دارد. به‌طوری‌که بیماران با سطح سواد سلامت بالاتر از کیفیت زندگی بهتری برخوردارند. طراحی مداخلات موثر بر بهبود مهارت‌های بیمار برای تحلیل اطلاعات و بهبود عملکرد بهتر و کیفیت زندگی ضروری به نظر می‌رسد. 2  Background and purpose: Health literacy is one of the factors affecting the knowledge, attitude and behavior change, and quality of life of patients with heart failure. The purpose of this study was to determine the relationship between health literacy and quality of life in patients with heart failure. Materials and methods: This correlational study was performed in 250 patients with heart failure attending two hospitals affiliated with Mazandaran University of Medical Sciences, 2018. They were selected via convenience sampling. Data were collected using demographic and clinical information questionnaires, the Minnesota Living with Heart Failure Questionnaire (MLHFQ), and Heart Failure–Specific Health Literacy Scale. Data analysis was done in SPSS V20 applying Pearson correlation and Multiple linear regression using a two-step approach. Results: The patients included 54% women and the mean age of patients was 68.840±11.862 years. Most of the patients were unemployed (84%) and rural residents (57%) with primary education (54%) and low income (48%). Findings showed significant positive relationships between quality of life and health literacy (r=0.359, P <001), education (r= 0.381, P <001), and income (r=0.239, P <001). Conclusion: Health literacy has a mediating role in the quality of life of patients with heart failure and those with higher health literacy have a better quality of life. Designing effective interventions that could improve patients’ skills for information analysis, performance, and quality of life seems necessary. 121 127 2020/06/152020/05/152019/06/12020/08/92019/10/172020/04/102019/10/212020/01/62020/08/162020/05/162020/02/182020/05/32020/01/4 1398/10/14 2020/09/212020/09/262020/10/122020/09/142020/10/112020/09/262019/11/182020/12/52020/12/52020/09/142020/10/62020/09/202020/10/27 1399/8/6 مریم کرمی صلاح الدینکلا Maryam Karami Salahodinkolah دانشجوی کارشناسی ارشد پرستاری مراقبت ویژه، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران msalahodin_57@yahoo.com سعید پهلوان شریف Saeed Pahlevan Sharif دانشیار، دانشکده تجارت تیلورز، دانشگاه تیلورز، سوبانگ جایا، مالزی مالزی saeedsharif@taylors.edu.mY سیدحمید شریف نیا Hamid Sharif Nia استادیار، گروه پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی آمل، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران pegadis@yahoo.com هدایت جعفری Hedayat Jafari دانشیار،گروه پرستاری داخلی و جراحی، مرکز تحقیقات طب سنتی و مکمل، انستیتو اعتیاد، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران Hedayat2003@yahoo.com ویدا شفیع پور Vida Shafipour استادیار، مرکز تحقیقات قلب و عروق، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران vidashafipour@yahoo.com heart failure quality of life health literacy نارسایی قلبی کیفیت زندگی سواد سلامت 1. Savarese G, Lund LH. Global public health burden of heart failure. Card Fail Rev 2017; 3(1): 7-11.##2. Ahmadi A, Etemad K, Khaledifar A. Risk factors for heart failure in a cohort of patients with newly diagnosed myocardial infarction: a matched, case-control study in Iran. Epidemiol Health 2016; 38: e2016019.##3. Hwang SL LW, Huang TY. Predictors of quality of life in patients with heart failure. Jpn J Nurs Sci 2014; 11(4): 290-298.##4. Vanhoof JMM, Delcroix M, Vandevelde E, Denhaerynck K, Wuyts W, Belge c, et al. Emotional symptoms and quality of life in patients with pulmonary arterial hypertension J Heart Lung Transparent 2014; 33(8): 800-806.##5. Alosco ML SM, Beth Spitznagel M, van Dulmen M, Raz N, Cohen R, Sweet LH, et al. Cognitive function and treatment adherence in older adults with heart failure. Psychosom Med 2012; 74(9): 965-973.##6. Sherwood A, O'Connor CM, Routledge FS, Hinderliter AL, Watkins LL, Babyak MA, et al. Coping effectively with heart failure (COPE-HF): design and rationale of a telephone-based coping skills intervention. J Card Fail 2011; 17(3): 201-207.##7. Rakhshandehroo S, GHafari M. Qualification of life. Educate Faculty Health. 2010; 4(11-12): 6-24.##8. Abootalebi G, Vosooghi N, Mohammad Nejad E, Namadi M, Akbari Kaji M. Study of the self-careagency in patients with heart failure. J Crit Care Nurs 2012; 4(4): 203-208.##9. SheikhSharafi H, Seyedamini B. Assessment of health literacy and self-care in heart failure patients. Journal of Health Literacy 2017; 1(4): 203-219 (Persian).##10. Parker R, Ratzan SC. Health literacy: a second decade of distinction for Americans. J Health Commun 2010; 15(S2): 20-33. ##11. Berkman ND, Sheridan SL, Donahue KE, Halpern DJ, Viera A, Crotty K, et al. Health literacy interventions and outcomes: an updated systematic review. Evid Rep Technol Assess 2011; 199(1): 1-941##12. Matsuoka S, Tsuchihashi-Makaya M, Kayane T, Yamada M, Wakabayashi R, Kato NP, et al. Health literacy is independently associated with self-care behavior in patients with heart failure. Patient Educ Couns 2016; 99(6): 1026-1032.##13. Macabasco O’Connell A, DeWalt DA, Broucksou KA, Hawk V, Baker DW, Schillinger D, et al. Relationship between literacy, knowledge, self-care behaviors, and heart failure-related quality of life among patients with heart failure. J Gen Intern Med 2011; 26(9): 979-986.##14. Cameron J, Worrall Carter L, Page K, Stewart S. Self-care behaviours and heart failure: Does experience with symptoms really make a difference? Eur J Cardiovasc Nurs 2010; 9(2): 92-100.##15. Heo S, Moser DK, Lennie TA, Zambroski CH, Chung ML. A comparison of health-related quality of life between older adults with heart failure and healthy older adults. Heart & Lung 2007; 36(1): 16-24. ##16. Lee EH, Lee YW, Moon SH. A structural equation model linking health literacy to self-efficacy, self-care activities, and health-related quality of life in patients with type 2 diabetes. Asian Nurs Res 2016; 10(1): 82-87. ##17. Verma AK, Schulte PJ, Bittner V, Keteyian SJ, Fleg JL, Piña IL, et al. Socioeconomic and partner status in chronic heart failure: Relationship to exercise capacity, quality of life, and clinical outcomes. American Heart Journal 2017; 183: 54-61.##18. Pett MA, Lackey NR, Sullivan JJ. Making Sense of Factor Analysis: The Use of Factor Analysis for Instrument Development inHealth Care Research. Thousand Oaks CA: SAGE Publications; 2003.##19. Dunderdale K, Thompson DR, Miles JN, Beer SF, Furze G. Quality of life measurement in chronic heart failure: do we take account of the patient perspective? Eur J Heart Fail 2005; 7(4): 572-582. ##20. T Thomas JR, Clark AM. Women with heart failure are at high psychosocial risk: a systematic review of how sex and gender influence heart failure self-care. Cardiol Res Pract 2011; 2011: 918973. ##21. Peterson PN, Shetterly SM, Clarke CL, Bekelman DB, Chan PS, Allen LA, et al. Health literacy and outcomes among patients with heart failure. JAMA 2011; 305(16): 1695-1701. ##22. Dennison CR, McEntee ML, Samuel L, Johnson BJ, Rotman S, Kielty A, et al. Adequate health literacy is associated with higher heart failure knowledge and self care confidence in hospitalized patients. J Cardiovasc Nurs 2011; 26(5): 359. ##23. Cajita MI, Cajita TR, Han HR. Health literacy and heart failure: a systematic review. J Cardiovasc Nurs 2016; 31(2): 121-130. ##24. Nesbitt T, Doctorvaladan S, Southard JA, Singh S, Fekete A, Marie K, et al. Correlates of Quality of Life in Rural Patients With Heart Failureclinical perspective. Circ Heart Fail 2014; 7(6): 882-887.## ##

بررسی شیوع و عوامل مرتبط با سقوط سالمندان در شهرستان قائمشهر سال 1398 Prevalence of Falls in Older People and Associated Factors in Qaemshahr, Iran 2019 1 1  سابقه و هدف: سالانه 20 تا 60 درصد سالمندان، حداقل یک بار سقوط را تجربه می‌کنند. حدود 40 درصد سقوط افراد بالای 85 سال منجر به مرگ شده است و هزینه مراقبت‌های پزشکی بیماران سالمند و نیاز به مراقبت ICU تروماتیک 3 برابر بیماران جوان می‌باشد. بدین‌منظور، این مطالعه با هدف تعیین شیوع و عوامل مرتبط با سقوط سالمندان ساکن شهر قائمشهر در سال 1398 انجام پذیرفت. مواد و روش‌ها: در این مطالعه توصیفی- تحلیلی، 5 مرکز بهداشتی به روش نمونه‌گیری تصادفی ساده و 450 سالمند براساس نمونه‌گیری در دسترس و آخرین نفرات مراجعه‌کننده انتخاب شدند. اطلاعات با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته که روایی آن توسط پنج نفر از متخصصین تایید شده بود، مصاحبه با سالمندان و بررسی پرونده الکترونیک سلامت جمع‌آوری گردید. جهت توصیف داده‌ها از آمار توصیفی و آمار استنباطی (همبستگی و رگرسیون چندگانه) استفاده شد. یافته‌ها: افراد مورد مطالعه دارای دامنه سنی بین 60 تا 93 سال بودند. شیوع سقوط بین سالمندان 198 مورد (7/44 درصد) بوده است و 58 مورد (5/12 درصد) از سالمندان بیش از یک ‌بار سقوط را تجربه کرده‌اند. فراوانی سقوط در بین سالمندان با تحصیلات پایین، مصرف دارو (به ویژه آسپیرین، متفورمین، گلی بنکلامید و جم فیبروزیل)، استفاده از وسایل کمکی، دیابت و سکته قلبی به‌طور معنی‌دار بیش‌تر بود (001/0< P). استنتاج: با توجه به افزایش روزافزون جمعیت سالمندان کشور، عوارض خطرناک و هزینه‌‌های زیاد صدمات ناشی از سقوط، و نتایج مطالعه حاضر، نیازمند است راهکارهای مناسبی جهت پیشگیری از سقوط سالمندان ارائه داده شود. 2  Background and purpose: Every year, 20-60% of older people experience a fall at least once. Falls account for 40% of all injury deaths at the age of 85 years and older. Medical costs and the need for traumatic ICU care in this population are three times higher than younger patients. The aim of this study was to determine the prevalence and factors associated with falls in older people living in Qaemshahr, north of Iran 2019. Materials and methods: In this descriptive-analytical study, five health centers were selected by simple random sampling and 450 older people (last clients) were selected via convenience sampling. Data were collected using a researcher-made questionnaire, interviewing the participants, and reviewing electronic health records. The validity of the scale was confirmed by five experts. Descriptive statistics and inferential statistics (correlation and multiple regression) were used to analyze the data. Results: The participants aged 60-93 years. The prevalence of falls was 44.7% (n= 198) and 12.5% (n= 58) experienced more than one fall. The incidence of falls was significantly higher in older people with lower educational backgrounds, walking aids, diabetes, myocardial infarction, and those on medication (especially aspirin, metformin, glibenclamide, gemfibrozil) (P<0.001). Conclusion: There is growing population of older people in Iran who experience dangerous complications and high costs of fall injuries, therefore, appropriate strategies are needed to prevent falls in this population. 128 132 2020/06/152020/05/152019/06/12020/08/92019/10/172020/04/102019/10/212020/01/62020/08/162020/05/162020/02/182020/05/32020/01/42020/04/30 1399/2/11 2020/09/212020/09/262020/10/122020/09/142020/10/112020/09/262019/11/182020/12/52020/12/52020/09/142020/10/62020/09/202020/10/272020/12/5 1399/9/15 مهوش نوروزی Mahvash Norouzi دستیار پزشکی خانواده‌، گروه پزشکی خانواده، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، مازندران، ایران ایران anajafi622@gmail.com علیرضا خلیلیان Alireza Khalilian استاد، آمار زیستی، گروه پزشکی اجتماعی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، مازندران، ایران ایران khalilianir@yahoo.com مژگان گران Mojgan Geran متخصص پزشکی خانواده، گروه پزشکی خانواده، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، مازندران، ایران ایران moj1357geran@gmail.com مهرنوش سهراب Mehrnoush Sohrab استادیار، گروه داخلی، مرکز تحقیقات دیابت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، مازندران، ایران ایران پرستو کریمی علی آبادی Parastoo Karimi Aliabadi استادیار، گروه پزشکی خانواده، مرکز تحقیقات دیابت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، مازندران، ایران ایران parastoo.karimi@gmail.com older people fall risk factor prevalence سالمندان سقوط عوامل خطر شیوع 1. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/ageing-and-health. Accessed July 26, 2020. ##2. Available from: https://www.who.int/ageing/ projects/falls_prevention_older_age/en/. Accessed July 26, 2020.##3. Available from: https://www.amar.org.ir/ english/Iran-Statistical-Yearbook/Statistical-Yearbook-2017-2018.##4. Borhaninejad V, Rashedi V, Tabe R, Delbari A, Ghasemzadeh H. Relationship between fear of falling and physical activity in older adults. Medical Journal of Mashhad University of Medical Sciences 2015; 58(8): 446-452 (Persian).##5. Jafarian Amiri S, Zabihi A, Aziznejad Roshan P, Hosseini S, Bijani A. Fall at Home and its Related Factors among the Elderly in Babol City Iran. Journal of Babol University of Medical Sciences 2013; 15(5): 95-101 (Persian).##6. Marashi T, Ghadiri S, Ramezankhani A, Khodkarim S. Study of fall and some of its related individual factors among the elderly attending to health centers affiliated to health network of Rey city in 2017. Journal of Health in the Field 2018; 6(2): 49-57 (Persian).##7. Nabavi SH, Hatami ST, Norouzi F, Gerivani Z, Hatami SE, Monadi Ziarat H, et al. Prevalence of Fall and Its Related Factors Among Older People in Bojnurd in 2015. Salmand: Iranian Journal of Ageing 2016; 11(3): 466-473 (Persian).##8. Fuller GF. Falls in the elderly. Am Fam Physician 2000; 61(7): 2159-2168, 2173-2174.##9. Currie L. Fall and Injury Prevention. In: Patient Safety and Quality: An Evidence-Based Handbook for Nurses.Hughes RG Rockville. 1. United states: Fall and Injury Prevention Agency for Healthcare Research and Quality; 2008; 195-250.##10. Iranfar M, Ainy E, Soori H. Fall Epidemiology in the Elderly Residents of Care Centers in Tehran–1390 Salmand: Iranian Journal of Ageing 2013; 8(2): 30-38 (Persian).## ##

وضعیت مستندسازی پرونده های اورژانس بر مبنای اعتباربخشی آموزشی در بیمارستان های آموزشی دانشگاه علوم پزشکی مازندران Documentation of Emergency Medical Records Based on Educational Accreditation in Educational Hospitals of Mazandaran University of Medical Sciences 1 1  سابقه و هدف: اورژانس یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های حوزه بهداشت و درمان است. ثبت مستندات مراقبت از بیمار در قالب مدارک پزشکی همواره مورد تاکید قرار دارد. زیرا این مدارک ابزاری جهت استفاده بیمار در ادامه درمان، مراقبین در دفاع از خود، ارزشیابی مراقبت‌ها و هرگونه دعوی حقوقی و آموزش علوم پزشکی شناخته شده‌اند. مواد و روش‌ها: این مطالعه توصیفی- مقطعی با بررسی پرونده‌های اورژانس موجود در 5 مرکز آموزشی درمانی تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی مازندران در سال 1397 انجام شد. برای گردآوری داده‌ها، چک لیستی بر مبنای پرونده اورژانس که توسط وزارت بهداشت ابلاغ شده بود، تهیه شد. ثبت داده با بلی وارزش آن برابر با 1، عدم آن با خیر و ارزش 2 و کاربرد ندارد با ارزش صفر بررسی شد. با استفاده از فرمول حجم نمونه 450 پرونده انتخاب شد. داده‌ها با نرم‌افزار 21 SPSS و استفاده از شاخص‌های آمار توصیفی آنالیز شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که میزان ثبت کلی پرونده اورژانس 62 درصد و در طبقه "ضعیف" قرار می‌گیرد. در بین مراکز تحت بررسی، مرکز آموزشی درمانی رازی قائمشهر با 74 درصد و مرکز آموزشی درمانی امام خمینی(ره) ساری با 68 درصد بیش‌ترین میزان ثبت در پرونده اورژانس را دارا می‌باشند. استنتاج: با توجه به ارزیابی کلی، میزان مستندسازی در طبقه "ضعیف" قرار گرفت. پیشنهاد می‌گردد میزان ثبت اطلاعات به طور مستمر در تمام بیمارستان‌های کشور ارزیابی شود و کلاس‌های آموزشی برای پزشکان و کادر پذیرش و پرستاری برگزار شود. 2 Background and purpose: Emergency medical services (EMS) are among the major concerns in health care. Documentation of patient care in medical records format is of great importance since they are used in further treatments, assessment of care, medical-legal reports, and medical educations.   Materials and methods: This descriptive cross-sectional research was performed by studying the emergency records available in five educational centers affiliated with Mazandaran University of Medical Sciences, 2018. A checklist was compiled based on a guideline for EMS records recommended by Iran Ministry of Health and Medical Education. Values 1 and 2 were considered for data recorded and not recorded, respectively. In cases of no valuable data a value of 0 was considered. Four hundred fifty files were selected using the sample size formula. Data were analyzed in SPSS V21 applying descriptive statistics. Results: The overall rate of emergency medical records was 62% and was considered poor. Among the centers studied, Qaemshahr Razi Hospital (74%) and Sari Imam Khomeini Hospital (68%) had the highest rates of medical records in EMS. Conclusion: According to this study, documentation of EMS records was poor. So, recording data should be monitored on a regular basis in all hospitals in Iran and training sessions on this issue should be held for physicians as well as admission and nursing staff.  133 137 2020/06/152020/05/152019/06/12020/08/92019/10/172020/04/102019/10/212020/01/62020/08/162020/05/162020/02/182020/05/32020/01/42020/04/302019/09/16 1398/6/25 2020/09/212020/09/262020/10/122020/09/142020/10/112020/09/262019/11/182020/12/52020/12/52020/09/142020/10/62020/09/202020/10/272020/12/52020/10/12 1399/7/21 تورج اسدی Touraj Assadi استادیار، گروه طب اورژانس، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران touraj.assadi@yahoo.com حامد روحانی زاده Hamed Rouhanizadeh استادیار، گروه اطفال، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران Rouhanizadeh47@gmail.com سیاوش مرادی Siavash Moradi استادیار، مرکز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران d.smor86@yahoo.com سیده فاطمه حسینی دامیری Seyede Fateme Hoseini Damiri کارشناسی پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران F.hosseyni70@gmail.com بنیامین محسنی ساروی Benyamin Mohseni Saravi کارشناسی ارشد فناوری اطلاعات سلامت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران bsaravi@gmail.com محمد فلاح خاریکی Mohammad Fallah Kharyeki کارشناسی ارشد مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران mo.fallah59@gmail.com medical records documentation analysis emergency مدارک پزشکی مستندسازی ارزیابی اورژانس 1. Seif Rabiee MA, Sedighi I, Mazdeh M, Dadras F, Shokouhee Solgi M, Moradi A. Study of hospital records registration teaching hospitals of Hammedan University of medical sciences. Avicenna J Clin Med 2009; 2(16): 45-49 (Persian).##2. Khodam H, Sanago A, Joybary L. Effect of continuously education on quality of nurse's notes. J Gorgan Univ Med Sci 2001-2002; 3(8): 65-69 (Persian).##3. Karami M, Shokrizadeh Arani L. Related Factors in Medical Records Documentation Quality and Presenting Solutions from Managers' and Physicians' Viewpoints Occupied in Hospitals Affiliated to Kashan University of Medical Sciences. Iranian Journal of Medical Education 2010; 9(4): 356-364 (Persian).##4. Tavakoli N, Sghiannejad S, Rezaiatmand M, Moshaveri F, Ghaderi I. Documentation of medical records and health insurance deductions imposed by management. Health Inf Manag 2006; 3(2): 53-61 (Persian).##5. Rangraz J, Ahmadi M, Sadoghi F, Gohari M. Precision and Accuracy of death certification data In Kashan Shahid Beheshti Hospital. Health Information Management 2010; 7(2): 128-135 (Persian).##6. Mashofee M, Rostami K, Mardi A. Documentation of Medical records by physicians in the hospitals under ardabil university of medical sciences, 2001. J Ardebil Univ Med Sci 2006; 6(1): 73-77 (Persian).##7. Shaikhtaheri A, Farzandipour M. Informed consent process: inpatient competency and admission clerks' performance in teaching hospitals of Kashan, Iran. Health Information Management 2009-2010; 6(2)(12): 96-104 (Persian).##8. Hajavi A, Khoshgam M, Mousavi M.A Study on knowledge and considering of consents legal aspects in teaching hospitals of Shahid beheshti university of medical sciences; 2008. Journal of Health Administration 2009; 12(36): 47-52 (Persian).##9. Esmaili M, Abazari H, Mohammad kenari H. comparison of medical students and Pediatric residents practices in medical records at amirkola children hospital. J Babol Univ Med Sci 2010; 12(1): 106-111 (Persian).## ##

بررسی عملکرد کارکنان اورژانس پیش بیمارستانی در مورد نحوه گذاشتن لوله تراشه بر روی مانکن و عوامل مرتبط با آن Performance of Prehospital Emergency Medicine Staff in Tracheal Intubation and Related Factors in Mannequin 1 1  سابقه و هدف: مدیریت راه هوایی، اصل اساسی در درمان بیماران اورژانسی و کاهش مرگ و میر است. این مطالعه با هدف بررسی عملکرد کارکنان اورژانس پیش بیمارستانی (EMS) در مورد نحوه گذاشتن لوله تراشه و عوامل مرتبط با آن، بر روی مانکن انجام پذیرفت. مواد و روش‌ها: این مطالعه تحلیلی مقطعی، بر روی 70 نفر از کارکنان عملیاتی EMS شهرستان رشت در سال 1398، از طریق سرشماری انجام شد. ابزار جمع‌آوری اطلاعات، پرسشنامه مشخصات فردی و شغلی و چک ‌لیست عملکرد لوله‌گذاری تراشه بود و داده‌‌ها به‌وسیله نرم‌افزار SPSS نسخه 21 و آزمون‌های من ویتنی، کروسکال والیس و رگرسیون لجستیک رتبه‌ای، تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها: عملکرد کارکنان EMS در لوله‌گذاری تراشه متوسط بود که با سابقه کار در سیستم بهداشت و درمان، سابقه لوله‌گذاری روی انسان و دفعات لوله‌گذاری (به ترتیب با 051/0 = P، 022/0 = P و 021/0 = P) ارتباط معنی‌دار داشت. استنتاج: با توجه به نتایج مطالعه، برای ارتقاِء عملکرد کارکنان EMS برگزاری دوره‌های مکرر آموزش ضمن خدمت توصیه می‌شود. 2  Background and purpose: Airway management is a fundamental principle in treatment of emergency patients and reduction of mortality. The purpose of this study was to determine the performance of prehospital emergency medicine servises (EMS) in endotracheal intubation and its related factors in mannequin. Materials and methods: This cross-sectional analytic study was performed in 70 EMS  staff in Rasht, Iran 2019. The participants were selected through census sampling. Demographic and occupational characteristics questionnaire and a checklist for tracheal intubation performance were used. Data were analyzed in SPSS V21, using Mann-Whitney U Test, Kruskal–Wallis Test, and ordinal logistic regression. Results: The overall performance of EMS staff in placing endotracheal tube was moderate. There were significant correlations between endotracheal intubation and work experience (P=0.051), and experience and numbers of tracheal intubation in human (P=0.051, P=0.022, and P=0.021, respectively). Conclusion: According to this study, frequent in-service training courses are needed to improve the performance of EMS staff. 138 143 2020/06/152020/05/152019/06/12020/08/92019/10/172020/04/102019/10/212020/01/62020/08/162020/05/162020/02/182020/05/32020/01/42020/04/302019/09/162020/06/7 1399/3/18 2020/09/212020/09/262020/10/122020/09/142020/10/112020/09/262019/11/182020/12/52020/12/52020/09/142020/10/62020/09/202020/10/272020/12/52020/10/122020/09/23 1399/7/2 مجید پورشیخیان Majid Pourshaikhian استادیار، گروه پرستاری داخلی جراحی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران ایران pourshaikhian_m@yahoo.com پرویز پورعزیزی Parviz Pourazizi کارشناس ارشد پرستاری مراقبت ویژه، کمیته تحقیقات دانشجویی،دانشکده پرستاری مامایی، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران ایران parvizpourazizi57@gmail.com احسان کاظم نژاد لیلی Ehsan Kazemnezhad Leyli دانشیار، گروه آمار زیستی، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران ایران kazem_eh@yahoo.com ایرج آقائی Iraj Aghaei استادیار، مرکز تحقیقات علوم اعصاب، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی گیلان، رشت، ایران ایران aghaei@gums.ac.ir & iraj_8383@yahoo.com performance endotracheal intubation prehospital emergency عملکرد لوله گذاری تراشه اورژانس پیش بیمارستانی 1. Lossius HM, Røislien J, Lockey DJ. Patient safety in pre-hospital emergency tracheal intubation: a comprehensive meta-analysis of the intubation success rates of EMS providers. Critical care 2012; 16(1): R24.##2. Desmettre T, Yeguiayan J-M, Coadou H, Jacquot C, Raux M, Vivien B, et al. Impact of emergency medical helicopter transport directly to a university hospital trauma center on mortality of severe blunt trauma patients until discharge. Crit Care 2012; 16(5): R170.##3. Sole ML, Aragon D, Bennett M, Johnson RL. Continuous measurement of endotracheal tube cuff pressure: how difficult can it be? AACN Adv Crit Care 2008; 19(2): 235-243.##4. Soysal S, Karcioglu O, Topacoglu H, Yenal S, Koparan H, Yaman O. Evaluation of prehospital emergency care in the field and during the ambulance drive to the hospital. Advances in therapy 2005; 22(1): 44-48.##5. Mock C, Abantanga F, Goosen J, Joshipura M, Juillard C. Strengthening care of injured children globally. Bulletin of the World Health Organization 2009; 87(5): 382-389.##6. Prekker ME, Kwok H, Shin J, Carlbom D, Grabinsky A, Rea TD. The process of prehospital airway management: challenges and solutions during paramedic endotracheal intubation. Critical care medicine 2014; 42(6): 1372-1378.##7. Aghamohammadi D, khanbabaee M, Farzin HG, Fakhkhari S. The comparison of simulated endotracheal intubation training on mannequin and normal patient in medical students of tabriz university of medical sciences-2015. Iranian Journal of Anaesthesiology and Critical Care 2017; 39)3(: 44-53.##8. Miller RD, Eriksson LI, Fleisher LA, Wiener-Kronish JP, Cohen NH, Young WL. Miller's anesthesia 2-Volume Set e-book: Elsevier Health Sciences; 2014.##9. Rehn M, Hyldmo PK, Magnusson V, Kurola J, Kongstad P, Rognås L, et al. Scandinavian SSAI clinical practice guideline on pre‐hospital airway management. Acta Anaesthesiologica Scandinavica. 2016; 60(7): 852-864.##10. Sun Y, Pan C, Li T, Gan TJ. Airway management education: simulation based training versus non-simulation based training-A systematic review and meta-analyses. BMC anesthesiology. 2017; 17(1):1 7.##11. Alikhanizadeh H, Sabouhi F, Haghani F, Yusefi HA. A study of emergency medical technicians' cognitive and practical skills in airway management and its relationship with some related factors in emergency medical centers selected in Isfahan in the year 2015-2016. Annals of Tropical Medicine and Public Health 2017; 10(6): 1691-1697.##12. Taghizadeh M, Hidari K, Akbary M. The Accuracy of Endotracheal Intubation by Pre-Hospital Emergency Personnel; a Cross-Sectional Study. Iranian Journal of Emergency Medicine 2019; 6(1): 19 (Persian).## ##

تاثیر آوای قرآن بر شدت درد و اضطراب حین لیبر: یک مرور نظامند و متاآنالیز Effect of Listening to Qur'an Recitation on Severity of Pain and Anxiety during Labor: A Systematic Review and Mehta-Analysis 1 1  سابقه و هدف: درد زایمان و اضطراب اثرات منفی بر مادر، جنین و روند زایمان دارند. لذا با توجه به استفاده از روشی ایمن برای مادر و جنین، جایگاه قرآن در زندگی مسلمانان و استفاده از مداخلات غیردارویی با محوریت دین در بین محققان، این مقاله مروری تاثیر تلاوت قرآن بر شدت درد و اضطراب لیبر را بررسی کرد. مواد و روش‌ها: در این مطالعه مرور نظامند و متاآنالیز، منابع لاتین مانند PubMed، Scopus، Web of Science، Google scholar، Embase، Cochrane، به‌صورت سیستماتیک و بدون محدودیت زمانی تا تاریخ مارس 2020 جستجو شد. برای یافتن مقالات پژوهشی از کلیدواژه‌های "Labour pain"، "Quran"، "Holy book" و Anxiety clinical trial"‌" استفاده شد و پایگاه‌های اطلاعاتی فارسی نیز مورد جستجو قرار گرفتند. جهت ارزیابی کیفیت مقالات یافت شده، از مقیاس جداد (Jadad scale) استفاده شد. یافته‌ها: 4 مطالعه روی شدت درد زایمان و 2 مطالعه بر روی اضطراب انجام شده بود. در کارآزمایی‌های بالینی انجام شده مقدار اختلاف میانگین استاندارد شده شدت درد زایمان بین دو گروه مداخله و کنترل از نظر آماری معنی‌دار بود (845/0 to-387/0-: CI 95%) 616/0- و نشان‌دهنده این است که آوای قرآن کریم می‌تواند شدت درد زایمان را به‌طور معنی‌داری در مقایسه با گروه کنترل کاهش دهد(001/0P<). نتایج دو مطالعه دیگر نشان داد که آوای قرآن باعث کاهش میزان اضطراب مرحله اول لیبر در زنان نخست‌زا می‌شود(001/0P<). استنتاج: براساس پژوهش حاضر تلاوت آیات قرآن منجر به کاهش معنی‌دار شدت درد و اضطراب در طول زایمان می‌شود. لذا توجه مراقبین سلامت به باورهای مراجعان و استفاده از مصداق‌های معنوی چون شنیدن آیات قرآن در گذر موفقیت‌آمیز از بحران‌هایی چون زایمان سودمند است. 2  Background and purpose: Labor pain and anxiety have negative effects on mother, fetus, and consequently the labor process. Qur'an is treated with great respect by Muslims and there are interests toward non-medical interventions based on religious beliefs during labor. This review article examined the effect of listening to Qur'an recitation on severity of pain and anxiety during labor. Materials and methods: We conducted a systematic review and meta-analysis in PubMed, Scopus, Web of Science, Google scholar, and Persian databases until March 2020 using the following keywords: labor pain, anxiety, Qur'an, Holy book, and clinical trial. Jadad scale was used to evaluate the quality of the articles. Results: There were four studies on the effect of listening to Qur'an recitation on intensity of pain during labor and two studies on its effect on anxiety during labor. There were significant differences in standardized mean difference of labor pain intensity between the intervention and control groups (-0.616, 95% CI: -387- -0.845, P< 0.001) indicating that listening to a recitation of Qur'an can significantly reduce the severity of labor pain. Two other studies showed that listening to Qur'an recitation reduces anxiety level in first stage of labor (P<0.001). Conclusion: The present study showed that listening to Qur'an recitation could decrease the intensity of pain and anxiety during labor. Therefore, health care providers should consider the beliefs of expectant mothers and use spiritual examples such as listening to Qur'an recitation to achieve successful childbirth. 144 154 2020/06/152020/05/152019/06/12020/08/92019/10/172020/04/102019/10/212020/01/62020/08/162020/05/162020/02/182020/05/32020/01/42020/04/302019/09/162020/06/72020/03/4 1398/12/14 2020/09/212020/09/262020/10/122020/09/142020/10/112020/09/262019/11/182020/12/52020/12/52020/09/142020/10/62020/09/202020/10/272020/12/52020/10/122020/09/232020/09/20 1399/6/30 مروارید ایرانی Morvarid Irani استادیار، گروه مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه، تربت حیدریه، ایران مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه، تربت حیدریه،ایران ایران irani.morvarid@gmail.com معصومه غضنفرپور Masumeh Ghazanfarpour استادیار، گروه مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی رازی، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان،ایران ایران masumeh.ghazanfarpour@yahoo.com سیده فاطمه نصرتی هادی آباد Seyedeh Fatemeh Nosrati Hadi Abad کارشناس ارشد مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران ایران Nosratihf2@mums.ac.ir زهرا رمضانیان بافقی Zahra Ramazanian Bafghi دانشجوی کارشناس ارشد مشاوره در مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی رازی، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران ایران عاطفه احمدی Atefe Ahmadi استادیار، گروه مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی رازی، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان،ایران ایران فرزانه اشرفی نیا Farzane Ashrafinia دانشجوی کارشناسی ارشد مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی رازی، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران ایران Qur'an holy book labor pain anxiety clinical trial قرآن کتاب مقدس درد زایمان اضطراب کارآزمایی بالینی 1. Arabin B. Music during pregnancy. Ultrasound Obstet Gynecol 2002; 20(5): 425-430.##2. Mastnak W. Perinatal Music Therapy and Antenatal Music Classes: Principles, Mechanisms, and Benefits. J Perinat Educ 2016; 25(3): 184-192.##3. Sahmeddini MA, Zamani Lari M, Nabi Rahimian M, Danaei L, Beigi N, Habibi H. The Effect of Listening to the Quran on Serum Cortisol Levels and Anxiety in Primiparous Women during the First Stage of Labor. Iran J Obst, Gynecol Infertil 2014; 17(99): 1-7 (Persian).##4. Asadzandi M. An Islamic Religious Spiritual Health Training Model for Patients. J Relig Health 2020; 59(1): 173-187.##5. Jafari H, Bagheri-Nesami M, Abdoli-Nejad MR. The Effect of Quran Recitation and Religious Music on Mental and Physical Health. Clin Exc 2016; 4(2): 1-14.##6. Sangestani G, Khatiban M, Pourolajal J, Oshvandi Kh. Influence of doula on the primiparous parturients' anxiety in the delivery ward. Hayat 2013; 19(4): 48‐60 (Persian).##7. Naderyanfar F, Soleimani M, Shekhi HR. Effect of the Voice of Holy Quran on the Anxiety of Labor Candidate Pregnant Women. Quran Med 2019; 4(1): 1-4 (Persian).##8. Mostafazadeh F, Asadzadeh F, Rostamnegha M, Kazemzadeh R. Sound therapeutic and painless delivery. Iran J Obstet Gynecol Infertil 2012; 7(2): 31-35 (Persian).##9. Forouhari S, Honarvaran R, Maasoumi R, Robati M, Hashem Zadeh I, Setayesh S. Evaluation of the Auditory Effects of the Sound of Quarn e Karim on Labor Pain. Quran Med 2012; 1 (2): 18-22 (Persian).##10. Mohammadi Tabar Sh, Rahnama P, Kiani A, Heydari M. The effect of Quran recitation in the last three months of pregnancy on labour pain in primiparous women:a clinical trial. Patesh (helth Monitor) 2012; 11(6): 901-906 (Persian).##11. Mirghafourvand M, Sehhati Shafaie F, Mohammad- Alizadeh S, Jabbari B. Effect of Vocalization of the Holy Quran With and Without Translation on Pregnancy Outcomes: A Randomized Clinical Trial. Iran Red Crescent Med J 2016; 18(9): 1-8.##12. Esmaeili M, Ardestani N, Karamkhani M. Investigating the visual-oral effect of Quran verses on the intensity of labor pain among prim-parous patients. J Res Religion Health 2019; 5(1): 112-122 (Persian).##13. YektaKooshali MH, Moladoust H, Pourrajabi A. The Effect of Sound of the Quran on Hygiene, Mental Health, and Physiological Functions: A Systematic Review. J Res Religion Health 2019; 5(1): 136-47 (Persian).##14. Vakilian K, Karamat A, Mousavi A, Shariati M, Ajami ME, Atarha M. The effect of Lavender essence via inhalation method on labor pain. J Shahrekord Univ Med Sci 2012, 14(1): 34-40 (Persian).##15. Heidari P, Mozhdeh F, Mazloom SR, Tanbakoue K, Joudaki k. Effect of acupressure on labor pain intensity. Hakim Res J 2008; 11(2): 39-46 (Persian).##16. Sadeghi R, Heidarnia MA, Zaghari Tafreshi M, Rassouli M, Soori H. Applying Acupuncture for Pain Relief: Qualitative Study.Complement Med (CMJA) 2012; 2(3): 266-278 (Persian).##17. Najafi SS, Zareipour H, Yekta talab Sh, Moaref AR. The effect of music therapy on the level of anxiety and vital signs in patients undergoing trans-esophageal echocardiography. J Anesthesiol Pain 2018; 8(3)1-11 (Persian).##18. Cadigan ME, Caruso NA, Haldeman SM, McNamara ME, Noyes DA, Spadafora MA, et al. The effects of music on cardiac patients on bed rest. P rog Cardiovasc Nurs 2001; 16(1): 5-13.##19. Brunges MJ, Avigne G. Music therapy for reducing surgical anxiety. AORN J 2003; 78(5): 816-818.##20. Bradt J, Dileo C, Potvin N. Music for stress and anxiety reduction in coronary heart disease patients. Cochrane Database Syst Rev 2013; 28(12): CD006577.##21. Mirbagher Ajorpaz N, Ranjbar N. Effects of Holy Quran on mother's anxiety before Caesarean section. J Qom Univ Med Sci ##2010; 4(1): 15-19 (Persian).##22. Chlan L, Tracy MF. Music therapy in critical care: indications and guidelines for intervention. Crit Care Nurse 1999; 19(3): 35-41.##23. Saleh Sedighpoor B, Mahmodiyan M, Salmaniyan HR. The effect of Quran teachings on social acceptance. Interdisciplin Res Quran 2009; 1(2): 17-26 (Persian).##24. Ansari Jaberi A, Negahban Bonabi T, Sayyadi Anari AR, Aghamohamad Hassani P. The Effect of the Koran Reciting On the Depressed Patients in Psychiatry Department of Moradi Hospital in Rafsanjan. Sci J Kurdistan Univ Med Sci (SJKU) 2005; 10(2): 42-48 (Persian).##25. Mohammadi tabar SH, Rahnama P, Kiani A, Heidari M. Effect of Quran citation during third trimester of pregnancy on severity of labor pain in primiparas women: a clinical trial. Payesh (Health Monitor) 2012; 11(6): 901-906 (Persian).##26. Bayrami R, Ebrahimipour H. Effect of the Quran sound on labor pain and other maternal and neonatal factors in nulliparous women. J Res Health 2014; 4(4): 898-902.##27. Henry L. Music therapy: a nursing intervention for the control of pain and anxiety in the ICU: a review of the research literature. Dimens Crit Care Nurs 2005; 14(6): 295-304.##28. Higgins JP, Thompson SG. Quantifying heterogeneity in a meta‐analysis. Stat Med 2002; 21(11): 1539-1558.##29. Kean, L, Baker P, Edelstone D. Best practice in labour, Ward Management. London: Harcourt Publisher Ltd; 2000.##30. Wong DL, perry SE, Hockenberry MJ. Maternal child Nursing Care. 2nd ed. London: Mosby St. Louis; 2002.##31. Chuntharapat S, Petpichetchian M, Hatthakit U. Yoga during pregnancy: Effects on maternal comfort, labor pain and birth outcomes. Complement Ther Clin Pract 2008; 14(2): 105-115.##32. Lowe NK. The nature of labor pain. Am J Obstet Gynecol 2002; 186(Suppl 5): S16-24.##33. Ivan bagha R. The effect of Holy Quran recitation on post-cesarean pain in women referring to gynecology and midwifery educational centers affiliated to Tabriz University of Medical Sciences. National Conference on Safe Mothers, School of Nursing and Midwifery-Allameh Tabatabai University, (June 20-30), 1999; Tehran, Iran. (Persian).##34. Mirmolaee T. Comparison effect of Quran sound and music on the pain intensity in active phase of first stage labor in primipar women hospitalization in two hospital in Tehran. Tehran Univ Med Sci 1998: 62-70 (Persian).##35. Ildarabadi E, Mazloom S, Saleh Moghadam A, Elmi M, Ghanbari b, Elmi M, et al. Effect of listening to the Holy Koran on patients' anxiety before open heart surgery. J Mashhad School Nurs Mid 2004; 5: 15-20 (Persian).##36. Tahmasebi M. Relationship of religious attitude with rate of effect Quran sound on the labor pain of primipar women refer to the 17 shahrivar hospital. (MS. Thesis) Mashhad: Mashhad University of medical sciences, faculty of nursing and midwifery; 1998. (Persian).##37. Mousavi A. Evaluation the recitation of holy Quran and music on labor pain in the active phase of the first stage of labor in primiparous women in two hospitals of Tehran in 2000. (MS.Thesis) Tehran University of medical sciences, faculty of nursing and midwifery; 2000. (Persian).##38. Nikbakht E. Seeking assistance from Qurane Karim for physical healing. Tehran: Gebleh Publication; 1999. (Persian).##39. Bruce C. Hospital based obstetrical music therapy: a pilot proogram. Obstet Music Therapy 2004; 18: 2.##40. Vasigh A, Tarjoman A, Borji M. The effect of spiritual-religious interventions on patients' pain status: systematic review. Anaesth Pain Intensive Care 2018; 22(4):499-205.##41. Marmor TR, Krol DM. Labor pain management in U.S: Understanding patterns and the issue of choice. Am J Obst Gynecol 2002; 186(5(Supplement)): S173-S180.##42. Mirbagher N, Ranjbar N. Effects of Holy Quran on mother's anxiety before Caesarean section: A Randomize Clinical Trial. J Qom Univ Med Sci 2010; 4(1): 15-19 (Persian).##43. Majidi SA. Recitation effect of Holy Quran on anxiety of patients before undergoing coronary artery angiography. J Guilan Univ Med Sci 2004; 13(49): 61-67 (Persian).##44. Heidari M, Shahbazi S. An assessment of the effect of recitation of the Quran on exam anxiety in nursing and emergency medicine students. Strides Dev Med Edue 2015; 12(1): 56-63 (Persian).##45. Babaii A, Abbasinia M, Hejazi SF, Seyyed Tabaei SR, Dehghani F. The effect of listening to the voice of Quran on anxiety before cardiac catheterization: Arandomized controlled trial. Health Spiritual Med Ethics 2015; 2(2): 8-14 (Persian).##46. Woodward SC, Guidozzi F. Intrauterine rhythm and blues? Br J Obstet Gynaecol 1992; 99(10): 787-789.## ##

اثر گل مغربی بر آمادگی سرویکس: یک مطالعه مروری سیستماتیک Effect of Evening Primrose on Cervical Ripening: A Systematic Review Study 1 1  سابقه و هدف: آمادگی سرویکس، به جهت مشکلات طبی در حرفه مامایی و زنان، مهم و مورد بحث است. گل مغربی یکی از گیاهان دارویی است که جهت آماده‌سازی و نرم شدن سرویکس قبل از مداخلات مامایی به کار می‌رود. بنابراین، مطالعه حاضر با هدف تعیین تأثیر گل مغربی بر آمادگی سرویکس، انجام گرفت. مواد و روش‌ها: در این مطالعه مروری سیستماتیک، جست و جو در پایگاه های علمی Scopus، PubMed،Library Cochrane ،Embase ، Magiran,SID،Web of Science  و موتور جست و جوی Google scholar تا می 2020 انجام گرفت. معیار ورود به مطالعه شامل مطالعات کارآزمایی بالینی و نیمه تجربی در مقالات منتشر شده به زبان فارسی و انگلیسی بود. برای جستجو در پایگاه‌های ذکرشده از کلیدواژه‌های فارسی و انگلیسی شامل ،"نمره بیشاپ"، "دهانه رحم"، "سرویکس"، "گل مغربی" و ترکیبات آن‌ها استفاده شد. جهت ارزیابی کیفیت مقالات واردشده به مطالعه از مقیاس جداد استفاده شد. یافته‌ها: از مجموع 283 مقاله دریافت شده، درنهایت ۱۰ مطالعه مداخله‌ای شامل کارآزمایی بالینی و نیمه‌تجربی که دارای معیارهای ورود به مطالعه بودند بررسی شدند، از این ۱۰ مطالعه، ۳ مطالعه بر روی زنان کاندید مداخلات ژنیکولوژیک انجام‌شده بود و هر 3 مطالعه به اثرات مثبت گل‌مغربی بر آمادگی سرویکس اشاره‌کرده بودند. باقی مطالعات بر روی زنان باردار انجام‌گرفته بود، در رابطه با تاثیر گل مغربی و عوارض آن در بارداری شواهد کافی یافت نشد. استنتاج: با توجه به نتایج به‌دست‌آمده شواهد قابل‌اطمینانی مبنی بر تأثیر مثبت گل مغربی بر آمادگی سرویکس وجود ندارد، بنابراین پیشنهاد می‌شود، مطالعات بیشتری در این زمینه، پیش از به‌کارگیری گل مغربی در بالین، انجام شود. 2  Background and purpose: Cervical ripening is of great importance in gynecology. Evening primrose is one of the medicinal plants used for cervical ripening and softening before midwifery and labor interventions. The present study aimed to review the clinical trials on the effect of evening primrose on cervical ripening and labor. Materials and methods: In this narrative review, search was done in Scopus, PubMed, Library Cochrane, Embase, Magiran, SID, Web of Science, and Google Scholar to find relevant studies published until May 2020. Clinical studies and quasi-experimental trials published in Persian and English were included. Persian and English keywords including Bishop Score, cervix, evening primrose and their combinations were used. The Jadad scale was used to assess the quality of articles. Results: A total of 283 articles were found and finally 10 interventional studies, including clinical trials and quasi–experimental studies that met the inclusion criteria were reviewed. Among these studies, three were performed on women candidates for gynecological interventions and indicated positive effects of evening primrose on cervical ripening. Other studies were done in pregnant women, but there was not enough evidence on the effect of evening primroses and its effects in pregnancy. Conclusion: No reliable evidence was found on the positive effect of evening primrose on cervical ripening. Therefore, further studies are needed before using this medicinal plant in clinical practice. 155 165 2020/06/152020/05/152019/06/12020/08/92019/10/172020/04/102019/10/212020/01/62020/08/162020/05/162020/02/182020/05/32020/01/42020/04/302019/09/162020/06/72020/03/42020/06/15 1399/3/26 2020/09/212020/09/262020/10/122020/09/142020/10/112020/09/262019/11/182020/12/52020/12/52020/09/142020/10/62020/09/202020/10/272020/12/52020/10/122020/09/232020/09/202020/09/22 1399/7/1 هانیه گوهری Haniye Gohari دانشجوی کارشناس ارشد مامایی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران ایران hgohari73@gmail.com رسول رحمانی Rasool Rahmani دانشجوی تغذیه، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان، زهدان، ایران ایران rasolrahmani2020@gmail.com رقیه رحمانی بیلندی Roghaieh Rahmani Bilandi استادیار، گروه مامایی، دانشکده پزشکی، مرکز تحقیقات توسعه اجتماعی و ارتقاء سلامت، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران ایران roghaiehrahmany@yahoo.com evening primrose cervical ripening systematic review گل مغربی آمادگی سرویکس مرور سیستماتیک 1. Luesley DM, Kilby MD. Obstetrics & Gynaecology: an evidence-based text for MRCOG: CRC Press; 2016.##2. Timmons BC, Mahendroo M. Processes regulating cervical ripening differ from cervical dilation and postpartum repair: insights from gene expression studies. Reprod Sci 2007; 14(8_suppl): 53-62.##3. Sanchez-Ramos L. Induction of labor. Obstet Gynecol Clin North Am 2005; 32(2): 181-200.##4. James DK, Steer PJ, Weiner CP, Gonik B. High risk pregnancy e-book: Management options-expert consult: Elsevier Health Sciences; 2010.##5. Rock John A. Jones Howard W. Te Linde's Operative Gynecology. Lippincott: Williams & Wilkins; 2008.##6. Darwish A, Ahmad A, Mohammad A. Cervical priming prior to operative hysteroscopy: a randomized comparison of laminaria versus misoprostol. Hum Reprod 2004; 19(10): 2391-2394.##7. Nia SS, Safi F, Shoukrpour M, Kamali A. An investigation into the effect of evening primrose in dilatation of cervix and pain during and after hysterosalpingography. J Med Life 2019; 12(3): 284-289.##8. Batukan C, Ozgun MT, Ozcelik B, Aygen E, Sahin Y, Turkyilmaz C. Cervical ripening before operative hysteroscopy in premenopausal women: a randomized, double-blind, placebo- controlled comparison of vaginal and oral misoprostol. Fertil Steril 2008; 89(4): 966-973.##9. Fernandez H, Alby J, Tournoux C, Chauveaud Lambling A, DeTayrac R, Frydman R, et al. Vaginal misoprostol for cervical ripening before operative hysteroscopy in pre menopausal women: a double blind, placebo controlled trial with three dose regimens. Hum Reprod 2004; 19(7): 1618-1621.##10. Henrich W, Dudenhausen J, Hanel C, Chen F. Oral misoprostol against vaginal dinoprostone for labor induction at term: a randomized comparison. Z Geburtshilfe Neonatol 2008; 212(5): 183-188.##11. Mohammad Yari F, Mohit M, Bakhtiyari M, Khezli M, Latifi A. Comparing the Effects of Vaginal Misoprostol and Oxytocin in Successful Induction of Labor. J Mazandaran Univ Med Sci 2012; 22(89): 77-86 (Persian).##12. Neale E, Pachulski A, Whiterod S, McGuinness E, Gallagher N, Wallace R. Outpatient cervical ripening prior to induction of labour. J Obstet Gynaeco 2002; 22(6): 634-635.##13. Feng C, Zhang L, Liu X. Progress in research of aldose reductase inhibitors in traditional medicinal herbs. Zhongguo Zhong Yao Za Zhi 2005; 30(19): 1496-1500.##14. Hosseini SA, Alipour M, Zakerkish M, Haghighizade M. Effects of standardized extract of ginseng (G115) on biomarkers of systemic low-grade inflammation in patients with type 2 diabetes: a double-blind clinical trial. Iranian Journal of Endocrinology and Metabolism 2014 (Persian).##15. Gholami F, Samani LN, Kashanian M, Naseri M, Hosseini AF, Nejad SAH. Onset of labor in post-term pregnancy by chamomile. Iran Red Crescent Med J 2016; 18(11) (Persian).##16. Zahrani ST, Dasumi S, Tansaz M, Akbarzadeh A. The effects of peganeum Harmala Smoke cervical ripening, initiation and outcome of labor. Med History J 2016; 8(27): 151-177 (Persian).##17. Mohammadini N, Rezaei MA, Loripoor M, Vazirinejad R. Assessment of the effect of Sisymbrium consumption on spontaneous labor in nulipars. Zahedan J Res Med Sci 2008; 10(2): e94540 (Persian).##18. Azarkish F, Absalan N, Roudbari M, Barahooie F, Mirlashari S, Bameri M. Effect of oral castor oil on labor pain in post term pregnancy. Scientific Journal of Kurdistan Univ Med Sci 2008; 13(3): 1-6 (Persian).##19. Saberi F, Abedzadeh M, Saadat Z. The use of castor oil on cervical ripening in pregnancies. J Mazandaran Univ Med Sci 2008; 18(63): 11-19 (Persian).##20. Dove D, Johnson P. Oral evening primrose oil: Its effect on length of pregnancy and selected intrapartum outcomes in low-risk nulliparous women. J Nurse Midwifery 1999; 44(3): 320-344.##21. Bordoni A, Biagi P, Turchetto E, Serroni P, De AJ, Orlandi C. Treatment of premenstrual syndrome with essential fatty acids (evening primrose oil). G Clin Med 1987; 68(1): 23-28.##22. Salehi A, Momeni H, Kerami A, Naeimi N. Effect of Evening Primrose, Vitex agnus and vitamin E on premenstrual syndrome. J Gorgan Univ Med Sci 2014; 16(4): 1-6 (Persian).##23. Khorshidi M, Zarezadeh M, Moradi Moghaddam O, Emami MR, Kord Varkaneh H, Mousavi SM, et al. Effect of evening primrose oil supplementation on lipid profile: A systematic review and meta analysis of randomized clinical trials. Phytother Res 2020. (Persian).##24. Beigi A, Kazemipour SM, Tabarestani H. Induction of labor in term pregnancy: Sublingual versus vaginal misoprostol. Tehran Univ Med J 2010; 68(3): 175-181 (Persian).##25. Hawkins JS, Wing DA. Current pharmacotherapy options for labor induction. Expert Opin Pharmacother 2012; 13(14): 2005-2014.##26. Nonette DN. The effectiveness of evening primrose oil gel capsule as a cervical ripening agent during labor induction as measured by bishop score on term singleton pregnant patients. Philipp J Obstet Gyneco 2017; 41(2): 1-4.##27. Dowswell T, Kelly AJ, Livio S, Norman JE, Alfirevic Z. Different methods for the induction of labour in outpatient settings. Cochrane Database Syst Rev 2010(8): CD007701.##28. DeLuca P, Rothman D, Zurier RB. Marine and botanical lipids as immunomodulatory and therapeutic agents in the treatment of rheumatoid arthritis. Rheum Dis Clin North Am 1995; 21(3): 759-777.##29. Jadad AR, Moore RA, Carroll D, Jenkinson C, Reynolds DJM, Gavaghan DJ, et al. Assessing the quality of reports of randomized clinical trials: is blinding necessary? Control Clin Trials 1996; 17(1): 1-12.##30. Jahdi F, Kalati M, Kashanian M, Naseri M, Haghani H. Effect of oral evening primrose capsules on ripening of the cervix in nulliparous Iranian pregnant women (a randomized trial). Acta Med Mediterr 2016; 32(Specia): 1273-1279 (Persian).##31. Ty-Torredes KA. The effect of oral evening primrose oil on bishop score and cervical length among term gravidas. Am J Obstet Gynecol 2006; 195(6(Supplement): S30.##32. Tanchuling MPA. Comparison of evening primrose oil and dinoprostone in labor induction of term singleton pregnancies. Special Issue: Abstracts of the XXII FIGO World Congress of Gynecology & Obstetrics. International Journal of Gynecology and Obstetrics 2018; 143(S3): 229-230. ##33. Pineda MES. Effectiveness of intravaginal evening primrose oil as a cervical ripening agent in nulliparous women: A double blinded randomized controlled clinical trial. 25th Asian & Oceanic Congress of Obstetrics & Gynaecology, 15–18 June 2017, Hong Kong Convention and Exhibition Centre. Journal of Obstetrics and Gynaecology Research 2017; 43(S1): 39.##34. Aquino PA, Fernandez HD, Garcia MI, Barrientos MA, Apepe ETB, Pichay RL. Determining the ease of cervical dilation in patients given evening primrose oil (Eveprim®) intravaginally before hysteroscopy in postmenopausal and nulliparous, premenopausal women ages 37-77 years old: A pilot study. Journal of Minimally Invasive Gynecology 2011; 18(6): S126-S127.##35. Tanchoco MLC, Aguilar AS. Cervical priming prior to operative hysteroscopy: A randomized controlled study comparing the efficacy of laminaria versus evening primrose oil (EPO). Journal of Minimally Invasive Gynecology 2015; 22(6): S45.##36. Bahmani S, Hesamy K, Shahgheibi S, Roshani D, Shahoei R. Comparison of the Effect of Vaginal Capsule of Evening Primrose Oil and Misoprostol on Cervical Ripening of Nulliparous Women with Post-term Pregnancy. J Pharm Res Int 2019; 26(3).##37. Dove D, Johnson P. Oral evening primrose oil: Its effect on length of pregnancy and selected intrapartum outcomes in low-risk nulliparous women. J Nurse Midwifery 1999; 44(3): 320-324.##38. Girlie VB. The efficacy of evening primrose oil as a cervical ripening agent for gynecologic procedures: A single-blinded, randomized controlled trial. Philipp J Obstet Gyneco 2015; 39(1): 25-28.##39. Hashemnejad M, Ataei M, Modarresi M, Forutan F. Investigating the effect of Primrose Capsule (Primula Flower Oil) on cervix preparation and commencement of child delivery pains. Latinoamericana De Hipertension 2019; 14(1): 118-122.##40. Kalati M, Kashanian M, Jahdi F, Naseri M, Haghani H, Sheikhansari N. Evening primrose oil and labour, is it effective? A randomised clinical trial. Journal of obstetrics and gynaecology: the journal of the Institute of Obstetrics and Gynaecology 2018; 38(4): 488-492.##41. Najafi M, Loripoor M, Saghafi Z, Kazemi M. The effect of vaginal evening primrose on the Bishop score of term nulliparous women. Nursing Practice Today 2019; 6(4): 202-211 (Persian).##42. Shahali S, Khatami F, Abbaspoor Z, Gheraghian B. The effect of vaginal evening primrose capsule on cervical ripening in nulliparous women with post-term pregnancy: A clinical trial. The Iranian Journal of Obstetrics, Gynecology and Infertility 2018; 21(8): 30-38 (Persian).##43. Vahdat M, Tahermanesh K, Kashi AM, Ashouri M, Dodaran MS, Kashanian M, et al. Evening primrose oil effect on the ease of cervical ripening and dilatation before operative hysteroscopy. Thrita 2015; 4(3): e29876 (Persian).##44. Tanchoco M, Aguilar AS. Cervical Priming Prior to Operative Hysteroscopy: A Randomized Controlled Study Comparing the Efficacy of Laminaria Versus Evening Primrose Oil (EPO). J Minim Invasive Gynecol 2015; 22(6S): S45.##45. Ebrahimi Varzaneh F, Nahidi F, Mojab F, Pourhoseingholi MA, Panahi Z. The effect of hydro alcoholic extract of AchilleaMillefolium capsule on duration and severity of primary dysmenorrhea pain. The Iranian Journal of Obstetrics, Gynecology and Infertility 2017; 20(3): 48-86 (Persian).##46. Zand Vakili F, Zare SH, Rahimi K, Riahi M. The effect of Evening Primrose Oil on Changes in Polycystic Ovary Syndrome Induced by Estradiol Valerate in Rat. Armaghane Danesh 2018; 22(6): 714-724 (Persian).##47. Esmaeilzadeh M, Moradi B. Medicinal herbs with side effects during pregnancy- An evidence-based review article. The Iranian Journal of Obstetrics, Gynecology and Infertility 2017;20(supplement): 9-25 (Persian).## ##

مروری بر نگهدارنده های ثابت و متحرک ارتودنسی An Overview of Fixed and Removable Orthodontic Retainers 1 1  سابقه و هدف: یکی از چالش‌های اصلی در درمان ارتودنسی ریلاپس بعداز درمان و بازگشت وضعیت قبلی دندان ها است، به همین دلیل استفاده از انواع نگهدارنده‌ها جزء جدایی‌ناپذیر درمان ارتودنسی می‌باشد. با توجه به اهمیت استفاده از نگهدارنده بعد از درمان ارتودنسی برای جلوگیری از ریلاپس و همچنین لزوم همکاری بیمار برای استفاده از آن، مقایسه این دو نگهدارنده از جهات مختلف بسیار حائز اهمیت است. هدف از مطالعه حاضر مقایسه نگهدارنده‌های ثابت و متحرک ارتودنسی از جنبه‌های مختلف بود. مواد و روش‌ها: در این مطالعه مروری با استفاده از واژگان‌کلیدی نگهدارنده ثابت، نگهدارنده متحرک، ریلاپس، میزان شکست، ثبات، رضایت بیمار و بهداشت، جستجویی بر مقالات موجود در پایگاه‌های اطلاعاتی PubMed، Embase، Google Scholar و Cochrane صورت گرفت. محدوده جستجوی مقالات از سال 2000تا 2020 میلادی بود. یافته ها: از نظر میزان موفقیت، نگهدارنده ثابت بهتر از نگهدارنده متحرک می‌تواند در جلوگیری از ریلاپس درمان تاثیرگذار باشد. از نظر میانگین مدت زمان لازم برای موثر بودن نگهدارنده‌های ثابت و متحرک اختلاف معناداری بین دو گروه مورد مطالعه وجود نداشت. با این وجود، نگهدارنده‌های متحرک می‌توانند به نسبت نگهدارنده‌های ثابت اضطراب و اختلالات تکلمی کم‌تری ایجاد کنند. مشکل عمده نگهدارنده‌های ثابت دشواری در رعایت بهداشت است چرا که سبب تجمع پلاک و جرم می‌شود و به تبع آن می‌تواند باعث تاثیر منفی این نگهدارنده‌ها بر روی سلامت پریودنتال شود. مطالعه‌ای که در بازه مطالعاتی، این دو نگهدارنده را از نظر میزان ماندگاری و شکست  مقایسه کرده باشد، انجام نشده است هر چند هر کدام به‌طور جداگانه بررسی شده‌اند. نتیجه گیری: انتخاب نگهدارنده‌ها به نوع درمان ارتودنسی، شرایط بیمار و مدت زمان استفاده از آن بستگی دارد. 2  Background and purpose: One of the main challenges in orthodontic treatment is relapse after treatment and return of the teeth to its original position. Therefore, retainers are an essential part of orthodontic treatment. Fixed and removable retainers are commonly used in orthodontic retention. They prevent relapse and require patient's cooperation in using them. This review study aimed at comparing fixed and removable retainers in orthodontic treatment. Materials and methods: Search was conducted for articles published between 2000 and 2020 in PubMed, Embase, Google Scholar, and Cochrane using the following keywords: relapse, retention, bonded, fixed, removable, orthodontics, and retainers.   Results: In terms of success rate, fixed retainers were found to be more effective in preventing relapse than removable retainers. No significant difference was reported between the average times required for effectiveness of the retainers. Removable retainers caused less anxiety and speech disorders than fixed retainers. Difficulty in maintaining hygiene is a major problem of fixed retainers which leads to plaque accumulation and periodontal diseases. No study was found to compare these retainers in terms of survival and failure rates, although they were reviewed separately. Conclusion: The choice of retainers depends on the type of orthodontic treatment, the patient's condition, and the duration of its use. 166 175 2020/06/152020/05/152019/06/12020/08/92019/10/172020/04/102019/10/212020/01/62020/08/162020/05/162020/02/182020/05/32020/01/42020/04/302019/09/162020/06/72020/03/42020/06/152020/07/17 1399/4/27 2020/09/212020/09/262020/10/122020/09/142020/10/112020/09/262019/11/182020/12/52020/12/52020/09/142020/10/62020/09/202020/10/272020/12/52020/10/122020/09/232020/09/202020/09/222020/09/15 1399/6/25 عاطفه صفار شاهرودی Atefe Saffar Shahroudi استادیار، گروه آموزشی ارتودنسی، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران ایران a-shahroudi@tums.ac.ir راشین بهرامی Rashin Bahrami دستیار تخصصی، گروه آموزشی ارتودنسی، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه تهران، تهران، ایران ایران bahramirashin@yahoo.com fixed orthodontic retainer removable orthodontic retainer relapse failure rate stability patient satisfaction hygiene نگهدارنده ثابت نگهدارنده متحرک ریلاپس میزان شکست ثبات رضایت بیمار بهداشت 1. Melrose C, Millett DT. Toward a perspective on orthodontic retention? Am J of Orthod Dentofacial Orthop 1998; 113(5): 507-514.##2. Sadowsky C, Sakols EI. Long-term assessment of orthodontic relapse. Am J Orthod 1982; 82(6): 456-463.##3. Sadowsky C, Schneider BJ, BeGole EA, Tahir E. Long-term stability after orthodontic treatment: nonextraction with prolonged retention. Am J Orthod Dentofacial Orthop 1994; 106(3):243-249.##4. Barlin S, Smith R, Reed R, Sandy J, Ireland AJ. A retrospective randomized double-blind comparison study of the effectiveness of Hawley vs vacuum-formed retainers. Angle Orthod 2011; 81(3): 404-409.##5. Shields TE, Little RM, Chapko MK. Stability and relapse of mandibular anterior alignment: a cephalometric appraisal of first-premolar-extraction cases treated by traditional edgewise orthodontics. Am J Orthod 1985; 87(1): 27-38.##6. McReynolds DC, Little RM. Mandibular second premolar extraction—postretention evaluation of stability and relapse. Angle Orthod 1991; 61(2): 133-144.##7. Artun J, Krogstad O, Little RM. Stability of mandibular incisors following excessive proclination: a study in adults with surgically treated mandibular prognathism. Angle Orthod 1990; 60(2): 99-106.##8. Haas A. Long-term posttreatment evaluation of rapid palatal expansion. Angle Orthod 1980; 50(3): 189-217.##9. Mills J. The long-term results of the proclination of lower incisors. Br Dent J 1966; 120(8): 355-363.##10. Moussa R, O'Reilly MT, Close JM. Long-term stability of rapid palatal expander treatment and edgewise mechanotherapy. Am J Orthod Dentofacial Orthop 1995; 108(5): 478-488.##11. Rody Jr WJ, Akhlaghi H, Akyalcin S, Wiltshire WA, Wijegunasinghe M, Nogueira Filho G. Impact of orthodontic retainers on periodontal health status assessed by biomarkers in gingival crevicular fluid. Angle Orthod 2011; 81(6): 1083-1089.##12. Gardner GD, Dunn WJ, Taloumis L. Wear comparison of thermoplastic materials used for orthodontic retainers. Am J Orthod Dentofacial Orthop 2003; 124(3): 294-297.##13. Chen J, Wan J, You L. Speech and orthodontic appliances: a systematic literature review. Europ J Orthod 2017; 40(1): 29-36.##14. Atack N, Harradine N, Sandy JR, Ireland AJ. Which way forward? Fixed or removable lower retainers. Angle Orthod 2007; 77(6): 954-959.##15. Jin C, Bennani F, Gray A, Farella M, Mei L. Survival analysis of orthodontic retainers. European Journal of Orthodontics 2018; 40(5): 531-536.##16. Steinnes J, Johnsen G, Kerosuo H. Stability of orthodontic treatment outcome in relation to retention status: An 8-year follow-up. Am J Orthod Dentofacial Orthop 2017; 151(6): 1027-1033.##17. Hussain NA. Efficacy of removable versus fixed orthodontic retainers. Systematic Review 2019.##18. Westerlund A, Daxberg EL, Liljegren A, Oikonomou C, Ransjö M, Samuelsson O, et al. Stability and side effects of orthodontic retainers-a systematic review. Dentistry 2014; 4(9): 1.##19. Edman Tynelius G, Bondemark L, Lilja Karlander E. A randomized controlled trial of three orthodontic retention methods in C lass I four premolar extraction cases–stability after 2 years in retention. Orthodontics & Craniofacial Research 2013; 16(2): 105-115.##20. Eroglu AK, Baka ZM, Arslan U. Comparative evaluation of salivary microbial levels and periodontal status of patients wearing fixed and removable orthodontic retainers. American Journal of Orthodontics and Dentofacial Orthopedics 2019; 156(2): 186-192.##21. Arn ML, Dritsas K, Pandis N, Kloukos D. The effects of fixed orthodontic retainers on periodontal health: A systematic review. American Journal of Orthodontics and Dentofacial Orthopedics 2020; 157(2):156-164.##22. Salehi P, Zarif Najafi H, Roeinpeikar SM. Comparison of survival time between two types of orthodontic fixed retainer: a prospective randomized clinical trial. Prog Orthod 2013; 14: 25.##23. Ardeshna AP. Clinical evaluation of fiber-reinforced-plastic bonded orthodontic retainers. Am J Orthod Dentofac Orthop 2011; 139(6): 761-767.##24. Hichens L, Rowland H, Williams A, Hollinghurst S, Ewings P, Clark S, Ireland A, Sandy J. Cost-effectiveness and patient satisfaction: Hawley and vacuumformed retainers. Eur J Orthod 2007; 29(4): 372-378.##25. Tynelius GE, Lilja-Karlander E, Petren S. A cost-minimization analysis of an RCT of three retention methods. Eur J Orthod 2014; 36(4): 436-441.##26. Sfondrini MF, Fraticelli D, Castellazzi L, Scribante A, Gandini P. Clinical evaluation of bond failures and survival between mandibular canine-tocanine retainers made of flexible spiral wire and fiber-reinforced composite. J Clin Exp Dent 2014; 6(2): e145-e149.##27. Sobouti F, Rakhshan V, Saravi MG, Zamanian A, Shariati M. Two-year survival analysis of twisted wire fixed retainer versus spiral wire and fiber-reinforced composite retainers: a preliminary explorative single-blind randomized clinical trial. Korean J Orthod 2016; 46(2): 104-110.##28. Gerami A, Dadgar S, Rakhshan V, Jannati P, Sobouti F. Displacement and force distribution of splinted and tilted mandibular anterior teeth under occlusal loads: an in silico 3D finite element analysis. Progress in Orthodontics 2016; 17(1): 16.##29. Sandhya V, Arun AV, Mahendra S, Chandrashekar B, Shetty B, Mahesh C, et al. Retention protocols and use of vacuum-formed retainers among specialist orthodontists in India. Journal of the World Federation of Orthodontists 2019; 8(2): 64-67.##30. Scheibe K, Ruf S. Lower bonded retainers: survival and failure rates particularly considering operator experience. Journal of Orofacial Orthopedics/Fortschritte der Kieferorthopädie 2010; 71(4): 300-307.##31. Lie Sam Foek DJ, Özcan M, Verkerke GJ, Sandham A, Dijkstra PU. Survival of flexible, braided, bonded stainless steel lingual retainers: a historic cohort study. The European Journal of Orthodontics 2008; 30(2): 199-204.##32. Segner D, Heinrici B. Bonded retainers—clinical reliability. Journal of Orofacial Orthopedics 2000; 61: 352-358.##33. Piassi E, Antunes LS, Andrade MRTC, Antunes LAA. Quality of life following early orthodontic therapy for anterior crossbite: report of cases in twin boys. Case reports in dentistry 2016; 2016.## ##

ویروس کرونا تهدیدی برای ابعاد مختلف سلامت زنان مبتلا به سرطان پستان COVID-19 as a Threat to Various Aspects of the Health of Women with Breast Cancer 1 1 سردبیر محترم بیماران مبتلا به سرطان پستان به دنبال بیماری و درمان‌های طبی دچار مشکلات مختلف جسمی، جنسی و روانی می‌شوند. این مشکلات زمینه را برای بروز مشکلات فردی و بین فردی فراهم می‌کند(1،‌2). برای بهبود بیماران مبتلا به سرطان پستان درمان‌های طبی و آموزشی- مشاوره‌ای نظیر آموزش گروهی به بیماران، گروه‌های حمایتی، گروه همتایان، برنامه‌های آموزش جنسی، شعردرمانی، برنامه مبتنی بر تلفن و غیره وجود دارد که نقش مهمی در بهبود ابعاد مختلف کیفیت زندگی دارند(3،‌4). اما شیوع بیماری نوظهور کووید 19 که در سال 2019 در شهر وهان چین شناسایی شد و در دسامبر 2019 توسط سازمان بهداشت جهانی به‌صورت همه‌گیری اعلام شد(7-5) چالشی برای بیماران مبتلا به سرطان پستان است تا آن‌ها نتوانند مثل گذشته در محیط‌های درمانی و آموزشی حضور داشته باشند. گرچه تیم درمان مانند انکولوژیست و پرتودرمانگر و دیگر اعضای درمان تلاش جهت حداقل تاثیر این اپیدمی را در درمان بیماران مبتلا به سرطان پستان دارند، اما این ویروس استرس بی سابقه‌ای را در مراکز درمانی و بین بیماران ایجاد کرده است که خواه ناخواه با چالش روبرو هستند(6) و می‌توان آن را به عنوان یک Disaster برای افراد جامعه خصوصاً زنان دانست(8). باید توجه داشت که این امر استرس مضاعف برای بیماران مبتلا به سرطان پستان ایجاد می‌کند، زیرا این بیماران از یک سو نگران تاخیر احتمالی در درمان هستند(9) و از طرفی تحت درمان قرار گرفتن و احتمال ابتلا به ویروس کرونا، خطر بیش‌تری را برای بیماران به همراه خواهد داشت و این موضوع نیز نگرانی خاص خود را دارد و در نهایت تهدیدی برای سلامت جسمی و روانی می‌باشد(10). علاوه براین برخی از درمان‌ها مانند شیمی‌درمانی، پرتودرمانی و درمان‌های هدفمند می‌تواند موجب تضعیف سیستم ایمنی شود و احتمال مشکلات ریوی را ایجاد می‌کند. همچنین، درصورت ابتلا به کووید 19 در بیماران مبتلا به سرطان پستان که دچار متاستاز به ریه نیز هستند، مشکلات ریوی بدتری ایجاد می شود(9) و این شرایط می‌تواند تهدیدی برای سلامت روان بیماران نظیر استرس، افسردگی و اختلال هراس باشد(10). یکی دیگر از چالش‌هایی که افراد با آن مواجه شدند و منجر به افزایش استرس و بار روانی زیاد شده است موضوع مرگ بستگان می‌باشد. عدم آگاهی راجع به حمایت روان خود، نزدیکان و سوگ آنان و تجربه سوگ در خلوت و سکوت زمینه مشکلات روان را پیچیده‌تر کرده است‏(11). از آن‌جایی که کووید 19، تهدیدی برای افراد آسیب‌پذیر مانند بیماران مبتلا به سرطان پستان است که دچار ضعف سیستم ایمنی نیز می‌باشند، توصیه شده است که از "فاصله‌گذاری اجتماعی" نظیر ماندن در خانه، محدود کردن تماس با دیگران، خودداری از حضور در فضای عمومی، شستشوی دست به مدت 20 ثانیه و غیره استفاده شود و طبق گفته دکتر مور (Dr. Moore) اگر برای درمان نیاز ضرروی به حضور در مطب می‌باشد باید تنظیماتی صورت گیرد تا ابتلا به ویروس کرونا کاهش یابد(9). اما باتوجه به اینکه بیماران امکان حضور در مراکز مشاوره‌ای را ندارند و حتی احتمال تعویق درمان نیز وجود دارد، این شرایط می‌تواند ظهور مجدد و یا تشدید مشکلات روانشناختی، که به نوبه خود ابعاد سلامت بیماران را تهدید می‌کند، به همراه داشته باشد. لذا توجه جدی به این مقوله نیاز است. بنابراین امید است استفاده از روش‌های دیگر آموزشی- مشاوره‌ای و درمانی به‌صورت غیرحضوری مانند استفاده از شبکه‌های اجتماعی، گامی در جهت ارتقای کیفیت سلامت بیماران مبتلا به سرطان پستان باشد تا بیماران در این شرایط نادیده انگاشته شدن را تلقی نکنند.       2  COVID-19 as a Threat to Various Aspects of the Health of Women with Breast Cancer 176 178 2020/06/152020/05/152019/06/12020/08/92019/10/172020/04/102019/10/212020/01/62020/08/162020/05/162020/02/182020/05/32020/01/42020/04/302019/09/162020/06/72020/03/42020/06/152020/07/172020/06/2 1399/3/13 2020/09/212020/09/262020/10/122020/09/142020/10/112020/09/262019/11/182020/12/52020/12/52020/09/142020/10/62020/09/202020/10/272020/12/52020/10/122020/09/232020/09/202020/09/222020/09/152020/10/12 1399/7/21 زینب حمزه گردشی Zeinab Hamzehgardeshi مرکز تحقیقات بهداشت جنسی و باروری، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران دانشیار، گروه بهداشت باروری و مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی نسیبه، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران hamzehgardeshi@yahoo.com زهرا کیانی Zahra Kiani مربی، مرکز تحقیقات باروری سالم، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران ایران Zahra_Kiani@yahoo.com فرشته یزدانی Fereshteh Yazdani دانشجو دکترای تخصصی بهداشت باروری، گروه مامایی و بهداشت باروری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران ایران fereshtehyazdani14@gmail.com مائده رضائی Maedeh Rezaei مربی، گروه مامایی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران ایران Mrezaei332@gmail.com letter to editor نامه به سردبیر نامه به سردبیر 1. Rezaei M, Elyasi F, Hamzehgardeshi Z, Janbabai G, Moosazadeh M. Stress Management in Patients with Breast Cancer Using a Supportive Approach: A systematic Review. Arch Breast Cancer 2019; 6(1): 6-16.##2. Rezaei M, Elyasi F, Janbabai G, Moosazadeh M, Hamzehgardeshi Z. Factors influencing body image in women with breast cancer: A comprehensive literature review. Iran Red Crescent Med J 2016; 18(10): e39465 (Persian).##3. Hamzehgardeshi Z, Moosazadeh M, Elyasi F, Janbabai G, Rezaei M, Yeganeh Z, et al. Effect of Midwifery-Based Counseling Support Program on Body Image of Breast Cancer Women Survivors. Asian Pac J Cancer prev 2017; 18(5): 1293-1299.##4. Daboui P, Akbari ME, Khayamzadeh M, Moradi S, Nouri M, Rezaei M. Quality of Life and Hope Assessment in Women with Breast Cancer After Poetry Therapy as a Psychotherapy Method: A 6-Month Follow-Up Study. Int J Cancer Manag 2019; 13(1): e96069.##5. World Health Organisation. Coronavirus disease (covid-2019) situation report, 73. 2020. Available at: https://apps.who.int/iris/ handle/10665/331686.##6. Achard V, Tsoutsou P, Zilli T. Letter from Switzerland: Radiotherapy in the time of the Coronavirus pandemic: when less is better. Int J Radiat Oncol Biol Phys 2020; 107(3): 600-601.##7. Surveillances V. The epidemiological characteristics of an outbreak of 2019 novel Coronavirus diseases (COVID-19)—China, 2020. China CDC Weekly 2020; 2(8): 113-122.##8. Swatzyna RJ, Pillai VK. The effects of disaster on women's reproductive health in developing countries. Glob J Health Sci 2013; 5(4): 106-113.##9. Coronavirus (COVID-19): What People With Breast Cancer Need to Know, 2020. Available at: https://www.breastcancer.org.##10. Qiu J, Shen B, Zhao M, Wang Z, Xie B, Xu Y. A nationwide survey of psychological distress among Chinese people in the COVID-19 epidemic: implications and policy recommendations. Gen Psychiatr 2020; 33(2): e100213.##11. Miller JL, Pescaroli G. Psychosocial capacity building in response to cascading disasters: A culturally informed approach. Int J Disast Risk Reduc 2018; 30(part B): 164-171.## ##