1400 31 201 0 212

تاثیر 8 هفته تمرین استقامتی توام با عصاره هیدروالکلی برگ زیتون بر اختلال اندوتلیال عروق کرونری و پروفایل لیپیدی در رت های نر دیابتی Effect of 8 weeks of Endurance Training and Hydroalcoholic Extract of Olive Leaf on Coronary Vascular Bed Endothelial Disorder and Lipid Profile in Diabetic Male Rats 1 1 سابقه و هدف: در پژوهش حاضر با توجه به میزان بالا دیابت در جامعه و اهمیت مکمل های گیاهی و فعالیت ورزشی در درمان آن، اثرات عصاره هیدروالکلی برگ زیتون با و بدون فعالیت ورزشی بر عملکرد عروق کرونری در رت‌های نر دیابتی القاء شده توسط استرپتوزوتوسین بررسی شد. مواد و روش‌ها: در این مطالعه تجربی 50 موش صحرایی نر نژاد ویستار با وزن 300-250 گرم به‌صورت تصادفی به 5 گروه 10 تایی شامل: کنترل سالم، دیابتی کنترل، دیابت + فعالیت ورزشی، دیابت + عصاره برگ زیتون، دیابت + فعالیت ورزشی + عصاره برگ زیتون تقسیم شدند. دیابت با تزریق درون صفاقی نیکوتین آمید- استرپتوزوتوسین القاء شد. آزمودنی‌ها به مدت 8 هفته و هر هفته 5 جلسه به تمرین روی نوار گردان پرداختند. هم زمان گروه‌های تحت درمان با عصاره برگ زیتون، روزانه mg/kgbw200 عصاره را به صورت گاواژ دریافت نمودند. 24 ساعت پس از آخرین جلسه تمرین، قلب حیوانات به دستگاه لنگندرف منتقل و وضعیت همودینامیک بررسی و رت‌ها کشته شدند و سطوح آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان و لیپوپروتئین‌ها در خون اندازه‌گیری شد. یافته‌ها: انجام 8 هفته تمرین هوازی توام با عصاره برگ زیتون سبب افزایش فعالیت آنزیم‌های سوپراکسید دسموتاز و کاتالاز و افزایش سطوح لیپوپروتئین‌های HDL و LDL در رت‌های دیابتی شد، ولی تاثیری بر کاهش میزان LDL نداشت. همچنین با جلوگیری از افزایش پاسخ به تنگ‌کننده عروق کرونری ناشی از دیابت و افزایش پاسخ به گشادکننده عروق کرونری توام بود. استنتاج: نتایج مطالعه حاضر می‌تواند در افزایش تمایل به استفاده از ورزش و عصاره برگ زیتون در درمان بیماران دیابتی و پیشگیری از عوارض قلبی و عروقی مانند اختلالات اندوتلیال عروق کرونری در بیماران دیابتی موثر باشد. 2 Background and purpose: Due to the high rate of diabetes in the community and the importance of herbal supplements and exercise in its treatment, the present study aimed at evaluating the effects of hydroalcoholic extract of olive leaf on coronary artery function in streptozotocin-induced diabetic male rats with and without exercise training. Materials and methods: In this experimental study, 50 male Wistar rats (250-300 g) were randomly divided into five groups (n=10 per group): 1. Healthy control (CO), 2. Diabetic control (DC), 3. Diabetic control + Exercise training (DC+EX), 4. Diabetic control + Olea europaea L. (D+OIL), 5. Diabetic + exercise training + Olea europaea L. (DC+EX+OIL). Diabetes was induced by intraperitoneal injection of nicotinamide-streptozotocin. The rats in D+OIL and DC+EX+OIL groups performed submaximal exercise on treadmill for 5 days a week/ 8 weeks and received 200 mg/kgbw Olea europaea L. extract by gavage at 8 AM daily for 8 weeks. Twenty-four hours after the last training session, Isolated hearts were perfused using the Langendorff method and hemodynamic parameters were assessed. Then, levels of antioxidant enzymes and lipoproteins in the blood were measured. Results: Olive leaf extract with 8 weeks of exercise training led to increased activity of superoxide- dismutase and catalaseenzymes and increased lipoprotein levels of LDL and HDL in diabetic rats but it had no effect on improving LDL levels. It also prevented increased response to coronary artery stenosis due to diabetes and increased response to coronary artery dilator. Conclusion: Current study could be helpful in increasing the tendency to use exercise and olive leaf extract in treatment of diabetic patients and preventing cardiovascular complications including coronary artery endothelial disorders in these patients. 1 15 2021/01/25 1399/11/6 2021/08/10 1400/5/19 سمیرا یاری میر Samira Yarimir دانشجوی کارشناسی ارشد فیزیولوژی پزشکی، مرکز تحقیقات داروهای گیاهی رازی، دانشگاه علوم پزشکی لرستان، خرم آباد، ایران ایران yarimirsamira@yahoo.com مریم مقیمیان Maryam Moghimian دانشیار، گروه فیزیولوژی پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران ایران moghimian2@yahoo.com افشین نظری Afshin Nazari . دانشیار، گروه فیزیولوژی پزشکی، مرکز تحقیقات داروهای گیاهی رازی، دانشگاه علوم پزشکی لرستان، خرم آباد، ایران . مرکز تحقیقات قلب و عروق، بیمارستان شهید رحیمی، دانشگاه علوم پزشکی لرستان، خرم آباد، ایران ایران nazary257@yahoo.com علیرضا میرزایی Alireza Mirzaei دانشجوی کارشناسی ارشد فیزیولوژی پزشکی، مرکز تحقیقات داروهای گیاهی رازی، دانشگاه علوم پزشکی لرستان، خرم آباد، ایران ایران mirzaei1352@yahoo.com حامد صیدی Hamed Seidi دانشجوی داروسازی، مرکز تحقیقات داروهای گیاهی رازی، دانشگاه علوم پزشکی لرستان، خرم آباد، ایران ایران Seidi_hamed@yahoo.com مهرنوش صدیقی Mehrnoush Sedighi استادیار، مرکز تحقیقات قلب و عروق، بیمارستان شهید رحیمی، دانشگاه علوم پزشکی لرستان، خرم آباد، ایران ایران m.sedighi63@ymail.com diabetes mellitus endothelial endurance training enzyme antioxidant vascular complications دیابت شیرین اندوتلیال تمرین استقامتی آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان عوارض عروقی 1. Ferrauti A, Weber K, Strüder H. Effects of tennis training on lipid metabolism and lipoproteins in recreational players. Br J Sports Med 1997; 31(4): 322-327.##2. Toth C. Diabetes and neurodegeneration in the brain. Hand Clin Neurol 2014; 126: 489-511.##3. Stirban AO, Tschoepe D. Cardiovascular complications in diabetes: targets and interventions. Diabetes Care 2016; 31 (Suppl 2): S215-S521.##4. Cheng AC, Leiter LA. Implications of recent clinical trials for the National Cholesterol Education Program Adult Treatment Panel III Guidelines. Curr Opin Cardiol 2006; 21(4): 400-404.##5. Lu W, Resnick HE, Jablonski KA, Jones KL, Jain AK, Howard WJ, et al. Non-HDL cholesterol as a predictor of cardiovascular disease in type 2 diabetes: the strong heart study. Diabetes Care 2003; 26(1): 16-23.##6. Heller GV. Evaluation of the patient with diabetes mellitus and suspected coronary artery disease. Am J Med 2005; 118(Suppl): 9-14.##7. Oltman CL, Davidson EP, Coppey LJ, Kleinschmidt TL, Lund DD, Adebara ET, et al. Vascular and neural dysfunction in Zucker diabetic fatty rats: a difficult condition to reverse. Diabetes Obes Metab 2008; 10(1): 64-74.##8. Rodella LF, Vanella L, Peterson SJ, Drummond G, Rezzani R, Falck JR et al. Heme oxygenase-derived carbon monoxide restores vascular function in type 1 diabetes. Drug Metab Lett 2008; 2(4): 290-300.##9. Durante W, Suahara FA, Sen AK. Effect of diabetes on metabolic coronary dilatation in the rat. Cardiovasc Res 1989; 23(1): 40-45.##10. Paolisso G, Esposito R, D'Alessio MA, Barbieriet M. Primary and secondary prevention of atherosclerosis: is there a role for antioxidants? Diabetes Metab 1999; 25(4): 298-306.##11. Kafkas ME, Clinarli FS, Yilmaz N, E$ken O, Kizilay F, Kayapinar M, et al. Egzersiz Alişkanliği Süresi İle Diyabet Ve Kan Basinci Arasindaki İlişkinin İncelenmesi. İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 2017; 4(3): 83-89.##12. Chakraphan D, Sridulyakul P, Thipakorn B, Bunnag S, Huxley VH, Patumraj S. Attenuation of endothelial dysfunction by exercise training in STZ-induced diabetic rats. Clin Hemorheol Microcirc 2005; 32(3): 217-226.##13. Sen CK, Packer L. Thiol homeostasis and supplements in physical exercise. Am J clin Nutr 2000; 72(Suppl 2): 653S-669S.##14. Coskun O, Ocakci A, Bayraktaroglu T, Kanter M. Exercise training prevents and protects streptozotocin-induced oxidative stress and β-cell damage in rat pancreas. Tohoku J Exp Med 2004; 203(3): 145-154.##15. Pari L, Maheswari JU. Hypoglycaemic effect of Musa sapientum L. in alloxan-induced diabetic rats. J Ethnopharmacol 1999; 68(1-3): 321-325.##16. Chandra A,Ali Mahdi A, Ahmad S, Singh RK. Indian herbs result in hypoglycemic responses in streptozotocin-induced diabetic rats. Nutr Res 2007; 27(3): 161-168.##17. Cronquist A, Takhtadzhi︠a︡nand AL. An integrated system of classification of flowering plants. New York: Columbia University Pres; 1981.##18. Mohammadiyan M, Bahaoddini A, Mohammadi J, Ebrahimiyan H. The effect of hydroalcoholic extract of olea europea L. Leaf on Blood pressure and its interaction with adrenergic system of male rats. J Shahid Sadough Univ Med Sci Health Serv 2016; 24(3): 286-293.(Persian).##19. Gilani AH, Khan AU. Medicinal Value of Combination of Cholinergic and Calcium Antagonist Constituents in Olives. In: Olives and Olive Oil in Health and Disease Prevention. Amsterdam, the Netherlands: Academic Press Elsevier 2009; 835-843.##20. Karabag-Coban, Hazman O, Bozkurt M,Ince S. Antioxidant Status and Anti-inflammatory Effects of Oleuropein in Streptozotocin-induced Diabetic Nephropathy in Rats. Europ J Med Plants 2017; 18(2): 1-10.##21. Elmarakby AA, Sullivan JC. Relationship between oxidative stress and inflammatory cytokines in diabetic nephropathy. Cardiovasc Ther 2012; 30(1): 49-59.##22. Shirwaikar A, Rajendran K, Dinesh kumar C, Bodla R. Antidiabetic activity of aqueous leaf extract of Annona squamosa in streptozotocin-nicotinamide type 2 diabetic rats. J Ethnopharmacol 2004; 91: 171-175.##23. Al-Azzawie, H.F. and M.-S.S. Alhamdani, Hypoglycemic and antioxidant effect of oleuropein in alloxan-diabetic rabbits. Life Sci 2006; 78(12): 1371-1377.##24. Nazem F, Farhangi N, Neshat-Gharamaleki M. Beneficial effects of endurance exercise with Rosmarinus officinalis labiatae leaves extract on blood antioxidant enzyme activities and lipid peroxidation in streptozotocin-induced diabetic rats. Can J Diabetes 2015; 39(3): 229-234.##25. Waer HF, Helmy SA. Cytological and histochemical studies on rat liver and pancreas during progression of streptozotocin induced diabetes and possible protection using certain natural antioxidants. Egypt J Hosp Med 2012; 48(1): 452-471.##26. Emam MA. Comparative evaluation of antidiabetic activity of Rosmarinus officinalis L. and Chamomile recutita in streptozotocin induced diabetic rats. Agric Biol N Am 2012; 3(6): 247-252.##27. Chae CH, Lung SL, An SH, Park BY, Wang SW, Cho IH, et al. RETRACTED: Treadmill exercise improves cognitive function and facilitates nerve growth factor signaling by activating mitogen-activated protein kinase/ extracellular signal-regulated kinase1/2 in the streptozotocin-induced diabetic rat hippocampus. Neuroscience 2009; 164(4): 1665-1673.##28. Nekooeian AA, Moatari A, Motamedifard ##M. The Antiinfluenza Virus Activity of Hydroalcoholic Extract of Olive Leaves. Iran J Pharmaceut Sci 2006; 2(3): 163-168.##29. Kalpana C, Sudheer AR, Rajasekharan KN, Menon VP. Comparative effects of curcumin and its synthetic analogue on tissue lipid peroxidation and antioxidant status during nicotine-induced toxicity. Singapore Med J 2007; 48(2): 124-130.##30. Ajay M, Achike FI, Mustafa MR. Modulation of vascular reactivity in normal, hypertensive and diabetic rat aortae by a non-antioxidant flavonoid. Pharmacol Res 2007; 55(5): 385-391.##31. Badavi M, Abedi HA, Sarkaki AR, Dianat M. Co-administration of grape seed extract and exercise training improves endothelial dysfunction of coronary vascular bed of stz-induced diabetic rats. Iran Red Crescent Med J 2013; 15(10(: e7624.##32. Cox AJ, Azeem A, Yeboah J, Soliman EZ, Aggarwal SR, Bertoni AG, et al. Heart rate–corrected QT interval is an independent predictor of all-cause and cardiovascular mortality in individuals with type 2 diabetes: The Diabetes Heart Study. Diabetes care 2014; 37(5): 1454-1461.##33. Salem K, Jacobson M, Shafiullah M, Oz M. Effects of pioglitazone on the electrocardiogram in the Goto-Kakizaki type 2 diabetic rat heart. J Clin Exp Res Cardiol 2015; 1: 301-306.##34. Bubolz AH, Li H, Wu Q, Liu Y. Enhanced oxidative stress impairs cAMP-mediated dilation by reducing Kv channel function in small coronary arteries of diabetic rats. American Journal of Physiology-Heart and Circulatory Physiology 2005; 289(5): H1873-H1880.##35. Ceriello A, Quagliaro L, Catone B, Pascon R, Piazzola M, Bais B, et al. Role of hyperglycemia in nitrotyrosine postprandial generation. Diabetes care 2002; 25(8): 1439-1443.##36. Telci A, Cakatay U, Kayali R, Erdoğan C, Orhan Y, Sivas A, et al. Oxidative protein damage in plasma of type 2 diabetic patients. Horm Metab Res 2000; 32(1): 40-43.##37. Peeri M, Mosalman Haghighi M, Azarbayjani MA, Khajelou A. Effect of aqueous extract of saffron and aerobic training on hepatic non enzymatic antioxidant levels in streptozotocin- diabetic rats. Arch Des Sci 2012; 65(10): 525-532.##38. Esmaeili M, Delphan B, Tavakkoli A, Tarrahi MJ. Effect of Morus Nigra L, Trigonella foenum graecum L. Seed and olive leaf extract on plasma level of cholesterol and lipid layers in Rabbit aortic wall. Yafteh J 2003; 16: 3-9 (Persian).##39. Balducci S, Zanuso S, Nicolucci A, Fernando F, Cardelli P, Fallucca S, et al. Anti-inflammatory effect of exercise training in subjects with type 2 diabetes and the metabolic syndrome is dependent on exercise modalities and independent of weight loss. Nutr Metab Cardiovasc Dis 2010; 20(8): 608-617.##40. Marwick TH, Hordern MD, Miller T, Chyun DA, Bertoni AG, Blumenthal RS, et al. Exercise training for type 2 diabetes mellitus: impact on cardiovascular risk: a scientific statement from the American Heart Association. Circulation 2009; 119(25): 3244-3262.##41. Trovati M, Carta Q, Cavalot F, Vitali S, Banaudi C, Lucchina PG, et al. Influence of physical training on blood glucose control, glucose tolerance, insulin secretion, and insulin action in non-insulin-dependent diabetic patients. Diabetes Care 1984; 7(5): 416-420.##42. Misra A, Alappan NK, Vikram NK, Goel K, Gupta N, Mittal K, et al. Effect of supervised progressive resistance-exercise training protocol on insulin sensitivity, glycemia, lipids, and body composition in Asian Indians with type 2 diabetes. Diabetes care 2008; 31(7): 1282-1287.##43. Yang K, Bernardo LM, Sereika SM, Conroy MB, Balk J, Burke LE, et al. Utilization of 3-month yoga program for adults at high risk for type 2 diabetes: a pilot study. Evid Based Complement Alternat Med 2011; 2011.## ##

تاثیر اسانس های گیاه زنجبیل، دارچین، زنیان و زیره بر برخی از باکتری های ایجاد کننده دیس بیوزیس روده در شرایط آزمایشگاهی Effect of Essential Oils of Zingiber officinale, Cinnamomum verum, Trachyspermum ammi, Cuminum cyminum, and Carum carvi on Bacteria Inducing Clonal Dysbiosis In Vitro 1 1 سابقه و هدف: امروزه مصرف نادرست آنتی‌بیوتیک‌ها با بهم زدن تعادل میکروبی بدن، زمینه ساز بروز بیماری‌های جدید شده اند. هدف از این مطالعه بررسی اثرات ضد میکروبی اسانس گیاهان زنجبیل، دارچین، زنیان، زیره سبز و زیره سیاه ‏بر روی برخی باکتری‌های ایجادکننده دیس‌بیوزیس جهت تعدیل فلور میکروبی روده در شرایط آزمایشگاهی بود. مواد و روش‌ها: اسانس گیاهان دارویی از طریق تقطیر به روش بخار غیرمستقیم تهیه و میکروب‌ها از مرکز کلکسیون (IROST) خریداری شدند. بعد از آماده شدن محیط کشت‌ها، چاهک‌گذاری انجام شد و بعد از 24 ساعت هاله عدم رشد اندازه‌گیری شد. جهت تعیین حداقل غلظت ممانعت‌کنندگی(MIC) و حداقل غلظت‌کشندگی مخمرها و باکتری‌های بیماریزا، به ترتیب از روش ماکرودیلوشن و میکرودیلوشن استفاده شد. نتایج حاصل، طبق استانداردهای CLSI تفسیر شد. یافته‌ها: نتایج مطالعه نشان داد که اسانس دارچین بیش‌ترین اثر مهاری را بر روی همه باکتری‌های بیماریزا داشته است. اسانس زنیان نیز بجز شیگلا فلکسنری روی سایر باکتری‌های بیماریزا اثر مهاری متوسطی داشت. اسانس زیره سبز و زیره سیاه، مشابه عمل کرده و اسانس زنجبیل هیچ اثری روی هیچ‌کدام از باکتری‌های بیماریزا نشان نداد. استنتاج: با توجه به نتایج به‌دست آمده اسانس زنیان با بیش‌ترین اثر مهاری روی باکتری‌های بیماریزا بسیار خوب عمل کرده است. اسانس دارچین نیز اثرمهاری بسیار خوبی بروی باکتری‌های بیماریزا و عدم بازدارندگی روی برخی باکتری‌های مفید نشان داد، لذا این گیاهان می‌توانند با تعدیل فعالیت باکتری‌های بیماریزای موثر در دیس‌بیوزیس، برای ساخت داروی موثر، امیدوارکننده باشند.   2 Background and purpose: Misuse of antibiotics diminishes microbial balance of the body which has led to emergence of new diseases.  In this research, we studied the effect of essential oils of Zingiber officinale, Cinnamomum verum, Trachyspermum ammi, and Carum carvi on intestinal microorganisms’ effect in dysbiosis in vitro. Materials and methods: Essential oils were prepared by indirect steam distillation. Pure and lyophilized microorganisms were purchased from Iranian Research Organization for Science and Technology (IROST). After the culture media was preapered the wells were created over the agar plates and antimicrobial activity was defined by measuring the inhibition zone diameter after 24 hours. Antibacterial effects of the essential oils were studied by well assay methods, Minimum Inhibitory Concentration (MIC), and Minimum Bactericidal Concentration (MBC). Results were interpreted using CLSI standards. Results: Cinnamomum verum had the highest inhibitory effect on all pathogens. Trachyspermum ammi essential oils had moderate inhibitory effect on all pathogens except shigella Flexneri. The essential oils of Cuminum cyminum and Carum carvi had similar inhibitory effects. Ginger essential oil showed no inhibitory effect on any of the pathogens. Conclusion: The highest inhibitory effect on pathogens was seen in Trachyspermum ammi essential oil, while it had the least inhibitory effect on beneficial microorganisms. Cinnamomum verum essence, with very good inhibitory effect on pathogens and inhibition of some useful microorganisms, can be promising to make effective drug by modulating the activity of pathogens effective in dysbiosis of the clone.   16 27 2021/01/252020/11/18 1399/8/28 2021/08/102021/09/1 1400/6/10 وحیده طرح ریز Vahideh Tarhriz استادیار، مرکز تحقیقات پزشکی مولکولی، پژوهشکده زیست پزشکی، دانشگاه علوم پرشکی تبریز، تبریز، ایران ایران t.tarhriz@yahoo.com احمد یاری خسروشاهی Ahmad Yari Khosroushahi دانشیار، گروه نانوتکنولوژی پزشکی، دانشکده علوم و فناوری های نوین پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران ایران Yarikhosroushahia@tbzmed.ac.ir لیلا ابراهیمی قصور Leila Ebrahimi Ghasor داروسازی عمومی، گروه بیوتکنولوژی داروئی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پرشکی تبریز، تبریز، ایران ایران lilaebrahimi@yahoo.com بابک الیاسی فر Babak Elyasifar دکترای بیوتکنولوژی داروئی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پرشکی تبریز، تبریز، ایران ایران b.elyasifar@gmail.com آزیتا دیلمقانی Azita Dilmaghani دانشیار، گروه بیوتکنولوژی داروئی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پرشکی تبریز، تبریز، ایران ایران dilmaghani.a@gmail.com medicinal plants dissubiosis clone minimum inhibitory concentration minimum concentration of fatalities antibiotic گیاهان دارویی دیس بیوزیس روده حداقل غلظت ممانعت‌کنندگی حداقل غلظت کشندگی آنتی بیوتیک 1. Guzman JD, Gupta A, Bucar F, Gibbons S, Bhakta S. Antimycobacterials from natural sources: ancient times, antibiotic era and novel scaffolds. Front Biosci 2012; 17(5): 1861-1881. ##2. Campanini-Salinas J, Andrades-Lagos J, Mella-Raipan J, Vasquez-Velasquez D. Novel classes of antibacterial drugs in clinical development, a hope in a post-antibiotic era. Current Topics in Medicinal Chemistry 2018; 18(14): 1188-1202##3. Lee SJ, Bose S, Seo JG, Chung WS, Lim CY, Kim H. The effects of co-administration of probiotics with herbal medicine on obesity, metabolic endotoxemia and dysbiosis: a randomized double-blind controlled clinical trial. Clin Nutr 2014; 33(6): 973-981.##4. Hamedi A, Zarshenas MM, Sohrabpour M, Zargaran A. Herbal medicinal oils in traditional Persian medicine. Pharmaceutical Biology 2013; 51(9): 1208-1218.##5. Mohammadzadeh F, Monirifar H, Saba J, Valizadeh M, Haghighi AR, Zanjani BM, et al. Genetic variation among Iranian alfalfa (Medicago sativa L.) populations based on RAPD markers. Bangladesh Journal of Plant Taxonomy 2011; 18(2): 93-104.##6. Eyvazi S, Vostakolaei MA, Dilmaghani A, Borumandi O, Hejazi MS, Kahroba H, et al. The oncogenic roles of bacterial infections in development of cancer. Microbial Pathogenesis 2020; 141(8): 104019.##7. Azargun R, Gholizadeh P, Sadeghi V, Hosainzadegan H, Tarhriz V, Memar MY, et al. Molecular mechanisms associated with quinolone resistance in Enterobacteriaceae: review and update. Transactions of the Royal Society of Tropical Medicine and Hygiene 2020; 114(10): 770-781.##8. Ahangari H, Tarhriz V, Tarighat A, Hashemi M, Ehsani A. Exploring the Safety and Hygiene of Enteral Tube Feedings by 16S rRNA Based Sequencing: A Risk Factor in Healthful Nutrition. Arch Pharma Pract 2020; 11(S1): 129-135.##9. Simrén M. IBS with intestinal microbial dysbiosis: a new and clinically relevant subgroup? Gut 2014; 63(11): 1685-1686.##10. Abdullahi A, Khairulmazmi A, Yasmeen S, Ismail I, Norhayu A, Sulaiman M, et al. Phytochemical profiling and antimicrobial activity of ginger (Zingiber officinale) essential oils against important phytopathogens. Arabian Journal of Chemistry 2020; 13(11): 8012-8025.##11. Al-Duboni G, Osman MT, Al-Naggar R. Antimicrobial activity of aqueous extracts of cinnamon and ginger on two oral pathogens causing dental caries. Research Journal of Pharmaceutical, Biological and Chemical Sciences 2013; 4(3): 957-965.##12. Wang X, Shen Y, Thakur K, Han J, Zhang J-G, Hu F, et al. Antibacterial activity and mechanism of ginger essential oil against Escherichia coli and Staphylococcus aureus. Molecules 2020; 25(17): 3955.##13. Tarhriz V, Eyvazi S, Shakeri E, Hejazi MS, Dilmaghani A. Antibacterial and antifungal activity of novel freshwater bacterium Tabrizicola aquatica as a prominent natural antibiotic available in Qurugol Lake. Pharmaceutical Sciences 2020; 26(1): 88-92.##14. Madhumathi V, Deepa P, Jeyachandran S, Manoharan C, Vijayakumar S. Antimicrobial activity of cyanobacteria isolated from freshwater lake. Int J Microbiol Res 2011; 2(3): 213-216.##15. Davis CP. Normal flora. Medical Microbiology 4th ed. University of Texas Medical Branch at Galveston; 1996.##16. Vaishnavi C. Translocation of gut flora and its role in sepsis. Indian J Med Microbiol 2013; 31(4): 334-342.##17. Hooks KB, O’Malley MA. Dysbiosis and its discontents. MBio 2017; 8(5): e01492.##18. Nazzaro F, Fratianni F, De Martino L, Coppola R, De Feo V. Effect of essential oils on pathogenic bacteria. Pharmaceuticals 2013; 6(12): 1451-1474.##19. Oulkheir S, Aghrouch M, El Mourabit F, Dalha F, Graich H, Amouch F, et al. Antibacterial activity of essential oils extracts from cinnamon, thyme, clove and geranium against a gram negative and gram positive pathogenic bacteria. Journal of Diseases and Medicinal Plants 2017; 3(2-1): 1-5.##20. Soleimani N, Ebraze N. Evaluate anti-bacterial effects of cinnamomun verum and ferula gummosa essential oil on some pathogen gram positive and negative bacteria. New Cellular and Molecular Biotechnology Journal 2016; 6(23): 87-94 (Persian).##21. Sebiomo A, Awofodu A, Awosanya A, Awotona F, Ajayi A. Comparative studies of antibacterial effect of some antibiotics and ginger (Zingiber officinale) on two pathogenic bacteria. Journal of Microbiology and Antimicrobials 2011; 3(1): 18-22.##22. Amiri H, Mohammadi M, Sadatmand S, Taheri E. Study the Chemical Composition of Essential Oil of Ginger (Zingiber officinale) and Antioxidant and Cell Toxicity. J Med Plants 2016; 15(58): 89-98 (Persian).##23. Ashrafi Tamai I, Zahraei Salehi T, Khosravi AR, Sharifzadeh A, Balal A. Chemical composition and anti-candida activity of trachyspermum ammi essential oil on azoles resistant candida albicans isolates from oral cavity of hiv+ patients. Journal of Medicinal Plants 2013; 12(46): 137-149 (Persian).##24. Taherkhani P, Noori N, Akhondzadeh Basti A, Gandomi H, Alimohammadi M. Antimicrobial Effects of Kermanian Black Cumin (Bunium persicum Boiss.) Essential Oil in Gouda Cheese Matrix. J Med Plants 2015; 14(54): 76-85 (Persian).##25. Moradi B, Mashak Z, Akhondzadeh Basti A, Moradi B, Barin A. The Survey of the Effect of Cuminum cyminum L. Essential Oil on the Growth of Bacillus cereus in a Food Model System. J Med Plants 2012; 11(41): 93-102 (Persian).##26. Malu SP, Obochi GO, Tawo EN, Nyong BE. Antibacterial activity and medicinal properties of ginger (Zingiber officinale). Global Journal of Pure and Applied Sciences. 2009; 15(3): 365-368.## ##

بررسی آزمایشگاهی اثرات ضد قارچی آکریل رزینی اصلاح شده با نانوذرات اکسید روی بر کاندیدا آلبیکنس In vitro Analysis of Antifungal Effects of Acrylic Resin Modified by Zinc Oxide Nanoparticles on Candida albicans 1 1 سابقه و هدف: پروتزهای متحرک ساخته ‌شده از پلی‌متیل‌متاکریلات مستعد دنچر استوماتیت وابسته به کاندیدا هستند و کاندیدا آلبیکنس به عنوان عامل اولیه آن در نظر گرفته می ‌شود. این مطالعه با هدف بررسی آزمایشگاهی اثر ضد قارچی آکریل رزینی اصلاح شده با نانوذرات اکسید روی، انجام پذیرفت. مواد و روش‌ها: در این مطالعه آزمایشگاهی، ۷۲ دیسک با ابعاد ۱۰×۴ میلی‌ متر از جنس پلی‌متیل‌متاکریلات (Iran، Marlic، Acropars) به سه گروه ۲۴ تایی تقسیم شدند. غلظت نانوذرات اکسید روی (ZnO NPs) در گروه‌‌های مورد مطالعه، 1 (گروه A )، 0/5 (گروه B) و 0 (گروه C، کنترل) میلی‌‌گرم بر میلی‌‌لیتر بود. نمونه‌‌ها در محیط آزمایشگاه با استفاده از سویه‌‌های کاندیدا آلبیکنس (ATCC 10231) مطابق با سند توصیه شده استاندارد بالینی و آزمایشگاهی M27-A3 و M27-S4 ارزیابی شدند. آنالیز آماری با استفاده از آزمون‌‌های ANOVA یک طرفه و Scheffe's post-test در نرم‌افزار SPSS 24 انجام شد. یافته‌ها: میانگین شمارش کلنی‌های قارچی در گروه‌‌های مطالعه حاضر متفاوت بود. مقدار کلنی‌‌های قارچی در گروه B کم‌تر از گروه C و در گروه A کم‌تر از گروه B بود. این تفاوت بین گروه‌‌ها از نظر آماری معنی‌دار بود (0/05> p ) استنتاج: با در نظر گرفتن محدودیت‌ های مطالعه‌ی حاضر، نتایج نشان داد که نانوذرات اکسید روی دارای فعالیت ضد قارچی هستند که این فعالیت با افزایش غلظت نانوذرات، افزایش می ‌یابد.   2 Background and purpose: Removable prostheses made of polymethyl methacrylate are susceptible to Candida-dependent denture stomatitis and Candida albicans is considered to be the first common cause. The aim of the present study was to investigate the antifungal effect of acrylic resin modified by zinc oxide nanoparticles. Materials and methods: In this laboratory study, 72 disks (10*4 mm) made of polymethyl methacrylate (Acropars, Marlic, Iran) were divided into three groups (n= 24). Concentrations of zinc oxide nanoparticles (ZnO NPs) were 1 (group A), 0.5 (group B), and 0 (group C, control) mg/ml. Samples were studied in laboratory using Candida albicans strains (ATCC 10231) according to CLSI M27-A3 and M27-S4 documents. For data analysis, one-way ANOVA and Scheffe's post-test were performed using SPSS V24. Results: There were significant differences in mean numbers of fungal colonies in study groups. The amount of fungal colonies in group A was lower than those in group B and in group B was lower than those in group C (P<0.05). Conclusion: Considering the limitations of this study, findings showed that zinc oxide nanoparticles have antifungal activity, which increases by increase in concentration of nanoparticles.   28 38 2021/01/252020/11/182021/05/20 1400/2/30 2021/08/102021/09/12021/09/13 1400/6/22 کوثر دادگر Kosar Dadgar استادیار، گروه پروتز های دندانی، مرکز تحقیقات دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران . دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران kosar.dadgar@gmail.com لیلا شادان Leila Shadan استادیار، گروه پروتزهای دندانی، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران ایران drshadan@goums.ac.ir مریم موذنی Maryam Moazeni استادیار، گروه انگل شناسی و قارچ شناسی پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران . مرکز تحقیقات قارچ های تهاجمی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران maryam.moazeni@mazums.ac.ir پوریا بی‌پروا Pourya Biparva استادیار، گروه علوم پایه، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران ایران p.biparva@sanru.ac.ir جمشید یزدانی چراتی Jamshid Yazdani Charati دانشیار، گروه آمار زیستی، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، پژوهشکده اعتیاد، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران jyazdani@mazums.ac.ir زهرا ابراهیمی Zahra Ebrahimi دندانپزشک، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران z.ebrahimi223@mazums.ac.ir مهدی آریانا Mehdi Aryana دانشجوی دندانپزشکی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران amirmasoudr1377@gmail.com microbial sensitivity test zinc oxide metal nanoparticle تست حساسیت میکروبی اکسید روی نانوذرات فلزی 1. Cierech M, Kolenda A, Grudniak AM, Wojnarowicz J, Woźniak B, Gołaś M, et al. Significance of polymethylmethacrylate (PMMA) modification by zinc oxide nanoparticles for fungal biofilm formation. Int J Pharm 2016; 510(1): 323-335.##2. Gad MM, Fouda SM, Al-Harbi FA, Näpänkangas R, Raustia A. PMMA denture base material enhancement: a review of fiber, filler, and nanofiller addition. Int J Nanomedicine 2017; 12: 3801-3812.##3. Raj PA, Dentino AR. New phosphated poly (methyl methacrylate) polymers for the prevention of denture-induced microbial infection: an in vitro study. Clin Cosmeti Investig Dent 2011; 3: 25-32.##4. Zomorodian K, Haghighi NN, Rajaee N, Pakshir K, Tarazooie B, Vojdani M, et al. Assessment of Candida species colonization and denture-related stomatitis in complete denture wearers. Med Mycol 2011; 49(2): 208-211.##5. Pattanaik S, Vikas B, Pattanaik B, Sahu S, Lodam S. Denture stomatitis: a literature review. J Indian Acad Oral Med Radiol. 2010; 22(3): 136-140.##6. Govindswamy D, Rodrigues S, Shenoy VK, Shenoy S, Shenoy R, Yadav TJJoNDA-J, et al. The influence of surface roughness on the retention of Candida albicans to denture base acrylic resins–An in vitro study. JNDA 2014; 14(1): 1-9.##7. Govindswamy D, Rodrigues S, Shenoy VK, Shenoy S, Shenoy R, Yadav T, et al. The influence of surface roughness on the retention of Candida albicans to denture base acrylic resins–An in vitro study. JNDA 2014; 14(1): 1-9.##8. Gad MM, Al-Thobity AM, Shahin SY, Alsaqer BT, Ali AA. Inhibitory effect of zirconium oxide nanoparticles on Candida albicans adhesion to repaired polymethyl methacrylate denture bases and interim removable prostheses: a new approach for denture stomatitis prevention. Int J Nanomedicine 2017; 12: 5409-5419.##9. Nishi Y, Seto K, Kamashita Y, Take C, Kurono A, Nagaoka E. Examination of denture‐cleaning methods based on the quantity of microorganisms adhering to a denture. Gerodontology. 2012; 29(2): e259-e266.##10. Wady A, Machado AL, Zucolotto V, Zamperini C, Berni E, Vergani CE. Evaluation of Candida albicans adhesion and biofilm formation on a denture base acrylic resin containing silver nanoparticles. J Appl Microbiol 2012; 112(6): 1163-1172.##11. Nuñez-Anita RE, Acosta-Torres LS, Vilar-Pineda J, Martínez-Espinosa JC, de la Fuente-Hernández J, Castaño VMJIJon. Toxicology of antimicrobial nanoparticles for prosthetic devices. Int J Nanomed 2014; 9: 3999-4006##12. Khan ST, Ahamed M, Al-Khedhairy A, Musarrat J. Biocidal effect of copper and zinc oxide nanoparticles on human oral microbiome and biofilm formation. Mater Lett. 2013; 97: 67-70.##13. Darabi N, Roudbar Mohammadi S, Naderi Manesh H, Mostafai A, Vahidi M. Antifungal effect of Zinc oxide nano_particlees of the standard strains of candida albicansbiofim growth on catheters. Ann Mil Health Sci Res 2012; 10(3): 207-212.##14. Vimbela GV, Ngo SM, Fraze C, Yang L, Stout DA. Antibacterial properties and toxicity from metallic nanomaterials. Int J nanomedicine. 2017; 12: 3941-3965.##15. Nuñez-Anita RE, Acosta-Torres LS, Vilar-Pineda J, Martínez-Espinosa JC, de la Fuente-Hernández J, Castaño VM. Toxicology of antimicrobial nanoparticles for prosthetic devices. Int J Nanomed 2014; 9: 3999-4006.##16. Siddiqi KS, ur Rahman A, Husen A. Properties of zinc oxide nanoparticles and their activity against microbes. Nanoscale Res Lett 2018; 13(1): 141.##17. Araujo-Lima CF, Nunes RJ, Carpes RM, Aiub CA, Felzenszwalb I. Pharmacokinetic and toxicological evaluation of a zinc gluconate-based chemical sterilant using in vitro and in silico approaches. Biomed Res Int 2017; 2017: 5746768.##18. Miles AA, Misra S, Irwin J. The estimation of the bactericidal power of the blood. J Hyg (Lond) 1938; 38(6): 732-749.##19. Ghahremanloo A, Rajabi O, Ghazvini K, Mirmortazavi A, Motevali Haghighi M. Antifungal effect of silver nanoparticles in acrylic resins. J Mash Dent Sch 2013; 37(3): 239-248.##20. Anwander M, Rosentritt M, Schneider-Feyrer S, Hahnel S. Biofilm formation on denture base resin including ZnO, CaO, and TiO2 nanoparticles. J Adv Prosthodont 2017; 9(6): 482-485.##21. Nawasrah A, AlNimr A, Ali A. Antifungal effect of Henna against Candida albicans adhered to acrylic resin as a possible method for prevention of denture stomatitis. Int J Environ Res Public Health 2016; 13(5): 520.##22. Anaraki MR, Jangjoo A, Alimoradi F, Dizaj SM, Lotfipour F. Comparison of Antifungal Properties of Acrylic Resin Reinforced with ZnO and Ag Nanoparticles. Pharm Sci 2017; 23(3): 207-214.##23. Acosta-Torres LS, Mendieta I, Nuñez-Anita RE, Cajero-Juárez M, Castaño VM. Cytocompatible antifungal acrylic resin containing silver nanoparticles for dentures. Int J Nanomed 2012; 7: 4777-4786.##24. Formosa C, Schiavone M, Boisrame A, Richard ML, Duval RE, Dague E. Multiparametric imaging of adhesive nanodomains at the surface of Candida albicans by atomic force microscopy. Nanomedicine 2015; 11(1): 57-65.##25. Karimiyan A, Najafzadeh H, Ghorbanpour M, Hekmati-Moghaddam SHJZJoRiMS. Antifungal effect of magnesium oxide, zinc oxide, silicon oxide and copper oxide nanoparticles against Candida albicans. Zahedan J Res Med Sci 2015; 17(10): e2179.##26. Lipovsky A, Nitzan Y, Gedanken A, Lubart RJN. Antifungal activity of ZnO nanoparticles—the role of ROS mediated cell injury. Nanotechnology 2011; 22(10): 105101.##27. Li Z, Sun J, Lan J, Qi Q. Effect of a denture base acrylic resin containing silver nanoparticles on Candida albicans adhesion and biofilm formation. Gerodontology. 2016; 33(2): 209-216.##28. Nam KY, Lee CH, Lee CJ. Antifungal and physical characteristics of modified denture base acrylic incorporated with silver nanoparticles. Gerodontology 2012; 29(2): e413-e419.##29. Karimiyan A, Najafzadeh H, Ghorbanpour M, Hekmati-Moghaddam SH. Antifungal effect of magnesium oxide, zinc oxide, silicon oxide and copper oxide nanoparticles against Candida albicans. Zahedan J Res Med Sci 2015; 17(10): e2179.##30. Lipovsky A, Nitzan Y, Gedanken A, Lubart R. Antifungal activity of ZnO nanoparticles—the role of ROS mediated cell injury. Nanotechnology 2011; 22(10): 105101.##31. Raghunath A, Perumal E. Metal oxide nanoparticles as antimicrobial agents: a promise for the future. Int J Antimicrob Agents 2017; 49(2): 137-152.##32. Cierech M, Osica I, Kolenda A, Wojnarowicz J, Szmigiel D, Łojkowski W, et al. Mechanical and Physicochemical Properties of Newly Formed ZnO-PMMA Nanocomposites for Denture Bases. Nanomaterials 2018; 8(5): 305.## ##

سنتز نانوکاتالیست اکسید روی/اکسید گرافن احیا شده و ارزیابی کارایی آن در تخریب فتوکاتالیستی آفت‌کش پاراکوات Synthesis of Zinc Oxide / Reduced Graphene Oxide Nanocatalyst and Its Efficiency in Photocatalytic Degradation of Paraquat Herbicide 1 1 سابقه و هدف: پاراکوات سومین علف‌کش از لحاظ گستردگی مصرف در جهان است. این علف‌کش پتانسیل آسیب به غشای سلولی را از طریق پراکسید‌کردن لیپید به واسطه حمله رادیکال‌های آزاد دارد. در این پژوهش، فتوکاتالیست هتروژن اکسید روی/اکسیدگرافن ZnO/rGO (ZG) برای اکسیداسیون آفت‌کش پاراکوات در محلول آبی و تحت نور فرابنفش مورد ‌استفاده قرار‌گرفت. مواد و روش‌ها: در این مطالعه تجربی، برای تعیین مشخصات کاتالیست سنتز‌شده آنالیزهای EDS, FE-SEM, BET, XRD, FTIR انجام شد. تاثیر پارامترهای بهره‌برداری شامل pH محلول، غلظت کاتالیست، درصد‌بارگذاری rGO، غلظت پاراکوات و شدت نور فرابنفش بر تخریب پاراکوات در یک محیط ناپیوسته مطالعه شد. سنجش غلظت باقیمانده آفت‌کش و نوع و سمیت ترکیبات واسطه به‌ترتیب توسط آنالیز نمونه‌ها با دستگاه HPLC، GC-MS و آزمون سمیت توسط دافنیا مگنا انجام شد. مطالعات مربوط به قابلیت استفاده ‌مجدد کاتالیست و تاثیر عوامل به‌دام‌انداز رادیکال و آنیون‌های معدنی نیز انجام گرفت. یافته‌ها: در شرایط بهینه (7=pH، بارگذاری کاتالیست=۱۰درصد، غلظت کاتالیست=0/5گرم درلیتر، غلظت پاراکوات=10میلی‌گرم در لیتر و شدت نور فرابنفش= mw/cm2۲۲۰)،  نرخ تخریب و معدنی‌سازی به‌ترتیب 91/61 و ۵۱ درصد در مدت‌زمان 120 دقیقه بود. آزمایشات مربوط به ترکیبات به‌دام‌انداز رادیکال نشان داد که الکترون، موثرترین عامل در فرآیند اکسیداسیون پاراکوات در سیستم ZG/UV بوده است. در نمونه‌های مربوط به زهاب کشاورزی، راندمان تخریب در مقایسه با نمونه‌های سنتتیک برابر با 58/27 درصد بود. بر طبق نتایج تست سمیت زیستی، واحد سمیت در نمونه‌های حاوی آفت‌کش بعد از مدت‌زمان 96 ساعت، از 61/72 در نمونه‌های خام به19/12 در نمونه‌های تصفیه‌شده کاهش یافت. استنتاج: فرایند ZG/UV به‌علت راندمان بالا و فعالیت کاتالیستی عالی می‌تواند به‌طور موفقیت‌آمیزی برای تخریب آلاینده‌های آلی به‌ویژه آفت‌کش‌ها در فاضلاب استفاده شود. 2 Background and purpose: Paraquat (PQ) is the third most widely used herbicide in the world. This herbicide has the potential to damage cell membranes by lipid peroxidation and free radical attack. In this study, ZnO /rGO (ZG) heterogeneous photocatalyst was used for oxidation of PQ herbicide in aqueous solution under ultraviolet light irradiation. Materials and methods: In this experimental study, EDS, FE-SEM, BET, XRD, and FTIR analyzes were performed to determine the characteristics of synthesized catalyst. Effect of operating parameters, including solution pH, catalyst concentration, rGO percentage loading, PQ concentration, and UV-light intensity on degradation of PQ was studied in batch mode. Residual concentration of PQ and type and toxicity of intermediate compounds were measured by HPLC and GC-MS, respectively and toxicity test was done by Daphnia Magna. Studies on reusability of catalysts, effect of radical scavengers, and inorganic anions were also performed. Results: Under optimum conditions (pH=7, catalyst loading=10%, catalyst concentration=0.5 g/l, PQ concentration= 10mg/l, and UV-light intensity=220 mw/cm2), degradation and mineralization rate were 91.61% and 51% in 120 minutes, respectively. Radical scavenger experiments showed electron as the most effective factor in PQ oxidation process in ZG/UV system. In samples of agricultural run-off, degradation efficiency was 58.27%. Biotoxicity test also showed that toxic unit in pesticide-containing samples was 61.72 in raw samples that decreased to 12.19 in treated samples after 96 hours. Conclusion: ZG/UV process has high efficiency and excellent catalytic activity, so, it the can be successfully used to degrade organic pollutants, especially pesticides, in wastewater. 39 58 2021/01/252020/11/182021/05/202021/04/21 1400/2/1 2021/08/102021/09/12021/09/132021/08/15 1400/5/24 سمانه دهقان Samaneh Dehghan استادیار، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران . گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران ایران sdehghan2010@gmail.com علیرضا شاکری Alireza Shakeri استاد، دانشکده شیمی، پردیس علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران ایران alireza.shakeri@ut.ac.ir مهسا طاهرگورابی Mahsa Tahergoorabi استادیار، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی جیرفت، جیرفت، ایران ایران tahergorabi.m@gmail.com یوسف دادبان شهامت Yousef Dadban Shahamat دانشیار، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران . مرکز تحقیقات بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران ایران Ydadban@gmail.com Paraquat catalyst ZnO/rGO photocatalytic degradation پاراکوات کاتالیست /rGO ZnO تخریب فتوکاتالیستی 1. Dehghan S, Tahergorabi M, Norzaee S, Boorboor Azimi E, Hasham Firooz M, Dadban Shahamat Y. Preparation and photocatalytic performance of reduced graphene oxide/ZnO nanocatalyst for degradation of metalaxyl from aqueous solution: effect of operational parameters, mineralisation and toxicity bioassay. Int J Environ Anal Chem 2020: 1-23.##2. Morteza Z, Mousavi SB, Baghestani MA, Aitio A. An assessment of agricultural pesticide use in Iran, 2012-2014. J Environ Health Sci Eng 2017; 15(1): 1-8.##3. Mirzaei S, Farzadkia M, Jonidi Jafari A, Esrafili A. Removal of paraquat from aqueous solution using fenton and fenton-like processes. J Mazandaran Univ Med Sci 2017; 27(149): 151-166 (Persian).##4. Sartori F, Vidrio E. Environmental fate and ecotoxicology of paraquat: a California perspective. Toxicol Environ Chem 2018; 100(5-7): 479-517.##5. Nagaraju P, Khunphonoi R, Puttaiah SH, Suwannaruang T, Kaewbuddee C, Wantala K. Photocatalytic paraquat degradation over TiO2 modified by hydrothermal technique in alkaline solution. J Adv Oxid Technol 2017; 20(2): 1-12.##6. Cantavenera MJ, Catanzaro I, Loddo V, Palmisano L, Sciandrello G. Photocatalytic degradation of paraquat and genotoxicity of its intermediate products. J Photochem Photobiol A 2007; 185(2-3): 277-282.##7. EPA. Paraquat dichloride.1997.Available from: https://archive.epa.gov/pesticides/reregistration/web/pdf/0262fact.pdf. Accessed May 2, 2021##8. Rossi L. Reregistration Eligibility Decision (RED): Paraquat Dichloride. Washington DC. EPA. 1997.##9. Fischer H, Summers LA. Synthesis, polarography and herbicidal activity of quaternary salts of 2(4 yridyl)1, 3, 5 riazines, 5(4 yridyl) pyrimidine, 2(4 yridyl) pyrimidine and related compounds. J Heterocycl Chem 1980; 17(2): 333-336.##10. Carneiro M, Puignou L, Galceran M. Comparison of capillary electrophoresis and reversed-phase ion-pair high-performance liquid chromatography for the determination of paraquat, diquat and difenzoquat. J Chromatogr A 1994; 669(1-2): 217-224.##11. Hodgeson J, Bashe W, Eichelberger JW. Method 549.2: Determination of Diquat and Paraquat in Drinking Water by Liquidsolid Extraction and High Performance Liquid Chromatography with Ultraviolet Detection. Washington DC: EPA. 1997.##12. Rial-Otero R, Cancho-Grande B, Perez-Lamela C, Simal-Gándara J, Arias-Estévez M. Simultaneous determination of the herbicides diquat and paraquat in water. J Chromatogr Sci 2006; 44(9): 539-542.##13. Astaraki H, Masoudpanah S, Alamolhoda S. Effects of fuel contents on physicochemical properties and photocatalytic activity of CuFe2O4/reduced graphene oxide (RGO) nanocomposites synthesized by solution combustion method. J Materi Res Technol 2020; 9(6): 13402-13410.##14. Zhao L, Deng C, Xue S, Liu H, Hao L, Zhu M. Multifunctional g-C3N4/Ag NPs intercalated GO composite membrane for SERS detection and photocatalytic degradation of paraoxon-ethyl. Chem Eng J 2020; 402: 1-10.##15. Chauhan PS, Kant R, Rai A, Gupta A, Bhattacharya S. Facile synthesis of ZnO/GO nanoflowers over Si substrate for improved photocatalytic decolorization of MB dye and industrial wastewater under solar irradiation. Mater Sci Semicond Process 2019; 89: 6-17.##16. Garrido I, Aznar-Cervantes S, Aliste M, Yáñez-Gascón MJ, Vela N, Cenis JL, et al. Photocatalytic performance of electrospun silk fibroin/ZnO mats to remove pesticide residues from water under natural sunlight. Catalysts 2020; 10(1): 1-15.##17. Sun T, Fan Y, Fan P, Geng F, Chen P, Zhao F. Use of graphene coated with ZnO nanocomposites for microextraction in packed syringe of carbamate pesticides from juice samples. J Sep Sci 2019; 42(12): 2131-2139.##18. György E, Logofatu C, del Pino ÁP, Datcu A, Pascu O, Ivan R. Enhanced UV-and visible-light driven photocatalytic performances and recycling properties of graphene oxide/ZnO hybrid layers. Ceram Int 2018; 44(2): 1826-1835.##19. Rattan S, Kumar S, Goswamy J. In-situ one pot synthesis of graphene-ZnO nanohybrid and its application to UV light detection. Mater Res Exp 2020; 7(1): 015058.##20. Nipane SV, Mali MG, Gokavi GS. Reduced graphene oxide supported silicotungstic acid for efficient conversion of thiols to disulfides by hydrogen peroxide. Ind Eng Chem Res 2014; 53(10): 3924-3930.##21. Ahmadi E, Kakavandi B, Azari A, Izanloo H, Gharibi H, Mahvi AH, et al. The performance of mesoporous magnetite zeolite nanocomposite in removing dimethyl phthalate from aquatic environments. Desalin Water Treat 2016; 57(57): 27768-27782.##22. Posecion NC, Ostrea EM, Bielawski DM. Quantitative determination of paraquat in meconium by sodium borohydride-nickel chloride chemical reduction and gas chromatography/mass spectrometry (GC/MS). J Chromatogr B Analyt Technol Biomed Life Sci 2008; 862(1-2): 93-99.##23. Abir K, Abdul RR, Mohamad AI, Daniel B, Hélène B, Farouk J. Multiresidue method for determination of 67 pesticides in water samples using solid-phase extraction with centrifugation and gas chromatography-mass spectrometry. American J Anal Chem 2012; 3(3): 257-265##24. Wang H, Yuan X, Wu Y, Chen X, Leng L, Wang H, et al. Facile synthesis of polypyrrole decorated reduced graphene oxide–Fe3O4 magnetic composites and its application for the Cr (VI) removal. Chem Eng J 2015; 262: 597-606.##25. Thangavel S, Thangavel S, Raghavan N, Krishnamoorthy K, Venugopal G. Visible-light driven photocatalytic degradation of methylene-violet by rGO/Fe3O4/ZnO ternary nanohybrid structures. J Alloys Compd 2016; 665: 107-112.##26. Bai S, Shen X, Zhong X, Liu Y, Zhu G, Xu X, et al. One-pot solvothermal preparation of magnetic reduced graphene oxide-ferrite hybrids for organic dye removal. Carbon 2012; 50(6): 2337-2346.##27. Zhang M, Jia M, Jin Y. Fe3O4/reduced graphene oxide nanocomposite as high performance anode for lithium ion batteries. Appl Surf Sci 2012; 261: 298-305.##28. Luo X, Wang C, Luo S, Dong R, Tu X, Zeng G. Adsorption of As (III) and As (V) from water using magnetite Fe3O4-reduced graphite oxide–MnO2 nanocomposites. Chem Eng J 2012; 187: 45-52.##29. Feng Q, Li S, Ma W, Fan H-J, Wan X, Lei Y, et al. Synthesis and characterization of Fe3O4/ZnO-GO nanocomposites with improved photocatalytic degradation methyl orange under visible light irradiation. J Alloys Compd 2018; 737: 197-206.##30. Ong CB, Mohammad AW, Ng LY, Mahmoudi E, Azizkhani S, Hairom NHH. Solar photocatalytic and surface enhancement of ZnO/rGO nanocomposite: Degradation of perfluorooctanoic acid and dye. Process Saf Environ Prot 2017; 112: 298-307.##31. Sun Y-F, Chen W-K, Li W-J, Jiang T-J, Liu J-H, Liu Z-G. Selective detection toward Cd2+ using Fe3O4/RGO nanoparticle modified glassy carbon electrode. J Electroanal Chem 2014; 714: 97-102.##32. Teo P, Lim H, Huang N, Chia CH, Harrison I. Room temperature in situ chemical synthesis of Fe3O4/graphene. Ceram Int 2012; 38(8): 6411-6416.##33. Shibin O, Yesodharan S, Yesodharan E. Sunlight induced photocatalytic degradation of herbicide diquat in water in presence of ZnO. J Environ Chem Eng 2015; 3(2): 1107-1116.##34. Dehghani M, Fadaei A. Potoccatalytic oxidation of oganophosphorus pesticides using zinc oxide. Res J Chem Environ 2012; 16(3): 104-109.##35. Jonidi-Jafari A, Shirzad-Siboni M, Yang J-K, Naimi-Joubani M, Farrokhi M. Photocatalytic degradation of diazinon with illuminated ZnO–TiO2 composite. J Taiwan Inst Chem Eng 2015; 50: 100-107.##36. Nishio J, Tokumura M, Znad HT, Kawase Y. Photocatalytic decolorization of azo-dye with zinc oxide powder in an external UV light irradiation slurry photoreactor. J Hazard Mater 2006; 138(1): 106-115.##37. Khodkar A, Khezri S, Pendashteh A, Khoramnejadian S, Mamani L. A designed experimental approach for photocatalytic degradation of paraquat using α-Fe 2 O 3@ MIL-101 (Cr)@ TiO 2 based on metal–organic framework. Int J Environ Sci Technol 2019; 16: 5741-5756.##38. Zhu Z, Guo F, Xu Z, Di X, Zhang Q. Photocatalytic degradation of an organophosphorus pesticide using a ZnO/rGO composite. RSC Adv 2020; 10(20): 11929-11938.##39. Lee J-C, Kim M-S, Kim CK, Chung C-H, Cho SM, Han GY, et al. Removal of paraquat in aqueous suspension of TiO 2 in an immersed UV photoreactor. Korean J Chem Eng 2003; 20(5): 862-868.##40. Ebrahimi R, Mohammadi M, Maleki A, Jafari A, Shahmoradi B, Rezaee R, et al. Photocatalytic degradation of 2, 4-dichlorophenoxyacetic acid in aqueous solution using Mn-doped ZnO/graphene nanocomposite under LED radiation. J Inorg Organomet Polym Mater 2020; 30(3): 923-934.##41. Dehghan S, Kakavandi B, Kalantary RR. Heterogeneous sonocatalytic degradation of amoxicillin using ZnO@ Fe3O4 magnetic nanocomposite: Influential factors, reusability and mechanisms. J Mol Liq 2018; 264: 98-109.##42. Karaca M, Kıranşan M, Karaca S, Khataee A, Karimi A. Sonocatalytic removal of naproxen by synthesized zinc oxide nanoparticles on montmorillonite. Ultrason Sonochem 2016; 31: 250-256.##43. Fenoll J, Flores P, Hellín P, Martínez CM, Navarro S. Photodegradation of eight miscellaneous pesticides in drinking water after treatment with semiconductor materials under sunlight at pilot plant scale. Chem Eng J 2012; 204: 54-64.##44. Li B, Liu T, Wang Y, Wang Z. ZnO/graphene-oxide nanocomposite with remarkably enhanced visible-light-driven photocatalytic performance. J Colloid Interface Sci 2012; 377(1): 114-121.##45. Eleburuike NA, Bakar WAWA, Ali R, Omar MF. Photocatalytic degradation of paraquat dichloride over CeO 2-modified TiO 2 nanotubes and the optimization of parameters by response surface methodology. RSC Adv 2016; 6(106): 104082-104093.##46. Topkaya E, Konyar M, Yatmaz HC, Öztürk K. Pure ZnO and composite ZnO/TiO2 catalyst plates: A comparative study for the degradation of azo dye, pesticide and antibiotic in aqueous solutions. J Colloid Interface Sci 2014; 430: 6-11.##47. Desipio MM, Thorpe R, Saha D. Photocatalytic Decomposition of Paraquat Under Visible Light by Carbon Nitride and Hydrogen Peroxide. Optik 2018; 172: 1047-1056.##48. Marien CB, Le Pivert M, Azaïs A, M’Bra IC, Drogui P, Dirany A, et al. Kinetics and mechanism of Paraquat’s degradation: UV-C photolysis vs UV-C photocatalysis with TiO 2/SiC foams. J Hazard Mater 2018; 370: 164-171.##49. Jorfi S, Kakavandi B, Motlagh HR, Ahmadi M, Jaafarzadeh N. A novel combination of oxidative degradation for benzotriazole removal using TiO2 loaded on FeIIFe2IIIO4@ C as an efficient activator of peroxymonosulfate. Appl Catal B 2017; 219: 216-230.##50. Segura C, Zaror C, Mansilla HD, Mondaca MA. Imidacloprid oxidation by photo-Fenton reaction. J Hazard Mater 2008; 150(3): 679-686.##51. Farzadkia M, Dadban Shahamat Y, Nasseri S, Mahvi AH, Gholami M, Shahryari A. Catalytic Ozonation of Phenolic Wastewater: Identification and Toxicity of Intermediates. J Eng 2014; 2014: 1-10.##52. Kermani M, Kakavandi B, Farzadkia M, Esrafili A, Jokandan SF, Shahsavani A. Catalytic ozonation of high concentrations of catechol over TiO2@ Fe3O4 magnetic core-shell nanocatalyst: Optimization, toxicity and degradation pathway studies. J Clean Prod 2018; 192: 597-607.## ##

تاثیر تزریق سالین سونوهیستروگرافی در فاز لوتئال سیکل قاعدگی قبلی بر میزان حاملگی در بیماران نابارور تحت انتقال جنین فریز- ذوب‌شده Effect of Saline Infusion Sonohystrography in Luteal Phase of Previous Menstrual Cycle on Pregnancy Rate in Infertile Women Undergoing Frozen-Thawed Embryo Transfer Cycle 1 1 سابقه و هدف: یکی از مشکلات سیکل‌های لقاح آزمایشگاهی (IVF) شکست مکرر لانه گزینی است، مطالعه حاضر با هدف بررسی تاثیر انفوزیون داخل رحمی سالین در فاز لوتئال سیکل قاعدگی قبلی بر وقوع حاملگی در بیماران نابارور تحت انتقال جنین فریز- ذوب شده انجام شد. مواد و روش‌ها: این مطالعه کارآزمایی بالینی در سال 1399 روی 70 زن نابارور در مرکز ناباروری بیمارستان امام خمینی ساری که تحت انتقال جنین فریز- ذوب شده قرار داشتند، در دوگروه مداخله و کنترل (35 نفر در هرگروه) صورت گرفت. نمونه‌ها با جدول اعداد تصادفی به دوگروه تقسیم شدند. تزریق داخل رحمی سالین تحت سونوهیستروگرافی در روز 21 سیکل قاعدگی قبلی در گروه مداخله انجام شد، اما برای گروه کنترل مداخله‌ای انجام نشد. نتایج بارداری در دو گروه ثبت و مقایسه شد. داده‌ها با آزمون کای دو و t-test تحلیل شد. یافته‌ها: تفاوت آماری معنی‌داری بین دو گروه مداخله و کنترل وجود داشت، به‌طوری‌که میزان بارداری بالینی در گروه مداخله (6/5 درصد) و در گروه کنترل (28/1 درصد) (0/003P=) و میزان تولد زنده نیز در در گروه مداخله (6/5 درصد) و در گروه کنترل (28/1 درصد) بود (0/02P=). استنتاج: سونوگرافی با انفوزیون سالین تاثیر مثبتی در میزان بارداری بالینی و تولد زنده زنان نابارور نداشت که می‌تواند به علت کم‌بودن حجم نمونه، انجام این روش در موقعیت زمانی خاص (روز 21 سیکل)، یا اثر ناکافی این روش در ایجاد التهاب به‌دنبال خراش نسبت به روش‌های قدیمی و مرسوم‌تر باشد. در نتیجه نیاز به مطالعه در سطح سلولی مولکولی و مقایسه این روش‌ها در ایجاد و میزان فاکتورهای التهابی وجود دارد.   شماره ثبت کارآزمایی بالینی : 8N20160815029374IRCT 2 Background and purpose: One of the problems of in vitro fertilization (IVF) cycles is recurrent failure of implantation. The present study aimed to investigate the effect of intrauterine saline infusion in luteal phase of previous menstrual cycle on occurrence of pregnancy in infertile patients undergoing frozen-thawed embryo transfer. Materials and methods: This clinical trial was conducted in 70 infertile women attending the infertility center in Sari Imam Khomeini Hospital who were undergoing frozen-thawed embryo transfer in 2020. The participants were randomly divided into an intervention group and a control group (n= 35 per group) using random number table. In intervention group, intrauterine injection of saline with ultrasound guidance was performed on day 21 of previous menstrual cycle, while the control group received no intervention. Pregnancy outcomes were compared between the two groups. Data analysis was performed using Chi-square and t-test. Results: The intervention group and control group were found to be significantly different in rate of clinical pregnancy (6.5%, 28.1%) (P=0.003) and live birth (6.5%, 28.1%), respectively (P=0.02). Conclusion: In this study, saline infusion sonohysterography did not have positive effect on clinical pregnancy and live birth, which could be due to small sample size, performing the procedure on day 21 of cycle, or ineffectiveness of this method in causing inflammation following scratches compared to conventional methods. Further molecular and cellular studies are needed to compare the effect of these methods on increasing the level of inflammatory factors.   (Clinical Trials Registry Number: IRCT20160815029374N8) 59 69 2021/01/252020/11/182021/05/202021/04/212021/04/15 1400/1/26 2021/08/102021/09/12021/09/132021/08/152021/09/6 1400/6/15 مرضیه زمانیان Marzieh Zamaniyan مرکز تحقیقات دیابت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران . دانشیار، فلوشیپ ناباروری، مرکز ناباروری، گروه زنان و زایمان، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران marziehzamaniyan@gmail.com نوشین گردانی Noushin Gordani کارشناس ارشد مشاوره در مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران nooshin.gordani@yahoo.com سپیده پیوندی Sepideh Peivandi دانشیار، فلوشیپ ناباروری، مرکز ناباروری، گروه زنان و زایمان، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران dr_peyvandi@yahoo.com مهسا گلشنی Mahsa Golshani دستیار زنان و زایمان، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران mahsagolshani688@yahoo.com محمد خادملو Mohammad Khademloo دانشیار، گروه پزشکی اجتماعی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران moh.khademloo@gmail.com فاطمه کلانتری Fatemeh Kalantari کارشناس پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران fatemeh.kalantari2020@yahoo.com فاطمه یحیی پور آقمشهدی Fatemeh Yahyapour Aghmashhadi کارشناس مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران fatemeh.yahyapourr@gmail.com sonohysterography in vitro fertilization infertility pregnancy endometrial injury سونوهیستروگرافی لقاح آزمایشگاهی ناباروری بارداری آسیب اندومتر 1. Sunderam S, Kissin DM, Crawford SB, Folger SG, Boulet SL, Warner L, et al. Assisted reproductive technology surveillance—United States, 2015. MMWR Surveill Summ 2018; 67(3): 1-28##2. Evans J, Hannan NJ, Edgell TA, Vollenhoven BJ, Lutjen PJ, Osianlis T, et al. Fresh versus frozen embryo transfer: backing clinical decisions with scientific and clinical evidence. Hum reprod update 2014; 20(6): 808-821.##3. Ghobara T, Gelbaya TA, Ayeleke RO. Cycle regimens for frozen thawed embryo transfer. Cochrane Database Syst Rev 2017; 7(7): CD003414.##4. Zegers-Hochschild F, Adamson GD, Dyer S, Racowsky C, De Mouzon J, Sokol R, et al. The international glossary on infertility and fertility care, 2017. Hum Reprod 2017; 32(9): 1786-1801.##5. Kuohung W, Hornstein MD, Barbieri R, Barss V. Evaluation of female infertility. UpToDate, Waltham, MA Accessed Jan. 2016. https://www.uptodate.com/contents/ evaluation-of-female-infertility##6. Singh N, Toshyan V, Kumar S, Vanamail P, Madhu M. Does endometrial injury enhances implantation in recurrent in-vitro fertilization failures? A prospective randomized control study from tertiary care center. J Hum Reprod Sci 2015; 8(4): 218-223.##7. Zahiri Z, Sarrafzadeh Y, Leili EK, Sheibani A. Success Rate of Hysteroscopy and Endometrial Scratching in Repeated Implantation Failure: A Randomized Controlled Clinical Trial. GMJ 2021; 10: e1399.##8. Bakshi R, Jha B, Prakash R. The impact of endometrial scratching on the outcome of in vitro fertilization cycles: A prospective study. Fertil Sci Res 2016; 3(2): 80-86.##9. Salehpour S, Zamaniyan M, Saharkhiz N, Zadeh Modares Sh, Hosieni S, Seif S, et al. Does intrauterine saline infusion by intrauterine insemination (IUI) catheter as endometrial injury during IVF cycles improve pregnancy outcomes among patients with recurrent implantation failure?: An RCT. Int J Reprod BioMed 2016; 14(9): 583-588.##10. Hilton J, Liu KE, Laskin CA, Havelock J. Effect of endometrial injury on in vitro fertilization pregnancy rates: a randomized, multicentre study. Arch Gynecol Obstet 2019; 299(4): 1159-1164. ##11. Huang SY, Wang C-J, Soong Y-K, Wang H-S, Wang ML, Lin CY, et al. Site-specific endometrial injury improves implantation and pregnancy in patients with repeated implantation failures. Reprod Biol Endocrinol 2011; 9(1): 140. ##12. Gibreel A, El-Adawi N, Elgindy E, Al-Inany H, Allakany N, Tournaye H. Endometrial scratching for women with previous IVF failure undergoing IVF treatment. Gynecol Endocrinol 2015; 31(4): 313-316. ##13. Dunne C, Taylor B. Does endometrial injury improve implantation of frozen–thawed embryos? Arch Gynecol Obstet 2014; 290(3): 575-579. ##14. Maheshwari A, Raja EA, Bhattacharya S. Obstetric and perinatal outcomes after either fresh or thawed frozen embryo transfer: an analysis of 112,432 singleton pregnancies recorded in the Human Fertilisation and Embryology Authority anonymized dataset. Fertil Steril 2016; 106(7): 1703-1708. ##15. Bento F, Esteves S, Agarwal A. Quality management in ART clinics: a practical guide. 1th ed. New York: Springer US, 2012. ##16. Raju GR, Kumari GS, Krishna K, Prakash G, Madan K. Assessment of uterine cavity by hysteroscopy in assisted reproduction programme and its influence on pregnancy outcome. Arch Gynecol Obstet 2006; 274(3): 160-164.##17. Karimzade MA, Oskouian H, Ahmadi S, Oskouian L. Local injury to the endometrium on the day of oocyte retrieval has a negative impact on implantation in assisted reproductive cycles: a randomized controlled trial. Arch Gynecol Obstet 2010; 281(3): 499-503.##18. Seshadri S, Khalil M, Osman A, Clough A, Jayaprakasan K, Khalaf Y. The evolving role of saline infusion sonography (SIS) in infertility. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol 2015; 185: 66-73. ##19. Parsanezhad ME, Dadras N, Maharlouei N, Neghahban L, Keramati P, Amini M. Pregnancy rate after endometrial injury in couples with unexplained infertility: A randomized clinical trial. Iran J Reprod Med 2013; 11(11): 869-874. ##20. Zarei A, Alborzi S, Dadras N, Azadi G. The effects of endometrial injury on intrauterine insemination outcome: A randomized clinical trial. Iran J Reprod Med 2014; 12(9): 649-652. ##21. Shahrokh Tehraninejad E, Dashti M, Hossein Rashidi B, Khorrami N, Azimi Nekou E. Evaluating the effects of local endometrial injury on the success rate of frozen embryo transfer (FET). Research in Medicine 2015; 39(3): 121-126. ##22. Hussaini HA, Al-Obaidi MT. Pregnancy outcome can be improved by saline sonosalpingography in infertile women. Ann Trop Med Public Health 2021; 24(2): SP24239. ##23. Gui J, Xu W, Yang J, Feng L, Jia J. Impact of local endometrial injury on in vitro fertilization/intracytoplasmic sperm injection outcomes: A systematic review and meta analysis. J Obstet Gynaecol Res 2019; 45(1): 57-68. ##24. Alalfy M, Elgazzar A, Ghamry N, Elsawah H, Azkalani A, El Lithy A, et al. Physical endometrial manipulation and its impact on success rate and live birth rate in ICSI in patients with unexplained infertility after recurrent ICSI failure, a double blinded randomized controlled trial. J Matern-Fetal & Neonat Med 2020; 33(17): 2983-2989. ##25. Stamenov GS, Vitale SG, Corte LD, Vilos GA, Parvanov DA, Nikolova DN, et al. Hysteroscopy and female infertility: a fresh look to a busy corner. Hum Fertil 2020: 1-29.## ##

مقایسه یافته های کلینیکی، پاراکلینیکی و عوامل خطر در بیماران بهبودیافته و فوت شده مبتلا بهCOVID-19 در شمال ایران، 1398-1399 Comparing Clinical and Para-clinical Findings and Risk Factors among COVID-19 Survived and Deceased Patients in North of Iran, 2019-2020 1 1 سابقه و هدف: COVID-19 بیماری نوظهوری است که در دسامبر 2019 در چین گزارش شده و به سرعت در سرتاسر جهان گسترش یافت. هدف از این مطالعه، مقایسه یافته‌های بالینی و آزمایشگاهی و درمان در بیماران بهبود یافته و فوت شده COVID-19 بستری در بیمارستان رازی قائمشهر می‌باشد. مواد و روش‌ها: در این مطالعه گذشته‌نگر، اطلاعات دموگرافیک، بالینی، آزمایشگاهی و درمانی بیماران COVID-19 بستری در بیمارستان رازی قائمشهر مورد بررسی قرار گرفت. تجزیه و تحلیل رگرسیون لجستیک با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS VER.25 انجام شد. یافته‌ها: از 1013 بیمار COVID-19 بستری شده، 145نفر(14/3 درصد) فوت شدند. میزان فوت در افراد بالای 65 سال (5 /54 درصد) به‌طور معنی‌داری نسبت به بهبود یافته‌ها بالاتر بود(001 /0=P). 631 نفر(4/ 62 درصد) بیماری زمینه‌ای همراه داشتند. میزان فوت دربین بیماران فشارخون بالا (0/005=P)، دیابت (05 /0>P)، نارسایی قلبی (0/0001>P)، بیماری مزمن کلیوی و بیماری مزمن ریوی (0/0001>P)، به‌طور معنی‌داری نسبت به بهبودیافتگان بیش‌تر بود. در کل بیماران بستری، اکثر افراد فوتی میزان اکسیژن خون کم‌تر از 90 درصد (25/4 درصد) داشته و نیاز به تهویه کمکی (61/4 درصد) و مراقبت ویژه (66/9 درصد) داشتند. تفاوت آماری معنی‌داری در افراد فوتی نسبت به بهبودیافتگان در پارامترهای آزمایشگاهی، لکوسیتوز (0/001=P)، لنفوپنی (0/003=P)، افزایش کراتینین (0/0001>P) و لاکتات دهیدروژناز >250(U/L)، (0/0001>P) وجود داشت. استنتاج: پاندمی COVID-19 بیانگر سرایت بالای این ویروس بوده و با توجه به نبود درمان قطعی علیه این ویروس، یافته‌های مرتبط با فوت بیماران، می‌تواند به تشخیص زودهنگام افراد پرخطر و اعمال مداخلات درمانی مناسب کمک کند. 2 Background and purpose: Coronavirus disease 2019 (COVID-19) is an emerging infectious disease that was first reported in December 2019 in China and spread rapidly around the world. The aim of this study was to compare clinical and laboratory findings and disease outcome between survived and deceased COVID-19 patients admitted to Qaemshahr Razi Hospital, Iran. Materials and methods: In this retrospective study, demographic, clinical, paraclinical, and treatment information of hospitalized COVID-19 patients were analyzed. Logistic regression analysis was performed using SPSS V25. Results: Among 1013 COVID-19 patients, 145 (14.3%) died. Mortality rate was significantly higher in patients older than 65 years of age (54.5%) (P= 0.0001). Comorbidities was seen in 631 patients (62.4%). Mortality rate was significantly higher in patients with hypertension (P= 0.005), diabetes (P<0.05), congestive heart failure (P< 0.0001), and chronic kidney disease and chronic lung disease (P<0.0001). Most deceased patients had low oxygen saturation (<90%) (25.5%) that required assisted mechanical ventilation (61.4%) and were admitted to Intensive Care Units (66.9%). There were significant differences between survived and deceased COVID-19 patients in leukocytosis (P= 0.001) lymphopenia, (P= 0.003), creatinine level (P< 0.0001), and lactate dehydrogenase > 250 (U/L) (P<0.0001). Conclusion: COVID-19 pandemic indicates high infectivity of the virus. Currently, there is no definitive treatment against the virus, so, findings associated with COVID-19 mortality could be of great help in early diagnosis of high-risk individuals and applying appropriate therapeutic interventions.   70 82 2021/01/252020/11/182021/05/202021/04/212021/04/152021/05/2 1400/2/12 2021/08/102021/09/12021/09/132021/08/152021/09/62021/08/31 1400/6/9 فرهنگ بابامحمودی Farhang Babamahmoodi استاد، گروه بیماری های عفونی، مرکز تحقیقات مقاومت های میکروبی، پژوهشکده بیماری های واگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران farhang.baba@yahoo.com فاطمه آهنگرکانی Fatemeh Ahangarkani استادیار، مرکز تحقیقات مقاومت های میکروبی، پژوهشکده بیماری های واگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران fkani63@gmail.com جمشید یزدانی چراتی Jamshid Yazdani charati استاد، گروه آمار زیستی، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، پژوهشکده اعتیاد، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران jamshid.charati@gmail.com احمد علیخانی Ahmad Alikhani دانشیار، گروه بیماری های عفونی، مرکز تحقیقات مقاومت های میکروبی، پژوهشکده بیماری های واگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران ahalikhani@yahoo.com محبوبه حاتمی Mahboobeh Hatami دانشجو دکترای مدیریت اطلاعات سلامت، مرکز تحقیقات مقاومت های میکروبی، پژوهشکده بیماری های واگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران hatamimahbob@yahoo.com لیلا دلاوریان Leila Delavaryan کارشناس پرستاری، مرکز تحقیقات مقاومت های میکروبی، پژوهشکده بیماری های واگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران leila.delavaryan@yahoo.com سمیه عمادی Somayeh Emadi کارشناس پرستاری، مرکز تحقیقات مقاومت های میکروبی، پژوهشکده بیماری های واگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران somayeh.emadi2017@gmail.com آزاده نیک سرشت Azadeh Nikseresht دستیار بیماری های عفونی و گرمسیری ، مرکز تحقیقات مقاومت های میکروبی، پژوهشکده بیماری های واگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران dr.niksereshtazadeh079@gmail.com COVID-19 comorbidity survival mortality COVID-19 بیماری زمینه‌ای بهبودیافته مرگ و میر 1. Cascella M, Rajnik M, Cuomo A, Dulebohn SC, Di Napoli R. Features, Evaluation, and Treatment of Coronavirus (COVID-19). StatPearls; 2021.##2. Pollard CA, Morran MP, Nestor-Kalinoski AL. The COVID-19 pandemic: a global health crisis. Physiol Genomics 2020; 52(11): 549-557.##3. Modi C, Boehm V, Ferraro S, Stein G, Seljak U. How deadly is COVID-19? A rigorous analysis of excess mortality and age-dependent fatality rates in Italy. MedRxiv 2020.##4. Que Y, Hu C, Wan K, Hu P, Wang R, Luo J, et al. Cytokine release syndrome in COVID-19: a major mechanism of morbidity and mortality. Int Rev Immunol 2021:1-14.##5. n N, Zhou M, Dong X, Qu J, Gong F, Han Y, et al. Epidemiological and clinical characteristics of 99 cases of 2019 novel coronavirus pneumonia in Wuhan, China: a descriptive study. Lancet 2020; 395(10223): 507-513.##6. Ghasemian R, Alizadeh-Navaei R, Boskabadi J, Rezaei Kalantari K. Clinical Features and Paraclinical Findings of Patients Died of COVID-19 in a Referral Hospital in Sari, Iran, February 2020-May 2020. J Mazandaran Univ Med Sci 2021; 31(198): 119-132 (Persian).##7. Stokes AC, Lundberg DJ, Elo IT, Hempstead K, Bor J, Preston SH. COVID-19 and excess mortality in the United States: A county-level analysis. PLoS Med 2021; 18(5): e1003571.##8. Lakshmi Priyadarsini S, Suresh M. Factors influencing the epidemiological characteristics of pandemic COVID 19: A TISM approach. International Journal of Healthcare Management 2020; 13(2): 89-98.##9. Huang C, Wang Y, Li X, Ren L, Zhao J, Hu Y, et al. Clinical features of patients infected with 2019 novel coronavirus in Wuhan, China. Lancet 2020; 395(10223): 497-506.##10. Nikpouraghdam M, Jalali Farahani A, Alishiri G, Heydari S, Ebrahimnia M, Samadinia H, et al. Epidemiological characteristics of coronavirus disease 2019 (COVID-19) patients in IRAN: A single center study. J Clin Virol 2020; 127: 104378.##11. Wood SN, Wit EC, Fasiolo M, Green PJ. COVID-19 and the difficulty of inferring epidemiological parameters from clinical data. Lancet Infect Dis 2021; 21(1): 27-28.##12. Battegay M, Kuehl R, Tschudin-Sutter S, Hirsch HH, Widmer AF, Neher RA. 2019-novel Coronavirus (2019-nCoV): estimating the case fatality rate - a word of caution. Swiss Med Wkly 2020; 150: w20203.##13. ambaram V, Tun NL, Haque WZ, Majella MG, Sivakumar RK, Kumar A, et al. Factors associated with disease severity and mortality among patients with COVID-19: A systematic review and meta-analysis. PloS One 2020; 15(11): e0241541.##14. Wu C, Chen X, Cai Y, Xia J, Zhou X, Xu S, etal. Risk Factors Associated With Acute Respiratory Distress Syndrome and Death in Patients With Coronavirus Disease 2019 Pneumonia in Wuhan, China. JAMA Intern Med 2020; 180(7): 934-943.##15. Rechtman E, Curtin P, Navarro E, Nirenberg S, Horton MK. Vital signs assessed in initial clinical encounters predict COVID-19 mortality in an NYC hospital system. Sci Rep 2020; 10(1): 21545.##16. Du RH, Liang LR, Yang CQ, Wang W, Cao TZ, Li M, et al. Predictors of mortality for patients with COVID-19 pneumonia caused by SARS-CoV-2: a prospective cohort study. European Respiratory Journal 2020; 55(5).##17. Mikami T, Miyashita H, Yamada T, Harrington M, Steinberg D, Dunn A, et al. Risk factors for mortality in patients with COVID-19 in New York City. J Gen Intern Med 2021; 36(1): 17-26.##18. Mesas AE, Cavero-Redondo I, Álvarez-Bueno C, Sarriá Cabrera MA, Maffei de Andrade S, Sequí-Dominguez I, et al. Predictors of in-hospital COVID-19 mortality: A comprehensive systematic review and meta-analysis exploring differences by age, sex and health conditions. PloS One 2020; 15(11): e0241742.##19. Nouri-Vaskeh M, Khalili N, Sharifi A, Behnam P, Soroureddin Z, Ade EA, etal. Clinical characteristics of fatal cases of COVID-19 in Tabriz, Iran: an analysis of 111 patients. Advanced Journal of Emergency Medicine 2020; 5(1): e12.##20. Wang T, Du Z, Zhu F, Cao Z, An Y, Gao Y, et al. Comorbidities and multi-organ injuries in the treatment of COVID-19. Lancet 2020; 395(10228): e52.##21. Wu Z, McGoogan JM. Characteristics of and important lessons from the coronavirus disease 2019 (COVID-19) outbreak in China: summary of a report of 72 314 cases from the Chinese Center for Disease Control and Prevention. Jama 2020; 323(13): 1239-1242.##22. Ruan Q, Yang K, Wang W, Jiang L, Song J. Clinical predictors of mortality due to COVID-19 based on an analysis of data of 150 patients from Wuhan, China. Intensive Care Med 2020; 46(5): 846-848.##23. Harrison SL, Fazio-Eynullayeva E, Lane DA, Underhill P, Lip GYH. Comorbidities associated with mortality in 31,461 adults with COVID-19 in the United States: A federated electronic medical record analysis. PLoS Med 2020; 17(9): e1003321.##24. Wang X, Fang X, Cai Z, Wu X, Gao X, Min J, et al. Comorbid Chronic Diseases and Acute Organ Injuries Are Strongly Correlated with Disease Severity and Mortality among COVID-19 Patients: A Systemic Review and Meta-Analysis. Research 2020; 2020: 2402961.##25. Salah HM, Sharma T, Mehta J. Smoking Doubles the Mortality Risk in COVID-19: A Meta-Analysis of Recent Reports and Potential Mechanisms. Cureus 2020; 12(10): e10837.##26. Malik VS, Ravindra K, Attri SV, Bhadada SK, Singh M. Higher body mass index is an important risk factor in COVID-19 patients: a systematic review and meta-analysis. Environ Sci Pollut Res 2020; 27(33): 42115-42123.##27. Pettit NN, MacKenzie EL, Ridgway JP, Pursell K, Ash D, Patel B, etal. Obesity is Associated with Increased Risk for Mortality Among Hospitalized Patients with COVID-19. Obesity 2020; 28(10): 1806-1810.##28. Poly TN, Islam MM, Yang HC, Lin MC, Jian WS, Hsu MH, et al. Obesity and Mortality Among Patients Diagnosed With COVID-19: A Systematic Review and Meta-Analysis. Front Med 2021; 8: 620044.##29. Mejía F, Medina C, Cornejo E, Morello E, Vásquez S, Alave J, et al. Oxygen saturation as a predictor of mortality in hospitalized adult patients with COVID-19 in a public hospital in Lima, Peru. PLoS One 2020; 15(12): e0244171.##30. Yang L, Jin J, Luo W, Gan Y, Chen B, Li W. Risk factors for predicting mortality of COVID-19 patients: A systematic review and meta-analysis. PloS One 2020; 15(11): e0243124.##31. Lee J, Park SS, Kim TY, Lee DG, Kim DW. Lymphopenia as a Biological Predictor of Outcomes in COVID-19 Patients: A Nationwide Cohort Study. Cancers 2021; 13(3): 471.##32. Liu C, Wen Y, Wan W, Lei J, Jiang X. Clinical characteristics and antibiotics treatment in suspected bacterial infection patients with COVID-19. Int Immunopharmacol 2021; 90: 107157.##33. Tong S, Su Y, Yu Y, Wu C, Chen J, Wang S, et al. Ribavirin therapy for severe COVID-19: a retrospective cohort study. Int J Antimicrob Agents 2020; 56(3): 106114.##34. sselli G, Greco M, Zanella A, Albano G, Antonelli M, Bellani G, et al. Risk Factors Associated With Mortality Among Patients With COVID-19 in Intensive Care Units in Lombardy, Italy. JAMA Intern Med 2020; 180(10): 1345-1355.##35. Ayaz A, Arshad A, Malik H, Ali H, Hussain E, Jamil B. Risk factors for intensive care unit admission and mortality in hospitalized COVID-19 patients. Acute Crit Care 2020; 35(4): 249-254.##36. Bayrak V, Şentürk Durukan N, Demirer Aydemir F, Ergan B, Gezer NS, Eren Kutsoylu O, et al. Risk Factors Associated with Mortality in Intensive Care COVID-19 Patients: the importance of chest CT score and intubation timing as risk factors. Turk J Med Sci 2021.## ##

بررسی سرواپیدمیولوژی کووید-19 در مشاغل دارای بیشترین تماس با جامعه در غرب ایران، آبان 1399 Seroepidemiology of COVID-19 in High-Risk Occupational Groups in West of Iran, November 2020 1 1 سابقه و هدف: شیوع واقعی عفونت کووید-19 را فقط می‌توان با بررسی‌های سرولوژیکی مبتنی بر جمعیت تخمین زد. افراد مبتلا که فاقد علایم بالینی هستند قابل شناسایی و گزارش نمی‌باشند. هدف این مطالعه بررسی سرواپیدمیولوژی تعیین شیوع سرمی کووید-19 در مشاغل دارای بیش‌ترین تماس با جامعه در غرب ایران بود. مواد و روش‌ها: در این مطالعه مقطعی که از 15 تا 25 آبان سال 1399 انجام شد، تعداد 1106 نفر از افراد دارای بیش‌ترین تماس شغلی با جامعه (به‌جز گروه‌های پزشکی) در شهرهای سنندج، کرمانشاه و همدان انتخاب شدند. جمع‌آوری اطلاعات از دو طریق پرسشنامه و گرفتن 3 میلی‌لیتر خون وریدی انجام گرفت. برای تعیین شیوع سرمی ایمنوگلوبین با استفاده از کیت یوروایمیون، سطح IgG اندازه‌گیری شد. یافته‌ها: در کل IgG آنتی‌بادی 317 نفر (28/7 درصد) از شرکت‌کنندگان تا 25 آبان 1399 مثبت بود. در شهرهای سنندج، همدان و کرمانشاه به ترتیب IgG ،132 نفر (0/32 درصد)، 88 نفر (0/26 درصد) و 99 نفر (27/3 درصد) مثبت بود. میزان مثبت بودن آنتی‌بادی IgG به تفکیک شهر متفاوت از هم نبودنــد (0/158 P=). از کل 317 فرد IgG مثبت، 112 نفر( 35/4 درصد) بدون علامت بودند و تنها 10 نفر (3/2 درصد) سابقه بستری در بیمارستان به‌دلیل کووید-19 را داشتند. استنتاج: شیوع آنتی‌بادی کووید-19 در مشاغل دارای بیش‌ترین تماس با جامعه، نشان داد که افراد مواجهه داشته بسیار بیش‌تر از موارد تاییدشده در کشور است. با توجه به این‌که درصد بالایی از افراد بدون علامت هستند، ایجاد بستر و تجهیزات مناسب حفاظت فردی و وضع قوانین سخت گیرانه جهت رعایت پروتکل‌های بهداشتی توسط مشاغل دارای بیش‌ترین تماس با جامعه، نقش به‌سزایی در محدود کردن انتشار بیماری دارد. 2 Background and purpose: The actual prevalence of Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) can only be estimated by population-based serological examinations and individuals without clinical symptoms may not be identified or reported. In this sero-epidemiological study we aimed at exploring the serum prevalence of COVID-19 in highly exposed occupational groups in western Iran. Materials and methods: A total of 1106 people with jobs with a high potential for exposure to COVID-19 (excluding doctors) were selected in Sanandaj, Kermanshah, and Hamedan. Demographic information of all participants were recorded and venous blood samples (3 ml) were taken. IgG levels were measured to determine the serum prevalence of immunoglobulin using EUROIMMUN kit. Results: Until 15 November 2020, IgG antibody was detected positive in 317 people (28.7%). In Sanandaj, Hamedan, and Kermanshah there were 132 (32%), 88 (26%), and 99 (27.3%) people with IgG-positive antibodies, respectively. There were no significant differences in rates of positive COVID-19 IgG antibody between the cities (P= 0.158). Among individuals with IgG antibody positive (n=317), 35.4% were asymptomatic and only 3.2% were admitted to hospital because of COVID-19. Conclusion: High prevalence of COVID-19 antibodies in people with working activities of high potential for exposure to known or suspected sources of SARS-CoV-2 and a high number of asymptomatic individuals in this group showed that appropriate personal equipment and adhering to strict rules play a critical role in limiting the disease transmission. 83 92 2021/01/252020/11/182021/05/202021/04/212021/04/152021/05/22021/05/30 1400/3/9 2021/08/102021/09/12021/09/132021/08/152021/09/62021/08/312021/08/25 1400/6/3 قباد مرادی Ghobad Moradi دانشیار، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، پژوهشکده توسعه سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران ایران moradi_gh@yahoo.com امجد محمدی بلبان آباد Amjad Mohamadi-Bolbanabad استادیار، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، پژوهشکده توسعه سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران ایران amohammadi1364@gmail.com فرید نجفی Farid Najafi استاد، مرکز تحقیقات عوامل محیطی موثر بر سلامت، پژوهشکده سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران ایران farid_n32@yahoo.com منوچهر کرمی Manoochehr Karami استاد، گروه اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران ایران man.karami@yahoo.com اسدالله محمدی Asadollah Mohammadi استادیار، مرکز تحقیقات علوم سلولی و مولکولی، پژوهشکده توسعه سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران ایران amohammadi.kani@yahoo.com ساناز احمدی Sanaz Ahmadi کارشناس ارشد میکروبیولوژی، مرکز تحقیقات علوم سلولی و مولکولی، پژوهشکده توسعه سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران ایران sanazahmadi2670@gmail.com رشید حیدری‌مقدم Rashid Haidari Moghadam استاد،گروه ارگونومی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی همدان، همدان، ایران ایران azadshokri67@gmail.com عباس آقائی Abbas Aghaei استادیار، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، پژوهشکده توسعه سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران ایران aqaei.a@gmail.com آزاد شکری Azad Shokri استادیار، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، پژوهشکده توسعه سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران ایران azad_shokri@yahoo.com ارشد ویسی Arshad Veysi استادیار، مرکز تحقیقات زئونوز، پژوهشکده توسعه سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران ایران arshadveysi@gmail.com Seroepidemiology COVID-19 occupational groups west of Iran سرواپیدمیولوژی کووید-19 مشاغل دارای بیش‌ترین تماس با جامعه غرب ایران 1. Lai CC, Shih TP, Ko WC, Tang HJ, Hsueh PR. Severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (SARS-CoV-2) and coronavirus disease-2019 (COVID-19): The epidemic and the challenges. Int J Antimicrob Agents 2020; 55(3): 105924.##2. Mounesan L, Eybpoosh S, Haghdoost A, Moradi G, Mostafavi E. Is reporting many cases of COVID-19 in Iran due to strength or weakness of Iran’s health system? Iran J Microbiol 2020; 12(2): 73-76 (Persian).##3. Team EE. Note from the editors: World Health Organization declares novel coronavirus (2019-nCoV) sixth public health emergency of international concern. Eurosurveillance 2020; 25(5): 200131e.##4. Dimcheff DE, Schildhouse RJ, Hausman MS, Vincent BM, Markovitz E, Chensue SW, et al. Seroprevalence of severe acute respiratory syndrome coronavirus-2 (SARS-CoV-2) infection among Veterans Affairs healthcare system employees suggests higher risk of infection when exposed to SARS-CoV-2 outside the work environment. Infection Control & Hospital Epidemiology 2021; 42(4): 392-398.##5. Ren X, Li Y, Yang X, Li Z, Cui J, Zhu A, et al. Evidence for pre‐symptomatic transmission of coronavirus disease 2019 (COVID-19) in China. Influenza and Other Respiratory Viruses 2021; 15(1): 19-26.##6. World Health Organization. A Coordinated Global Research Roadmap: 2019 Novel Coronavirus [Internet]. [cited 2021 Feb 5] Available from: https://www.who.int/blueprint/ priority-diseases/key action/Coronavirus_ Roadmap_V9.pdf.##7. WHO. Coronavirus disease (COVID-19): Health and safety in the workplace. [cited 2021 August 11] Available from: https://www.who.int/news-room/q-a-detail/ coronavirus-disease-covid-19-health-and-safety-in-the-workplace.##8. Choe PG, Perera R, Park WB, Song K-H, Bang JH, Kim ES, et al. MERS-CoV antibody responses 1 year after symptom onset, South Korea, 2015. Emerg Infect Dis 2017; 23(7): 1079-1084.##9. oustchi H, Darvishian M, Mohammadi Z, Shayanrad A, Delavari A, Bahadorimonfared A, et al. SARS-CoV-2 antibody seroprevalence in the general population and high-risk occupational groups across 18 cities in Iran: a population-based cross-sectional study. The Lancet Infect Dis 2021; 21(4): 473-481.##10. Worldometers. Total Coronavirus Cases in Iran [Internet]. [cited 2021 August 11] Available from: https://www.worldometers. info/coronavirus/country/iran/.##11. Shakiba M, Nazari SSH, Mehrabian F, Rezvani SM, Ghasempour Z, Heidarzadeh A. Seroprevalence of COVID-19 virus infection in Guilan province, Iran. Emerging Infectious Diseases 2020; 27(2): 636-638. ##12. Li Z, Guan X, Mao N, Luo H, Qin Y, He N, et al. Antibody seroprevalence in the epicenter Wuhan, Hubei, and six selected provinces after containment of the first epidemic wave of COVID-19 in China. The Lancet Regional Health-Western Pacific 2021; 8: 100094. ##13. Murhekar MV, Bhatnagar T, Selvaraju S, Saravanakumar V, Thangaraj JWV, Shah N, et al. SARS-CoV-2 antibody seroprevalence in India, August–September, 2020: findings from the second nationwide household serosurvey. The Lancet Global Health 2021; 9(3): e257-e266. ##14. Zhou F, Li J, Lu M, Ma L, Pan Y, Liu X, et al. Tracing asymptomatic SARS-CoV-2 carriers among 3674 hospital staff: a cross-sectional survey. EClinicalMedicine 2020; 26: 100510. ##15. Bendavid E, Mulaney B, Sood N, Shah S, Bromley-Dulfano R, Lai C, et al. Covid-19 antibody seroprevalence in santa clara county, california. International Journal of Epidemiology 2021; 50(2): 410-419.##16. Eckerle I, Meyer B. SARS-CoV-2 seroprevalence in COVID-19 hotspots. The Lancet 2020; 396(10250): 514-515. ##17. Moradi G, Mohamadi Bolbanabad A, Piroozi B, Mostafavi E, Veysi A, Shokri A. Do the current cases reported to the WHO provide a realistic incidence rate of countries infected with COVID-19? Infect Ecol Epidemiol 2020; 10(1): 1751917.## ##

رابطه‌ی میزان استرس و خودمراقبتی با بروز رفتارهای حفاظتی در دانشکده دندانپزشکی شهید بهشتی در شرایط پاندمی کووید 19: مطالعه تحلیل مسیر Relationship between Precautionary Measures and Perceived Stress and Self-care Behaviors in Shahid Beheshti Dental School during COVID-19 Pandemic: A Path Analysis Study 1 1 سابقه و هدف: مشکلات سلامت روان در شرایط بحران می‌تواند توانایی افراد برای بروز رفتارهای محافظتی را تحت تاثیر قرار دهد. هدف این مطالعه، بررسی اثرات استرس و رفتارهای مرتبط با سبک زندگی سالم بر رفتارهای محافظتی از کووید 19 در میان افراد شاغل در دانشکده دندانپزشکی شهید بهشتی می‌باشد. مواد و روش‌ها: این مطالعه مقطعی بعد از بازگشایی مجدد دانشکده دندانپزشکی شهید بهشتی انجام گرفت. داده‌های مربوط به 830 نفر شامل اعضای هیئت علمی، دانشجویان و پرسنل طی دو هفته از تاریخ 17 خرداد 1399 جمع‌آوری گردید. یک پرسشنامه شامل سه بخش برای جمع‌آوری داده‌های دموگرافیک، ارزیابی رفتارهای خود مراقبتی و رفتارهای محافظتی طراحی شد. برای برآورد ضرایب مربوط به اثر استرس و رفتارهای مرتبط با الگوی زندگی سالم با رفتارهای محافظتی، از path model analysis استفاده گردید. یافته‌ها: اثرات استرس تنها در مورد دانشجویان با رفتارهای محافظتی مرتبط بود که در مورد رفتارهای محافظت اجتماعی اثر منفی معنی‌داری مشاهده شد (0/001P<). از طرفی، در دانشجویان، تاثیر غیرمستقیم و منفی استرس از طریق تاثیر گذاشتن بر روی سبک زندگی سالم بر هر دو دسته رفتارهای محافظت فردی و اجتماعی دیده شد. اثرات استرس بر رفتارهای محافظتی در خصوص اعضائ هیئت علمی معنی‌دار نبود (0/28P=). در گروه پرسنل دانشکده رفتارهای خود مراقبتی آثار مثبت و معنی‌داری بر رفتارهای حفاظت فردی و اجتماعی داشتند (0/001P<). استنتاج: استرس به عنوان یک متغیر خارجی، اثر مستقیم و غیرمستقیم بر رفتارهای حفاظت اجتماعی داشت، اما بر روی رفتارهای حفاظت فردی فقط به‌طورغیر مستقیم و از طریق رفتارهای خود مراقبتی تاثیر گذاشت. 2 Background and purpose: Mental health problems can negatively affect one’s ability to take precautionary measures. The aim of this study was to evaluate the effects of perceived stress and self-care behaviors on precautionary measures against COVID-19 among staff and students in shahid Beheshti Dental School. Materials and methods: This cross-sectional study was conducted after reopening of the school. Information was collected from 830 people (academic members, students, and staff) within two weeks in spring 2020. A questionnaire was designed consisting of items on demographic characteristics, perceived stress, self-care behaviors, and precautionary measures. To calculate the coefficients of the effects of stress and self-care behaviors on precautionary measures, path model analysis was applied. Results: There was a significant relationship between perceived stress and precautionary measures in dental students. In this group, stress had a significant direct effect on preventive social behaviors (P<0.001). On the other hand, the negative effects of perceived stress on both individual and social preventive measures were mediated via self-care measures. In academic members, perceived stress was not found to significantly affect precautionary measures (P=.28). In staff, self-care behaviors had significant positive effects on both individual and social preventive measures (P<.001). Conclusion: Perceived stress as an exogenous variable had both direct and indirect effects on social preventive behaviors. It also affected individual preventive behaviors via self-care measures as an endogenous variable. 93 103 2021/01/252020/11/182021/05/202021/04/212021/04/152021/05/22021/05/302021/05/1 1400/2/11 2021/08/102021/09/12021/09/132021/08/152021/09/62021/08/312021/08/252021/08/31 1400/6/9 محمد موسوی Mohammad Mousavi متخصص ارتودنسی، پژوهشیار، مرکز تحقیقات ناهنجاری های دندانی فکی، پژوهشکده علوم دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران ایران mohammadmousavi431@yahoo.com آزیتا تهرانچی Azita Tehranchi استاد، گروه ارتودنسی، پژوهشکده علوم دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران ایران Azitatehranchi@yahoo.com مریم صادقی پور Maryam Sadeghipour استادیار، گروه سلامت دهان ودندانپزشکی اجتماعی، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران ایران sadeghipour1393@gmail.com مهشید نامداری Mahshid Namdari استادیار، گروه سلامت دهان ودندانپزشکی اجتماعی، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران ایران mah.namdari@gmail.com محسن دالبند Mohsen Dalband دانشیار، گروه جراحی فک و صورت، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران ایران Moh110@yahoo.com مهدی اخلاص مند کرمانی Mahdi Ekhlasmand Kermani استادیار، گروه پریودنتولوژی، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران ایران M.ekhlasmand.k@gmail.com مهسا ملک محمدی Mahsa Malek Mohammadi دانشجوی دکترای سلامت دهان ودندانپزشکی اجتماعی، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران ایران mahsamalek.92@gmail.com self-care COVID-19 stress خود مراقبتی کووید 19 استرس 1. Masjoudi M, Aslani A, Khazaeian S, Fathnezhad-Kazemi A. Explaining the experience of prenatal care and investigating the association between psychological factors with self-care in pregnant women during COVID-19 pandemic: a mixed method study protocol. Reproductive Health 2020; 17(1): 1-8.##2. Pan Y, Xin M, Zhang C, Dong W, Fang Y, Wu W, et al. Associations of mental health and personal preventive measure compliance with exposure to COVID-19 information during work resumption following the COVID-19 outbreak in China: cross-sectional survey study. J Med Internet Res 2020; 22(10): e22596.##3. Sfendla A, Hadrya F. Factors associated with psychological distress and physical activity during the COVID-19 pandemic. Health Security 2020; 18(6): 444-453.##4. Torales J, Ríos-González C, Barrios I, O'Higgins M, González I, García O, et al. Self-perceived stress during the quarantine of COVID-19 pandemic in Paraguay: an exploratory survey. Frontiers in Psychiatry 2020; 11.##5. Solomou I, Constantinidou F. Prevalence and predictors of anxiety and depression symptoms during the COVID-19 pandemic and compliance with precautionary measures: Age and sex matter. Int J Environ Res Public Health 2020; 17(14): 4924.##6. Tan BY, Chew NW, Lee GK, Jing M, Goh Y, Yeo LL, et al. Psychological impact of the COVID-19 pandemic on health care workers in Singapore. Annals of Internal Medicine 2020; 173(4): 317-320.##7. Gamio L. The workers who face the greatest coronavirus risk. New York Times. 2020; 15.##8. Wong LP, Hung C-C, Alias H, Lee TS-H. Anxiety symptoms and preventive measures during the COVID-19 outbreak in Taiwan. BMC Psychiatry 2020; 20(1): 1-9.##9. Ben-Ezra M, Sun S, Hou WK, Goodwin R. The association of being in quarantine and related COVID-19 recommended and non-recommended behaviors with psychological distress in Chinese population. J Affect Disord 2020; 275: 66-68.##10. Usher K, Jackson D, Durkin J, Gyamfi N, Bhullar N. Pandemic‐related behaviours and psychological outcomes; A rapid literature review to explain COVID‐19 behaviours. International Journal of Mental Health Nursing 2020; 29(6): 1018-1034.##11. Li J-B, Yang A, Dou K, Cheung RY. Self-control moderates the association between perceived severity of coronavirus disease 2019 (COVID-19) and mental health problems among the Chinese public. International Journal of Environmental Research and Public Health 2020; 17(13): 4820.##12. Bermejo-Martins E, Luis EO, Fernández-Berrocal P, Martínez M, Sarrionandia A. The role of emotional intelligence and self-care in the stress perception during COVID-19 outbreak: An intercultural moderated mediation analysis. Personality and Individual Differences 2021; 177: 110679.##13. WHO W. Coronavirus disease (COVID-19) advice for the public. Retrieved from World Health Organization: https://www who int/emergencies/diseases/novelcoronavirus-2019/advice-for-public. 2020.##14. Cohen S, Kamarck T, Mermelstein R. A global measure of perceived stress. Journal of Health and Social Behavior 1983; 24(4): 385-396.##15. Lippi G, Henry BM. Active smoking is not associated with severity of coronavirus disease 2019 (COVID-19). Eur J intern Med 2020; 75: 107-108.##16. Li J-B, Yang A, Dou K, Wang L-X, Zhang M-C, Lin X-Q. Chinese public’s knowledge, perceived severity, and perceived controllability of COVID-19 and their associations with emotional and behavioural reactions, social participation, and precautionary behaviour: a national survey. BMC Public Health 2020; 20(1): 1-14.##17. Campus G, Diaz-Betancourt M, Cagetti MG, Carvalho JC, Carvalho TS, Cortés-Martinicorena JF, et al. Study protocol ##for an online questionnaire survey on symptoms/signs, protective measures, level of awareness and perception regarding COVID-19 outbreak among dentists. A global survey. Int J Environ Res Public Health 2020; 17(15): 5598.##18. Mijiritsky E, Hamama-Raz Y, Liu F, Datarkar AN, Mangani L, Caplan J, et al. Subjective Overload and Psychological Distress among Dentists during COVID-19. Int J Environ Res Public Health 2020; 17(14): 5074.##19. Burke T, Berry A, Taylor LK, Stafford O, Murphy E, Shevlin M, et al. Increased psychological distress during COVID-19 and quarantine in Ireland: a national survey. Journal of Clinical Medicine 2020; 9(11): 3481.##20. Cellini N, Canale N, Mioni G, Costa S. Changes in sleep pattern, sense of time and digital media use during COVID‐19 lockdown in Italy. J Sleep Res 2020; 29(4): e13074.##21. Borjalilu S, Mohammadi A, Mojtahedzadeh R. Sources and severity of perceived stress among Iranian medical students. Iranian Red Crescent Medical Journal 2015; 17(10). ##22. Rodriguez-Ayllon M, Cadenas-Sánchez C, Estévez-López F, Muñoz NE, Mora-Gonzalez J, Migueles JH, et al. Role of physical activity and sedentary behavior in the mental health of preschoolers, children and adolescents: a systematic review and meta-analysis. Sports Medicine 2019; 49(9): 1383-1410.##23. Ashdown-Franks G, Sabiston CM, Stubbs B. The evidence for physical activity in the management of major mental illnesses: a concise overview to inform busy clinicians’ practice and guide policy. Current Opinion in Psychiatry 2019; 32(5): 375-380.##24. Altena E, Baglioni C, Espie CA, Ellis J, Gavriloff D, Holzinger B, et al. Dealing with sleep problems during home confinement ##due to the COVID‐19 outbreak: Practical recommendations from a task force of the European CBT‐I Academy. J Sleep Res 2020; 29(4): e13052.##25. Stubbs B, Vancampfort D, Firth J, Solmi M, Siddiqi N, Smith L, et al. Association between depression and smoking: a global perspective from 48 low-and middle-income countries. Journal of Psychiatric Research 2018; 103: 142-149.## ##

مقایسه اثر مورفین به دو روش اینترانازال و وریدی در اعمال جراحی ارتوپدی در اندام فوقانی Comparing the Effect of Intranasal Morphine and Intravenous Morphine in Upper Limb Orthopedic Surgeries 1 1 سابقه و هدف: کنترل درد یکی از مهم‌ترین مسائل پس از عمل‌ جراحی محسوب می‌شود و پرکاربردترین داروها جهت آن مورفین است. جهت استفاده از مورفین، روش‌های متفاوتی وجود دارد. در این مطالعه، هدف ما مقایسه‌ی اثر مورفین به دو روش اینترانازال و وریدی در اعمال‌جراحی ارتوپدی در اندام فوقانی بود. مواد و روش‌ها: در این مطالعه کارآزمایی بالینی، 86 بیمار به صورت تصادفی در دو گروه اینترانازال (43 نفر) و وریدی (43 نفر) قرار گرفتند و شدت ‌درد با استفاده از معیارهای VAS و NRS ثبت ‌شد. همچنین تهوع، استفراغ، خارش، بی قراری، گیجی، وضعیت همودینامیک و SPO2 بیماران در دقایق 10، 30، 60 و ساعات 2 و 4 بعد از دریافت مورفین ثبت شد. داده‌های به دست ‌آمده پس از جمع‌آوری به نرم‌افزار SPSS22 وارد شده و برای تحلیل داده‌ها از تست‌های t-test، من‌ویتنی، تست دقیق فیشر و کای‌دو استفاده شد. یافته‌ها: 19/8درصد (17 نفر) از افراد مورد مطالعه زن و 80/2 درصد (69 نفر) مرد بودند. اطلاعات دموگرافیک بین افراد شرکت‌کننده تفاوت معناداری را نشان‌نداد (05 /0P>). میانگین درد در 4 ساعت بعد از عمل در گروه وریدی (2/19) به‌طور معناداری کم‌تر از گروه اینترانازال (3/76) بود، همچنین در وضعیت همودینامیک، تنفس و SPO2 در دو گروه تفاوت معنادار بود (05 /0P<). سایر متغیرها شامل تهوع و استفراغ، خارش، بی‌قراری و سرگیجه یکسان گزارش شدند (05 /0P>). استنتاج: نتایج این مطالعه نشان ‌دادند که استفاده از هر دو روش اینترانازال و وریدی مورفین بعد از عمل جراحی باعث کاهش درد بیمار شده و حداقل عوارض را ایجاد می‌کنند، اما روش وریدی به دلیل ورود و جذب سریع‌تر به خون تاثیر بیش‌تری دارد. 2 Background and purpose: Pain control is a major issue after surgery and the most widely used drug is morphine. There are several methods for administration of morphine. The present investigation aimed at comparing the effect of intranasal morphine and intravenous morphine on orthopedic surgery in upper limb. Materials and methods: In this clinical trial, 86 patients were randomly divided into two groups to receive either intranasal morphine (n=43) or intravenous morphine (n=43). Pain intensity was measured using Numerical Rating Scale (NRS) and Visual Analogue Scale (VAS). Pain, nausea, vomiting, pruritus, restlessness, confusion, hemodynamic status, and SPO2 at 10, 30, 60 minutes and 2 and 4 hours after receiving morphine were recorded. Data were analyzed in SPSS V22 applying t-test, Mann-Whitney, Fisher's exact test, and Chi-square. Results: There were 19.8% (n=17) female and 80.2% (n=69) male patients. There were no significant differences in demographic characteristics between the participants (P>0.05). Mean postoperative pain was significantly lower in patients that received intravenous morphine (2.19) compared to those in intranasal morphine group (3.76). The two groups were found to be significantly different in postoperative pain, hemodynamic status, respiration, and SPO2 (P<0.05). Postoperative nausea and vomiting, pruritus, restlessness, and dizziness were reported to be similar between the two groups (P>0.05). Conclusion: The study showed that both intranasal morphine and intravenous morphine reduced postoperative pain and caused minimal complications, but intravenous morphine is more effective due to faster entry and absorption into the blood. 104 111 2021/01/252020/11/182021/05/202021/04/212021/04/152021/05/22021/05/302021/05/12021/07/21 1400/4/30 2021/08/102021/09/12021/09/132021/08/152021/09/62021/08/312021/08/252021/08/312021/09/6 1400/6/15 نسرین غفاری Nasrin Ghaffari دانشجوی ارشد اتاق عمل، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری ایران ایران nasringhaffari.amo@gmail.com ابراهیم نصیری Ebrahim Nasiri استادیار، گروه هوشبری، اتاق عمل و فوریت پزشکی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران 3. مرکز تحقیقات طب سنتی و مکمل با گرایش اعتیاد، پژوعشکده اعتیاد، ساری ایران ایران rezanf2002@yahoo.com هوشنگ اکبری Hooshang Akbari استادیار، گروه هوشبری، اتاق عمل و فوریت پزشکی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران hooshangakbari48@yahoo.com morphine pain intranasal intravenous orthopedic surgery مورفین درد اینترانازال وریدی عمل جراحی ارتوپدی 1. Chung JWY, Lui JCZ. Postoperative pain management: Study of patients’ level of pain and satisfaction with health care providers’ responsiveness to their reports of pain. Nurs Heal Sci 2003; 5(1): 13121.##2. Voza A, Ruggiano G, Serra S, Carpinteri G, Gangitano G, Intelligente F, et al. Inhaled methoxyflurane versus intravenous morphine for severe trauma pain in the emergency setting: Subgroup analysis of MEDITA, a multicenter, randomized, controlled, open-label trial. J Pain Res 2020; 13: 491-502.##3. Nikouyeh M, Jafari nedoushan MA, Vakili M, Hajimaghsoudi M, Bagherabadi M, Saadatyar A. Effect of Nebulized Morphine vs. Intravenous Morphine in Decreased Pain in Renal Colic Patient. J Shahid Sadoughi Univ Med Sci 2020; 27(9): 1893-900.##4. Ballantyne JC, Carr DB, DeFerranti S, Suarez T, Lau J, Chalmers TC, et al. The Comparative Effects of Postoperative Analgesic Therapies on Pulmonary Outcome. Anesth Analg 1998; 86(3): 598-612.##5. Fleet JA, Belan I, Gordon AL, Cyna AM. Fentanyl concentration in maternal and umbilical cord plasma following intranasal or subcutaneous administration in labour. Int J Obstet Anesth 2020; 42: 34-38.##6. Shoeibi G, Babakhani B, Mohammadi SS. The efficacy of ilioinguinal-iliohypogastric and intercostal nerve co-blockade for postoperative pain relief in kidney recipients. Anesth Analg 2009; 108(1): 330-333.##7. Webb AR, Leong S, Myles PS, Burn SJ. The addition of a tramadol infusion to morphine patient-controlled analgesia after abdominal surgery: A double-blinded, placebo-controlled randomized trial. Anesth Analg 2002; 95(6): 1713-1718.##8. Blancher M, Maignan M, Clapé C, Quesada JL, Collomb-Muret R, Albasini F, et al. Intranasal sufentanil versus intravenous morphine for acute severe trauma pain: A double-blind randomized non-inferiority study. PLoS Med 2019; 16(7): e1002849.##9. Shaker H, Mosadegh R, Jalili F, Zavareh M. comparision of intravenous morphin and ketorolac in renal colic patients in emergency department of hazrat rasool and firuzgar hospital. JAP 2016; 7(1): 40-48.##10. HosseiniValami SM, HosseiniJahromi A, Bakhtiari Moghaddam HR. Comparison of the effect of intranasal morphine and intravenous morphine on post operative pain. J Qazvin Univ Med Sci 2004; 8(31): 68-71 (Persian).##11. Hallett A, O’Higgins F, Francis V, Cook TM. Patient-controlled intranasal diamorphine for postoperative pain: An acceptability study. Anaesthesia 2000; 55(6): 532-539.##12. Tanabe P, Buschmann M. A prospective study of ED pain management practices and the patient’s perspective. J Emerg Nurs 1999; 25(3): 171-177.##13. Christensen KS, Cohen AE, Mermelstein FH, Hamilton DA, McNicol E, Babul N, et al. The analgesic efficacy and safety of a novel intranasal morphine formulation (morphine plus chitosan),immediate release oral morphine, intravenous morphine, and placebo in a postsurgical dental pain model. Anesth Analg 2008; 107(6): 2018-2024.##14. Stoker DG, Reber KR, Waltzman LS, Ernst C, Hamilton D, Gawarecki D, et al. Analgesic efficacy and safety of morphine-chitosan nasal solution in patients with moderate to severe pain following orthopedic surgery. Pain Med 2008; 9(1): 3-12.## ##

فراوانی ضایعات مخاط دهان و برخی عوامل مرتبط با آن در بیماران مراجعه کننده به دانشکده دندانپزشکی سمنان (98-1396) Frequency of Oral Mucosal Lesions and some Related Factors in Patients Attending Semnan Dental School (2017-2019) 1 1   سابقه و هدف: تعیین شیوع بیماری‌های گوناگون در جوامع مختلف، یکی از اولین اقدامات در راستای ارتقای سطح آموزش، پیشگیری و درمان بیماری‌ها می‌باشد. با توجه به این‌که گاهی اولین علایم بیماری در دهان تظاهر می‌یابد، شناسایی و تشخیص به موقع آن‌ها توسط دندانپزشک از اهمیت ویژه ای برخوردار است. هدف این مطالعه تعیین فراوانی ضایعات مخاط دهان و برخی عوامل مرتبط با آن، در بیماران بالای12 سال مراجعه‌کننده به بخش بیماری‌های دهان دانشکده دندانپزشکی سمنان در سال 1398-1396،بود. مواد و روش‌ها: در این مطالعه توصیفی تحلیلی 1001بیمار 12 سال و بالاتر که به بخش بیماری‌های دهان دانشکده دندانپزشکی سمنان مراجعه کرده بودند، از نظر جنس، سن، وجود ضایعه دهانی، مصرف سیگار و استفاده از دنچر بررسی شدند. سپس اطلاعات در چک لیست ثبت شده و توسط آزمون آماری chi-square و نرم‌افزار آماری SPSS 26 آنالیز شدند. یافته‌ها: در این مطالعه 1001 نفر شامل 420 مرد و581 زن مورد بررسی قرار گرفتند. 78/5 درصد افراد ضایعات دهانی داشتند. شایع‌ترین ضایعات مشاهده شده،زبان باردار (36/5 درصد)، ژینژیویت (34 درصد) و پریودنتیت (28/4 درصد) بود. بین سن و وجود ضایعات دهانی رابطه معنی‌داری یافت شد(0/001>P). فراوانی کل ضایعات به‌طور معنی‌داری در افراد سیگاری بیش‌تر بود (0/016P= ). 98/8 درصد از بیماران از وجود ضایعه دهانی خود آگاه نبودند. استنتاج: فراوانی نسبتا بالای ضایعات دهانی و عدم آگاهی از وجود آن‌ها در این مطالعه، نشان از لزوم انجام معاینات دوره‌ای مخاط دهان همانند معاینات دندانی توسط متخصصین بیماری‌های دهان و دندانپزشکان دارد. 2 Background and purpose: Determining the prevalence of various diseases in different communities is one of the first measures to improve the level of education, prevention and treatment of diseases. Occasionally, first symptoms of some diseases appear in mouth, so, timely diagnosis made by dentists is of particular importance. The aim of this study was to determine the frequency of oral mucosal lesions and some related factors in patients over 12 years of age in Oral Medicine Department affiliated with Semnan Dental School in 2017-2019. Materials and methods: In this descriptive study, all individuals aged 12 years and older (n=1001) were investigated. Data, including gender, age, oral lesions, smoking, and wearing dentures were recorded in a checklist and analyzed in Chi-square test in SPSS V26. Results: In this study, 1001 people including 420 men and 581 women were studied. Frequency of oral lesions was 78.5%. The most common lesions were coated tongue (36.5%), gingivitis (34%), and periodontitis (28.4%). There was a significant relationship between age and oral lesions (P< 0.001). Total frequency of lesions was significantly higher in smokers (P= 0.016). Among the patients, 98.8% were unconscious about their oral lesions. Conclusion: Relatively high frequency of oral lesions and lack of awareness of their presence in people studied indicate the necessity for periodic oral mucosal examinations and dental examinations. 112 121 2021/01/252020/11/182021/05/202021/04/212021/04/152021/05/22021/05/302021/05/12021/07/212020/09/9 1399/6/19 2021/08/102021/09/12021/09/132021/08/152021/09/62021/08/312021/08/252021/08/312021/09/62021/09/5 1400/6/14 حدیثه روحانی Hadise Rouhani دانشجوی دندانپزشکی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی سمنان، سمنان، ایران ایران hadiseroohani1375@gmail.com سمیرا بهراد Samira Behrad استادیار، گروه پاتولوژی دهان، فک و صورت، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی سمنان، سمنان، ایران ایران samirabehrad84@gmail.com مریم جلیلی صدرآباد Maryam Jalili Sadrabad استادیار، گروه بیماری های دهان، فک و صورت، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی سمنان، سمنان، ایران ایران dr.njalili@gmail.com راهب قربانی Raheb Ghorbani استاد ، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی سمنان، سمنان، ایران . گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی سمنان، سمنان، ایران ایران ghorbani.raheb93@gmail.com فریبا یحیایی Fariba Yahyaei دانشجوی دندانپزشکی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی سمنان، سمنان، ایران ایران Yahyaei.fariba@gmail.com شبنم سوهانیان Shabnam Sohanian استادیار، گروه پاتولوژی دهان، فک و صورت، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی سمنان، سمنان، ایران ایران dr.sh.sohanian@gmail.com oral mucosa pigmentation dentures gingivitis periodontitis مخاط دهان پیگمانتاسیون دنچر ژینژیویت پریودنتیت 1. Mozafari PM, Dalirsani Z, Delavarian Z, Amirchaghmaghi M, Shakeri MT, Esfandyari A, Falaki F. Prevalence of oral mucosal lesions in institutionalized elderly people in Mashhad, Northeast Iran. Gerodontology 2012; 29(2): e930-934.##2. ZareMahmoodabadi R, Salehinejad J, Khajehahmadi S, Saghafi S, Javan A, Taherymoghadam S. Consistency rates of clinical and histopathologic diagnoses of mucocutaneous lesions in oral cavity. J Mash Dent Sch 2013; 36(4): 309-316.##3. Eversole LR. Evidence-based practice of oral pathology and oral medicine. J Calif Dent Assoc 2006; 34(4): 448-454.##4. Triantos D. Intra-oral findings and general health conditions among institutionalized and non-institutionalized elderly in Greece. J Oral Pathol Med 2005; 34(10): 577-582.##5. Reichart PA. Oral mucosal lesions in a representative cross-sectional study of aging Germans. Community Dent Oral Epidemiol 2000; 28(5): 390-398.##6. Jainkittivong A, Aneksuk V, Langlais RP. Oral mucosal conditions in elderly dental patients. Oral Dis 2002; 8(4): 218-223.##7. Campisi G, Margiotta V. Oral mucosal lesions and risk habits among men in an Italian study population. J Oral Pathol Med 2001; 30(1): 22-28.##8. Shahsavari F, Fereidouni F, Farzane Nr. The Prevalence of oral mucosal lesions and associated factors in pathology Department of Tehran cancer institute of Imam Khomeini hospital since 2000 to 2010. J Res Dent Sci 2012; 9(2): 111-115.##9. Omidian M, Mostofi N, Bahranifar H. Pathological aspects of oral lesions in Ahwaz, Iran (1994-2004). J Gorgan Uni Med Sci 2009; 11(1): 57-61.##10. Pack AR. Dental services and needs in developing countries. Int Dent J 1998; 48(3 Suppl 1): 239-247.##11. Crespo MdRR, del Pozo PP, García RR. Epidemiología de la patología de la mucosa oral más frecuente en niños Epidemiology of the most common oral mucosal diseases in children. Med Oral Patol Oral Cir Bucal 2005; 10(5): 376-387.##12. Dos Santos PJB, Bessa CFN, De Aguiar MCF, Do Carmo MAV. Cross sectional study of oral mucosal conditions among a central Amazonian Indian community, Brazil. J Oral Pathol Med 2004; 33(1): 7-12.##13. Baabae N, Khoshsirat A, Molania T. Frequency of Oral Mucosal Lesion in Patients Attending Babol Dental School, 2010. J Mazandaran Univ Med Sci 2013; 23(103): 114-118 (Persian).##14. Mahdani FY, Radithia D, Parmadiati AE, Ernawati DS. Prevalence of oral mucosal lesions in geriatric patients in Universitas Airlangga Dental Hospital. Acta Medica Philippina 2019; 53(5): 407-411.##15. Delavarian Z, Zavar S. Prevalence of oral lesions and awareness of their presence in patients attending to Oral-Medicine Center of Mashhad Dental School. J Dent Sch Shahid Beheshti Univ Med Sci 2004; 22(3): 425-436.##16. Arbabi Kalati A, Alavi V. Frequency of Oral Mucosal Disease in Referral Patients to Dental Faculty of Tabriz in 2007. IRJE 2010; 6(3): 50-56.##17. Castellanos JL, Díaz-Guzmán L. Lesions of the oral mucosa: an epidemiological study of 23785 Mexican patients. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod 2008; 105(1): 79-85.##18. Pentenero M, Broccoletti R, Carbone M, Conrotto D, Gandolfo S. The prevalence of oral mucosal lesions in adults from the Turin area. Oral Dis 2008; 14(4): 356-366.##19. Mathew AL, Pai KM, Sholapurkar AA, Vengal M. The prevalence of oral mucosal lesions in patients visiting a dental school in Southern India. Indian J Dent Res 2008; 19(2): 99-103.##20. Rioboo-Crespo Mdel R, Planells-del Pozo P, Rioboo-García R. Epidemiology of the most common oral mucosal diseases in children. Med Oral Patol Oral Cir Bucal 2005; 10(5): 376-387.##21. Pearson N, Croucher R, Marcenes W, O'Farrell M. Prevalence of oral lesions among a sample of Bangladeshi medical users aged 40 years and over living in Tower Hamlets, UK. Int Dent J 2001; 51(1): 30-34.##22. Nair RG, Samaranayake LP, Philipsen HP, Graham RG, Itthagarun A. Prevalence of oral lesions in a selected Vietnamese population. Int Dent J 1996; 46(1): 48-51.##23. Baharvand M, Abbasi P, Yaseri M, Mortazavi H. Frequency of Oral Lesions in 2465 Dental Patients: A Cross-Sectional Study. J Adv Med Biomed Res 2017; 25: 115-127.##24. Baabae N, Khoshsirat A, Molania T. Frequency of Oral Mucosal Lesion in Patients Attending Babol Dental School, 2010. J Mazandaran Univ Med Sci 2013; 23(103): 114-118 (Persian).##25. Molania T, Nahvi A, Delrobaee M, Salehi M. Frequency of Oral Mucosal Lesions and Awareness of these Lesions in Patients Attending Oral and Maxillofacial Clinic in Sari Dental School, Iran. J Mazandaran Univ Med Sci 2017; 26(146): 80-87 (Persian).##26. Axéll T. A prevalence study of oral mucosal lesions in an adult Swedish population. Odontol Revy Suppl 1976; 36: 1-103.##27. Rohini S, Sherlin HJ, Jayaraj G. Prevalence of oral mucosal lesions among elderly population in Chennai: a survey. J Oral Med Oral Surg 2020; 26(1): 10.##28. Cebeci A, Gulsahi A, Kamburoglu K, Orhan B-K, Oztas B. Prevalence and distribution of oral mucosal lesions in an adult Turkish population. Med Oral Patol Oral Cir Bucal 2009; 14(6): E272-E277.##29. Bozdemir E, Yilmaz HH, Orhan H. Oral mucosal lesions and risk factors in elderly dental patients. J Dent Res Dent Clin Dent Prospects 2019; 13(1): 24-30.##30. Fidan V, Koyuncu H, Akin O. Oral lesions in Covid 19 positive patients. Am J Otolaryngol 2021; 42(3): 102905.## ##

بررسی تجارب بیماران بهبودیافته کووید19: مطالعه کیفی فنومنولوژی Experiences of Patients Recovered from COVID-19: A Qualitative Phenomenological Study 1 1  سابقه و هدف: امروزه بیماری ناشناخته کووید19 به عنوان یک بیماری پاندمیک، آمار ابتلا و مرگ و میر بالایی را به خود اختصاص می‌دهد. تجارب بهبودیافتگان آن می‌تواند جهت شناساندن هرچه بیش‌تر این ویروس و بیماری مفید باشد، لذا مطالعه حاضر با هدف تبیین تجارب بیماران بهبود یافته کووید 19 انجام شده است. مواد و روش‌ها: مطالعه حاضر با رویکرد کیفی و به شیوه فنومنولوژی (پدیدارشناسی) بوده و روش نمونه‌گیری نیز مبتنی بر هدف می‌باشد. انتخاب نمونه در سال 1399 و از بهبود یافتگان کووید19 تحت مراقبت در مرکز نقاهتگاه یاوران مهدی(عج) استان قم صورت گرفت. جهت جمع‌آوری اطلاعات از روش مصاحبه با سوالات نیمه ساختار یافته و عمیق استفاده شد. نمونه‌گیری تا رسیدن به اشباع اطلاعات ادامه یافته و با 17شرکت‌کننده پایان یافت. تحلیل اطلاعات با روش 7 مرحله‌ای کلایزی (Colaizzi) انجام گردید و جهت کدبندی یافته‌ها نیز از نرم‌افزار MAXQDA نسخه 2018استفاده شد. یافته‌ها: تجزیه و تحلیل داده‌ها، منجر به شناسایی304کد اولیه و 48 زیر مفهوم شد که در 4 مفهوم اصلی تصور از کرونا، علل ابتلا، علائم بیماری و نگرانی‌های بیماران، تنظیم شد. استنتاج: مفاهیم اصلی تصور و اندیشیدن به کرونا، علل و راه‌های ابتلا، علائم و نشانه‌ها و نگرانی‌های در ارتباط با بیماری کووید 19 اساسی بوده و تدوین برنامه‌ای آگاهی‌دهنده و پیشگیرانه به روش علمی مناسب در این چهار بُعد و توسط مراکز رسمی و آکادمیک توصیه می‌شود. 2  Background and purpose: Today, the Coronavirus disease 2019 (COVID-19), as a pandemic disease, has a high incidence and mortality rate. The experiences of those who have recovered could be of great benefit in understanding and management of the disease. This study aimed at determining the experiences of patients who have recovered from COVID-19. Materials and methods: A phenomenological study was performed in recovered COVID-19 patients (n=17) in Yavaran Mehdi Convalescent Care Center in Qom, Iran 2020. Purposive sampling was done and continued until data saturation was reached. Semi-structured in-depth interviews were conducted. Data analysis was performed using Colaizzi method and MAXQDA 2018 was used to encode the data. Results: Data analysis led to identification of 304 primary codes and 48 sub-concepts which were adjusted into four main concepts, including perception of COVID-19, causes of the disease, symptoms, and patients' concerns. Conclusion: The main concepts of imagining and thinking about COVID-19, causes, and routes of transmission, signs, and symptoms, and concerns associated with the disease are the main dimensions, so, academic centers are recommended to provide people with informative programs. 122 133 2021/01/252020/11/182021/05/202021/04/212021/04/152021/05/22021/05/302021/05/12021/07/212020/09/92020/11/7 1399/8/17 2021/08/102021/09/12021/09/132021/08/152021/09/62021/08/312021/08/252021/08/312021/09/62021/09/52021/06/16 1400/3/26 علیرضا گنجی پور Alireza Ganjipour دانشجوی کارشناسی ارشد تکنولوژی جراحی، دانشکده پیراپزشکی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران arganjipour861@gmail.com محمد حسین رفیعی Mohammad Hossein Rafiei دانشجوی کارشناسی ارشد تکنولوژی جراحی، دانشکده پیراپزشکی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران hosein1373333@gmail.com ابراهیم نصیری Ebrahim Nasiri استادیار، گروه هوشبری و اتاق عمل، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران مرکز تحقیقات طب سنتی و مکمل و پژوهشکده اعتیاد ساری، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران rezanf2002@yahoo.com Coronavirus Experiences COVID-19 Symptoms Phenomenology کرونا ویروس تجارب ابتلا به کووید19 علائم پدیدارشناسی 1. Karimi Z, Fereidouni Z, Behnammoghadam M, Alimohammadi N, Mousavizadeh A, Salehi T, et al. The lived experience of nurses caring for patients with COVID-19 in iran: A phenomenological study. Risk Manag Healthc Policy 2020; 13: 1271-1278.##2. Yang P, Liu P, Li D, Zhao D. Corona Virus Disease 2019, a growing threat to children. Journal of Infection 2020; 80(6): 671-693.##3. Kobylecki C, Jones T, Lim CK, Miller C, Thomson AM. Phenomenology and Outcomes of In-Patients With Parkinson’s Disease During the Coronavirus Disease 2019 Pandemic. Movement Disorders 2020; 35(8): 1295-1296.##4. Ye G, Deng F, Shen Z, Luo R, Zhao L, Xiao S, et al. Structural basis for the dimerization and substrate recognition specificity of porcine epidemic diarrhea virus 3C-like protease. Virology 2016; 494: 225-235.##5. Mahallawi WH. Case report: Detection of the Middle East respiratory syndrome corona virus (MERS-CoV) in nasal secretions of a dead human. J Taibah Univ Med Sci 2018; 13(3): 302-304.##6. Joffe DJ, Lelewski R, Weese JS, McGill-Worsley J, Shankel C, Mendonca S, et al. Factors associated with development of Canine Infectious Respiratory Disease Complex (CIRDC) in dogs in 5 Canadian small animal clinics. Can Vet J 2016; 57(1): 46-51.##7. Ohlson A, Alenius S, Tråvén M, Emanuelson U. A longitudinal study of the dynamics of bovine corona virus and respiratory syncytial virus infections in dairy herds. Vet J 2013; 197(2): 395-400.##8. Goodrich JM, Quigley KS, Lewis JCM, Astafiev AA, Slabi E V, Miquelle DG, et al. Serosurvey of free-ranging Amur tigers in the Russian Far East. J Wildl Dis 2012; 48(1): 186-189.##9. Oosterhof L, Christensen CB, Sengeløv H. Fatal lower respiratory tract disease with human corona virus NL63 in an adult haematopoietic cell transplant recipient. Bone Marrow Transplant 2010; 1115-1116.##10. Corman VM, Muth D, Niemeyer D, Drosten C. Hosts and Sources of Endemic Human Coronaviruses. Adv Virus Res 2018; 100: 163-188.##11. Al-Hazmi A, Gosadi I, Somily A, Alsubaie S, Bin Saeed A. Knowledge, attitude and practice of secondary schools and university students toward Middle East Respiratory Syndrome epidemic in Saudi Arabia: A cross-sectional study. Saudi J Biol Sci 2018; 25(3): 572-577.##12. Lee J. Better understanding on MERS Corona virus outbreak in Korea. J Korean Med Sci 2015; 30(7): 835-836.##13. Sayed ASM, Malek SS, Abushahba MFN. Seroprevalence of Middle East Respiratory Syndrome Corona Virus in dromedaries and their traders in upper Egypt. J Infect Dev Ctries 2020; 14(2): 191-198.##14. World Health Organization-Coronavirus disease 2019 Situation Report-107. World Heal Organ [Internet]. 2020; 2019: 2633. Available from: https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019.##15. Huang C, Wang Y, Li X, Ren L, Zhao J, Hu Y, et al. Clinical features of patients infected with 2019 novel coronavirus in Wuhan, China. Lancet 2020; 395(10223): 497-506.##16. Northall T, Chang E, Hatcher D, Nicholls D. The application and tailoring of Colaizzi’s phenomenological approach in a hospital setting. Nurse Res 2020; 28(2): 20-25.##17. Nindrea RD, Sari NP, Harahap WA, Haryono SJ, Kusnanto H, Dwiprahasto I, et al. Survey data of COVID-19 awareness, knowledge, preparedness and related behaviors among breast cancer patients in Indonesia. Data Br 2020; 32: 106145.##18. Wolf MS, Serper M, Opsasnick L, O’Conor RM, Curtis L, Benavente JY, et al. Awareness, Attitudes, and Actions Related to COVID-19 Among Adults With Chronic Conditions at the Onset of the U.S. Outbreak: A Cross-sectional Survey. Ann Intern Med 2020; 173(2): 100-109.##19. Alipoor ZJ, Fotokian Z. COVID-19 and the elderly with chronic diseases: Narrative review. J Mil Med 2020; 22(6): 632-640 (Persian).##20. Bai Y, Yao L, Wei T, Tian F, Jin DY, Chen L, et al. Presumed Asymptomatic Carrier Transmission of COVID-19. JAMA 2020; 1406-1407.##21. Khafaie MA, Rahim F. Cross-country comparison of case fatality rates of Covid-19/SARS-CoV-2. Osong Public Heal Res Perspect 2020; 11(2): 74-80 (Persian).##22. Leng M, Wei L, Shi X, Cao G, Wei Y, Xu H, et al. Mental distress and influencing factors in nurses caring for patients with COVID-19. Nurs Crit Care 2020; 26(2): 94-101.##23. Fathi E, Malekshahi Beiranvand F, Hatami Varzaneh A, Nobahari A. Health Care Workers Challenges during Coronavirus Outbreak: The Qualitative Study. J Res Behav Sci 2020; 18(2): 237-248 (Persian).##24. Smirni P, Lavanco G, Smirni D. Anxiety in Older Adolescents at the Time of COVID-19. J Clin Med 2020; 9(10): 3064.##25. Bierema LL. HRD research and practice after ‘The Great COVID-19 Pause’: the time is now for bold, critical, research. Hum Resour Dev Int 2020; 23(4): 1-14.##26. Rahmatinejad P, Yazdi M, Khosravi Z, Sadrabadi FS. Lived Experience of Patients with Coronavirus (Covid-19): A Phenomenological Study. Res Psychol Heal 2020; 14(1): 71-86 (Persian).##27. Shahyad S, Mohammadi MT. Psychological impacts of Covid-19 outbreak on mental health status of society individuals: A narrative review. Journal of Military Medicine 2020; 22(2): 184-192 (Persian).##28. Saffari M, Vahedian-Azimi A, Mahmoudi H. Nurses’ experiences on self-protection when caring for COVID-19 patients. J Mil Med 2020; 22(6): 570-579 (Persian).## ##

بررسی سمیت ژنومی لینالول در سلول های عصبی PC12 Genotoxic Evaluation of Linalool in Neuronal PC12 Cells 1 1  سابقه و هدف: لینالول از اجزای اصلی روغن های فرار برخی از گیاهان معطر شامل Lavandula angustifolia است. این جزء معطر در مواد آرایشی– بهداشتی وصنعت داروسازی به‌کار می‌رود. در این مطالعه، سمیت سلولی و ژنومی (±) لینالول و انانتیومری که به‌طور طبیعی یافت می‌شود، (R)-(-) لینالول، درسلول های عصبی PC12 (مشتق از فئوکروموسایتومای رت) مورد بررسی قرار گرفت. مواد و روش‌ها: در این مطالعه، سلول‌های PC12 به مدت 12 و 24 ساعت با غلظت‌های مختلف لینالول راسمیک و انانتیومر آن (μM 3200-1) تیمار شدند، سپس سمیت سلولی لینالول با آزمون MTT و سمیت ژنومی با استفاده از آزمون ژل الکتروفورز تک سلولی (کامت) ارزیابی شد. یافته‌ها: براساس نتایج، (±) لینالول و انانتیومر آن موجب کاهش قابل ملاحظه بقای سلول‌ها تا 76/2 و 92 درصد (غلظت μM3200) درمقایسه با گروه کنترل (سلول های تیمار نشده) شدند (0/001P<). شاخص‌های IC50 پس از 12 و 24 ساعت مواجهه با (±) لینالول به ترتیب μM2700 و 5440 و با (R)-(-) لینالول μM 2600 و 3040 محاسبه شد. همچنین سمیت ژنومی که، به صورت درصد محتوی DNA در دنباله کامت مشخص می‌شود، پس از 12 و 24 ساعت مواجهه با (±) لینالول تا 3/1±21/36 درصد و 2/3±27/6 درصد و (R)-(-) لینالول تا 1/6± 15/2 درصد و 2 ± 21/3 درصد به میزان قابل ملاحظه‌ای افزایش یافت(0/001< P). 2  Background and purpose: Linalool is one of the main constituents of the essential oil of some aromatic plants, including Lavandula angustifolia. It is used in cosmetics and pharmaceutical industry. In this study, the cytotoxicity and genotoxicity of (±) linalool and its naturally occurring enantiomer, (R)-(-) linalool, were evaluated in neuronal PC12 cells. Materials and methods: PC12 cells were incubated with different concentrations of racemate linalool and (R)-(-) linalool for 12 and 24 h. Cytotoxicvity and genotoxicity were evaluated using MTT assay and single cell gel electrophoresis (comet) assay, respectively. Results: Findings showed that (±) linalool and (R)-(-) linalool (3200 μM) significantly reduced cell viability to 76.2% and 92%, compared to the control group (untreated cells) (P<0.001). IC50 values after 12 h and 24 h exposure to (±) linalool and (R)-(-) linalool were 2700 µM and 5440 µM, and 2600 µM and 3040 µM, respectively. Following treatment by (±) linalool or (R)-(-) linalool for 12 or 24 h, the DNA contents in the comets tail, as an indicator of genotoxicity, significantly increased to 21.36 ± 3.1%, 27.6 ± 2.3% and 15.2 ± 1.6% and 21.3 ± 2%, respectively (P<0.001). Conclusion: In this study, racemate linalool and its enantiomer, (R)-(-) linalool, decreased the viability of PC12 cells via induction of genotoxicity. (R)-(-) linalool exhibited more cytotoxicity than (±) linalool. 134 141 2021/01/252020/11/182021/05/202021/04/212021/04/152021/05/22021/05/302021/05/12021/07/212020/09/92020/11/72020/09/28 1399/7/7 2021/08/102021/09/12021/09/132021/08/152021/09/62021/08/312021/08/252021/08/312021/09/62021/09/52021/06/162021/08/10 1400/5/19 آرزو رجبیان Arezoo Rajabian . استادیار، گروه طب داخلی، دانشکده پزشکی ، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران مرکز تحقیقات فارماکولوژیک گیاهان داروئی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران ایران rajabianar@mums.ac.ir الهام پورحیدر Elham Pourheidar دانشیار، بخش مراقبت های ویژه، بیمارستان حضرت رسول اکرم، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران ایران e.pourheidar@gmail.com حمیدرضا صادق نیا Hamid Reza Sadeghnia دانشیار، مرکز تحقیقات فارماکولوژیک، گیاهان دارویی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، ایران ایران sadeghniahr@mums.ac.ir DNA damage linalool cytotoxicity genotoxicity آسیب DNA لینالول سمیت سلولی سمیت ژنومی 1. Sugawara Y, Chihiro Hara C, Tamura K, Fujii T, Nakamura A, Masujima T, Aokic T. Sedative effect on humans of inhalation of essential oil of linalool: Sensory evaluation and physiological measurements using optically active linalools. Anal Chim Acta 1998; 365(1-3): 293-299.##2. Letizia CS, Cocchiara J, Lalko J, Api AM. Fragrance material review on linalool. Food Chem Toxicol 2003; 41(7): 943-964.##3. Politano VT, Lewis EM, Hoberman AM, Christian MS, Diener RM, Api AM. Evaluation of the developmental toxicity of linalool in rats. Int J Toxicol 2008; 27(2): 183-188. ##4. Mitić-Ćulafić D, Zegura B, Nikolić B, Vuković-Gacić B, Knezević-Vukcević J, Filipic M. Protective effect of linalool, myrcene and eucalyptol against t-butyl hydroperoxide induced genotoxicity in bacteria and cultured human cells. Food Chemical Toxicol 2009; 47(1): 260-266.##5. Sun XB, Wang SM, Li T, Yang YQ. Anticancer activity of linalool terpenoid: apoptosis induction and cell cycle arrest in prostate cancer cells. Trop J Pharm Res 2015; 14(4): 619-625. ##6. Pereira I, Severino P, Santos AC, Silva AM, Souto EB. Linalool bioactive properties and potential applicability in drug delivery systems. Colloids Surf B Biointerfaces 2018; 171: 566-578.##7. Wu KM. Ghantous H. Birnkrant DB. Current regulatory toxicology perspectives on the development of herbal medicines to prescription drug products in the United States. Food Chem Toxicol 2008; 46(8): 2606-2610. ##8. Api A, Belsito D, Bhatia S, Bruze M, Calow P, Dagli M, Dekant W, Fryer A, Kromidas L, La Cava S. RIFM fragrance ingredient safety assessment, Linalool, CAS registry number 78-70-6. Food Chem Toxicol 2015; 82: S29-S38. ##9. Rajabian A. Sadeghnia HR. Hosseini A. Mousavi SH. Boroushaki MT. 3Acetyl11ketoβboswellic acid attenuated oxidative glutamate toxicity in neuronlike cell lines by apoptosis inhibition. J Cell Biochem 2020; 121(2): 1778-1789. ##10. Politano VT, Lewis EM, Hoberman AM, Christian MS, Diener RM, Api AM. Evaluation of the developmental toxicity of linalool in rats. Int J Toxicol 2008; 27(2): 183-188. ##11. Nöldner M, Germer S, Koch E. Pharmacokinetics of linalool and linalyl acetate, the two main constituents of silexan, an essential oil from Lavandula angustifolia flowers, in rats. Planta Med 2011; 77(12): PM44.##12. Rodenak-Kladniew B, Castro A, Stärkel P, De Saeger C, de Bravo MG, Crespo R. Linalool induces cell cycle arrest and apoptosis in HepG2 cells through oxidative stress generation and modulation of Ras/MAPK and Akt/mTOR pathways. Life Sci 2018; 199: 48-59. ##13. Prashar A, Locke IC, Evans CS. Cytotoxicity of lavender oil and its major components to human skin cells. Cell Prolif 2004; 37(3): 221-229. ##14. Campos EV, Proença PLF, Oliveira JL, Pereira AES, de Morais Ribeiro LN, O Fernandes FO, et al. Carvacrol and linalool co-loaded in β-cyclodextrin-grafted chitosan nanoparticles as sustainable biopesticide aiming pest control. Sci Rep 2018; 8(1):1-14. ##15. Singulani JL. Pedroso RS, Ribeiro AB, Nicolella HD, Freitas KS, Damasceno JL, et al. Mendes-Giannini MJ. Pires RH. Geraniol and linalool anticandidal activity, genotoxic potential and embryotoxic effect on zebrafish. Future Microbiol 2018; 13: 1637-1646.##16. Di Sotto A, Mazzanti G, Carbone F, Hrelia P, Maffei F. Genotoxicity of lavender oil, linalyl acetate, and linalool on human lymphocytes in vitro. Environ Mol Mutagen 2011; 52(1), 69-71.##17. Coelho V, Mazzardo-Martins L, Martins DF, Santos ARS, da Silva Brum LF, Picada JN. Pereira P. Neurobehavioral and genotoxic evaluation of (-)-linalool in mice. J Nat Med 2013; 67(4): 876-880.##18. da Silva VA, de Sousa JP, de Paula AFR, Pessôa HdLF, Tavares NdAC, da Cunha SMD, de Oliveira Lima E. Assessment of genotoxic effect of Ocimum basilicum L. and Linalool. Res Soc Dev 2020; 9(9): e07996127.## ##

اثر استفاده از بلوک جدار عرضی شکمی تحت هدایت سونوگرافی جهت بی دردی پس از جراحی کوله سیستکتومی لاپاراسکوپیک Effect of Ultrasound-guided Transversus Abdominis Plane Block for Analgesia after Laparoscopic Cholecystectomy 1 1  سابقه و هدف: از بلوک جدار عرضی شکم در مدیریت درد بیماران تحت جراحی‌های شکمی استفاده می‌شود. مطالعه حاضر با هدف بررسی تأثیر بلوک جدار عرضی شکمی تحت هدایت سونوگرافی بر روی کنترل درد پس از عمل در بیماران تحت جراحی کوله سیستکتومی لاپاراسکوپیک انجام شد. مواد و روش‌ها: این کارآزمایی بالینی تصادفی دوسوکور روی 60 بیمار کاندید جراحی کوله سیستکتومی لاپاراسکوپیک انجام شد. نمونه‌ها به روش مشابه تحت بیهوشی عمومی قرار گرفتند. در پایان عمل در گروه مداخله، بلوک ساب کوستال جدار عرضی شکم (TAP) انجام شد و در گروه کنترل مداخله‌ای انجام نشد. در همه نمونه‌ها، شدت درد بر اساس مقیاس آنالوگ دیداری (VAS)، میزان دریافت مخدر و داروی ضد تهوع پس از عمل در ریکاوری 2، 4، 8 ، 12و 24 ساعت بعد از جراحی بررسی شد. داده‌ها با نرم‌افزار SPSS 24 و آزمون‌های تی مستقل و مجذور کا تحلیل شدند. یافته‌ها: تعداد بیماران با 4VAS<در ریکاوری (96/4 درصد)، 2 (96/4 درصد)، 4 (89/2 درصد) و 8 (57/1 درصد) ساعت بعد از عمل در گروه مداخله به‌طور معنی‌داری بیش‌تر از گروه کنترل بود(0/05>P). اما در زمان‌های 12 و 24 ساعت پس از عمل این اختلاف معنی‌دار نبود(0/05P>). میانگین مصرف مخدر پس از عمل در گروه مداخله طی 8 (11/9±4/4) و 24 ساعت(21±38/3) پس از عمل نسبت به گروه کنترل اختلاف آماری معنی‌داری داشت(0/001>P). میانگین مصرف متوکلوپرامید در 8 و 24 ساعت پس از عمل بین دو گروه معنی‌دار نبود(0/05P>). استنتاج: نتایج مطالعه نشان داد که بلوک ساب کوستال TAP تحت هدایت سونوگرافی، شدت درد و مصرف مخدر پس از جراحی کوله سیستکتومی لاپاراسکوپیک را کاهش می‌دهد.   شماره ثبت کارآزمایی بالینی : 1N20180325039148IRCT 2  Background and purpose: Transversus abdominal plane block is used in management of pain in patients undergoing abdominal surgery. This study aimed at investigating the effect of ultrasound-guided transversus abdominis plane block on postoperative pain control in patients undergoing laparoscopic cholecystectomy. Materials and methods: This double-blind randomized clinical trial was performed in 60 patients undergoing laparoscopic cholecystectomy. General anesthesia was induced in all patients. At the end of the operation, a subcostal transverse abdominis plane (SCTAP) block was performed in the intervention group, while the control group received no intervention. In all samples, pain intensity based on Visual Analogue Scale (VAS) and the dose of opioid and anti-emetics drugs were assessed at recovery, 2, 4, 8, 12, and 24 hours after the surgery. Data analysis was performed in SPSS 24 applying independent t-test and chi-square. Results: The number of patients with VAS<4 was significantly higher in intervention group compared with the control group at recovery (96.4%), 2 (96.4%), 4 (89.2%), and 8 (57.1%) hours after the surgery (P<0.05), but, data showed no significant difference between the intervention group and control group at 12 and 24 hours after surgery (P>0.05). Findings showed significant differences in mean opioid administration during 8 (4.4 ± 11.9) and 24 hours (38.3 ± 21) after surgery between the intervention group and the control group (P<0.001). The mean use of metoclopramide was not found to be significantly different between the two groups at 8 and 24 hours after surgery (P> 0.05). Conclusion: Current study showed that ultrasound-guided SCTAP block could reduce postoperative pain and opioid administration after laparoscopic cholecystectomy.   (Clinical Trials Registry Number: IRCT20180325039148N1) 142 149 2021/01/252020/11/182021/05/202021/04/212021/04/152021/05/22021/05/302021/05/12021/07/212020/09/92020/11/72020/09/282020/12/22 1399/10/2 2021/08/102021/09/12021/09/132021/08/152021/09/62021/08/312021/08/252021/08/312021/09/62021/09/52021/06/162021/08/102021/08/3 1400/5/12 سعید جلیلی Saeed Jalili استادیار، گروه بیهوشی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی زنجان، زنجان، ایران ایران مهدی قائمی Mehdi Ghaemi دانشیار، گروه بیهوشی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی زنجان، زنجان، ایران ایران mahiar@zums.ac.ir سیده فاطمه غیاثی Seyede Fatemeh Gheiasi دانشجوی دکترای پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی زنجان، زنجان، ایران ایران fatemeh.gheiasi@gmail.com محمد دیلمی Mohammad Deilami متخصص بیهوشی، دانشگاه علوم پزشکی زنجان، زنجان، ایران ایران mdeilami64@gmail.com laparoscopic cholecystectomy transversus abdominis plane block ultrasonography analgesia کله سیستکتومی لاپاراسکوپیک بلوک جدار عرضی شکم اولتراسونوگرافی بی‌دردی 1. Tsai H-C, Yoshida T, Chuang T-Y, Yang S-F, Chang C-C, Yao H-Y, et al. Transversus abdominis plane block: an updated review of anatomy and techniques. BioMed Research International 2017; 2017: 8284363.##2. Breazu CM, Ciobanu L, Bartos A, Bodea R, Mircea PA, Ionescu D. Pethidine efficacy in achieving the ultrasound-guided oblique subcostal transversus abdominis plane block in laparoscopic cholecystectomy: A prospective study. Bosnian Journal of Basic Medical Sciences 2017; 17(1): 67-73.##3. Chen CK, Phui VE. The efficacy of ultrasound- guided oblique subcostal transversus abdominis plane block in patients undergoing open cholecystectomy. Southern African Journal of Anaesthesia and Analgesia 2011; 17(4): 308-310.##4. Elkarta ESM, Eldegwy MHH, Salama AM, Aymen SA, Ahmed ME, FA. R. postoperative analgesic efficacy of adding dexmedetomidine during ultrasound-guided TAP block: A prospective randomized controlled trial. AAMJ 2012; 10(1): 34-54.##5. Tihan D, Totoz T, Tokocin M, Ercan G, Calikoglu TK, Vartanoglu T, et al. Efficacy of laparoscopic transversus abdominis plane block for elective laparoscopic cholecystectomy in elderly patients. Bosn J Basic Med Sci 2016; 16(2): 139-144.##6. Kokulu S, Bakı ED, Kaçar E, Bal A, Şenay H, Üstün KD, et al. Effect of transversus abdominis plane block on cost of laparoscopic cholecystectomy anesthesia. Med Sci Monit 2014; 20: 2783-2787.##7. Ripollés J, Mezquita SM, Abad A, Calvo J. Analgesic efficacy of the ultrasound-guided blockade of the transversus abdominis plane-a systematic review. Rev Bras Anestesiol 2015; 65(4): 255-280.##8. Vrsajkov V, Mančić N, Mihajlović D, Milićević ST, Uvelin A, Vrsajkov JP. Subcostal transversus abdominis plane block can improve analgesia after laparoscopic cholecystectomy. Braz J Anesthesiol 2018; 68(2): 149-153.##9. Røjskjaer JO, Gade E, Kiel LB, Lind MN, Pedersen LM, Kristensen BB, et al. Analgesic effect of ultrasound guided transversus abdominis plane block after total abdominal hysterectomy: a randomized, double blind, placebo controlled trial. Acta Obstet Gynecol Scand 2015; 94(3): 274-278.##10. McKeen DM, George RB, Boyd JC, Allen VM, Pink A. Transversus abdominis plane block does not improve early or late pain outcomes after cesarean delivery: a randomized controlled trial. Canadian Journal of Anesthesia/Journal Canadien D'anesthésie 2014; 61(7): 631-640.##11. Bava EP, Ramachandran R, Rewari V. Analgesic efficacy of ultrasound guided transversus abdominis plane block versus local anesthetic infiltration in adult patients undergoing single incision laparoscopic cholecystectomy: a randomized controlled trial. Anesth Essays Res 2016; 10(3): 561-567.##12. Rashid A, Gorissen K, Ris F, Gosselink M, Shorthouse J, Smith A, et al. No benefit of ultrasound guided transversus abdominis plane blocks over wound infiltration with local anaesthetic in elective laparoscopic colonic surgery: results of a double blind randomized controlled trial. Colorectal Dis 2017; 19(7): 681-689.##13. Siriwardana RC, Kumarage SK, Gunathilake BM, Thilakarathne SB, Wijesinghe JS. Local infiltration versus laparoscopic-guided transverse abdominis plane block in laparoscopic cholecystectomy: double-blinded randomized control trial. Surg Endosc 2019; 33(1): 179-183.##14. Vindal A, Sarda H, Lal P. Laparoscopically guided transversus abdominis plane block offers better pain relief after laparoscopic cholecystectomy: Results of a triple blind randomized controlled trial. Surg Endosc 2021; 35(4): 1713-1721.##15. Tran T, Ivanusic J, Hebbard P, Barrington M. Determination of spread of injectate after ultrasound-guided transversus abdominis plane block: a cadaveric study. Br J Anaesth 2009; 102(1): 123-127.##16. Barrington M, Ivanusic J, Rozen W, Hebbard P. Spread of injectate after ultrasound guided subcostal transversus abdominis plane block: a cadaveric study. Anaesthesia 2009; 64(7): 745-750.##17. sar M, Koyuncu O, Turhanoglu S, Temiz M, Oran MC. Transversus abdominis plane block as a component of multimodal analgesia for laparoscopic cholecystectomy. J Clin Anesth 2016; 34: 72-78.##18. Bhatia N, Arora S, Jyotsna W, Kaur G. Comparison of posterior and subcostal approaches to ultrasound-guided transverse abdominis plane block for postoperative analgesia in laparoscopic cholecystectomy. J Clin Anesth 2014; 26(4): 294-299.##19. Breazu CM, Ciobanu L, Hadade A, Bartos A, Mitre C, Mircea PA, et al. The efficacy of oblique subcostal transversus abdominis plane block in laparoscopic cholecystectomy–a prospective, placebo controlled study. Rom J Anaesth Intensiv Care 2016; 23(1): 12-18.##20. Houben AM, Moreau A-SJ, Detry OM, Kaba A, Joris JL. Bilateral subcostal transversus abdominis plane block does not improve the postoperative analgesia provided by multimodal analgesia after laparoscopic cholecystectomy: A randomised placebo-controlled trial. Eur J Anaesthesiol 2019; 36(10): 772-777.## ##

طراحی و استقرار ثبت نظام مند بیماران مبتلا به کووید-19 در بیمارستان امام ساری و نتایج اولیه Design and Implementation of COVID-19 Registry in Sari Imam Khomeini Hospital and Preliminary Results 1 1  سابقه و هدف: با توجه به نوظهور بودن کووید -19، ثبت نظام‌مند بیماری می‌تواند علاوه بر ایجاد بستر مناسب پژوهشی، سبب مشخص شدن جنبه‌های مختلف بیماری از علائم تا تشخیص‌های آزمایشگاهی و اثربخشی درمان نیز شود. لذا این مطالعه با هدف طراحی و استقرار ثبت نظام مند بیماری کووید-19 و نتایج اولیه در بیمارستان امام ساری انجام شد. مواد و روش‌ها: در مرحله اول برای طراحی رجیستری، کمیته راهبردی متشکل از تخصص‌های درگیر در بحث کووید تشکیل شد. متغیرهای تعیین شده توسط اعضای کمیته راهبردی رجیستری شامل یافته‌های دموگرافیک، علائم حیاتی بیماران، سابقه بیماری زمینه‌ای، یافته‌های آزمایشگاهی، نتایج تست‌های تشخیصی، فرم‌های بیماری، عوارض، پیش‌آگهی بیماران و همچنین مداخلات درمانی صورت گرفته در زمان بستری و ترخیص بودند. سپس نرم‌افزاری جهت ثبت اطلاعات، در محیط وب با پایگاه داده SQL طراحی شد. جامعه مورد بررسی شامل تمامی بیماران مراجعه‌کننده به بیمارستان امام ساری در سال 1398 و 1399 با تشخیص بالینی یا مولکولی کووید-19 بودند. یافته‌ها: از 1924 بیمار ثبت شده، 829 نفر (43/1درصد) زن بودند. میانگین سنی بیماران مورد بررسی 17/5±53/2 سال بود. میانگین سنی زنان و مردان مورد بررسی به ترتیب 16/8±53/9و 18/1±52/7 سال بود ( 0/142=P). استنتاج: شیوع بسیار سریع و ناشناختگی بیماری سبب شد مدیریت مؤثر شیوع کووید-١٩ نیازمند دسترسی به اطلاعات درست، کامل، قابل اعتماد و به موقع باشد، که رجیستری‌ها می‌توانند در این زمینه کمک‌کننده باشند. 2  Background and purpose: Disease registry of Coronavirus disease 2019 (COVID-19) as an emerging global health threat could create a suitable research context, identify various aspects of the disease from symptoms to laboratory diagnoses, and determine effectiveness of treatment. The present study aimed to design and implement COVID-19 registry in Sari Imam Khomeini Hospital and investigated preliminary results. Materials and methods: At first stage, to design the disease registry, a strategy committee was established consisting of experts involved in COVID-19. Variables determined by members of the registry strategy committee included demographic findings, patients’ vital signs, comorbidity, laboratory findings, diagnostic test results, disease forms, complications, patients’ prognosis, and medical interventions on admission and at the time of discharge. Then, a web based software was designed in Structured Query Language (SQL) to record the information. The study population included all patients attending Sari Imam Khomeini Hospital with clinical and molecular diagnosis of COVID-19. Results: Out of 1924 registered patients, 829 (43.1%) were female. The mean age of patients was 53.2±17.5 years. The mean ages of men and women were 53.9±16.8 and 52.7±18.1 years, respectively (P= 0.142). Conclusion: Outbreak of COVID-19 and paucity of information about the disease call for an accurate, complete, and reliable database including timely information which could be achieved by an integrated disease registry. 150 157 2021/01/252020/11/182021/05/202021/04/212021/04/152021/05/22021/05/302021/05/12021/07/212020/09/92020/11/72020/09/282020/12/222021/08/19 1400/5/28 2021/08/102021/09/12021/09/132021/08/152021/09/62021/08/312021/08/252021/08/312021/09/62021/09/52021/06/162021/08/102021/08/32021/10/6 1400/7/14 سید حسین مهرآوران Seyed Hossein Mehravaran استادیار، گروه داخلی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران lab2002b@yahoo.com مبین غزائیان Mobin Ghazaeian دانشجوی پزشکی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران dr.mobin.gh@gmail.com ایرج ملکی Iradj Maleki دانشیار، مرکز تحقیقات گوارش و کبد، پژوهشکده بیماری‌های غیرواگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران iradj2001@yahoo.com سید عباس موسوی Seyed Abbas Mousavi استاد، گروه روانپزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران mmm89099@gmail.com مسعود علیالی Masoud Aliyali دانشیار، گروه داخلی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران masoud_aliyali@yahoo.com علی شریف پور Ali Sharifpour استادیار، گروه داخلی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران asharifpour0209@yahoo.com سیاوش عابدی Siavash Abedi دانشیار، گروه داخلی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران siavash.abedi0@gmail.com رویا قاسمیان Roya Ghasemian دانشیار، گروه عفونی، مرکز تحقیقات مقاومت‌های میکروبی، پژوهشکده بیماری‌های واگیر دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران roya31gh@yahoo.com سپیده صفانوایی Sepideh Safanavaei استادیار، گروه داخلی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران sepidejjana@gmail.com مریم مبینی Maryam Mobini دانشیار، گروه داخلی، مرکز تحقیقات دیابت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران mmobini50@yahoo.com سید مهران رضوی پور Seyed Mehran Razavipour استادیار، گروه ارتوپدی، مرکز تحقیقات ارتوپدی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران razavimehran@yahoo.com غلامعلی گدازنده Gholam Ali Godazandeh دانشیار، گروه جراحی، مرکز تحقیقات سرطان دستگاه گوارش، پژوهشکده بیماری‌های غیرواگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران ghgous@yahoo.com میثاق شفیع زاد Misagh Shafizad استادیار، گروه جراحی مغز و اعصاب، مرکز تحقیقات ارتوپدی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران mi.shafizad@gmail.com محمود موسی زاده Mahmood Moosazadeh دانشیار، مرکز تحقیقات سرطان دستگاه گوارش، پژوهشکده بیماری‌های غیرواگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران mmoosazadeh1351@gmail.com تورج اسدی Touraj Assadi استادیار، گروه طب اورژانس، مرکز تحقیقات دیابت دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران touraj.assadi@yahoo.com مجید سعیدی Majid Saeedi استاد، گروه فارماسیوتیکس، مرکز تحقیقات علوم داروئی، پژوهشکده هموگلوبینوپاتی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران majsaeedi@gmail.com registry COVID-19 mortality رجیستری کووید 19 مورتالیتی 1. Wang C, Horby PW, Hayden FG, Gao GF. A novel coronavirus outbreak of global health concern. Lancet 2020; 395(10223): 470-473.##2. Zhu N, Zhang D, Wang W, Li X, Yang B, Song J, et al. A novel coronavirus from patients with pneumonia in China, 2019. N Engl J Med 2020; 382:727-733.##3. Jiang F, Deng L, Zhang L, Cai Y, Cheung CW, Xia Z. Review of the clinical characteristics of coronavirus disease 2019 (COVID-19). J Gen Intern Med 2020; 35(5): 1545-1549.##4. Woo PC, Huang Y, Lau SK, Yuen K-Y. Coronavirus genomics and bioinformatics analysis. Viruses 2010; 2(8): 1804-1820.##5. Drexler JF, Gloza-Rausch F, Glende J, Corman VM, Muth D, Goettsche M, et al. Genomic characterization of severe acute respiratory syndrome-related coronavirus in European bats and classification of coronaviruses based on partial RNA-dependent RNA polymerase gene sequences. J Virol 2010; 84(21): 11336-11349.##6. Yin Y, Wunderink RG. MERS, SARS and other coronaviruses as causes of pneumonia. Respirology 2018; 23(2): 130-137.##7. National Research Council (US) Committee on Achieving Sustainable Global Capacity for Surveillance and Response to Emerging Diseases of Zoonotic Origin. Sustaining Global Surveillance and Response to Emerging Zoonotic Diseases. Keusch GT, Pappaioanou M, Gonzalez MC, Scott KA, Tsai P, )eds(. Washington (DC): National Academies Press (US); 2009.##8. Li Q, Guan X, Wu P, Wang X, Zhou L, Tong Y, et al. Early transmission dynamics in Wuhan, China, of novel coronavirus–infected pneumonia. N Engl J Med 2020; 382: 1199-1207.##9. Chan JF-W, Yuan S, Kok K-H, To KK-W, Chu H, Yang J, et al. A familial cluster of pneumonia associated with the 2019 novel coronavirus indicating person-to-person transmission: a study of a family cluster. The Lancet. 2020; 395(10223): 514-523.##10. Tindale LC, Coombe M, Stockdale JE, Garlock E, Lau WYV, Saraswat M, et al. Transmission interval estimates suggest pre-symptomatic spread of COVID-19. medRxiv 2020.##11. Lauer SA, Grantz KH, Bi Q, Jones FK, Zheng Q, Meredith HR, et al. The incubation period of coronavirus disease 2019 (COVID-19) from publicly reported confirmed cases: estimation and application. Ann Intern Med 2020; 172(9): 577-582.##12. Pung R, Chiew CJ, Young BE, Chin S, Chen MI, Clapham HE, et al. Investigation of three clusters of COVID-19 in Singapore: implications for surveillance and response measures. Lancet 2020; 395(10229): 1039-1046.##13. Guan W-j, Ni Z-y, Hu Y, Liang W-h, Ou C-q, He J-x, et al. Clinical characteristics of 2019 novel coronavirus infection in China. N Engl J Med 2020; 382(18): 1708-1720.##14. He X, Lau EH, Wu P, Deng X, Wang J, Hao X, et al. Temporal dynamics in viral shedding and transmissibility of COVID-19. Nat Med 2020; 26(5): 672-675.##15. Zhao S, Lin Q, Ran J, Musa SS, Yang G, Wang W, et al. Preliminary estimation of the basic reproduction number of novel coronavirus (2019-nCoV) in China, from 2019 to 2020: A data-driven analysis in the early phase of the outbreak. Int J Infect Dis 2020; 92: 214-217.##16. Zhou P, Yang X-L, Wang X-G, Hu B, Zhang L, Zhang W, et al. A pneumonia outbreak associated with a new coronavirus of probable bat origin. Nature 2020; 579(7798): 270-273.##17. Turner AJ, Hiscox JA, Hooper NM. ACE2: from vasopeptidase to SARS virus receptor. Trends Pharmacol Sci 2004; 25(6): 291-294.##18. Gupte M, Boustany-Kari CM, Bharadwaj K, Police S, Thatcher S, Gong MC, et al. ACE2 is expressed in mouse adipocytes and regulated by a high-fat diet. Am J Physiol Regul Integr Comp Physiol 2008; 295(3): R781-R8.##19. u Z, Wu Y. A Multiscale and Comparative Model for Receptor Binding of 2019 Novel Coronavirus and the Implication of its Life Cycle in Host Cells. bioRxiv 2020.##20. Liu Y, Sun W, Li J, Chen L, Wang Y, Zhang L, et al. Clinical features and progression of acute respiratory distress syndrome in coronavirus disease 2019. medRxiv 2020.##21. Wang D, Hu B, Hu C, Zhu F, Liu X, Zhang J, et al. Clinical characteristics of 138 hospitalized patients with 2019 novel coronavirus–infected pneumonia in Wuhan, China. Jama 2020; 323(11): 1061-1069.##22. Huang C, Wang Y, Li X, Ren L, Zhao J, Hu Y, et al. Clinical features of patients infected with 2019 novel coronavirus in Wuhan, China. Lancet 2020; 395(10223): 497-506.##23. Ruan Q, Yang K, Wang W, Jiang L, Song J. Clinical predictors of mortality due to COVID-19 based on an analysis of data of 150 patients from Wuhan, China. Intensive Care Med 2020; 46(5): 846-848.##24. Zhou F, Yu T, Du R, Fan G, Liu Y, Liu Z, et al. Clinical course and risk factors for mortality of adult inpatients with COVID-19 in Wuhan, China: a retrospective cohort study. Lancet 2020; 395(10229): 1054-1062.##25. Chaoqun Ma, Jiawei Gu, Hou P, Zhang L, Bai Y, Guo Z, et al. Incidence, clinical characteristics and prognostic factor of patients with COVID-19: a systematic review and meta-analysis. medRxiv 2020.03.17.20037572.##26. Guan W-j, Ni Z-y, Hu Y, Liang W-h, Ou C-q, He J-x, et al. Clinical characteristics of coronavirus disease 2019 in China. N Engl J Med 2020; 382: 1708-1720.##27. Bai Y, Yao L, Wei T, Tian F, Jin D-Y, Chen L, et al. Presumed asymptomatic carrier transmission of COVID-19. Jama 2020; 323(14): 1406-1407.##28. Chen N, Zhou M, Dong X, Qu J, Gong F, Han Y, et al. Epidemiological and clinical characteristics of 99 cases of 2019 novel coronavirus pneumonia in Wuhan, China: a descriptive study. Lancet 2020; 395(10223): 507-513.##29. Shi H, Han X, Jiang N, Cao Y, Alwalid O, Gu J, et al. Radiological findings from 81 patients with COVID-19 pneumonia in Wuhan, China: a descriptive study. Lancet Infect Dis 2020; 20(4): 425-434.##30. Bai T, Tu S, Wei Y, Xiao L, Jin Y, Zhang L, et al. Clinical and Laboratory Factors Predicting the Prognosis of Patients with COVID-19: An Analysis of 127 Patients in Wuhan, China. SSRN Electronic Journal 2020.##31. Li Q, Ding X, Xia G, Geng Z, Chen F, Wang L, et al. A simple laboratory parameter facilitates early identification of COVID-19 patients. medRxiv 2020.##32. Ai T, Yang Z, Hou H, Zhan C, Chen C, Lv W, et al. Correlation of chest CT and RT-PCR testing in coronavirus disease 2019 (COVID-19) in China: a report of 1014 cases. Radiology 2020; 296(2): E32-E40.##33. Fang Y, Zhang H, Xie J, Lin M, Ying L, Pang P, et al. Sensitivity of chest CT for COVID-19: comparison to RT-PCR. Radiology 2020; 296(2): E115-E117.##34. Xu X, Yu C, Qu J, Zhang L, Jiang S, Huang D, et al. Imaging and clinical features of patients with 2019 novel coronavirus SARS-CoV-2. Eur J Nucl Med Mol Imaging 2020; 47: 1275-1280.##35. Wang Y, Kang H, Liu X, Tong Z. Combination of RT‐qPCR Testing and Clinical Features For Diagnosis of COVID‐19 facilitates management of SARS‐CoV‐2 Outbreak. J Med Virol 2020; 92(6): 538-539.##36. Bhatraju PK, Ghassemieh BJ, Nichols M, Kim R, Jerome KR, Nalla AK, et al. Covid-19 in critically ill patients in the Seattle region—case series. N Engl J Med 2020; 382: 2012-2022.##37. Javanmard SH, Nasirian M, Ataei B, Vaseghi G, Vaezi A, Changiz T. Isfahan COvid-19 REgistry (I-CORE): Design and methodology. J Res Med Sci 2020; 25: 32.##38. Zarei J, Dastoorpoor M, Jamshidnezhad A, Cheraghi M, Sheikhtaheri A. Regional COVID-19 registry in Khuzestan, Iran: A study protocol and lessons learned from a pilot implementation. Inform Med Unlocked 2021; 23: 100520.##39. Akbari A, Moghadami M, Ghasemi Y, Sharifi M, Hemmati A, Keshavarzi A, et al. Designing and Launching Coronavirus Disease 19 Electronic Registry in Shiraz, Iran: A Brief Report. Int J Basic Sci Med 2020; 5(2): 33-38.##40. Khorrami F, Shahi M, DavariDolatabadi N, Alishan Karami N, HasaniAzad M, Jafariyan F, et al. Implementation of regional COVID-19 registry in Hormozgan (RCovidRH), Iran: Rationale and study protocol. Med J Islam Repub Iran 2020; 34: 96.##41. Talebpour M, Hadadi A, Oraii A, Ashraf H. Rationale and Design of a Registry in a Referral and Educational Medical Center in Tehran, Iran: Sina Hospital Covid-19 Registry (SHCo-19R). Frontiers in Emergency Medicine 2020; 4(2s).##42. Emami A, Akbari A, Javanmardi F, Lotfi M, Moghadami M, Sharifi M, et al. Designing a Multicenter Registry of COVID-19 and Other Respiratory Infections in Fars, Iran. Disaster medicine and public health preparedness. Disaster Med Public Health Prep 2021:1-4.##43. Kazemi-Arpanahi H, Moulaei K, Shanbehzadeh M. Design and development of a web-based registry for Coronavirus (COVID-19) disease. Med J Islam Repub Iran 2020; 34: 68.## ##

ارزیابی عوامل شناختی موثر بر خطر مزمن شدن کمر دردهای غیراختصاصی حاد و تحت حاد Cognitive Factors Affecting Chronicity Risk of Acute and Subacute Non-Specific Low Back Pain 1 1  سابقه و هدف: کمر درد مزمن یکی از رایج­ترین اختلالات اسکلتی – عضلانی در جوامع مختلف است. پژوهش حاضر با هدف مطالعه خطر مزمن شدن کمر دردهای غیراختصاصی حاد و تحت حاد و ریسک فاکتورهای شناختی موثر بر آن انجام پذیرفت. مواد و روش‌ها: مطالعه توصیفی- تحلیلی حاضر در بین 162 نفر از بیماران مراجعه کننده به یک بیمارستان نظامی در شهر تهران در سال 1399 انجام شد. جمع‌آوری داده‌ها با استفاده از پرسشنامه‌های تعیین ریسک مزمن شدن کمر درد، باورهای ترس – اجتناب، سلامت بیمار، مقیاس فاجعه آمیز کردن درد و سنجش ترس از درد/صدمه انجام شد. روایی و پایایی تمامی پرسشنامه­ها تایید گردیده است. تحلیل داده­ها با استفاده از آزمون­های تی دو نمونه­ای مستقل، کای دو و رگسیون لجستیک چند گانه تعدیل شده در نرم افراز SPSS نسخه 25 انجام پذیرفت. یافته‌ها: 23/40و 25/84درصد از بیماران دارای کمر درد تحت حاد و حاد به ترتیب در خطر بالای مزمن شدن کمردرد خود قرار داشتند. فاکتورهای میزان باورهای ترس– اجتناب، ترس از حرکت، فاجعه آمیز کردن درد و افسردگی از جمله مهم‌ترین ریسک فاکتورهای موثر در مزمن شدن کمر دردهای حاد و تحت حاد در مطالعه حاضر می‌باشد. استنتاج: اکثریت بیماران مورد مطالعه در محدوده سطح ریسک متوسط و بالای مزمن شدن کمر درد بودند، لذا تعیین سطوح ریسک مزمن شدن و توجه به تمامی پارامترهای موثر در مزمن شدن کمردرد نظیر فاکتورهای فردی و شناختی در زمان شروع درمان بیماران مبتلا به کمر دردهای غیر اختصاصی حاد و تحت حاد ضروری است. 2  Background and purpose: Chronic low back pain is one of the most common musculoskeletal disorders in the world. This study aimed at evaluating the risk of non-specific chronic low back pain and related cognitive risk factors. Materials and methods: This descriptive analytic study was performed in 162 patients in a military hospital in Tehran, Iran 2020. Data were collected using the STarT Back Screening Tool, Fear-Avoidance Beliefs Questionnaire, Patient Health Questionnaire, Pain Catastrophizing Scale, and Tampa Scale for Kinesiophobia. Data analysis was carried out in SPSS V25 using independent samples t-test, Chi-square, and multiple logistic regression. Results: Among the patients, 23.40% and 25.84% had sub-acute and acute low back pains, respectively, and were at high risk for chronic low back pain. Fear-avoidance belief, fear of movement, catastrophizing the pain, and depression were found to be the major risk factors for chronicity risk of acute and sub-acute non-specific low back pain. Conclusion: Most of the patients studied were at moderate and high chronicity risk for low back pain. Therefore, determining the risk levels of chronic back pain in acute and sub-acute pains and considering all parameters affecting the chronicity of low back pain, e.g. individual and cognitive factors at the beginning of treatment are of great benefit in creating a suitable algorithm for treatment. 158 164 2021/01/252020/11/182021/05/202021/04/212021/04/152021/05/22021/05/302021/05/12021/07/212020/09/92020/11/72020/09/282020/12/222021/08/192021/04/16 1400/1/27 2021/08/102021/09/12021/09/132021/08/152021/09/62021/08/312021/08/252021/08/312021/09/62021/09/52021/06/162021/08/102021/08/32021/10/62021/08/30 1400/6/8 محسن صادقی یارندی Mohsen Sadeghi-Yarandi کارشناسی ارشد مهندسی بهداشت حرفه ای و ایمنی کار، مرکز تحقیقات بهداشته، پژوهشگاه سبک زندگی، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله، تهران، ایران ایران eng.sadeghi1995@gmail.com محمد قاسمی Mohammad Ghasemi دانشیار، مرکز تحقیقات بهداشت، پژوهشگاه سبک زندگی، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله، تهران، ایران ایران mghmed@yahoo.com علی غنجال Ali Ghanjal دانشیار، مرکز تحقیقات مدیریت سلامت، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله، تهران، ایران ایران ghanjala@yahoo.com مجتبی سپندی Mojtaba Sepandi دانشیار، مرکز تحقیقات بهداشت، پژوهشگاه سبک زندگی، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله، تهران، ایران ایران msepandi@gmail.com non-specific low back pain cognitive factor chronicity risk کمر درد غیر اختصاصی عوامل شناختی خطر مزمن شدن Malliou P, Gioftsidou A, Beneka A, Godolias G. Measurements and evaluations in low back pain patients. Scand J Med Sci Sports 2006; 16(4): 219-230.##2. Morris P, Ali K, Merritt M, Pelletier J, Macedo LG. A systematic review of the role of inflammatory biomarkers in acute, subacute and chronic non-specific low back pain. BMC Musculoskeletal Disorders 2020; 21(1): 1-12.##3. Ramezani M, Taghizade G, Abdolvahab M, Lajavardi L, Saeidi Brojeni M. Investigating of risk factors relatedto chronic non-specific low back pain in military men. Journal of Modern Rehabilitation 2015; 9(3): 54-63 (Persian).##4. Yadollahpour N, Zahednejad S, Yazdi MJS, Esfandiarpour F. The Discriminant Ability of Physical and Psychological Factors in Stratification of Patients with Low Back Pain Based on Start Back Screening Tool. J Biochem Tech 2019; 2: 168-174.##5. Sadeghi Yarandi M, Ghasemi M, Ghanjal A. The relationship between individual, physical and psychosocial risk factors with musculoskeletal disorders and related disabilities in flight securitypersonnel. International Journal of Occupational Safety and Ergonomics 2020; 26(3): 1-11.##6. Alhowimel A, AlOtaibi M, Radford K, Coulson N. Psychosocial factors associated with change in pain and disability outcomes in chronic low back pain patients treated by physiotherapist: a systematic review. SAGE Open Medicine 2018; 6: 2050312118757387.##7. Wertli MM, Rasmussen-Barr E, Held U, Weiser S, Bachmann LM, Brunner F. Fear-avoidance beliefs—a moderator of treatment efficacy in patients with low back pain: a systematic review. The Spine Journal 2014; 14(11): 2658-2678.##8. Sadeghi Yarandi M, Soltanzadeh A, Koohpaei A, Sajedian AA, Ahmadi V, Sakari S, et al. Effectiveness of three ergonomic risk assessment tools, namely NERPA, RULA, and REBA, for screening musculoskeletal disorders. Archives of Hygiene Sciences 2019; 8(3): 188-201 (Persian).##9. Medeiros FC, Costa LOP, Oliveira IS, Oshima RK, Costa LCM. The use of STarT BACK Screening Tool in emergency departments for patients with acute low back pain: a prospective inception cohortstudy. Eur Spine J 2018; 27(11): 2823-2830.##10. Abedi M, Manshadi FD, Khalkhali M, Mousavi SJ, Baghban AA, Montazeri A, et al. Translation and validation of the Persian version of the STarT Back Screening Tool in patients with nonspecific low back pain. Manual Therapy 2015; 20(6): 850-854.##11. Rostami M, Noorian N, Mansournia MA, Sharafi E, Babaki AES, Kordi R. Validation of the Persian version of the fear avoidance belief questionnaire in patients with low back pain. Journal of Back and Musculoskeletal Rehabilitation 2014; 27(2): 213-221.##12. Waddell G, Newton M, Henderson I, Somerville D, Main CJ. A Fear-Avoidance Beliefs Questionnaire (FABQ) and the role of fear-avoidance beliefs in chronic low back pain and disability. Pain 1993; 52(2): 157-168.##13. Löwe B, Kroenke K, Herzog W, Gräfe K. Measuring depression outcome with a brief self-report instrument: sensitivity to change of the Patient Health Questionnaire (PHQ-9). Journal of Affective Disorders 2004; 81(1): 61-66.##14. Ring J, Peskoe S, Zhao C, Friedman BW, George SZ, Eucker SA. Depression and Functional Outcomes in Patients Presenting to the Emergency Department With Low Back Pain. Academic Emergency Medicine 2020; 27(8): 725-733.##15. Dadfar M, Kalibatseva Z, Lester D. Reliability and validity of the Farsi version of the Patient Health Questionnaire-9 (PHQ-9) with Iranian psychiatric outpatients. Trends Psychiatry Psychother 2018; 40(2): 144-151.##16. Sullivan MJ, Bishop SR, Pivik J. The pain catastrophizing scale: development and validation. Psychological Assessment 1995; 7(4): 524-532.##17. Mohamadi S, Dehghani M, Heidari M, Sedaghat M, Khatibi A. The evaluation of pain-related psychological similarities among patients with musculoskeletal chronic pain and their spouses. International Journal of Behavioral Sciences 2013; 7(1): 57-66.##18. Jafari H, Ebrahimi I, Salavati M, Kamali M, Fata L. Psychometric Properties of iranian Version of Tampa Scale for Kinesiophobia in Low Back Pain Patients. Archives of Rehabilitation 2010; 11(1). (Persian).##19. Beneciuk JM, Bishop MD, Fritz JM, Robinson ME, Asal NR, Nisenzon AN, et al. The STarT back screening tool and individual psychological measures: evaluation of prognostic capabilities for low back pain clinical outcomes in outpatient physical therapy settings. Phys Ther 2013; 93(3): 321-333.##20. Shmagel A, Foley R, Ibrahim H. Epidemiology of chronic low back pain in US adults: data from the 2009–2010 National Health and Nutrition Examination Survey. Arthritis Care Res 2016; 68(11): 1688-1694.##21. Boissoneault J, Mundt J, Robinson M, George SZ. Predicting low back pain outcomes: suggestions for future directions. Journal of Orthopaedic & Sports Physical Therapy 2017; 47(9): 588-592.##22. Woby SR, Urmston M, Watson PJ. Self-efficacy mediates the relation between pain-related fear and outcome in chronic low back pain patients. European Journal of Pain 2007; 11(7): 711-718.##23. Lopez-Lopez D, Vilar-Fernandez JM, Calvo-Lobo C, Losa-Iglesias ME, Rodriguez-Sanz D, Becerro-de-Bengoa-Vallejo R. Evaluation of depression in subacute low back pain: a case control study. Pain Physician 2017; 20(4): E499-E505.##24. Woby SR, Watson PJ, Roach NK, Urmston M. Adjustment to chronic low back pain—the relative influence of fear-avoidance beliefs, catastrophizing, and appraisals of control. Behaviour Research and Therapy 2004; 42(7): 761-774.## ##

ارتباط درمان نگهدارنده متادون با فراوانی جرایم مرتبط با مصرف مواد مخدر در استان گلستان Relationship between Methadone Maintenance Therapy and Frequency of Drug-Related Crimes in Golestan Province 1 1  سابقه و هدف: در سال‌های اخیر درمان‌های دارویی، به دلیل کاهش اثربخشی سایر روش‌ها، نقش روزافزونی در مدیریت جرایم مرتبط با مواد مخدر بازی کرده‌اند. در این مطالعه ارتباط درمان نگهدارنده با متادون و فراوانی جرایم مرتبط با مصرف مواد مخدر بررسی شد. مواد و روش‌ها: این مطالعه مقطعی در سال 1398 بر روی 420 نفر از مراجعه‌کنندگان به کلینیک‌ها و مراکز درمانی با داروی اگونیست در شهرستان‌های کردکوی و گرگان استان گلستان انجام شد. ابزار جمع آوری اطلاعات یک پرسش‌نامه محقق ساخته شامل مشخصات جمعیت‌شناختی، وضعیت شغلی و اشتغال، سابقه مصرف مواد مخدر و ارتکاب جرم، نزاع، طلاق و روابط خارج از حریم خانواده (نامشروع) بود. پرسشنامه‌ها در قالب جلسه‌های مصاحبه‌های فردی با مراجعین و بدون استعلام از سایرمراجع، در دو نوبت بدو پذیرش و شش ماه بعد از شروع درمان متادون تکمیل شدند. داده‌ها با نرم‌افزار آماری SPSS 23 تجزیه و تحلیل شد. یافته‌ها: اکثریت افراد متأهل (88 درصد)، دارای تحصیلات زیر دیپلم (75 درصد) و با قومیت فارس (88 درصد) بودند. بیش ترین ماده‌ی مخدر مصرفی آن‌ها تریاک و بیش ترین روش مصرف خوراکی و استنشاقی بود. درمان نگهدارنده با متادون ارتباط معناداری با طلاق، کار و اشتغال قبل و بعد از مصرف داشت (0/05>P). استنتاج: درمان نگهدارنده با متادون تاثیر چشمگیری بر کاهش جرایم اجتماعی و خشونت در خانواده دارد. پیشنهاد می‌شود مطالعات بعدی با تعداد بیش‌تری از مددجویان، در زمان طولانی‌تر و با بررسی دیگر عوامل مرتبط و پیامدها مانند بهبود اختلالات رفتاری و بیماری‌های مرتبط اجرا شود. 2 Background and purpose: In recent years, drug therapies have played an increasing role in management of drug-related crimes due to decrease in efficacy of other anti-crime methods. This study investigated the relationship between methadone maintenance therapy and frequency of drug-related crimes. Materials and methods: This cross-sectional study was conducted in 420 patients attending private addiction treatment centers who received agonist therapy in Kurdkuy and Gorgan in Golestan province, Iran. Data were collected using a researcher-made questionnaire consisting of demographic characteristics and items on history of drug abuse, history of crimes, domestic violence and conflicts, divorce and remarriage, and work and employment. The questionnaires were completed at admission time and six months after initiation of methadone treatment through face to face interviews. Data analysis was done in SPSS V23. Results: The majority of patients were married (88%), had low educational levels (75%) and were Persian (88%). The most commonly used narcotic drug was opium used oral or inhaled. There was a significant inverse relationship between methadone maintenance treatment and cases of crime and domestic violence and a significant direct relationship between the treatment and cases of divorce or remarriage, and work and employment before and after treatment (P<0.05). Conclusion: Methadone maintenance treatment showed a significant effect on reducing social crime and domestic violence. Further researches are suggested to study other associated factors in larger number of patients while considering other variables such as improvement of behavioral disorders and related diseases in long-time follow-up investigations.  165 171 2021/01/252020/11/182021/05/202021/04/212021/04/152021/05/22021/05/302021/05/12021/07/212020/09/92020/11/72020/09/282020/12/222021/08/192021/04/162020/02/12 1398/11/23 2021/08/102021/09/12021/09/132021/08/152021/09/62021/08/312021/08/252021/08/312021/09/62021/09/52021/06/162021/08/102021/08/32021/10/62021/08/302021/09/12 1400/6/21 آرش نقی پور Arash Naghipour پزشک عمومی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران ایران arashnaghipour@yahoo.com محمد باقر صابری زفرقندی Mohammad Bagher Saberi Zafarghandi دانشیار، گروه اعتیاد، دانشکده علوم رفتاری و سلامت روان(انستیتو روانپزشکی تهران)، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران ایران زهرا خطیرنامنی Zahra Khatirnamani کارشناس ارشد آمار زیستی، مرکز تحقیقات مدیریت سلامت و توسعه اجتماعی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران ایران khatirzahra@gmail.com مهدی امینی Mahdi Amini استادیار، گروه اعتیاد، دانشکده علوم رفتاری و سلامت روان(انستیتو روانپزشکی تهران)، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران ایران محمدحسین تقدیسی Mohammad Hossein Taghdisi استاد، گروه آموزش و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران ایران drug abuse maintenance treatment methadone crime domestic violence مصرف مواد درمان نگهدارنده متادون جرم خشونت خانگی 1. UNODC, annual report covering activities during 2018. United Nations Office on Drugs and Crime (UNODC) in 2018.##2. Gholami M. The Impact of Addiction Treatment Centers on Preventing the Returning of Addicted People (the Case Study of Northern Khorasan Province). J Forensic Knowledge 2018; 11(40): 27-42 (Persian).##3. Torrens M, Mestre Pintó JI, Domingo-Salvany A. Comorbidity of substance use and mental disorders in Europe. Luxembourg: European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addictio; 2015.##4. Collaborators, GBD. Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 354 diseases and injuries for 195 countries and territories, 1990-2017: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2017. Lancet 2018; 392(10159): 1789-1858.##5. UN Office on Drugs and Crime.World Drug Report 2019. United Nations Digital Library; 2019.##6. Nasrollahzadeh D, Kamangar F, Aghcheli K, Sotoudeh M, Islami F, Abnet CC, et al. Opium, tobacco, and alcohol use in relation to oesophageal squamous cell carcinoma in a high-risk area of Iran. Br J Cancer 2008; 98(11): 1857-1863.##7. Rashidian H, Zendehdel K, Kamangar F, Malekzadeh R, Haghdoost AA. An ecological study of the association between opiate use and incidence of cancers. Addict health 2016; 8(4): 252-260.##8. Aghdaghi M, The Capacities and Implications of Islamic Teaching in Dealing with The Social Harm of Addiction. Islam Stud Soc Harms 2019; 2(4): 49-60 (Persian).##9. Zangi abadi A, Parhiz F, Khayam bashi E. Temporal and Spatial Analysis of Drug-related Social Injuries (case report). Iran Soc Issues Lead Res 2016; 4(1): 95-116 (Persian).##10. Madah M, Khayrkhah E. Investigating the Factors Effecting Crime Among Robbers and Drug Offenders. Int Crim Invest 2015; 9(4): 9-26 (Persian). ##11. Sadock DB, Virginia A. Kaplan and Sadock's pocket handbook of clinical psychiatry. 5th ed. Philadelphia: Lippincott Williams and Wilkins; 2010. ##12. Moradi Kal-Boland M, Beiranvand S, Sheini Jaberi P. Study the Primary and Addiction Replapse Addiction Prevention Strategies from the Perspective of Addicted Persons Referred to Treatment Center for Substance Abuse in Ahvaz. J Police Med 2014; 3(1): 43-50 (Persian). ##13. Lind B, Chen S, Weatherburn D, Mattick R. The effectiveness of methadone maintenance treatment in controlling crime: an Australian aggregate-level analysis. Br J Criminol 2005; 45(2): 201-211. ##14. National Institute on Drug Abuse (NIDA). the NIH Almanac, 2015. Available at: https:// www.nih.gov/about-nih/what-we-do/nih-almanac/national-institute-drug-abuse-nida. ##15. Rezvanifar AR. Cognitive dysfunction induced by methadone treatment. Addiction 2007; 2: 27-33 (Persian). ##16. Dolan KA, Shearer J, MacDonald M, Mattick RP, Hall W, Wodak AD, et al. A randomised controlled trial of methadone maintenance treatment versus wait list control in an Australian prison system. Drug Alcohol Depend 2003; 72(1): 59-65. ##17. Hojjat SK, Rezaei M, Mohamadi Pour M. The Comparison Of Retention In Three Methods With Methadone, Opium And Buprenorphine In Patients Admitted To Addiction Treatment Centers. J North Khorasan Univ Med Sci 2016; 8(2): 245-256 (Persian).##18. hafiei F, Falavarjani MF, Yeh CJ, Ghodousi A. Substance Abuse, Criminality, and Social Consequences: The Lived Experiences of Male Outpatients in a Methadone Maintenance Treatment Program in Iran. J Addict Recov 2021; 4(1): 1028-1038.##19. Le UT, Tren TT, Le GT, Thai TT. Methadone maintenance treatment in Ho Chi Minh City, Vietnam: Multidimensional measure of adherence and associated factors. Global Public Healt 2020; 1-11. ##20. Rahimi Movaghar A, Esmaeili MA, Haghdoost AA, Sadeghirad B, Mohraz M. HIV prevalence amongst injecting drug users in Iran: a systematic review of studies conducted during the decade 1998–2007. Int J Drug Policy 2012; 23(4): 271-278. ##21. Russolillo A, Moniruzzaman A, McCandless LC, Patterson M, Somers J. Associations between methadone maintenance treatment and crime: a 17‐year longitudinal cohort study of Canadian provincial offenders. Addiction 2018; 113(4): 656-667. ##22. Parvaresh N, Kheradmand A, Darijani M. Kheradmand, and M. Darijani, The Effect Of Methadone Maintenance Therapy On Harm Reduction In Opiate Dependents In KERMAN Socio-Behavioral Consulting Centers. Addict Health 2010; 2(1-2): 26-28. ##23. Sun HM, Li XY, Chow EPF, LI T, Xian Y, ##et al. Methadone maintenance treatment programme reduces criminal activity and improves social well-being of drug users in China: a systematic review and meta-analysis. BMJ open 2015; 51(1): e005997.## ##

میزان رضایتمندی بیماران از خدمات اورژانس پیش بیمارستانی دانشگاه علوم پزشکی مازندران Patient Satisfaction with Pre-Hospital Emergency Services in Mazandaran, Iran 1 1  سابقه و هدف: امروزه یکی از مهم‌ترین معیارهای توسعه جوامع، ارائه خدمات بهداشتی درمانی به عموم مردم است و مهم‌ترین رکن مراقبت‌های درمانی را مراقبت‌های اورژانس به‌خصوص اورژانس پیش بیمارستانی تشکیل می‌دهد. لذا این مطالعه با هدف بررسی میزان رضایتمندی بیماران از خدمات اورژانس پیش بیمارستانی دانشگاه علوم پزشکی مازندران انجام شد. مواد و روش‌ها: این مطالعه توصیفی- تحلیلی گذشته نگر روی بیمارانی که در سال 1398 با اورژانس پیش بیمارستانی مازندران تماس گرفته و دریافت خدمت داشتند، انجام شد. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه رضایت‌مندی بیمار از خدمات اورژانس پیش بیمارستانی طراحی شده توسط دانشگاه علوم پزشکی تبریز استفاده شد. حجم نمونه بر اساس تعداد ماموریت‌های اورژانس 115 مازندران در سال 98 و طبق جدول مورگان، 2937 نمونه به روش نمونه‌گیری تصادفی انتخاب شد. داده‌ها با آمار توصیفی (فراوانی، درصد، میانگین و ...) آنالیز شد. از آزمون همبستگی اسپیرمن جهت بررسی ارتباط بین داده‌ها استفاده شد. یافته‌ها: از تعداد 138751 ماموریت انجام شده توسط مرکز مدیریت حوادث و فوریت های پزشکی مازندران در سال 1398، داده‌های مربوط به 2937 بیمار ارزیابی شدند. بیش‌ترین میزان رضایت مربوط به نحوه رسیدگی به بیمار با استفاده از تجهیزات درمانی به تعداد 2665 نفر (90/8 درصد) بود، در حالی که حداقل میزان رضایت مربوط به عدم حضور فعال تکنسین اورژانس پزشکی در کابین عقب آمبولانس در حین فرایند انتقال به تعداد 1685 نفر (76/1 درصد) بود. استنتاج: میزان رضایتمندی بیماران از مرکز مدیریت حوادث و فوریت‌های پزشکی مازندران در مجموع در سطح خیلی خوب بود. برای افزایش رضایتمندی بیماران، ارتقای تجهیزات و حضور فعال تکنسین در کابین عقب آمبولانس توصیه می‌شود. 2  Background and purpose: Providing health services to general public is an essential criteria for developing the communities. The most crucial division of healthcare is pre-hospital emergency care. This study was conducted to evaluate the level of patient satisfaction with pre-hospital emergency services in Mazandaran University of Medical Sciences, Iran. Materials and methods: This descriptive-analytical research was conducted in patients admitted to pre-hospital emergency department in Mazandaran, 2019. Data were collected using Patient Satisfaction Questionnaire. Sample size was determined using Morgan table and based on the number of emergency missions performed. A total of 2937 samples were selected by random sampling. Data analysis was performed using descriptive statistics and Spearman correlation. Results: The total number of missions performed by Mazandaran Medical Emergency Services was 138,751 in 2019 and data of 2937 patients were evaluated. The highest level of satisfaction was with the use of medical equipment reported by 2665 people (90.8%), while the least satisfaction level was associated with the absence of an active emergency medical technician (EMT) in ambulance patient compartment when transferring patient to the hospital (n= 1685, 76.1%). Conclusion: High satisfaction levels were reported by people receiving pre-hospital emergency services in Mazandaran. To increase patient satisfaction, equipment upgrades and presence of active EMT in ambulance patient compartment are recommended. 172 177 2021/01/252020/11/182021/05/202021/04/212021/04/152021/05/22021/05/302021/05/12021/07/212020/09/92020/11/72020/09/282020/12/222021/08/192021/04/162020/02/122021/03/11 1399/12/21 2021/08/102021/09/12021/09/132021/08/152021/09/62021/08/312021/08/252021/08/312021/09/62021/09/52021/06/162021/08/102021/08/32021/10/62021/08/302021/09/122021/08/10 1400/5/19 حسن طالبی قادیکلائی Hassan Talebi Ghadicolaei کارشناس ارشد پرستاری مراقبت های ویژه، مرکز مدیریت حوادث و فوریت های پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران h.tghems@yahoo.com یحیی صالح طبری Yahya Salehtabari دکترای تخصصی علوم بالینی، مرکز مدیریت حوادث و فوریت های پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران ysalehtabari5336@gmail.com معصومه هاشمی امرئی Masumeh Hashemi Amrei کارشناس پرستاری، مرکز مدیریت حوادث و فوریت های پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران m.hashemiamrei@gmail.com زویا هادی نژاد Zoya Hadinejad دانشجوی دکتری تخصصی سلامت در بلایا و فوریت ها، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران ایران : z.hadinezhad@mazums.ac.ir patient satisfaction pre-hospital emergency medical service emergencies رضایتمندی بیمار خدمات اورژانس پیش بیمارستانی فوریت ها 1. Eshghi M, Rahmani F, Derakhti B, Robai N, Abdollahi F, Tajoddini S. Patient satisfaction in the emergency department: a case of Sina hospital in Tabriz. Journal of Emergency Practice and Trauma 2016: 2(1): 16-20.##2. Prakash B. Patient satisfaction. J Cutan Aesthet Surg 2010; 3(3): 151-155.##3. Muntlin Å. Identifying and Improving Quality of Care at an Emergency Department: Patient and healthcare professional perspectives. PhD Thesis. Faculty of Medicine, Uppsala University; 2009.##4. Entezari-asl M, Motamedi F. Degree of satisfaction among patients referring to the emergency rooms of hospital of Ardabil University of Medical Sciences, 2000. JAUMS 2003; 3(2): 20-27 (Persian).##5. Farhadloo R, Chavoshi M, Vahedian M, Haji Mohammad Hoseini M, Torabian H, Parvaresh-Masoud M, et al. Patient Satisfaction With Pre-hospital Emergency Care in Qom Province in 2017. HDQ 2020; 5(2): 99-104.##6. Kuisma M, Määttä T, Hakala T, Sivula T, Nousila Wiik M. Customer satisfaction measurement in emergency medical services. Acad Emerg Med 2003; 10(7): 812-815.##7. Assar-roudi A. The causes of late arrival of pre-hospital emergency from the point of view of clinical emergency personnel of the 115 of Mashhad in 2006. Dena Journal 2009; 3(3): 1-15.##8. Saberi Nia A, Nekouei Moghadam M, Mahmoudi Meymand F. Identify Stressful Factors Causing Dissatisfaction In Pre-Hospital Emergency Personnel In Kerman. Payavard 2013; 6(6): 489-497.##9. Esmaeili Va, Moghadasi J, Rafiei H, Masoudi R, Mohammadi M, Lalegani H, et al. Satisfaction from pre-hospital emergency medical services: A cross sectional study in Shahrekord. Journal Of Clinical Research In Paramedical Sciences 2014; 3(2): 103-113.##10. Ahn H-J, Shim G-S, Song H-S, Bang S-H, Choi G-S. Analysis of user's satisfaction for 119 emergency medical service quality improvement. Korean J Emerg Med Ser 2020; 24(2): 67-77. ##11. Molalign Takele G, Abreha Weldesenbet N, Girmay N, Degefe H, Kinfe R. Assessment patient satisfaction towards emergency medical care and its determinants at Ayder comprehensive specialized hospital, Mekelle, Northern Ethiopia. PLOS ONE 2009; 16(1): e0243764. ##12. Jamali F, Ebrahimibakhtavar H, Zomordi Torkdari M, Rahmani F. Satisfaction with the performance of emergency medical services: a case study in Tabriz. Journal of Emergency Practice and Trauma 2019; 5(2): 37-40. ##13. Jaklic TK, Kovac J, Maletic M, Bunc KT. Analysis of patient satisfaction with emergency medical services. Open Med 2018; 13(1): 493-502. ##14. Jadidi A, Safarabadi M, Irannejhad B, Harorani M. Level of patients’ satisfaction from emergency medical services in Markazi province; a cross sectional study. Iranian Journal of Emergency Medicine 2016; 3(2): 58-65. ##15. Dahmardehei M, Rashedi F, Koosha F, Sadegh Khosh S. A study on satisfaction level of patients referred to emergency centers of Zahedan. Journal Of Zabol University Of Medical Sciences And Health Services 2014; 6(1): 60-67. ##16. Heydari H, Kamran A, Zali ME, Novinmehr N, Safari M. Customers’ satisfaction about prehospital emergency medical services in Lorestan, Iran. Electron Physician 2017; 9(3): 3974-3979. ##17. Price L. Treating the clock and not the patient: ambulance response times and risk. Qual Saf Health Care 2006; 15(2): 127-130. ##18. Askari R, Shafiei M, Azadi L, Tayefi E. Recipients Satisfaction of Emergency Medical Service Centers of Yazd and Birjand; a Cross-sectional Study. Iranian Journal of Emergency medicine 2016; 3(3): 103-108.## ##

تظاهرات بالینی سندرم التهابی چندسیستمی در کودکان به دنبال COVID-19: یک مرور روایی Clinical Manifestations of Multisystem Inflammatory Syndrome in Children Following COVID-19: A Narrative Review 1 1  ویروس سندرم عفونت حاد و شدید تنفسی ناشی از کرونا 2 (SARS-CoV2)، به عنوان عامل بیماری‌زای بیماری کووید-19 معرفی شده است. اگرچه در ابتدا تصور بر این بود که کودکان از این ویروس در امان هستند، اما با گزارش‌های متعدد، سندرم التهابی چند سیستمی در کودکان (MIS-C)، به عنوان یکی از عوارض خطرناک کووید-19 در کودکان شناخته شده است. این سندرم شباهت‌ها و تفاوت‌هایی با بیماری کاوازاکی، سندرم شوک کاوازاکی و شوک توکسیک دارد. MIS-C بیماری چند سیستمی است که می‌تواند سیستم‌های مهمی از جمله قلبی- عروقی، تنفسی، خونی و انعقادی، کلیوی و عصبی را درگیر کند. تشخیص MIS-C براساس وجود شواهد عفونت اخیر با SARS-CoV2، شواهد درگیری چند سیستم و معیارهای آزمایشگاهی التهاب بالا در غیاب علل دیگر مطرح می‌شود. تصویربرداری قفسه سینه در بسیاری از این بیماران، ممکن است شواهد درگیری کووید را نشان ندهد یا یافته‌های غیرطبیعی مانند پلورال افیوژن، کدورت­های پچی یا تراکم موضعی و آتلکتازی دیده شود. در اکوکاردیوگرافی، شواهد درگیری پریکارد، میوکارد، اندوکارد و عروق کرونر به چشم می‌خورد که می‌تواند همراه با آریتمی قلبی باشد. در تصویربرداری شکم، شواهد آسیت در این بیماران، ممکن است گزارش شود. در آزمایش کامل خون، لنفوپنی، آنمی و ترومبوسیتوپنی شایع است و نشانگرهای التهابی نیز بسیار بالا هستند. در موارد خفیف بیماری، می‌توان بیماران را از نزدیک پیگیری نمود اما بسیاری از این کودکان به انواع شدید مبتلا شده و نیازمند بستری در بخش بیمارستان یا بخش مراقبت ویژه کودکان هستند. این مطالعه به مرور تظاهرات بالینی سندرم التهابی چندسیستمی در کودکان به دنبال COVID-19 می‌پردازد. 2  Coronavirus 2 acute and severe respiratory infection virus (SARS-CoV2) has been identified as a pathogen of COVID-19 disease. Initially it was thought that children were safe from the virus, but several reports showed Multisystem Inflammatory Syndrome in Children (MIS-C) as a dangerous complication of COVID-19. There are similarities and differences between MIS-C and Kawasaki disease, Kawasaki shock syndrome, and toxic shock. It is a multisystem disease that affects major systems, including cardiovascular, respiratory, blood and coagulation, kidney, and nervous systems. Diagnosis of MIS-C is based on evidence of recent SARS-CoV2 infection and multiple system involvement, and laboratory criteria for high inflammation in the absence of other causes. In many of these patients chest imaging may show no evidence of COVID-19 involvement, or abnormal findings such as pleural effusion, ground glass patchy opacities, or local density and atelectasis may be seen. Echocardiography shows involvement of pericardium, myocardium, endocardium, and coronary arteries, which may be accompanied by cardiac arrhythmias. On abdominal imaging, evidence of ascites may be reported in these patients. In whole blood tests, lymphopenia, anemia, and thrombocytopenia are common, and inflammatory markers are very high. In mild cases, patients can be closely monitored, but many of these children develop severe forms and require hospitalization or pediatric intensive care unit. This study narratively reviews the clinical manifestations of multisystemic inflammatory syndrome in children following COVID-19. 178 191 2021/01/252020/11/182021/05/202021/04/212021/04/152021/05/22021/05/302021/05/12021/07/212020/09/92020/11/72020/09/282020/12/222021/08/192021/04/162020/02/122021/03/112021/07/7 1400/4/16 2021/08/102021/09/12021/09/132021/08/152021/09/62021/08/312021/08/252021/08/312021/09/62021/09/52021/06/162021/08/102021/08/32021/10/62021/08/302021/09/122021/08/102021/09/6 1400/6/15 لیلا شهبازنژاد Leila Shahbaznejad استادیار، مرکز تحقیقات عفونی اطفال، پژوهشکده بیماری‌های واگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران leilashahbaznezhad@gmail.com آذین حاجی علی بیگ Azin Hajialibeig متخصص کودکان، مرکز تحقیقات عفونی اطفال، پژوهشکده بیماری‌های واگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران azin2263@yahoo.com کوثر جعفری سوادکوهی Kosar Jafari Savadkoohi متخصص کودکان، مرکز تحقیقات عفونی اطفال، پژوهشکده بیماری‌های واگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران kjafarisavadkohi@gmail.com محمدصادق رضایی Mohammad Sadegh Rezai استاد، مرکز تحقیقات عفونی اطفال، پژوهشکده بیماری‌های واگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران : drmsrezaii@yahoo.com COVID-19 Multisystem inflammatory syndrome in children Kawasaki disease کووید-19 سندرم التهابی چند سیستمی کودکان بیماری کاوازاکی 1. Shahbaznejad L, Navaeifar MR, Abbaskhanian A, Hosseinzadeh F, Rahimzadeh G, Rezai MS. Clinical characteristics of 10 children with a pediatric inflammatory multisystem syndrome associated with COVID-19 in Iran. BMC pediatr 2020; 20(1): 513.##2. WHO Director-General's opening remarks at the media briefing on COVID-19 - 11 March 2020. Avaiable at: https://www.who.int/dg/speeches/detail/who-director-general-s-opening-remarks-at-the-media-briefing-on-covid-19--11-march-2020, Accessed April 1, 2021.##3. WHO Coronavirus (COVID-19) Dashboard avaiable at: https://covid19.who.int/. Accessed April 1, 2021.##4. Siddiqi HK, Mehra MR. COVID-19 illness in native and immunosuppressed states: a clinical–therapeutic staging proposal. J Heart Lung Transplant 2020; 39(5): 405-407. ##5. Stawicki SP, Jeanmonod R, Miller AC, Paladino L, Gaieski DF, Yaffee AQ, et al. The 2019–2020 novel coronavirus (severe acute respiratory syndrome coronavirus 2) pandemic:A joint american college of academic international medicine-world academic council of emergency medicine multidisciplinary COVID-19 working group consensus paper. J Glob Infect Dis 2020; 12(2): 47-93.##6. Ouldali N, Toubiana J, Antona D, Javouhey E, Madhi F, Lorrot M, et al. Association of intravenous immunoglobulins plus methylprednisolone vs immunoglobulins alone with course of fever in multisystem inflammatory syndrome in children. Jama 2021; 325(9): 855-864.##7. Whittaker E, Bamford A, Kenny J, Kaforou M, Jones CE, Shah P, et al. Clinical characteristics of 58 children with a pediatric inflammatory multisystem syndrome temporally associated with SARS-CoV-2. Jama 2020; 324(3): 259-269.##8. Feldstein LR, Rose EB, Horwitz SM, Collins JP, Newhams MM, Son MBF, et al. Multisystem inflammatory syndrome in US children and adolescents. New England J Med 2020; 383(4): 334-346.##9. Nakra NA, Blumberg DA, Herrera-Guerra A, Lakshminrusimha S. Multi-system inflammatory syndrome in children (MIS-C) following SARS-CoV-2 infection: review of clinical presentation, hypothetical pathogenesis, and proposed management. Children (Basel) 2020; 7(7): 69.##10. Rawat M, Chandrasekharan P, Hicar MD, Lakshminrusimha S. COVID-19 in Newborns and Infants—Low Risk of Severe Disease: Silver Lining or Dark Cloud? Am J Perinatol 2020; 37(8): 845-849.##11. Bunyavanich S, Do A, Vicencio A. Nasal gene expression of angiotensin-converting enzyme 2 in children and adults. JAMA 2020; 323(23): 2427-2429.##12. Giamarellos-Bourboulis EJ, Netea MG, Rovina N, Akinosoglou K, Antoniadou A, Antonakos N, et al. Complex immune dysregulation in COVID-19 patients with severe respiratory failure. Cell Host Microbe 2020; 27(6): 992-1000 e3.##13. Qin C, Zhou L, Hu Z, Zhang S, Yang S, Tao Y, et al. Dysregulation of Immune Response in Patients With Coronavirus 2019 (COVID-19) in Wuhan, China. Clin Infect Dia 2020; 71(15): 762-768.##14. Wu C, Chen X, Cai Y, Xia J, Zhou X, Xu S, et al. Risk Factors Associated With Acute Respiratory Distress Syndrome and Death in Patients With Coronavirus Disease 2019 Pneumonia in Wuhan, China. JAMA Intern Med 2020; 180(7): 934-943.##15. Mehta P, McAuley DF, Brown M, Sanchez E, Tattersall RS, Manson JJ, et al. COVID-19: consider cytokine storm syndromes and immunosuppression. Lancet 2020; 395(10229): 1033-1034.##16. Gao Y, Chen Y, Liu M, Shi S, Tian J. Impacts of immunosuppression and immunodeficiency on COVID-19: A systematic review and meta-analysis. The Journal of Infection 2020; 81(2): e93. ##17. Sinaei R, Pezeshki S, Parvaresh S, Sinaei R. Why COVID-19 is less frequent and severe in children: a narrative review. World J Pediatr 2020; 17(1): 10-20.##18. Navaeifar MR, Ghazaghi MP, Shahbaznejad L, Rouhanizadeh H, Abutalebi M, Varandi MR, et al. Fever with rash is one of the first presentations of COVID-19 in children: A case report. Int Med Case Rep J 2020; 13: 335-340.##19. Navaeifar MR, Shahbaznejad L, Sadeghi Lotfabadi A, Rezai MS. COVID-19-Associated Multisystem Inflammatory Syndrome Complicated with Giant Coronary Artery Aneurysm. Case Rep Pediatr 2021; 2021: 8836403.##20. Ebina-Shibuya R, Namkoong H, Shibuya Y, Horita N. Multisystem inflammatory syndrome in children (MIS-C) with COVID-19: insights from simultaneous familial Kawasaki disease cases. Int J Infecti Dis 2020; 97: 371-373.##21. McCrindle BW, Rowley AH, Newburger JW, Burns JC, Bolger AF, Gewitz M, et al. Diagnosis, treatment, and long-term management of Kawasaki disease: a scientific statement for health professionals from the American Heart Association. Circulation 2017; 135(17): e927-e99.##22. Rezai MS, Shokohi L, Saffar MJ, Zeinali A, Abaskhanian A. Investigating the Relationship between Eosinophilia and Coronary Artery Disease in Patients with Kawasaki Disease. J Mazandaran Univ Med Sci 2012; 22(88): 10-16 (Persian).##23. Rezai M, Siadati S, Khotaei G, Mamishi S, Sabuni F, Poorakbari B, et al. Isolation of Kawasaki disease-associated with bacterial sequence from peripheral blood leukocytes. J Mazandaran Univ Med Sci 2008; 18(64): 22-28 (Persian).##24. Uehara R, Belay ED. Epidemiology of kawasaki disease in Asia, Europe, and the United States. J Epidemiol 2012; 22(2): 79-85.##25. Verdoni L, Mazza A, Gervasoni A, Martelli L, Ruggeri M, Ciuffreda M, et al. An outbreak of severe Kawasaki-like disease at the Italian epicentre of the SARS-CoV-2 epidemic: an observational cohort study. Lancet 2020; 395(10239): 1771-1778.##26. Belhadjer Z, Méot M, Bajolle F, Khraiche D, Legendre A, Abakka S, et al. Acute heart failure in multisystem inflammatory syndrome in children in the context of global SARS-CoV-2 pandemic. Circulation 2020; 142(5): 429-436.##27. Panigrahy N, Policarpio J, Ramanathan R. Multisystem inflammatory syndrome in children and SARS-CoV-2: A scoping review. J pediatr Rehabil Med 2020; 13(3): 301-316.##28. Radia T, Williams N, Agrawal P, Harman K, Weale J, Cook J, et al. Multi-system inflammatory syndrome in children & adolescents (MIS-C): A systematic review of clinical features and presentation. Paediat Respir Rev 2020; 38: 51-57.##29. Carlotti APCP, de Carvalho WB, Johnston C, Gilio AE, de Sousa Marques HH, Ferranti ##JF, et al. Update on the diagnosis and management of COVID-19 in pediatric patients. Clinics (Sao Paulo) 2020; 75: e2353.##30. Niaz T, Hope K, Fremed M, Misra N, Altman C, Glickstein J, et al. Role of a Pediatric Cardiologist in the COVID-19 Pandemic. Pediatr Cardiol 2020; 42(1): 19-35.##31. eerdoss J, Pilania RK, Karkhele R, Kumar TS, Danda D, Singh S. Severe COVID-19, multisystem inflammatory syndrome in children, and Kawasaki disease: immunological mechanisms, clinical manifestations and management. Rheumatol Int 2020; 41(1): 19-32.##32. Godfred-Cato S, Bryant B, Leung J, Oster ME, Conklin L, Abrams J, et al. COVID-19–associated multisystem inflammatory syndrome in children—United States, March–July 2020. Morbidity and Mortality Weekly Report 2020; 69(32): 1074-1080.##33. Davies P, Evans C, Kanthimathinathan HK, Lillie J, Brierley J, Waters G, et al. Intensive care admissions of children with paediatric inflammatory multisystem syndrome temporally associated with SARS-CoV-2 (PIMS-TS) in the UK: a multicentre observational study. Lancet Child Adolescent Health 2020; 4(9): 669-677.##34. Sperotto F, Friedman KG, Son MBF, VanderPluym CJ, Newburger JW, Dionne A. Cardiac manifestations in SARS-CoV-2-associated multisystem inflammatory syndrome in children: a comprehensive review and proposed clinical approach. Eur J pediatr 2021; 180(2): 307-322.##35. Dolhnikoff M, Ferranti JF, de Almeida Monteiro RA, Duarte-Neto AN, Gomes-Gouvêa MS, Degaspare NV, et al. SARS-CoV-2 in cardiac tissue of a child with COVID-19-related multisystem inflammatory syndrome. Lancet Child Adolescent Health 2020; 4(10): 790-794.##36. Ahmed M, Advani S, Moreira A, Zoretic S, Martinez J, Chorath K, et al. Multisystem inflammatory syndrome in children: A systematic review. E Clin Med 2020; 26: 100527.##37. Basalely A, Gurusinghe S, Schneider J, Shah SS, Siegel LB, Pollack G, et al. Acute kidney injury in pediatric patients hospitalized with acute COVID-19 and Multisystem Inflammatory Syndrome in Children associated with COVID-19. Kidney Int 2021; 100(1): 138-145.##38. Abbas M, Törnhage CJ. Family Transmission of COVID-19 Including a Child with MIS-C and Acute Pancreatitis. Int Med Case Rep J 2021; 14: 55-65.##39. Saleh NY, Aboelghar HM, Salem SS, Ibrahem RA, Khalil FO, Abdelgawad AS, et al. The severity and atypical presentations of COVID-19 infection in pediatrics. BMC Pediatr 2021; 21(1): 1-11.##40. LaRovere KL, Riggs BJ, Poussaint TY, Young CC, Newhams MM, Maamari M, et al. Neurologic Involvement in Children and Adolescents Hospitalized in the United States for COVID-19 or Multisystem Inflammatory Syndrome. JAMA Neurol 2021; 78(5): 536-547.##41. Halepas S, Lee KC, Myers A, Yoon RK, Chung W, Peters SM. Oral manifestations of COVID-2019-related multisystem inflammatory syndrome in children: a review of 47 pediatric patients. J Am Dent Assoc 2021; 152(3): 202-208.##42. oung TK, Shaw KS, Shah JK, Noor A, Alperin RA, Ratner AJ, et al. Mucocutaneous manifestations of multisystem inflammatory syndrome in children during the COVID-19 pandemic. JAMA Dermatol 2021; 157(2): 207-712.##43. ndina-Martinez D, Nieto-Moro M, Alonso-Cadenas JA, Añon-Hidalgo J, Hernandez-Martin A, Perez-Suarez E, et al. Mucocutaneous Manifestations in Hospitalized Children with COVID-19. J Am Acad Dermatol 2021; 85(1): 88-94.##44. Blatz AM, Oboite M, Chiotos K, Castelo-Soccio L, Odom John AR. Cutaneous Findings in SARS-CoV-2-Associated Multisystem Inflammatory Disease in Children. Open forum Infect Dis 2021; 8(3): ofab074.##45. Rekhtman S, Tannenbaum R, Strunk A, Birabaharan M, Wright S, Garg A. Mucocutaneous disease and related clinical characteristics in hospitalized children and adolescents with COVID-19 and multisystem inflammatory syndrome in children. J Am Acad Dermatol 2021; 84(2): 408-414.##46. Andina-Martinez D, Nieto-Moro M, Alonso-Cadenas JA, Añon-Hidalgo J, Hernandez-Martin A, Perez-Suarez E, et al. Mucocutaneous manifestations in children hospitalized with COVID-19. J Am Acad Dermatol 2021; 85(1): 88-94.##47. Naguib MN, Raymond JK, Vidmar AP. New onset diabetes with diabetic ketoacidosis in a child with multisystem inflammatory syndrome due to COVID-19. J Pediatr Endocrinol Metab 2021; 34(1): 147-150.##48. Navaeifar MR, Rezai MS. Intravenous immunoglobulin resistant Kawasaki disease. J Pediatr Rev 2013; 1(1): 44-52.##49. Rahimzadeh G, Ekrami Noghabi M, Kadkhodaei Elyaderani F, Navaeifar MR, Enayati AA, Manafi Anari A, et al. COVID-19 infection in Iranian children: a case series of 9 patients. J Pediatr Rev 2020; 8(2): 139-144.##50. Maier CL, Truong AD, Auld SC, Polly DM, Tanksley C-L, Duncan A. COVID-19-associated hyperviscosity: a link between inflammation and thrombophilia? Lancet 2020; 395(10239): 1758-1759.##51. Ranucci M, Ballotta A, Di Dedda U, Bayshnikova E, Dei Poli M, Resta M, et al. The procoagulant pattern of patients with COVID‐19 acute respiratory distress syndrome. J Thromb Haemost 2020; 18(7): 1747-1751.##52. Teuwen LA, Geldhof V, Pasut A, Carmeliet P. COVID-19: the vasculature unleashed. Nat Rev Immunol 2020; 20(7): 389-391.##53. Baradaran LA, Malek A, Moazzen N, Abbasi Shaye Z. COVID-19 Associated Multisystem Inflammatory Syndrome: A Systematic Review and Meta-analysis. Iran J Allergy Asthm Immunol 2020; 19(6): 1-19.## ##

مروری بر اثرات حفاظتی برخی از گیاهان دارویی بومی ایران در مقابل سمیت کبدی القا شده توسط تتراکلرید کربن A Review of Protective Effects of Iranian Native Medicinal Plants Against CCl4 Induced Liver Toxicity 1 1  سابقه و هدف: کبد یک اندام حیاتی در بدن است که نقش‌های مهمی از جمله متابولیزه کردن مواد و ترشح آنزیم‌ها دارد. شناخت هرچه بیش‌تر این اندام حیاتی جهت مراقبت بهتر از آن همواره مورد توجه محققان بوده است. تتراکلرید کربن (CCl4) یکی از شناخته‌ شده‌ ترین سموم کبدی است. از این ترکیب در مطالعات علمی به‌عنوان یک مدل شناخته شده جهت ارزیابی اثرات محافظ کبدی ترکیبات مختلف استفاده می‌شود. در سالیان اخیر، پژوهشگران ایرانی در مطالعات متعددی اثرات حفاظت کبدی برخی گیاهان دارویی بومی ایران را بررسی کرده‌اند. به‌دلیل سهولت دسترسی به گیاهان دارویی متعدد در کشور ایران، امکان انجام تحقیقات فراوان در رابطه با اثرات حفاظتی گیاهان دارویی مختلف علیه سمیت کبدی ناشی از CCl4 وجود دارد، که در این مطالعه مروری به بررسی مهم‌ترین آن‌ها پرداخته‌ایم. مواد و روش‌ها: در این مطالعه مروری، خلاصه‌ای از مهم‌ترین پژوهش‌های منتشر شده در سالیان اخیر مرتبط با اثرات حفاظت کبدی گیاهان دارویی بومی ایران علیه سمیت کبدی القا شده توسط  CCl4ارائه شده است. تتراکلرید کربن، سمیت کبدی، اثرات حفاظت کبدی، گیاهان دارویی به‌عنوان کلمات کلیدی در نظر گرفته شد. از گوگل اسکالر، SID، Pubmed و Sciencedirect به منظور جستجو استفاده شد. تاکید بر گیاهان بومی ایران بود. یافته‌ها: گیاهان دارویی به عنوان منابع غنی از آنتی‌اکسیدان‌ها، جهت درمان سمیت کبدی ناشی از سموم کبدی از جمله CCl4 درنظر گرفته می‌شوند. جهت مقابله با سمیت کبدی ناشی از هپاتوتوکسین‌ها می‌توان از ترکیبات آنتی‌اکسیدانی به منظور مهار رادیکال‌های آزاد مخرب استفاده کرد. استنتاج: گیاهان دارویی حاوی ترکیبات آنتی‌اکسیدانی به دلیل داشتن قابلیت مهار رادیکال‌های آزاد، می‌توانند در ممانعت از سمیت کبدی تتراکلرید کربن بسیار موثر باشند. 2   Background and purpose: Liver is a vital organ in the body that plays key roles in metabolism and secreting enzymes. A better understanding of this vital organ for better care has always been of interest to researchers. Carbon tetrachloride (CCl4) is one of the most known liver toxins. This compound is used in scientific studies as a well-known model to evaluate the hepatoprotective effects of various compounds. Iranian researchers in recent years have investigated the hepatoprotective effects of some native medicinal plants. These plants are abundantly found in Iran. This review aimed at exploring protective effects of different medicinal plants against CCl4 induced hepatotoxicity. Materials and methods: This review summarizes some of the most important research published in recent years on hepatoprotective effects of native Iranian medicinal plants against CCl4-induced hepatotoxicity. Carbon tetrachloride, hepatotoxicity, hepatoprotective effects, and medicinal plants were the search keywords. Google Scalar, SID, Pubmed, and Sciencedirect were electronic databases searched. Emphasis was placed on native plants of Iran. Results: Medicinal plants are considered as rich sources of antioxidants in treatment of hepatotoxicity caused by hepatotoxins including CCl4. To counteract the hepatotoxin-induced hepatotoxicity, antioxidant compounds can be used to inhibit free radicals. Conclusion: Medicinal plants containing antioxidant compounds can be very effective in preventing carbon tetrachloride hepatotoxicity due to their ability to inhibit free radicals.   192 212 2021/01/252020/11/182021/05/202021/04/212021/04/152021/05/22021/05/302021/05/12021/07/212020/09/92020/11/72020/09/282020/12/222021/08/192021/04/162020/02/122021/03/112021/07/72018/09/8 1397/6/17 2021/08/102021/09/12021/09/132021/08/152021/09/62021/08/312021/08/252021/08/312021/09/62021/09/52021/06/162021/08/102021/08/32021/10/62021/08/302021/09/122021/08/102021/09/62021/08/10 1400/5/19 مهدی ولی پور Mehdi Valipour دستیار شیمی دارویی، کمیته تحقیقات دانشجوئی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران vp.mehdi4@gmail.com اکرم ولی پور Akram Valipour دانشجوی دکترای شیمی، دانشکده علوم پایه ، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران ایران zadeh20@yahoo.com محمد علی ابراهیم زاده Mohammad Ali Ebrahimzadeh استاد، مرکز تحقیقات علوم داروئی، پژوهشکده هموگلوبینوپاتی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران zadeh20@gmail.com liver carbon tetrachloride hepatotoxicity antioxidants medicinal plants Iran کبد تتراکلرید کربن سمیت کبدی آنتی اکسیدان گیاهان دارویی کشور ایران 1. Jeong TB, Kwon D, Son SW, Kim SH, Lee Y-H, Seo M-S, et al. Weaning mice and adult mice exhibit differential carbon tetrachloride-induced acute hepatotoxicity. Antioxidants 2020; 9(3): 201.##2. Zhang Y, Zhou J, Liu J, Li S, Zhou S, Zhang C, et al. RNA-Seq analysis of the protection by Dendrobium nobile alkaloids against carbon tetrachloride hepatotoxicity in mice. Biomedicine & Pharmacotherapy 2021; 137: 111307.##3. Calvert DN,Brody TM. Role of the sympathetic nervous system in CCl4 hepatotoxicity. American Journal of Physiology-Legacy Content 1960; 198(3): 669-676.##4. Reynolds ES. Liver parenchymal cell injury. J Cell Biol 1963; 19(1): 139-157.##5. Lockard VG, Mehendale HM, O'Neal RM. Chlordecone-induced potentiation of carbon tetrachloride hepatotoxicity: a light and electron microscopic study. Experimental and Molecular Pathology 1983; 39(2): 246-255.##6. Zimmerman HJ. Drug-induced liver disease. Drugs 1978; 16(1): 25-45.##7. Tomasi A, Albano E, Banni S, Botti B, Corongiu F, Dessi M, et al. Free-radical metabolism of carbon tetrachloride in rat liver mitochondria. A study of the mechanism of activation. Biochem J 1987; 246(2): 313-317.##8. Gillette JR, Mitchell JR, Brodie BB. Biochemical mechanisms of drug toxicity. Annual Review of Pharmacology 1974; 14(1): 271-288.##9. De Groot H, Noll T. The crucial role of low steady state oxygen partial pressures in haloalkane free-radical-mediated lipid peroxidation: Possible implications in haloalkane liver injury. Biochem Pharmacol 1986; 35(1): 15-19.##10. Al-Tamimi J, Ebaid H, Hassan I, Alhazza IM, Hailan W, Al-Khalifa M. Samsum ant venom protects against carbon tetrachloride–induced acute spleen toxicity in vivo. Environ Sci Pollut Res Int 2021; 28(24): 31138-31150.##11. Weber LW, Boll M, Stampfl A. Hepatotoxicity and mechanism of action of haloalkanes: carbon tetrachloride as a toxicological model. Critical Reviews in Toxicology 2003; 33(2): 105-136.##12. Hosseinzadeh H, Nassiri-Asl M. Review of the protective effects of rutin on the metabolic function as an important dietary flavonoid. J Endocrinol Invest 2014; 37(9): 783-788.##13. Rahmani A, Rashidi nooshabadi M, Houshmand G, Goudarzi M. Study of the protective effect of hydroalcoholic extract microemulsion of Teucrium polium.L against bromobenzene-induced hepatotoxicity in mice. Yafte 2015; 16(3): 93-101 (Persian).##14. Soleimani Mehranjani M, Shariatzadeh MA, solati A. Stereological study on the protective effect of Nigella sativa oil on the mice testis tissue following Para-Nonylphenol induced toxicity. The Journal of Urmia Medical 2016; 27(6): 503-514 (Persian).##15. Ranjbar A, Khajavi F, Hossini Zijoud S, Ghasemi H, Mohsenzadeh F, Chehregani A. Effects of Hydroalcoholic ýExtract Matricaria chamomilla L. ýon Paraquat-induced Blood Oxidative Toxicity in Rat. J Med Plants 2014; 13(50): 73-82 (Persian).##16. Asgary S, Madani H, Naderi G, Toori S, Taleb-Alhoseini M. Hepatoprotective effect of Silybum marianum(L.) Gaertn. and Glycyrrhiza glabra L. in the rats. J Med Plants 2005; 4(1): 18-24 (Persian).##17. Mohajeri D, Doustar Y. Protective effect of ethanolic extract of Crocus sativus L. (Saffron) stigma against Cisplatin induced hepatotoxicity in rats. Med Sci J 2012; 21(4): 251-261 (Persian).##18. Fattahi E, Jahromi VH. Protective Effects of Eryngium Caucasicum Trautv Hydroalcholic Extract on Tricyclazole Induced Hepatotoxicity in Mice. J Arak Uni Med Sci 2016; 19(8): 67-78.(Persian).##19. Mohammadzadeh A, Gol A, Javadi A. The protective effect of fenugreek (Trigonella foenum-graecum) seed powder on acetaminophen-induced hepatotoxicity in male rats. Feyz Journal of Kashan University of Medical Sciences 2016; 20(4): 306-314 (Persian).##20. Asgary S, Kazemi S, Moshtaghian SJ, Rafieian M, Bahrami M, Adelnia A. The protective effect of Cucurbita pepo L. on liver damage in alloxan- induced diabetic rats. J Shahrekord Uuniv Med Sci 2010; 11(4): 59-65 (Persian).##21. Saleem TM, Chetty CM, Ramkanth S, Rajan V, Kumar KM, Gauthaman K. Hepatoprotective herbs–a review. International Journal of Research in Pharmaceutical Sciences 2010; 1(1): 1-5.##22. Shyu Y-S, Lin J-T, Chang Y-T, Chiang C-J, Yang D-J. Evaluation of antioxidant ability of ethanolic extract from dill (Anethum graveolens L.) flower. Food Chemistry 2009; 115(2): 515-521.##23. Hamza LF. Anethum graveolens: Physicochemical properties, medicinal uses, antimicrobial effects, antioxidant effect, anti-inflammatory and analgesic effects: A review. world 2017; 5: 7.##24. Bozin B, Mimica-Dukic N, Samojlik I, Goran A, Igic R. Phenolics as antioxidants in garlic (Allium sativum L., Alliaceae). Food chemistry 2008; 111(4): 925-929.##25. Capasso A. Antioxidant action and therapeutic efficacy of Allium sativum L. Molecules 2013; 18(1): 690-700.##26. Papandreou MA, Kanakis CD, Polissiou MG, Efthimiopoulos S, Cordopatis P, Margarity M, et al. Inhibitory activity on amyloid-β aggregation and antioxidant properties of Crocus sativus stigmas extract and its crocin constituents. Journal of Agricultural and Food Chemistry 2006; 54(23): 8762-8768.##27. Karimi E, Oskoueian E, Hendra R, Jaafar HZ. Evaluation of Crocus sativus L. stigma phenolic and flavonoid compounds and its antioxidant activity. Molecules 2010; 15(9): 6244-6256.##28. El-Ghorab AH, Nauman M, Anjum FM, Hussain S, Nadeem M. A comparative study on chemical composition and antioxidant activity of ginger (Zingiber officinale) and cumin (Cuminum cyminum). Journal of Agricultural and Food Chemistry 2010; 58(14): 8231-8237.##29. Rebey IB, Jabri-Karoui I, Hamrouni-Sellami I, Bourgou S, Limam F, Marzouk B. Effect of drought on the biochemical composition and antioxidant activities of cumin (Cuminum cyminum L.) seeds. Industrial Crops and Products 2012; 36(1): 238-245.##30. Bettaieb I, Bourgou S, Wannes WA, Hamrouni I, Limam F, Marzouk B. Essential oils, phenolics, and antioxidant activities of different parts of cumin (Cuminum cyminum L.). Journal of Agricultural and Food Chemistry 2010; 58(19): 10410-10418.##31. Ali N, Hadi F, Ali M. Growth Stage and Molybdenum Treatment Affect Cadmium Accumulation, Antioxidant Defence and Chlorophyll Contents in Cannabis sativa Plant. Chemosphere 2019; 236: 124360.##32. Nafis A, Kasrati A, Jamali CA, Mezrioui N, Setzer W, Abbad A, et al. Antioxidant activity and evidence for synergism of Cannabis sativa (L.) essential oil with antimicrobial standards. Industrial Crops and Products 2019; 137: 396-400.##33. Verma PK, Raina R, Sultana M, Singh M, Kumar P. Total antioxidant and oxidant status of plasma and renal tissue of cisplatin-induced nephrotoxic rats: protection by floral extracts of Calendula officinalis Linn. Renal Failure 2016; 38(1): 142-150.##34. Ercetin T, Senol FS, Orhan IE, Toker G. Comparative assessment of antioxidant and cholinesterase inhibitory properties of the marigold extracts from Calendula arvensis L. and Calendula officinalis L. Industrial Crops and Products 2012; 36(1): 203-208.##35. Bernatoniene J, Masteikova R, Davalgiene J, Peciura R, Gauryliene R, Bernatoniene R, et al. Topical application of Calendula officinalis (L.): Formulation and evaluation of hydrophilic cream with antioxidant activity. J Med Plants Res 2011; 5(6): 868-877.##36. Deepa B, Anuradha C. Antioxidant potential of Coriandrum sativum L. seed extract. 2011.##37. Darughe F, Barzegar M, Sahari M. Antioxidant and antifungal activity of Coriander (Coriandrum sativum L.) essential oil in cake. International Food Research Journal 2012; 19(3): 1253-1260.##38. Tang EL, Rajarajeswaran J, Fung SY, Kanthimathi M. Antioxidant activity of Coriandrum sativum and protection against DNA damage and cancer cell migration. BMC Complementary and Alternative Medicine 2013; 13(1): 347.##39. Rahman MJ, de Camargo AC, Shahidi F. Phenolic profiles and antioxidant activity of defatted camelina and sophia seeds. Food Chemistry 2018; 240: 917-925.##40. Ranjbar A, Khorami S, Safarabadi M, Shahmoradi A, Malekirad AA, Vakilian K, et al. Antioxidant activity of Iranian Echium amoenum Fisch & CA Mey flower decoction in humans: a cross-sectional before/after clinical trial. Evid Based Complement Alternat Med 2006; 3(4): 469-473.##41. Safaeian L, Javanmard SH, Ghanadian M, Seifabadi S. Cytoprotective and antioxidant effects of Echium amoenum anthocyanin-rich extract in human endothelial cells (HUVECs). Avicenna Journal of Phytomedicine 2015; 5(2): 157-166.##42. Chen Q, Chen J, Du H, Li Q, Chen J, Zhang G, et al. Structural characterization and antioxidant activities of polysaccharides extracted from the pulp of Elaeagnus angustifolia L. Int J Mol Sci 2014; 15(7): 11446-11455.##43. Cansev A, Sahan Y, Celik G, Taskesen S, Ozbey H. Chemical properties and antioxidant capacity of Elaeagnus angustifolia L. fruits. Asian J Chem 2011; 23(6): 2661-2665.##44. Okmen G, Turkcan O. A study on antimicrobial, antioxidant and antimutagenic activities of Elaeagnus angustifolia L. leaves. Afr J Tradit Complement Alternative Med 2014; 11(1): 116-120.##45. Rizvi W, Fayazuddin M, Singh O, Syed SN, Moin S, Akhtar K, et al. Anti-inflammatory effect of Fumaria parviflora leaves based on TNF-α, IL-1, IL-6 and antioxidant potential. Avicenna J Phytomed 2017; 7(1): 37-45 (Persian).##46. Hussain T, Siddiqui HH, Fareed S, Sweety K, Vijayakumar M, Rao CV. Chemopreventive effect of Fumaria indica that modulates the oxidant-antioxidant imbalance during N-nitrosodiethylamine and CC14-induced hepatocarcinogenesis in Wistar rats. Asian Pacific Journal of Tropical Biomedicine 2012; 2(2): S995-S1001.##47. Miguel MG, Cruz C, Faleiro L, Simões MT, Figueiredo AC, Barroso JG, et al. Foeniculum vulgare essential oils: chemical composition, antioxidant and antimicrobial activities. Natural Product Communications 2010; 5(2): 1934578X1000500231.##48. Senatore F, Oliviero F, Scandolera E, Taglialatela-Scafati O, Roscigno G, Zaccardelli M, et al. Chemical composition, antimicrobial and antioxidant activities of anethole-rich oil from leaves of selected varieties of fennel [Foeniculum vulgare Mill. ssp. vulgare var. azoricum (Mill.) Thell]. Fitoterapia 2013; 90: 214-219.##49. Tohma HS, Gulçin I. Antioxidant and radical scavenging activity of aerial parts and roots of Turkish liquorice (Glycyrrhiza glabra L.). International Journal of Food Properties 2010; 13(4): 657-671.##50. Yin G, Cao L, Xu P, Jeney G, Nakao M, Lu C. Hepatoprotective and antioxidant effects of Glycyrrhiza glabra extract against carbon tetrachloride (CCl 4)-induced hepatocyte damage in common carp (Cyprinus carpio). Fish Physiology and Biochemistry 2011; 37(1): 209-216.##51. Hsouna AB, Trigui M, Culioli G, Blache Y, Jaoua S. Antioxidant constituents from Lawsonia inermis leaves: isolation, structure elucidation and antioxidative capacity. Food Chemistry 2011; 125(1): 193-200.##52. Hossain CM, Maji HS, Chakraborty P. Hepatoprotective activity of Lawsonia inermis Linn, warm aqueous extract in carbon tetrachloride induced hepatic injury in Wister rats. Asian J Pharm Clin Res 2011; 4(3): 106-109.##53. Herchi W, AMMAR KB, Bouali I, Abdallah IB, Guetet A, Boukhchina S. Heating effects on physicochemical characteristics and antioxidant activity of flaxseed hull oil (Linum usitatissimum L). Food Sci Technol 2016; 36(1): 97-102.##54. Wang H, Wang J, Guo X, Brennan CS, Li T, Fu X, et al. Effect of germination on lignan biosynthesis, and antioxidant and antiproliferative activities in flaxseed (Linum usitatissimum L.). Food Chemistry 2016; 205: 170-177.##55. Sebai H, Jabri M-A, Souli A, Rtibi K, Selmi S, Tebourbi O, et al. Antidiarrheal and antioxidant activities of chamomile (Matricaria recutita ##L.) decoction extract in rats. Journal of Ethnopharmacology 2014; 152(2): 327-332.##56. Roby MHH, Sarhan MA, Selim KA-H, Khalel KI. Antioxidant and antimicrobial activities of essential oil and extracts of fennel (Foeniculum vulgare L.) and chamomile (Matricaria chamomilla L.). Industrial Crops and Products 2013; 44: 437-445.##57. Koksal E, Bursal E, Dikici E, Tozoglu F, Gulcin I. Antioxidant activity of Melissa officinalis leaves. Journal of Medicinal Plants Research 2011; 5(2): 217-222.##58. Meftahizade H, Sargsyan E, Moradkhani H. Investigation of antioxidant capacity of Melissa officinalis L. essential oils. J Med Plant Res 2010; 4(14): 1391-1395.##59. Gholamnezhad Z, Keyhanmanesh R, Boskabady MH. Anti-inflammatory, antioxidant, and immunomodulatory aspects of Nigella sativa for its preventive and bronchodilatory effects on obstructive respiratory diseases: A review of basic and clinical evidence. Journal of Functional Foods 2015; 17: 910-927.##60. Mohammed NK, Manap A, Yazid M, Tan CP, Muhialdin BJ, Alhelli AM, et al. The effects of different extraction methods on antioxidant properties, chemical composition, and thermal behavior of black seed (Nigella sativa L.) oil. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine 2016; 2016.##61. Divani A, Bagherzadeh‐Kasmani F, Mehri M. Plantago ovata in broiler chicken nutrition: Performance, carcass criteria, intestinal morphology, immunity, and intestinal bacterial population. J Anim Physiol Anim Nutr 2018; 102(1): e353-e363.##62. Salimi Z, Eskandary A, Headari R, Nejati V, Moradi M, Kalhori Z. Antioxidant effect of aqueous extract of sumac (Rhus coriaria L.) in the alloxan-induced diabetic rats. Indian J Physiol Pharmacol 2015; 59(1): 87-93.##63. Essaidi I, Snoussi A, Ben Haj Koubaier H, Casabianca H, Bouzouita N. Effect of acid hydrolysis on alizarin content, antioxidant and antimicrobial activities of Rubia tinctorum extracts. Pigment & Resin Technology 2017; 46(5): 379-384.##64. Siva R, Palackan MG, Maimoon L, Geetha T, Bhakta D, Balamurugan P, et al. Evaluation of antibacterial, antifungal, and antioxidant properties of some food dyes. Food Science and Biotechnology 2011; 20(1): 7-13.##65. Shia C-S, Juang S-H, Tsai S-Y, Chang P-H, Kuo S-C, Hou Y-C, et al. Metabolism and pharmacokinetics of anthraquinones in Rheum palmatum in rats and ex vivo antioxidant activity. Planta Medica 2009; 75(13): 1386-1392.##66. Enayat S, Banerjee S. Comparative antioxidant activity of extracts from leaves, bark and catkins of Salix aegyptiaca sp. Food Chemistry 2009; 116(1): 23-28.##67. Shojaee-Aliabadi S,Hosseini H,Mohammadifar MA, Mohammadi A, Ghasemlou M, Ojagh SM, et al. Characterization of antioxidant-antimicrobial κ-carrageenan films containing Satureja hortensis essential oil. International Journal of Biological Macromolecules 2013; 52(1): 116-124.##68. Serrano C, Matos O, Teixeira B, Ramos C, Neng N, Nogueira J, et al. Antioxidant and antimicrobial activity of Satureja montana L. extracts. Journal of the Science of Food and Agriculture 2011; 91(9): 1554-1560.##69. Roby MHH, Sarhan MA, Selim KA-H, Khalel KI. Evaluation of antioxidant activity, total phenols and phenolic compounds in thyme (Thymus vulgaris L.), sage (Salvia officinalis L.), and marjoram (Origanum majorana L.) extracts. Industrial Crops and Products 2013; 43: 827-831.##70. El-Nekeety AA, Mohamed SR, Hathout AS, Hassan NS, Aly SE, Abdel-Wahhab MA. Antioxidant properties of Thymus vulgaris oil against aflatoxin-induce oxidative stress in male rats. Toxicon 2011; 57(7-8): 984-991.##71. Dugaheh MA, Meisami F, Torabian Z, Sharififar F. Antioxidant effect and study of bioactive components of Valeriana sisymbriifolia and Nardostachys jatamansii in comparison to Valeriana officinalis. Pak J Pharm Sci 2013; 26(1): 53-58.##72. Zhang H, Jiang L, Ye S, Ye Y, Ren F. Systematic evaluation of antioxidant capacities of the ethanolic extract of different tissues of jujube (Ziziphus jujuba Mill.) from China. Food and chemical toxicology 2010; 48(6): 1461-1465.##73. Sun YF, Liang ZS, Shan CJ, Viernstein H, Unger F. Comprehensive evaluation of natural antioxidants and antioxidant potentials in Ziziphus jujuba Mill. var. spinosa (Bunge) Hu ex HF Chou fruits based on geographical origin by TOPSIS method. Food Chemistry 2011; 124(4): 1612-1619.##74. Walch SG, Ngaba Tinzoh L, Zimmermann BF, Stühlinger W, Lachenmeier DW. Antioxidant capacity and polyphenolic composition as quality indicators for aqueous infusions of Salvia officinalis L. (sage tea). Front Pharmacol 2011; 2: 79.##75. Bozorgi M, Memariani Z, Mobli M, Salehi Surmaghi MH, Shams-Ardekani MR, Rahimi R. Five Pistacia species (P. vera, P. atlantica, P. terebinthus, P. khinjuk, and P. lentiscus): a review of their traditional uses, phytochemistry, and pharmacology. Sci World J D 2013; 219815.##76. Parvardeh S, Niapoor M, Hosseinzadeh H. Hepatoprotective activity of Pistacia vera L. gum extract in rats. J Med Plants 2002; 4(4): 27-34 (Persian).##77. Heidari R, Mandgary A, Enayati M. Antinociceptive effects and toxicity of Fumaria parviflora Lam. in mice and rats. Daru Journal OF Faculty OF Pharmacy 2004; 12(4): 136-140 (Persian).##78. Akhtar M, Khan Q, Khaliq T. Effects of Euphorbia prostrata and Fumaria parviflora in normoglycaemic and alloxan-treated hyperglycaemic rabbits. Planta Med 1984; 50(02): 138-142.##79. Jowkar F, Jamshidzadeh A, Yazdi AM, Pasalar M. The effects of fumaria parviflora L extract on chronic hand eczema: a randomized double-blind placebo controlled clinical trial. Iran Red Crescent Med J 2011; 13(11): 824-828 (Persian).##80. Al-Shaibani I, Phulan M, Shiekh M. Anthelmintic activity of Fumaria parviflora (Fumariaceae) against gastrointestinal nematodes of sheep. Int J Agric Biol 2009; 11(4): 431-436.##81. Gilani AH, Janbaz KH, Akhtar MS. Selective protective effect of an extract from Fumaria parviflora on paracetamol-induced hepatotoxicity. General Pharmacology 1996; 27(6): 979-983.##82. Jamshidzadeh A, Nikmahad H. Hepatoprotective Effects of Fumaria parviflora L. on CCl4–induced hepatotoxicity. J Med Plants 2006; 5(19): 34-39.##83. Sikder K, Kesh SB, Das N, Manna K, Dey S. The high antioxidative power of quercetin (aglycone flavonoid) and its glycone (rutin) avert high cholesterol diet induced hepatotoxicity and inflammation in Swiss albino mice. Food & Function 2014; 5(6): 1294-303.##84. Ostrakhovitch EA, Afanas’ev IB. Oxidative stress in rheumatoid arthritis leukocytes: suppression by rutin and other antioxidants and chelators1. Biochem Pharmacol 2001; 62(6): 743-746.##85. Ziaee A, Zamansoltani F, Nassiri-Asl M, Hadigol T, Ghasemi M. Study of hepatoprotective effects of rutin on acetaminophen and carbon tetrachloride-induced liver injury in rats. Pharm Sci 2011; 7: 35-42 (Persian).##86. Sadraei H, Ghannadi A, Takei-bavani M. Effects of Zataria multiflora and Carum carvi essential oils and hydroalcoholic extracts ##of Passiflora incarnata, Berberis integerrima and Crocus sativus on rat isolated uterus contractions. International Journal of Aromatherapy 2003; 13(2-3): 121-127.##87. Jamshidzadeh A,Niknahad H. Hepatoprotective activity of Berberis integerrima Bge extract in rats treated with CCl4: In vitro and in vivo studies. Toxicology Letters 2006; 164: S310.##88. Ashraf H, Heidari R, Nejati V, Ilkhanipoor M. Effects of aqueous extract of Berberis integerrima root on some physiological parameters in streptozotocin-induced diabetic rats. Iranian Journal of Pharmaceutical Research 2013; 12(2): 425-434 (Persian).##89. Küpeli E, Koşar M, Yeşilada E, Başer ##KHC. A comparative study on the anti-inflammatory, antinociceptive and antipyretic effects of isoquinoline alkaloids from the roots of Turkish Berberis species. Life Sciences 2002; 72(6): 645-657.##90. Rafiee F, Heidari R, Ashraf H, Rafiee P. Protective Effect of Berberis integerrima Fruit Extract on Carbon-Tetrachloride Induced Hepatotoxicity in Rats. Journal of Fasa University of Medical Sciences 2013; 3(3): 179-187 (Persian).##91. Wang N. Effect of variety and crude protein content on dehulling quality and on the resulting chemical composition of red lentil (Lens culinaris). Journal of the Science of Food and Agriculture 2008; 88(5): 885-890.##92. Amarowicz R, Estrella I, Hernández T, Robredo S, Troszyńska A, Kosińska A, et al. Free radical-scavenging capacity, antioxidant activity, and phenolic composition of green lentil (Lens culinaris). Food Chemistry 2010; 121(3): 705-711.##93. Rahmani A, Goudarzi M, Rashidi Nooshabadi M, Houshmand GR, Khadem Haghighian H. Protective Effect of Red Lentil (Lens Culinaris) Extract against Carbon Tetrachloride-Induced Hepatotoxicity in Mice. Journal of Babol University Of Medical Sciences 2014; 16(2): 49-55 (Persian).##94. Arora D, Rani A, Sharma A. A review on phytochemistry and ethnopharmacological aspects of genus Calendula. Pharmacognosy Reviews 2013; 7(14): 179-187.##95. Beheshti MS, Kermanshahi H, Vahed R, Nasiri MH. The protective effects of marigold (calendula officinalis) extract in liver damage by ccl4 in broiler chicken. Veterinary Researches Biological Products 2016; 4(109): 60-69 (Persian).##96. Güder A, Korkmaz H. Evaluation of in-vitro antioxidant properties of hydroalcoholic solution extracts Urtica dioica L., Malva neglecta Wallr. and their mixture. Iranian Journal of Pharmaceutical Research 2012; 11(3): 913-923.##97. Mavi A, Terzi Z, Özgen U, Yildirim A, Coşkun M. Antioxidant properties of some medicinal plants: Prangos ferulacea (Apiaceae), Sedum sempervivoides (Crassulaceae), malva neglecta (malvaceae), Cruciata taurica (Rubiaceae),Rosa pimpinellifolia (Rosaceae), Galium verum subsp. verum (Rubiaceae), urtica dioica (urticaceae). Biological and Pharmaceutical Bulletin 2004; 27(5): 702-705.##98. Terohid S, Mirazi N, Sarihi A. Study of Hepatoprotective Effect of Malva neglecta L. Hydroethanolic Leaf Extract in Male Rat Induced with Carbon Tetrachloride. Journal of Cell & Tissue 2015; 6(1): 31-42 (Persian).##99. Sharififar F, Moshafi M, Mansouri S, Khodashenas M, Khoshnoodi M. In vitro evaluation of antibacterial and antioxidant activities of the essential oil and methanol extract of endemic Zataria multiflora Boiss. Food control 2007; 18(7): 800-805.##100. Shokrzadeh M, Chabra A, Ahmadi A, Naghshvar F, Habibi E, Salehi F, et al. Hepatoprotective effects of Zataria multiflora ethanolic extract on liver toxicity induced by cyclophosphamide in mice. Drug Res 2015; 65(4): 169-175.##101. Farzaei MH, Khanavi M, Moghaddam G, Dolatshahi F, Rahimi R, Shams-Ardekani MR, et al. Standardization of Tragopogon graminifolius DC. extract based on phenolic compounds and antioxidant activity. Journal of Chemistry 2014; 2014.##102. Nedaii L, Mirazi N. Hepato protective effect of hydroethanolic extract of Tragopogongraminifolius in rats induced withCCl4. Journal of Cell & Tissue 2016; 7(2): 131-140.##103. Caregnato FF, Koller CE, MacFarlane GR, Moreira JC. The glutathione antioxidant system as a biomarker suite for the assessment of heavy metal exposure and effect in the grey mangrove, Avicennia marina (Forsk.) Vierh. Mar Pollut Bull 2008; 56(6): 1119-1127.##104. Jithesh M, Prashanth S, Sivaprakash K, Parida A. Monitoring expression profiles of antioxidant genes to salinity, iron, oxidative, light and hyperosmotic stresses in the highly salt tolerant grey mangrove, Avicennia marina (Forsk.) Vierh. by mRNA analysis. Plant Cell Reports 2006; 25(8): 865-876.##105. Gholami M, Mirazi N. Study Of Hepato Protective Effects Of Avicenniamarina Hydro Ethanolic Leaves Extract In Male Rats Induced With Carbone Tetrachloride. Armaghane Danesh 2016; 20(10): 858-872 (Persian).##106. Coruh N, Celep AS, Özgökçe F. Antioxidant properties of Prangos ferulacea (L.) Lindl., Chaerophyllum macropodum Boiss. and Heracleum persicum Desf. from Apiaceae family used as food in Eastern Anatolia and their inhibitory effects on glutathione-S-transferase. Food Chemistry 2007; 100(3): 1237-1242.##107. Hajhashemi V, Sajjadi SE, Heshmati M. Anti-inflammatory and analgesic properties of Heracleum persicum essential oil and hydroalcoholic extract in animal models. J Ethnopharmacol 2009; 124(3): 475-480.##108. Roshanaei K, Dadkhah A, Fatemi F, Dini S. The Protective Effects of Iranian Golpar (Heracleum persicum) Essential Oil in Liver Damages Induced by CCl4 in Wistar Rats. Journal of Medicinal Plants 2017; 16(10): 110-122 (Persian).##109. Zhang F, Zhang H, Wang G, Xu L, Shen Z. Cadmium-induced accumulation of hydrogen peroxide in the leaf apoplast of Phaseolus aureus and Vicia sativa and the roles of different antioxidant enzymes. J Hazard Mater 2009; 168(1): 76-84.##110. Shokrzadeh M, Rahimi F, Ziar A, Ebrahimzadeh MA. Antioxidant and Hepatoprotective Properties of Vicia cracca Against Carbon Tetrachloride Induced Oxidative Stress in Mice. J Mazandaran Univ Med Sci 2018; 27(156): 50-65 (Persian).##111. Khodadadi S, Nejadsattari T, Naqinezhad A, Ebrahimzadeh MA. Diversity in antioxidant properties and mineral contents of Allium paradoxum in the Hyrcanian forests, Northern Iran. Biodiversitas Journal of Biological Diversity 2015; 16(2): 281-287 (Persian).##112. Ebrahimzadeh MA, Nabavi SF, Nabavi SM, Eslami B. Antihemolytic and antioxidant activities of Allium paradoxum. Central European Journal of Biology 2010; 5(3): 338-345.##113. Ebrahimzadeh MA, Taheri MM, Ahmadpour E, Montazeri M, Sarvi S, Akbari M, et al. Anti-Toxoplasma effects of methanol extracts of Feijoa sellowiana, quercus castaneifolia, and Allium paradoxum. J Pharmacopuncture 2017; 20(3): 220-226.##114. Nabavi SM, Moghaddam AH, Fazli M, Bigdellou R, Mohammadzadeh S, Nabavi SF, Ebrahimzadeh MA. Hepatoprotective activity of Allium paradoxum. European Review for Medical and Pharmacological Sciences 2012; 16: 43-46 (Persian).##115. Mohammad K, Sodabah S, Farshad N. The hepatoprotective effects of corn silk against dose-induced injury of ecstasy (MDMA) using isolated rat liver perfusion system. Iranian Journal of Toxicology 2013; 7(20): 808-815 (Persian).##116. Rabiei K, Bekhradnia S, Nabavi SM, Nabavi SF, Ebrahimzadeh MA. Antioxidant activity of polyphenol and ultrasonic extracts from fruits of Crataegus pentagyna subsp. elburensis. Natural Product Research 2012; 26(24): 2353-2357.##117. Ebrahimzadeh MA, Nabavi SM, Nabavi SF, Eslami B, Ehsanifar S. Antioxidant activity of Hyoscyamus squarrosus fruits. Pharmacologyonline 2009; 2: 644-650.##118. Ebrahimzadeh MA, Nabavi SM, Nabavi SF, Eslami B. Free radical scavenging ability of methanolic extract of Hyoscyamus squarrosus leaves. Pharmacologyonline 2009; 2: 796-802.##119. Zhang C, Zhao J, Famous E, Pan S, Peng X, Tian J. Antioxidant, hepatoprotective and antifungal activities of black pepper (Piper nigrum L.) essential oil. Food Chemistry 2021; 346: 128845.##120. Kunnaja P, Chansakaow S, Wittayapraparat A, Yusuk P, Sireeratawong S. In Vitro Antioxidant Activity of Litsea martabanica Root Extract and Its Hepatoprotective Effect on Chlorpyrifos-Induced Toxicity in Rats. Molecules 2021; 26(7): 1906.##121. Binish Z, Bibi Y, Zahara K, Nisa S, Manaf A, Qayyum A, etal. Protective Effect of Kickxia ramosissima (Wall.) Janchn Extracts Against Pathogenic Bacterial Strains and Free Radicals. Arabian Journal for Science and Engineering 2021; 46(1): 83-91.##122. Heydari P, Yavari M, Adibi P, Asghari G, Ghanadian S-M, Dida GO, et al. Medicinal properties and active constituents of Dracocephalum kotschyi and its significance in Iran: a systematic review. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine 2019; 2019.##123. Sadashiva C, Hussain HF, Nanjundaiah S. Evaluation of hepatoprotective, antioxidant and cytotoxic properties of aqueous extract of turmeric rhizome (Turmesac). Journal of Medicinal Plants Research 2019; 13(17): 423-430.##124. Meng X, Tang G-Y, Liu P-H, Zhao C-J, Liu Q, Li H-B. Antioxidant activity and hepatoprotective effect of 10 medicinal herbs on CCl4-induced liver injury in mice. World J Gastroenterol 2020; 26(37): 5629-5645.## ##