1402 33 221 0 189

اثرات محافظتی عصاره هیدروالکلی پوست دارچین بر مهار آسیب کبدی ناشی از داروی ایزونیازید در موش‌های صحرایی نر ویستار Protective Effects of Cinnamon Bark Hydroalcoholic Extract on Inhibition of Isoniazid-Induced Liver Damage in Male Wistar Rats 1 1  سابقه و هدف: نارسایی حاد کبد در اثر عوامل متعددی از جمله داروها ایجاد می‌شود. ایزونیازیدکه به‌عنوان یک داروی مؤثر برای درمان بیماری سل مورد استفاده قرار می‌گیرد، یک عامل توکسیک قوی برای کبد به شمار می‌رود. هدف از این مطالعه بررسی اثرات تجویز عصاره دارچین بر سمیت کبدی ناشی از داروی ایزونیازید در موش صحرایی می‌باشد. مواد و روش‌ها: در این مطالعه تجربی 60 سر رت نر نژاد ویستار در6 گروه به صورت تصادفی قرار گرفتند.آسیب کبدی و القا استرس اکسیداتیو با تجویز ایزونیازید mg/kg/day)300) برای مدت 14 روز متوالی ایجاد شد. دوزهای مختلف عصاره  دارچین (50، 100 و 200میلی‌گرم بر کیلوگرم) به صورت ‏گاواژ به موش‌ها تجویز شد. آسیب کبدی ناشی از ایزونیازید با بررسی فاکتورهای بیوشیمیایی سرم، میزان گونه‌های فعال اکسیژن، گلوتاتیون ، ظرفیت آنتی اکسیدانی، پراکسیداسیون لیپیدی وتغییرات هیستوپاتولوژیک در بافت کبد مورد ارزیابی قرارگرفت. داده‌ها به وسیله نرم‌افزار prism وآزمون آماری واریانس یک طرفه، آزمون تعقیبی توکی تجزیه و تحلیل شد. یافته‌ها: تجویز داروی ایزونیازید به میزان mg/kg200 باعث ایجاد آسیب کبدی شد که با افزایش معنی‌دار بیومارکرهای آسیب کبدی (بیومارکرهای بیوشیمیایی، شاخص‌های استرس اکسیداتیو و تغییرات هیستوپاتولوژیک) همراه بود (0/05>P). از سوی دیگر تجویز دوزهای مختلف عصاره دارچین به‌طور معنی‌داری بیومارکرهای آسیب کبدی ناشی از ایزونیازید را کاهش داد (0/05>P) و هم‌چنین باعث بهبود تغییرات هیستوپاتولوژیک بافت کبد شد. استنتاج: عصاره دارچین با خواص آنتی اکسیدانی، کبد را در برابر آسیب اکسیداتیو ناشی از ایزونیازید محافظت می‌کند.   2  Background and purpose: Acute liver failure is caused by several factors including drugs. Isoniazid, which is used as an effective drug in treatment of tuberculosis, is considered a strong toxic agent for the liver. The purpose of this study was to investigate the effects of cinnamon extract on isoniazid-induced hepatotoxicity in rats. Materials and methods: In this experimental study, 60 male Wistar rats were randomly divided into six groups. Liver damage and oxidative stress were induced by administration of isoniazid (300 mg/kg/day) for 14 consecutive days. Different doses of cinnamon extract (50, 100, and 200 mg/kg) were administered by gavage. Liver damage caused by isoniazid was evaluated by examining serum biochemical factors, amount of reactive oxygen species, glutathione, antioxidant capacity, lipid peroxidation, and histopathological changes in liver tissue. Data analysis was performed in Prism software applying one-way analysis of variance (ANOVA) and Tukey's post hoc test. Results: Isoniazid at 200 mg/kg caused liver damage and significantly increased liver damage biomarkers (biochemical biomarkers, oxidative stress indices, and histopathological changes) (P<0.05). On the other hand, different doses of cinnamon extract significantly reduced the biomarkers of liver damage caused by isoniazid (P<0.05) and also improved the histopathological changes of liver tissue. Conclusion: Cinnamon extract with antioxidant properties protects the liver against oxidative damage caused by isoniazid.   1 11 2023/01/25 1401/11/5 2023/05/10 1402/2/20 رضا ولیزاده Reza Valizadeh دانشجوی داروسازی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی لرستان، خرم آباد، ایران ایران Rezavalizade1184@gmail.com حمیدرضا محمدی Hamidreza Mohammadi استادیار، گروه سم شناسی، دانشکده داروسازی، مرکز تحقیقات داروهای گیاهی رازی، دانشگاه علوم پزشکی لرستان، خرم آباد، ایران ایران hamidrezamohammadi65@yahoo.com علی غفاریان بهرمان Ali Ghaffarian Bahraman استادیار، مرکز تحقیقات محیط کار، دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، رفسنجان، ایران ایران Ghafarian91@gmail.com محسن محمدی Mohsen Mohammadi دانشیار، گروه بیوتکنولوژی دارویی، دانشکده داروسازی، مرکز تحقیقات هپاتیت، دانشگاه علوم پزشکی لرستان، خرم آباد، ایران ایران جواد قاسمیان یادگاری Javad Ghasemian Yadegari استادیار، گروه فارماکوگنوزی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی لرستان، خرم آباد، ایران ایران Isoniazid cinnamon extract hepatotoxicity oxidative stress ایزونیازید عصاره دارچین سمیت کبدی استرس اکسیداتیو 1. Loomba R, Friedman SL, Shulman GI. Mechanisms and disease consequences of nonalcoholic fatty liver disease. Cell 2021; 184(10): 2537-2564.##2. Lee WM. Acute liver failure. N Engl J Med 1993; 329(25): 1862-1872.##3. Wang Y, Chen Q, Shi C, Jiao F, Gong Z. Mechanism of glycyrrhizin on ferroptosis during acute liver failure by inhibiting oxidative stress. Mol Med Rep 2019; 20(5): 4081-4090.##4. Pepperell CS. Evolution of Tuberculosis Pathogenesis. Annu Rev Microbiol 2022; 76: 661-680.##5. Anwer T, Alruwaili MN, Alshahrani S, Alqahtani SS, Jali A, Ahmed RA, et al. Hepatoprotective potential of diosmin against hepatotoxic effect of isoniazid and rifampin in wistar rats. Hum Exp Toxicol 2023; 42: 09603271221149199.##6. Tseng S-Y, Huang Y-S, Chang T-E, Perng C-L, Huang Y-H. Hepatotoxicity, efficacy and completion rate between 3 months of isoniazid plus rifapentine and 9 months of isoniazid in treating latent tuberculosis infection: A systematic review and meta-analysis. J Chin Med Assoc 2021; 84(11): 993-1000.##7. Cybulski DJ, White BK. Fatal isoniazid hepatotoxicity in the deployed environment. Mil Med 2021; 186(5-6): 619-622.##8. Franchin TB, Oliveira JAd, Candido CD, Martins EdS, Padilha EC, Campos MLd, et al. Pharmacokinetics of isoniazid in Wistar rats exposed to ethanol. Braz J Pharm Sci 2023; 58.##9. Patel S, Chaturvedi A, Dubey N, Shrivastava A, Ganeshpurkar A. Ascorbic acid ameliorates isoniazid-rifampicin-induced hepatocellular damage in rats. iLIVER 2022; 1(1): 72-77.##10. Qiao P, Zhang Y, Yang Y, Meng R, Xu Z, Jiang X, et al. Oral isoniazid causes oxidative stress, oocyte deterioration and infertility in mice. Toxicology 2021; 455: 152749.##11. Adegbola P, Aderibigbe I, Hammed W, Omotayo T. Antioxidant and anti-inflammatory medicinal plants have potential role in the treatment of cardiovascular disease: a review. Am J Cardiovasc Dis 2017; 7(2): 19-32.##12. Wang W, Zhou H, Liu L. Side effects of methotrexate therapy for rheumatoid arthritis: A systematic review. Eur J Med Chem 2018; 158: 502-516.##13. Parihar AK, Kulshrestha KM, Sahu U, Karbhal K, Inchulkar S, Shah K, et al. Quality control of Dalchini (Cinnamomum zeylanicum): a review. Adv Trad Med 2021; 23(15): 1-10.##14. Gruenwald J, Freder J, Armbruester N. Cinnamon and health. Crit Rev Food Sci Nutr 2010; 50(9): 822-834.##15. Azizi Z, Choopani S, Majlessi N. Therapeutic effects of Cinnamomum zeylanicum aqueous extract on cognitive deficits in a rat model of Alzheimer’s disease. Ir J Physiol Pharmacol 2021; 5: 53-61.##16. Goyal M, Kaur H, Bhandari M, Rizvanov AA, Khaiboullina SF, Baranwal M. Antioxidant and immune effects of water soluble polysaccharides isolated from Cinnamomum verum bark. Bio Nano Science 2018; 8: 935-940.##17. Sontakke M, Syed H,Salve R, Shinde E. Studies on antioxidant activity and characterization of essential oil extracted from Cinnamomum zeylanicum Bark. Pharms Innov J 2019; 8(3): 137-140.##18. Ghasemian Yadegari J, Heidari G, Adineh A, Ghanadi K, Ghaffarian Bahraman A, Mohammadian M, et al. Investigating the protective effects of cinnamon bark hydroalcoholic extract on the inhibition of liver damage induced by rifampin in male Wistar rats. Yafteh 2022; 24(3): 59-71.##19. Ommati MM, Farshad O, Ghanbarinejad V, Mohammadi HR, Khadijeh M, Negar A, et al. The nephroprotective role of carnosine against ifosfamide-induced renal injury and electrolytes imbalance is mediated via the regulation of mitochondrial function and alleviation of oxidative stress. Drug Res (Stuttg) 2020; 70(01): 49-56.##20. Mohammadi H, Sayad A, Mohammadi M, Niknahad H, Heidari R. N-acetyl cysteine treatment preserves mitochondrial indices of functionality in the brain of hyperammonemic mice. Clin Exp Hepatol 2020; 6(2): 106-115.##21. Ommati MM, Mohammadi H, Mousavi K, Azarpira N, Farshad O, Dehghani R, et al. Metformin alleviates cholestasis-associated nephropathy through regulating oxidative stress and mitochondrial function. Liver Res 2021; 5(3): 171-180.##22. Mousavi K, Niknahad H, Ghalamfarsa A, Mohammadi H, Azarpira N, Ommati MM, et al. Taurine mitigates cirrhosis-associated heart injury through mitochondrial-dependent and antioxidative mechanisms. Clin Exp Hepatol 2020; 6(3): 207-219.##23. Yang J, Li G, Bao X, Suo Y, Xu H, Deng Y, et al. Hepatoprotective Effects of Phloridzin against Isoniazid-Rifampicin Induced Liver Injury by Regulating CYP450 and Nrf2/HO-1 Pathway in Mice. Chem Pharm Bull (Tokyo) 2022; 70(11): 805-811.##24. Bedir F, Kocaturk H, Turangezli O, Sener E, Akyuz S, Ozgeris F, et al. The protective effect of lycopene against oxidative kidney damage associated with combined use of isoniazid and rifampicin in rats. Braz J Med Biol Res 2021; 54(8): e10660.##25. Bharti U, Kumar NR, Kaur J. Bee pollen attenuates rifampicin and isoniazid in combination induced oxidative stress in testis of SD rats. Res J Pharm Technol 2018; 11(3): 1159-1163.##26. Mohan MSG, Ramakrishnan T, Mani V, Achary A. Protective effect of crude sulphated polysaccharide from turbinaria ornata on isoniazid rifampicin induced hepatotoxicity and oxidative stress in the liver, kidney and brain of adult swiss albino rats. Indian Biochem Biophs 2018; 55: 237-244.##27. Wang J, Luo W, Li B, Lv J, Ke X, Ge D, et al. Sagittaria sagittifolia polysaccharide protects against isoniazid-and rifampicin-induced hepatic injury via activation of nuclear factor E2-related factor 2 signaling in mice. J Ethnopharmacol 2018; 227: 237-245.##28. Çelik H, Kucukler S, Çomaklı S, Caglayan C, Özdemir S, Yardım A, et al. Neuroprotective effect of chrysin on isoniazid-induced neurotoxicity via suppression of oxidative stress, inflammation and apoptosis in rats. Neurotoxicology 2020; 81: 197-208.##29. Multazam E, Renovaldi D, Safitri Y. Antihepatotoxic activity of ethanol extract of Ocimum americanum L. on isoniazid-induced hepatotoxicity mice. 1th ed. Medical Technology and Environmental Health: CRC Press; 2020. p. 73-78.##30. Linillos-Pradillo B, Rancan L, Paredes SD, Schlumpf M, Lichtensteiger W, Vara E, et al. Low Dose of BPA Induces Liver Injury through Oxidative Stress, Inflammation and Apoptosis in Long–Evans Lactating Rats and Its Perinatal Effect on Female PND6 Offspring. Int J Mol Sci 2023; 24(5): 4585.##31. Hussain S, Ashafaq M, Alshahrani S, Siddiqui R, Ahmed RA, Khuwaja G, et al. Cinnamon oil against acetaminophen-induced acute liver toxicity by attenuating inflammation, oxidative stress and apoptosis. Toxicol Rep 2020; 7: 1296-1304.##32. Abd El Fadil H, Moustafa A, Khalifa H, Hossam A, Behairy A. Cinnamon Extract Ameliorates Liver Damage And Oxidative Stress Induced By Paracetamol In Male Rats. Damanhour Journal of Veterinary Sciences 2020; 3(2): 14-20.##33. Mekonnen AT, Wondmeneh TG. Evaluation of liver function tests to identify hepatotoxicity among acute lymphoblastic leukemia patients who are receiving chemotherapy induction. Sci Rep 2022; 12(1): 13215.##34. Al Danaf L, Kamareddine MH, Fayad E, Hussain A, Farhat S. Correlation between Fibroscan and laboratory tests in non-alcoholic fatty liver disease/non-alcoholic steatohepatitis patients for assessing liver fibrosis. World J Hepatol 2022; 14(4): 744-753.##35. Buabeid M, Arafa E-S, Rani T, Ahmad F, Ahmed H, Hassan W, et al. Effects of Solanum lycopersicum L.(tomato) against isoniazid and rifampicin induced hepatotoxicity in wistar albino rats. Braz J Biol 2022; 84: e254552.##36. Nwidu LL, Oboma YI. Telfairia occidentalis (Cucurbitaceae) pulp extract mitigates rifampicin-isoniazid-induced hepatotoxicity in an in vivo rat model of oxidative stress. J Integr Med 2019; 17(1): 46-56.##37. Ashfaq MH, Siddique A, Shahid S. Antioxidant activity of cinnamon zeylanicum: (A review). Asian J Pharm Res 2021; 11(2): 106-116.##38. Muhammad DRA, Gonzalez CG, Sedaghat Doost A, Van de Walle D, Van der Meeren P, Dewettinck K. Improvement of antioxidant activity and physical stability of chocolate beverage using colloidal cinnamon nanoparticles. Food Bioproc Tech 2019; 12(6): 976-989.## ##

اثر هشت هفته تمرین ترکیبی هوازی و مقاومتی بر سطح mir-93، اجزای RCT و لپتین در بیماران پس از عمل جراحی بای پس عروق کرونر Effects of Combined aerobic and resistance Exercise on miR-93, Reverse Cholesterol Transport and Serum Leptin Levels in Patients After Coronary Artery Bypass Graft Surgery 1 1  سابقه و هدف: بیماری‌های قلبی عروقی علت اصلی مرگ و میر در کل دنیا است و 82 درصد این مرگ و میرها در کشورهای در حال توسعه است. mir-93 (MicroRNA-93)، (ATP-binding cassette transporters A1) ABCA1 و لپتین ممکن است در ایجاد آترواسکلروز دخیل باشند. هدف از این مطالعه بررسی اثر هشت هفته تمرین ترکیبی بر mir-93، اجزای (Reverse cholesterol transport) RCT و لپتین در بیماران پس از عمل جراحی بای پس بود. مواد و روش‌ها: تعداد 20 مرد میانسال (50 الی 60 سال) پس از عمل (Coronary artery bypass surgery) CABG به‌طور تصادفی در دو گروه کنترل (10 نفر) و تجربی (10 نفر) قرار گرفتند. 8 هفته تمرین ترکیبی (هوازی + مقاومتی) شامل 3 جلسه در هفته و هر جلسه 55 الی 60 دقیقه بود. قبل و بعد از این دوره تمرینی mir-93، ABCA1 و لپتین مورد اندازه‌گیری قرار گرفتند. از آزمون تی همبسته برای بررسی تغییرات درون گروهی و از آزمون کوواریانس برای بررسی تغییرات بین گروهی استفاده شد. یافته‌ها: تمرین ترکیبی منجر به کاهش معنی‌دار mir-93 (0/000=P) افزایش معنی دار ABCA1 (0/001=P). در گروه تجربی در مقایسه با گروه کنترل شد. در گروه تمرین، لپتین به‌طور معنی‌داری کاهش پیدا کرد (0/000=P) اما تفاوت بین گروهی لپتین معنی‌دار نبود (0/094=P). استنتاج: به نظر می‌رسد تمرین ترکیبی از طریق افزایش ABCA1 و کاهش mir-93 و لپتین بتواند در پیشگیری و کنترل بیماری‌های قلبی عروقی و نیز در تسریع روند بهبودی در بیماران CABG مفید باشد.   2  Background and purpose: Cardiovascular diseases (CVDs) are the leading cause of death worldwide that account for 82% of all deaths in developing countries. miRNA-93 (miR-93), ATP-binding cassette transporter A1 (ABCA1), and serum leptin levels may be involved in the process of atherosclerosis. The aim of this study was to investigate the effects of combined exercise on miR-93, reverse cholesterol transport (RCT) and serum leptin levels in patients following coronary artery bypass graft surgery (CABG). Materials and methods: A total of 20 middle-aged men (aged 50 to 60 years) were randomly assigned into two groups after CABG: experimental (n=10) and control (n=10). Combined exercise (aerobic + resistance) was done three times a week (55-60 min per session/8 weeks). mir-93, ABCA1 and serum leptin levels were measured before and after the intervention. Paired t-test was used to evaluate within group changes and analysis of covariance was used to study the differences between the groups. Results: Combined training led to a significant decrease in mir-93 (P=0.000) and a significant increase in the expression of ABCA1 (P=0.001) in experimental group compared with the control group. Serum leptin levels decreased significantly in experimental group (P=0.000) but they were not significantly different between the two groups (P=0.094). Conclusion: It seems that combined exercise by increasing ABCA1and decreasing mir-93 and leptin levels can help in prevention and control of CAD as well as speeding up the healing process in CABG patients.   12 22 2023/01/252022/11/28 1401/9/7 2023/05/102023/05/10 1402/2/20 فهیمه سادات جمالی Fahime Sadat Jamali دانشجوی دکتری فیزیولوژی ورزشی، گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران ایران fasaja88@yahoo.com امیر رشیدلمیر Amir Rashidlamir دانشیار، گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران ایران rashidlamir@um.ac.ir سیدرضا عطارزاده حسینی Seyyed Reza Attarzadeh Hosseini استاد، گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران ایران attarzade.hosseini@um.ac.ir mir-93 ABCA1 leptin CABG combined training mir-93 ABCA1 لپتین CABG تمرین ترکیبی 1. Gaidai O, Cao Y, Loginov S. Global cardiovascular diseases death rate prediction. Curr Probl Cardiol 2023: 48(5): 101622.##2. Shokrallahnia Roshan A, Sadeghi H, Shirani S, Nejatian M. Effects of Strength Training and Cardiac Rehabilitation Programs on the Biomechanical Parameters of Blood Flow Velocity and Blood Flow Rate and Its Relation With Arterial Stiffness Index in Brachial and Femoral Arteries with Coronary Artery Bypass Grafting Patients (CABG). Rehabilitation J 2013; 14(2): 38-45 (Persian).##3. Yvan-Charvet L, Wang N, Tall, Role AR. The role of HDL, ABCA1, and ABCG1 transporters in cholesterol efflux and immune responses. Arterioscler Thromb Vasc Biol 2010; 30(2): 139-143.##4. Van der Velde AE. Reverse cholesterol transport: from classical view to new insights. World J Gastroenterol 2010; 16(47): 5908-5915.##5. Basso F, Freeman L, Knapper CL, Remaley A, Stonik J, Neufeld EB,et al. Role of the hepatic ABCA1 transporter in modulating intrahepatic cholesterol and plasma HDL cholesterol concentrations. JLR 2003; 44(2): 296-302.##6. Ultimo S, Zauli G, Martelli AM, Vitale M, McCubrey JA, Capitani S, et al. Cardiovascular disease-related miRNAs expression: potential role as biomarkers and effects of training exercise. Oncotarget 2018; 9(24): 17238.##7. Canfrán-Duque A, Lin CS, Goedeke L, Fernández-Hernando C, Suárez Y. Micro-RNAs and high-density lipoprotein metabolism. Arterioscler Thromb Vasc Biol 2016; 36(6): 1076-1084.##8. He Y, Lin L, Cao J, Mao X, Qu Y, Xi B. Up-regulated miR-93 contributes to coronary atherosclerosis pathogenesis through targeting ABCA1. Int J Clin Exp Med 2015; 8(1): 674 -681.##9. Hojati Z, Rahmani Nia F, Soltani RB. Leptin, heart disease and exercise. World Journal of Sport Sciences 2009; 2(1): 13-20 (Persian).##10. Xu M, Zhou H, Wang J, Li C, Yu Y. The expression of ATP-binding cassette transporter A1 in Chinese overweight and obese patients. Int J Obes (Lond) 2009; 33(8): 851-856.##11. de Haan W, Bhattacharjee A, Ruddle P, Kang HM, Hayden MR. ABCA1 in adipocytes regulates adipose tissue lipid content, glucose tolerance, and insulin sensitivity [S]. J Lipid Res 2014; 55(3): 516-523.##12. Lavie CJ, Thomas RJ, Squires RW, Allison TG, Milani RV. Exercise training and cardiac rehabilitation in primary and secondary prevention of coronary heart disease. Mayo Clin Proc 2009; 84(4): 373-383.##13. Wewege MA, Thom M, Rye KA, Parmenter BJ. Aerobic, resistance or combined training: A systematic review and meta-analysis of exercise to reduce cardiovascular risk in adults with metabolic syndrome. Atherosclerosis 2018; 274: 162-171.##14. Siavoshi S, Roshandel M, Zareiyan A, Etefagh L. The effect of cardiac rehabilitation on hemodynamic status in patients after coronary artery bypass surgery. Evidence Based Care 2013; 2(4): 19-27.##15. Pollock ML, Franklin BA, Balady GJ, Chaitman BL, Fleg JL, Fletcher B, et al. Resistance exercise in individuals with and without cardiovascular disease: benefits, rationale, safety, and prescription an advisory from the committee on exercise, rehabilitation, and prevention, council on clinical cardiology, American Heart Association. Circulation 2000; 101(7): 828-833.##16. Xu Z, Zhang M, Li X, Wang Y, Ronghui Du. Exercise Ameliorates Atherosclerosis via Up-Regulating Serum β-Hydroxybutyrate Levels. Int J Mol Sci 2022; 23(7): 3788.##17. Xu Z, Tefft C, Duffy SJ, Formosa M, Henstridge DC, Kingwell BA, et al. ABCA1 expression in humans is associated with physical activity and alcohol consumption. Atherosclerosis 2008;197(1): 197-203.##18. Oram JF. HDL apolipoproteins and ABCA1: partners in the removal of excess cellular cholesterol. Arterioscler Thromb Vasc Biol 2003; 23(5): 720-727.##19. Oliver Jr WR, Shenk JL, Snaith MR, Russell CS, Plunket KD, Bodkin NL, et al. A selective peroxisome proliferator-activated receptor δ agonist promotes reverse cholesterol transport. Proc Natl Acad Sci U S A 2001; 98(9): 5306-5311.##20. Liu S, Liu Y, Liu Z, Hu Y, Jiang M. A review of the signaling pathways of aerobic and anaerobic exercise on atherosclerosis. J Cell Physiol 2023; 238(5): 866-879.##21. Franczyk B, Gluba-Brzózka A, Ciałkowska-Rysz A, Ławiński J, Rysz J. The Impact of Aerobic Exercise on HDL Quantity and Quality: A Narrative Review. Int J Mol Sci 2023; 24(5): 4653.##22. Barber JL, Zellars KN, Barringhaus KG, Bouchard C, Spinale FG, Sarzynski MA. The effects of regular exercise on circulating cardiovascular-related microRNAs. Sci Rep 2019; 9(1): 7527.##23. O'Sullivan JF, Neylon MA, Fahy EF, Yang P. MiR-93-5p is a novel predictor of coronary in-stent restenosis. Heart Asia 2019; 11(1): e011134 .##24. Gongol B , Marin T, Zhang J, Shyy J. Shear stress regulation of miR-93 and miR-484 maturation through nucleolin. Proc Natl Acad Sci 2019; 116(26): 12974-12979.##25. Liu J, Jiang M, Deng Sh, Lu J, Huang H, Zhang Y, et al. miR-93-5p-Containing Exosomes Treatment Attenuates Acute Myocardial Infarction-Induced Myocardial Damage. Mol Ther Nucleic Acids 2018; 11: 103-115.##26. Li K, Lin T, Chen L, Wang N. MicroRNA-93 elevation after myocardial infarction is cardiac protective. Med Hypotheses 2017; 106: 23-25.##27. Oliveira Jr GP, Porto WF, Palu CC, Pereira LM, Petriz B, Almeida JA, et al. Effects of acute aerobic exercise on rats serum extracellular vesicles diameter, concentration and small RNAs content. Front Physiol 2018; 9: 532.##28. Makkos A, Ágg B, Petrovich B, Varga ZV, Görbe A, Ferdinandy P. Systematic review and network analysis of microRNAs involved in cardioprotection against myocardial ischemia/ reperfusion injury and infarction: Involvement of redox signalling. Free Radical Biol Med 2021; 172: 237-251.##29. da Silva FC, Rosa Iop Rd, Andrade A, Pereira Costa V, Gutierres FilhoPJB, da Silva R. Effects of physical exercise on the expression of MicroRNAs: a systematic review. J Strength Cond Res 2020; 34(1): 270-280.##30. Raman P, Khanal S. Leptin in atherosclerosis: focus on macrophages,endothelial and smooth muscle cells. Int J Mol Sci 2021; 22(11): 5446.##31. Syed AH, Lohana S, Aung NH, Khizar Memon M, Shaikh A, Memon S, et al. Correlation of leptin with acute myocardial infarction: a case control study. Cureus 2020; 12(12): e12190.##32. Bouassida A, Zalleg D, Bouassida S, Zaouali M, Feki Y, Zbidi A, et al. Leptin, its implication in physical exercise and training: a short review. J Sports Sci Med 2006; 5(2): 172-181.##33. Fedewa MV, Hathaway ED, Ward-Ritacco CL, Williams TD. The effect of chronic exercise training on leptin: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Sports Med 2018; 48(6): 1437-1450.##34. Tian D, Meng J. Exercise for prevention and relief of cardiovascular disease: prognoses, mechanisms, and approaches. Oxid Med Cell Longev 2019; 2019: 3756750.## ##

تاثیر آموزش مبتنی بر مدل ارتقای سلامت پندر بر رفتار بهداشت دهان و دندان بیماران مبتلا به سرطان: مطالعه نیمه تجربی Effect of Education Based on the Pender Health Promotion Model on Oral Health Behavior of Cancer Patients: A Semi-Experimental Study 1 1  سابقه و هدف: بیماری‌های دهان و دندان از شایع‌ترین مشکلات سلامتی در مبتلایان به سرطان می‌باشد که بر کیفیت زندگی آنان موثر است. این مطالعه با هدف تاثیر آموزش مبتنی بر مدل ارتقای سلامت پندر بر رفتار بهداشتی دهان و دندان بیماران مبتلا به سرطان انجام شد. مواد و روش‌ها: این مطالعه نیمه تجربی بر روی 40 نفر از بیماران بزرگسال مبتلا به سرطان مراجعه کننده به مرکز فیزیوتراپی نوتوان و لنف ادم مشهد با روش نمونه‌گیری تصادفی سیستماتیک در سال 1398 انجام شد. مداخله آموزشی در قالب 6 جلسه آموزشی تئوری و عملی، با فاصله یک هفته بین جلسات آموزشی بر اساس مدل ارتقای سلامت پندر ارائه شد. ابزار جمع‌آوری داده‌ها پرسشنامه استاندارد مبتنی بر سازه‌های مدل ارتقای سلامت پندر بود، که در سه مرحله شامل قبل از مداخله، بلافاصله و 2 ماه بعد از مداخله تکمیل گردید. داده‌ها در نرم‌افزار آماری 22SPSS و با استفاده از آزمون‌های توصیفی و آزمون‌های آنالیز واریانس با اندازه‌های مکرر تحلیل شد. یافته‌ها: بین نمره رفتار قبل از مداخله (4/57±25/82) با بعد از مداخله (4/24±32/41) و مرحله پیگیری (3/72±29/79)  اختلاف آماری معنی‌داری وجود داشت(0/001>P). همچنین بعد از مداخله آموزشی، از بین سازه‌های مدل ارتقای پندر، سازه‌های خودکارآمدی، احساسات مثبت و عوامل تاثیرگذار بین فردی به‌طور معنی‌داری افزایش (0/001>P) و موانع درک شده کاهش داشته است(0/001>P). استنتاج: نتایج این مطالعه بر کارآیی مدل ارتقای سلامت پندر در ارتقای رفتار بهداشت دهان در بیماران بزرگسال مبتلا به سرطان تأکید می‌کند.   2  Background and purpose: Oral diseases are the most common health problems in cancer patients, influencing their quality of life. This study aimed to evaluate the effect of education on oral and dental health behaviour based on the Pender health promotion model in cancer patients.. Materials and methods: This semi-experimental study was conducted in 40 adult cancer patients attending Notovan Physiotherapy and Lymphedema Center in Mashhad, Iran, 2019. The samples were selected by systematic random sampling. The educational intervention based on the Pender health promotion model was delivered in six theoretical and practical training sessions, with a one-week interval between the sessions. Data were collected using a standard questionnaire based on the components of the Pender health promotion model that was completed before the intervention, immediately, and two months after the intervention. Data analysis was done in SPSS V22, applying descriptive tests and repeated measures ANOVA. Results: Findings showed significant differences in the score for behaviour before the intervention (25.82±4.57), after the intervention (32.41±4.24), and two months later (29.79±3.72) (P<0.001). In addition, after the intervention, among different components of the Pender health promotion model, self-efficacy, positive emotions, and interpersonal influencing factors increased significantly (P<0.001). At the same time, perceived barriers decreased significantly (P<0.001). Conclusion: The current study supports the positive effect of the Pender health promotion model in enhancing oral and dental health behaviour in adult patients with cancer.   23 34 2023/01/252022/11/282023/01/7 1401/10/17 2023/05/102023/05/102023/05/20 1402/2/30 کبری عابدیان کاسگری Kobra Abedian Kasgari استادیار، گروه آموزشی مامائی، دانشکده پرستاری مامائی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران kobra_abedian1384@yahoo.com نیره آقائی Naiereh Aghaei استادیار، گروه آموزشی داخلی جراحی، دانشکده پرستاری مامائی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران naiereh.aghaei@gmail.com نعیمه نادری Naeeme Naderi استادیار، گروه آموزشی ترمیمی، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی بابل، بابل، ایران ایران naderi.12@gmail.com علیرضا جعفری Alireza Jafari استادیار، گروه آموزشی آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، دانشکده بهداشت، مرکز تحقیقات توسعه اجتماعی و ارتقای سلامت، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران ایران jafari.ar94@gmail.com صفا مومنی بادله Safa Momeni Badeleh دانشجوی دوره تخصصی کنترل دارو و فراورده‌های آرایشی وبهداشتی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی زنجان، زنجان، ایران ایران safamo0568@gmail.com هادی طهرانی Hadi Tehrani دانشیار، گروه آموزشی آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران . مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران ایران tehranih@mums.ac.ir oral health health promotion Pender model cancer بهداشت دهان و دندان ارتقای سلامت مدل پندر سرطان 1. Han MA. Oral Health Status and Behavior among Cancer Survivors in Korea Using Nationwide Survey. Int J Environ Res Public Health 2017; 15(1): 14.##2. Peng T-R, Tsai F-P, Wu T-W. Effects of various treatments for preventing oral mucositis in cancer patients: A network meta-analysis. Plos One 2022; 17(12): e0278102.##3. Taichman LS, Gomez G, Inglehart MR. Oral Health-Related Complications of Breast Cancer Treatment: Assessing Dental Hygienists' Knowledge and Professional Practice. J Dent Hyg 2015; 89 (Suppl 2): 22-37.##4. Mercadante S, Aielli F, Adile C, Ferrera P, Valle A, Fusco F, et al. Prevalence of oral mucositis, dry mouth, and dysphagia in advanced cancer patients. Supportive Care in Cancer 2015; 23(11):3 249-3255.##5. Jones JA, Chavarri-Guerra Y, Corrêa LBC, Dean DR, Epstein JB, Fregnani ER, et al. MASCC/ISOO expert opin ion on the management of oral problems in patients with advanced cancer. Supportive Care in Cancer 2022; 30(11): 8761-8773.##6. Bezerra PMM, Sampaio MEA, Dos Santos FG, Ribeiro ILA, Santiago BM, de Sousa SA, et al. The effectiveness of an oral health education and prevention program on the incidence and severity of oral mucositis in pediatric cancer patients: a non-randomized controlled study. Supportive Care Cancer 2021; 29(12): 7877-7885.##7. Amódio J, Palioto DB, Carrara HH, Tiezzi DG, Andrade JM, Reis FJ. Oral health after breast cancer treatment in postmenopausal women. Clinics (Sao Paulo, B l). 2014; 69(10): 706-708.##8. Yavuz B, Bal Yılmaz H. Investigation of the effects of planned mouth care education on the degree of oral mucositis in pediatric oncology patients. J Pediatr Oncol Nurs 2015; 32(1): 47-56. ##9. Bijani M, Niknam M, Karimi S, Naderi Z, Dehghan A. The effect of peer education based on Pender's health promotion model on quality of life, stress management and self-efficacy of patients with multiple sclerosis: a randomized controlled clinical trial. BMC Neurol 2022; 22(1): 144. ##10. Mansourizadeh M, Anoosheh M, KazemNejad A. The effect of physical activity program based on pender health promotion model on type 2 diabetic middle-aged women's mental health. Iran J Health Educ Health Promot 2018; 6(2): 159-167 (Persian).##11. Taymoori P, Niknami S, Berry T, Ghofranipour F, Kazemnejad A. Application of the health promotion model to predict stages of exercise behaviour in Iranian adolescents. East Mediterr Health J 2009; 15(5): 1215-1225.##12. Chen HH, Hsieh PL. Applying the Pender's Health Promotion Model to Identify the Factors Related to Older Adults' Participation in Community-Based Health Promotion Activities. Int J Environ Res Public Health 2021; 18(19): 9985.##13. Khatti-Dizabadi F, Yazdani-Charati J, Amani R, Mostafavi F. Investigating the predictive power of constructs of extended Pender's health promotion model and some background factors in fruit and vegetable consumption behavior among government employees. J Educ Health Promot 2022; 11: 91. ##14. Dehdari T, Rahimi T, Aryaeian N, Gohari MR. Effect of nutrition education intervention based on Pender's Health Promotion Model in improving the frequency and nutrient intake of breakfast consumption among female Iranian students. Public Health Nutr 2014; 17(3): 657-666.##15. Radmehr M, Ashktorab T, Neisi L. Effectiveness of educational programs based on Pender's theory on the health and symptoms in patients with obsessive-compulsive disorder. 3 JNE 2012; 9(4): 2174-2180.##16. Tajfrd M, Vahedian Shahroudi M, Esmaily H, Alizadeh N, Hoseini Khabooshan Z. Determinants of proper nutrition behaviors in women: A study based on health promotion model in 2016. IJOGI 2017; 20(9): 8-15 (Persian).##17. Ersin F, Bahar Z. Effects of nursing interventions planned with the health promotion models on the breast and cervical cancer early detection behaviors of the women. IJCS 2017; 10(1): 421-432.##18. Bahmanpour K, Nori R, Nadrian H, Salehi B. Determinants of oral health behavior among high school students in Marivan County, Iran based on the Pender’s Health Promotion Model. SJSPH 2011; 9(2): 93-106 (Persian).##19. Morowatisharifabad MA, Shirazi KK. Determinants of Oral Health Behaviors Among Preuniversity (12th-Grade) Students in Yazd (Iran): An Application of the Health Promotion Model. Fam Community Health 2007; 30(4): 342-350.##20. Green EC, Murphy EM, Gryboski K. The health belief model. In: The Wiley Blackwell Encyclopedia of Health, Illness, Behavior, and Society. New Jersey, U S. John Wiley & Sons, Ltd; 2014: p. 766-769.##21. Shirzad M, Taghdisi MH, Dehdari T, Abolghasemi J. The effect of educational intervention in changing mothers’ attitudes, perceived self-efficacy and perceived barriers regarding oral health of preschool children. Iran J Health Educ Health Promot 2015; 3(3): 181-187 (Persian).##22. Keyong E, Thitasomakul S, Tianviwat S. Effectiveness of an oral health promotion program for the elderly in Khiri Mat district, Sukhothai province: A randomized control trial. J Int Soc Prevent Communit Dent 2019; 9: 225-231.##23. Kıssal A, Beşer A. Results of breast and cervical cancer Health Promotion Model for older Turkish women. J Hum Sci 2017; 14(3): 2374-2385.##24. Soltani R, Ali Eslami A, Mahaki B, Alipoor M, Sharifirad G. Do maternal oral health-related self-efficacy and knowledge influence oral hygiene behavior of their children? Int J Pediatr 2016; 4(7): 2035-2042 (Persian).##25. Banaye Jeddi M, Babazadeh T, Hashemian Z, Moradi F, Ghavami Z. Cognitive-Behavioral Determinants of Oral Health in Students: an Application of Pender's Health Promotion Model. J Educ Community Health 2016; 3(2): 1-8.##26. Kang D-Q, Li Y, Chen Z-Q, Liu Q, Su C-X, Guo H, et al. Correlates of physical activity in colorectal cancer patients based on health promotion model. Cancer Nurs 2020; 43(5): E264-E272. ##27. Mohammadi Zeidi I, Alijanzadeh M, Pakpour Hajiagha A. Factors predicting oral health-related behaviors in diabetic patients using Pender’s Oral Health Promotion Model. J Isfahan Dent Sch 2016; 12(2): 183-198 (Persian).##28. Ng SK, Keung Leung W. A community study on the relationship between stress, coping, affective dispositions and periodontal attachment loss. Community Dent Oral Epidemiol 2006; 34(4): 252-266. ##29. Bracksley S, Dickson-Swift V, Anderson K, Gussy M. An exploration of mothers' perceptions about dental health. J Theory Pract Dent Public Health 2013; 1(1): 9-14.##30. Huebner CE, Riedy CA. Behavioral determinants of brushing young children's teeth: implications for anticipatory guidance. Pediatr Dent 2010; 32(1): 48-55.##31. Mohebbi SZ, Virtanen JI, Murtomaa H, Vahid-Golpayegani M, Vehkalahti MM. Mothers as facilitators of oral hygiene in early childhood. Int J Paediatr Dent 2008; 18(1): 48-55.##32. Efurd MG, Bray KK, Mitchell TV, Williams K. Comparing the risk identification and management behaviors between oral health providers for patients with diabetes. J Dent Hyg 2012; 86(2): 130-140.## ##

تاثیر زوج درمانی هیجان مدار بر رفتار دلبستگی و صمیمیت زناشویی در بیماران عروق کرونر قلبی Effect of Emotionally Focused Couple Therapy on Attachment Behavior and Marital Intimacy in Patients with Coronary Artery Disease 1 1  سابقه و هدف: امروزه بیماری عروق کرونری از شایع‌ترین بیماری‌های قلبی ناتوان‌کننده در جهان است و پیشگیری، کلید کنترل این بیماری می‌باشد. مطالعه حاضر با هدف بررسی اثربخشی زوج‌درمانی هیجان‌مدار بر رفتاردلبستگی و صمیمیت زناشویی در بیماران عروق کرونر قلبی انجام شد. مواد و روش‌ها: مطالعه حاضر یک مطالعه نیمه تجربی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری با گروه کنترل است، که در سال 1401 در شهر مشهد روی 34 زوج که یکی از آنان مبتلا به بیماری عروق کرونرقلبی بوده و معیارهای ورود به مطالعه را داشتند و به‌طور تصادفی با استفاده از بلوک‌های جایگشتی چهارتایی در دو گروه مداخله(16 زوج) و کنترل (18 زوج) قرار گرفتند، انجام شد. زوج درمانی هیجان‌مدار مبتنی بر مدل آموزشی "التیام قلب‌ها باهم" برای گروه مداخله طی 8 جلسه دوساعته و یک بار در هفته به‌صورت گروهی اجرا شد. گروه کنترل فقط مداخلات روتین را دریافت کردند. جمع‌آوری داده‌ها با پرسشنامه رفتاردلبستگی(BARE) و پرسشنامه نیازهای صمیمیت زناشویی(MINQ) در سه مرحله قبل، بعد و دو ماه بعد از پایان مداخله صورت گرفت. داده‌ها با آزمون‌های کای اسکوئر، تی مستقل و تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها: در گروه مداخله، میانگین نمرات به ترتیب در سه مرحله پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری در رفتاردلبستگی (5/89±45/62، 3/10±53/81 و 2/44±50/87) و در مولفه‌های صمیمیت عاطفی (5/22±37/56، 2/93±41/75 و 2/20±39/93)، روانشناختی (2/36±32/43، 2/86±37/25 و 4/06±36/50)، عقلانی (5/68±34/68، 2/90±36/75 و 2/87±36/37)، جنسی (4/38±32/18، 4/44±37/01 و 4/69±39/06) و جسمانی (4/58±33/87، 3/51±38/25 و 3/98±39/37) بود که افزایش معنی‌داری در دو مرحله پس آزمون و پیگیری نسبت به مرحله پیش‌آزمون داشت (0/04>P)، اما در گروه کنترل تفاوت معنی‌داری دیده نشد(0/05<P). استنتاج: زوج‌درمانی هیجان‌مدار مبتنی بر مدل آموزشی "التیام قلب‌ها باهم" می‌تواند باعث بهبود رفتاردلبستگی و صمیمیت زناشویی در بیماران عروق کرونر قلبیگردد.   2  Background and purpose: Today, coronary artery disease (CVD) is one of the world's most common disorders, and prevention is the key to controlling the disease. The present study aims to determine the effectiveness of emotionally focused couple therapy (EFCT) on attachment behavior and marital intimacy in patients with CVD. Materials and methods: A semi-experimental study with pre-test, post-test, and follow-up design was conducted in 34 couples, that one of the partners had CVD, in Mashhad, Iran 2022. Those who met the inclusion criteria were randomly assigned into an intervention group (n=16 couples) or a control group (n=18 couples) using Permuted block randomization. An emotionally focused couple therapy based on the Healing Hearts Together (HHT) educational program was performed in the intervention group during eight weekly, 2-hour sessions. The control group received only routine care. Data were collected using the Brief Accessibility, Responsiveness and Engagement Scale (BAER) and the marital intimacy needs questionnaire (MINQ) before, after, and two months after the intervention. Data were analyzed using Chi-square, independent t-test, and repeated measures ANOVA. Results: In the intervention group, the pre-test, post-test and follow-up mean scores for the attachment behavior (45.62±5.89, 53.81±3.10, and 50.87±2.44, respectively), and the components of emotional intimacy (37.56±5.22, 41.75±2.93, and 39.93±2.20, respectively), psychological intimacy (32.43±2.36, 37.25±2.86, and 36.50±4.06, respectively), rational intimacy (34.68±5.68, 36.75±2.90, and 36.37±2.87, respectively), sexual intimacy (32.18±4.38, 37.01±4.44, and 39.06±4.69, respectively), and physical intimacy (33.87±4.58, 38.25±3.51, and 39.37±3.98, respectively) showed significant increase at post-test and follow-up (P<0.04) , but there were no significant differences between the scores in the control group (P>0.05). Conclusion: Emotionally focused couple therapy based on the Healing Hearts Together (HHT) educational program can improve attachment behavior, and marital intimacy in patients with coronary artery disease.   35 49 2023/01/252022/11/282023/01/72023/01/6 1401/10/16 2023/05/102023/05/102023/05/202023/05/9 1402/2/19 فرشته اولادی Fereshteh Oladi دانشجوی دکتری روانشناسی سلامت، گروه روانشناسی، واحد تربت جام، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت جام، ایران ایران fereshteh_oladi@yahoo.com علی اکبر صارمی Ali Akbar Saremi استادیار، گروه روانشناسی، واحد تربت جام، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت جام، ایران ایران saremi@iautj.ac.ir علی اشراقی Ali Eshraghi دانشیار، گروه قلب و عروق، دانشکده پزشکی، بیمارستان امام رضا، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران ایران EshraghiA@mums.ac.ir محمدحسین کربلائی Mohammad Hossein Karbalaee استادیار، گروه روانشناسی، واحد تربت جام، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت جام، ایران ایران MH.Karbalaee@iau.ac.ir attachment behavior coronary artery disease emotionally focused couple therapy marital intimacy رفتاردلبستگی بیماری عروق کرونر زوج درمانی هیجان مدار صمیمیت زناشویی 1. Reamy BV, Williams PM, Kuckel DP. Prevention of cardiovascular disease. Prim Care 2018; 45(1): 25-44.##2. Sarrafzadegan N, Mohammmadifard N. Cardiovascular disease in Iran in the last 40 years: prevalence, mortality, morbidity, challenges and strategies for cardiovascular prevention. Arch Iran Med 2019; 22(4): 204-210.##3. Kaur A, Mackin ST, Schlosser K, Wong FL, Elharram M, Delles C, et al. Systematic review of microRNA biomarkers in acute coronary syndrome and stable coronary artery disease. Cardiovasc Res 2020; 116(6): 1113-1124.##4. Brown JC, Gerhardt TE, Kwon E. Risk factors for coronary artery disease. In StatPearls [Internet]; StatPearls Publishing: Treasure Island, FL, USA, 2022.##5. Johnson SM. The practice of emotionally focused couple therapy: Creating connection. 2thed. England: Routledge; 2019.##6. Umemura T, Lacinová L, Kotrčová K, Fraley RC. Similarities and differences regarding changes in attachment preferences and attachment styles in relation to romantic relationship length: longitudinal and concurrent analyses. Attach Hum Dev 2018; 20(2): 135-159.##7. Bouchard K, Gareau A, Sztajerowska K, Greenman PS, Lalande K, Tulloch H. Better together: Relationship quality and mental health among cardiac patients and spouses. Fam Process 2022: 1-16.##8. Weinstock RS, Trief PM, Cibula D, Morin PC, Delahanty LM. Weight loss success in metabolic syndrome by telephone interventions: results from the SHINE Study. J Gen Intern Med 2013; 28(12): 1620-1628.##9. Tavakkoli S, Jafari M. The role of marital intimacy and spiritual intelligence in predicting pain after elective cesarean section surgery. J Anesth Pain 2020; 11(1): 61-69 (Persian).##10. Trump LJ, Mendenhall TJ. Couples coping with cardiovascular disease: A systematic review. Fam Syst Health 2017; 35(1): 58-69.##11. Farahmand B, Fallah-Yakhdani MH, Vaziri-Yazdi S. Investigating the Impact of Intimacy Education Enriched by Islamic Teachings on the Satisfaction and Intimacy of Introverted Couples in Yazd, Iran. Journal of Pizhūhish Dar dīn Va 2019; 5(4): 48-60 (Persian).##12. Yoo H, Bartle-Haring S, Day RD, Gangamma R. Couple communication, emotional and sexual intimacy, and relationship satisfaction. J Sex Marital Ther 2014; 40(4): 275-293.##13. David P, Stafford L. A relational approach to religion and spirituality in marriage: The role of couples’ religious communication in marital satisfaction. J Fam Issues 2015; 36(2): 232-249.##14. Bakhtiari E, Hosseini SS, Arefi M, Afsharinia K. The Mediating Role of Marital Intimacy in the Relationship between Attachment Style and Couples' Attitude towards Infidelity. Journal of Counseling Research 2021; 20(77): 123-140.##15. Rasouli M, Babaei Gharmkhani M, davarniya R. The Evaluation of the Psychometric Properties of Brief Accessibility, Responsiveness, and Engagement Scale (BARE): A Tool for Measuring Attachment Behavior in Couple Relationships. Zanko J Med Sci 2018; 19(62): 1-17 (Persian).##16. Oladi F, Dargahi M. The comparison of attachment styles in people with and without coronary artery disease. Zahedan J Res Med Sci 2018; 20(5): 1-6 (Persian).##17. Safaie S. The Relationship between attachment style and social development in dyslexic and normal children. J Except Educ 2014; 1(123): 29-35 (Persian).##18. Hatamian P, Vesmoradei M, Zahery M, Karami J. Predict Heart Health related Behaviors based on Attachment Styles and Self-efficacy. IJNR 2019; 14(2): 38-43(Persian).##19. Wiebe SA, Johnson SM. A review of the research in emotionally focused therapy for couples. Fam Process 2016; 55(3): 390-407.##20. Badihi Zeraati B, Mousavi R. Efficacy of Emotion-Focused Couple Therapy on the Change of Adult Attachment Styles and Sexual Intimacy of Couples. Counseling Culture and Psycotherapy 2016; 7(25): 71-90 (Persian).##21. Shahhosseini Z, Gardeshi ZH, Pourasghar M, Salehi F. A review of affecting factors on sexual satisfaction in women. Mater Sociomed 2014; 26(6): 378-381.##22. Tulloch H,Greenman P,Demidenko N,Johnson SM. Healing Hearts Together Relationship Education Program: Facilitators Guide for Small Groups. An adaptation of the hold me tight: conversations for connection relationship education program developed by Dr Sue Johnson. Ontario, Canada: ICEEFT & University of Ottawa Heart Institute. 2017.##23. Gamissi J, Masoumi M, Hossinian A. Spatio-Temporal Distribution of Coronary Heart Disease by Geographic Information System Arc GIS in Ardabil Province. J Ardabil Univ Med Sci 2017; 17(2): 174-188 (Persian).##24. Pourghane P, Hosseini M A, Mohammadi F, Ahmadi F, Tabari R. Self- Management, The Main Strategy Of Patient’s After Coronary Artery Bypass Graft (Cabg): A Content Analysis Study. Nursing and Midwifery Journal 2014; 12(4): 249-259 (Persian).##25. Sandberg JG, Bradford AB, Brown AP. Differentiating between attachment styles and behaviors and their association with marital quality .Fam Process 2017; 56(2): 518-531.##26. Yoosefi, N. Investigation of Psychometric Properties of the Revised Dyadic Adjustment Scales (RDAS). Research in Clinical Psychology and Counseling 2012; 1(2): 183 -200 (Persian).##27. Seedall RB, Sandberg JG. Attachment and other emotion‐based systemic approaches In: Wampler KS, Miller RB, Seedall RB, Editor. The Handbook of Systemic Family Therapy. New Jersey: Wiley; 2020. P.391-415.##28. Jaberi S, Etemadi O, Ahmadi S. Investigation of structural relationship between communication skills and marital intimacy. Research in Cognitive and Behavioral Sciences 2016; 5(2): 143-152 (Persian).##29. Johnson S. Attachment in action changing the face of 21st century couple therapy. Curr Opin Psychol 2019; 25: 101-104.##30. Ghaforiyan Moheby F, Karbalaei Migoni A. The effectiveness of life skills training on marital self-regulation and attachment behavior in marital relationships among women with marital conflicts. Journal of New Strategies in psychology and Educational Sciences 2019; 2(2): 1-24 (Persian).##31. Ghaznavi khazarabadi F, Niknam M. The Effectiveness of emotionally-focused couple therapy on the style of attachment and sexual satisfaction of couples. J Birjand Univ Med Sci 2019; 26(3): 213-225 (Persian).##32. Badihi ZB, Mousavi R. Efficacy of emotion-focused couple therapy on the change of adult attachment styles and sexual intimacy of couples. Counseling Culture and Psycotherapy 2016; 7(25): 71-90 (Persian).##33. Gili S, Haghayegh SA, Sadeghifiroozabadi V, Alizadehghavidel A, Rezayijamalooyi H. Effectiveness of emotionally-focused therapy on depression of patients with coronary heart disease. Iranian Journal of Health Psychology 2020; 3(1): 91-98 (Persian).##34. Ghaderi Z. The effect of emotion focused method training approach on marital intimacy. Knowledge & Research in Applied Psychology 2017; 16(2): 77-83 (Persian).## ##

مقایسه اثربخشی روان ‌نمایش عروسکی و نمایش بی کلام بر تعامل اجتماعی کودکان با اختلال طیف اتیسم و عملکرد بالا Comparing the Effectiveness of Puppet Psychodrama and Pantomime on Social Interaction in Children with High-Functioning Autism 1 1  سابقه و هدف: اختلال طیف اتیسم، یک اختلال عصبی- تحولی است که با مشکلات تعامل اجتماعی همراه است. هدف این مطالعه، مقایسه اثربخشی مداخله روان-‌ نمایش عروسکی و نمایش بی‌کلام بر تعامل اجتماعی کودکان با اختلال طیف اتیسم بود. مواد و روش‌ها: در این مطالعه شبه‌آزمایشی، 45 کودک 7 تا 11 سال مبتلا به اختلال طیف اتیسم با عملکرد بالا، از مراکز بهزیستی استان‌های تهران، اصفهان، گیلان و مشهد در سال تحصیلی 1401-1400 به شیوه در دسترس انتخاب و در دو گروه آزمایشی روان‌نمایش عروسکی و نمایش بی‌کلام و یک گروه کنترل (هر گروه 15 نفر)، جایگزین شدند. هر یک از گروه‌های آزمایشی در 20 جلسه مجازی (هفته‌ای دو جلسه 15 دقیقه‌ای) به‌طور جداگانه شرکت و روان‌نمایش عروسکی یا نمایش بی‌کلام دریافت کردند، ولی گروه کنترل فقط در برنامه‌های متداول مرکز شرکت نمود. تعامل اجتماعی افراد قبل و بعد از مداخله و 8 هفته بعد با استفاده از نیمرخ مهارت‌های اجتماعی اتیسم ارزیابی شد. داده‌ها با شاخص‌های آمار توصیفی بیان شد و با آزمون‌های کای‌دو، شاپیروویلک، کرویت موچلی و تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر تجزیه و تحلیل شد. یافته‌ها: نتایج ضرایب اتا نشان داد که تعامل اجتماعی و مؤلفه‌های آن (تقابل، مشارکت و رفتارهای ناسازگارانه) در گروه روان‌نمایش عروسکی پس از دریافت مداخله، به ترتیب به میزان 88، 88، 89 و 87 درصد، تغییر معنی‌دار (0/001>P) یافت. هم‌چنین تعامل اجتماعی و مؤلفه‌های آن، در گروه نمایش بی‌کلام پس از دریافت مداخله به‌ترتیب، 78، 78، 81 و 76 درصد به‌طور معنی‌دار (0/001>P)، تغییر کرد. افزون بر آن  مداخله روان‌نمایش عروسکی 37 درصد بیش‌تر از نمایش بی‌کلام، موجب تغییر در تعامل اجتماعی شد، در حالی که در گروه کنترل تغییر معنی‌داری در طی زمان به دست نیامد(0/05<P). استنتاج: با توجه به اثربخشی بیشتر مداخله روان‌نمایش عروسکی، می‌توان از آن به‌عنوان روش مکمل و جایگزین در کنار سایر مداخله‌های خانواده محور در کودکان مبتلا به اتیسم استفاده نمود و از پیامدهای ناگوار مشکلات تعامل اجتماعی پیشگیری کرد.   2  Background and purpose: Autism spectrum disorder (ASD) is a neurodevelopmental disorder associated with problems in social interaction. The aim of this study was to compare the effectiveness of puppet psychodrama and pantomime on social interaction in children with ASD. Materials and methods: We performed a quasi-experimental study in 7-11 year-old children (n=45) with high functioning ASD. They were selected from the Welfare Centers of Tehran, Isfahan, Guilan, and Mashhad Provinces in 2020-2021 school year using convenience sampling. The participants were assigned into two experimental groups (puppet psychodrama or pantomime) and one control group (n=15 per group). The two experimental groups separately participated in 20 virtual sessions (twice a week; 15 minutes per session) and received puppet psychodrama or pantomime, while the control group only participated in mainstream programs of the Center. The social interaction of all participants were evaluated using the Autism Social Skills Profile before and after the intervention and after eight weeks. Descriptive indices were used and Chi-square, Shapiro-Wilk test, Mauchly’s sphericity test, and the Repeated measures ANOVA were applied for data analysis. Results: The eta-quotients showed that both puppet psychodrama and pantomime significantly changed social interaction (88% and 78%, respectively) and its components, including social reciprocity (88% and 78%, respectively), social participation (89% and 81%, respectively), and detrimental social behavior (87% and 76%, respectively) (both P<0.001). The puppet psychodrama compared to pantomime led to 37% of variation in social interaction. The findings indicated that the control group did not change significantly over time (P>0.05). Conclusion: Considering the effectiveness of puppet psychodrama, it can be used as an alternative method along with other family-oriented interventions and prevent the consequences of social interaction problems.   50 64 2023/01/252022/11/282023/01/72023/01/62023/01/14 1401/10/24 2023/05/102023/05/102023/05/202023/05/92023/05/10 1402/2/20 محمد خدامی تهرانی Mohammad Khoddami Tehrani کارشناس ارشد رشته روان شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده علوم رفتاری و سلامت روان، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران ایران pooyakhodami@gmail.com معصومه پورمحمدرضا تجریشی Masoume Pourmohamadreza-Tajrishi دانشیار، گروه روان شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده علوم رفتاری و سلامت روان، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران ایران mpmrtajrishi@gmail.com کاوه مقدم Kaveh Moghaddam استادیار، گروه روان شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکز، تهران، ایران ایران dockm1358@yahoo.com محسن واحدی Mohsen Vahedi استادیار، گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، مرکز تحقیقات توانبخشی اعصاب اطفال، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران ایران mohsenvahedi540@gmail.com puppet psychodrama pantomime social interaction autism spectrum روان‌نمایش عروسکی نمایش بی‌کلام تعامل اجتماعی طیف اتیسم 1. Association Psychiatric Association. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-5-TR). Washington, DC: APA; 2022.##2. van der Boom E. Book Review: Autism Spectrum Disorder in the Canadian Context: An Introduction. International Christian Community of Teacher Educators Journal 2021; 16(1): 6.##3. Bass JD, Mulick JA. Social play skill enhancement of children with autism using peers and siblings as therapists. Psychol Sch 2007; 44(7): 727-735.##4. Adibsereshki N, Vernosfaderani A, Movallali G. The Effectiveness of Life Skills Training on Enhancing the Social Skills of Children with Hearing Impairments in Inclusive Schools. Child Educ 2015; 91(6): 469-476.##5. Padden C, James JE. Stress among Parents of Children with and without Autism Spectrum Disorder:A Comparison Involving Physiological Indicators and Parent Self-Reports. J Dev Phys Disabil 2017; 29(4): 567-586.##6. Giambona PJ, DingY, Cho S-J, Zhang C, Shen Y. Parent Perceptions of the Effects of Early Intensive Behavioral Interventions for Children with Autism. Behav Sci 2023; 13(1): 45.##7. Rafati F, Pourmohamadreza-Tajrishi M, Pishyareh E, Mirzaei H, Biglarian A. Research Paper: Effectiveness of Group Play Therapy on the Communication of 5-8 Years Old Children with High Functioning Autism. JREHAB 2016; 17(3): 200-211 (Persian).##8. Sabet S, Gholami Heidar Abadi Z. The effect of art therapy on motor skills of children with autism. Int J Appl Behav Sci 2021; 8(4): 27-34 (Persian).##9. Rahimi pordanjani S. Effectiveness of Drama Therapy on Social Skills of Autistic Children. Practice Clin Psychol 2021; 9(1): 9-18 (Persian).##10. Moghadam K. Practical guide of art program for families of children with autism spectrum disorder. Tehran: Vania Pub; 2015 (Persian).##11. Shalani B, Azadimanesh P. Comparing the effectiveness of group art therapy and puppet play therapy on the social skills of children with attention deficit/hyperactivity disorder. J Child Mental Health 2014; 2(4): 103-112.##12. Shamri Zeevi L, Regev D, Guttmann J. The Efficiency of Art-Based Interventions in Parental Training. Front Psychol 2018; 9: 1495.##13. Pashazadeh Azari Z, Hosseini SA, Rassafiani M, Samadi SA, Dunn W, Hosseinzadeh S. A Contextual Intervention Adapted for Autism Spectrum Disorders: A Pilot Study with Single-Subject Design. JREHAB 2020; 21(1): 120-137 (Persian).##14. Shafii E, Gasemzadeh S, Gholamali A. The effectiveness of the intra-family relationship training program on mothers' marital satisfaction and resilience of sisters of children with autism spectrum disorder. Empowering Except Child 2018; 10(2): 189-199 (Persian).##15. Pires N, Rojas JG, Sales CMD, Vieira FM. Therapeutic Mask: An Intervention Tool for Psychodrama with Adolescents. Front Psychol 2021; 11: 588877.##16. Bayati H, Pourmohamadreza-Tajrishi M, Zadehmohammadi A. The effectiveness of drama therapy on attention span in boy students with intellectual disability. J Clin Psychol 2012; 4(1): 75-85 (Persian).##17. Afzali L, Ghasemzadeh S, Hashemi Bakhsh M. The effectiveness of family-centered interventions on the clinical symptoms of children with oppositional defiant disorder (ODD). Empowering Except Child 2015; 7(20): 87-94.##18. Ferretti F, Adornetti I, Chiera A. Narrative pantomime: a protolanguage for persuasive communication. Lingua 2022; 271(5): 103247.##19. Pittet I, Kojovic N, Franchini M, Schaer M. Trajectories of imitation skills in preschoolers with autism spectrum disorders. J Neurodev Disord 2022; 5(14(1)): 2.##20. Żywiczyński P, Wacewicz S, Sibierska M. Defining pantomime for language evolution research. Topoi 2018; 37(2): 307-318.##21. Ehlers S, Gillberg C, Wing L. A screening questionnaire for Asperger syndrome and other high-functioning autism spectrum disorders in school age children. J Autism Dev Disord 1999; 29(2): 129-141.##22. Minaei A, Nazeri S. Psychometric properties of the Gilliam Autism Rating Scale–Third Edition (GARS-3) in individuals with autism: A pilot study. JOEC 2018; 18(2): 113-122 (Persian).##23. Dean EE, Dunn W, Little LM. Validity of the Sensory Profile 2: A Confirmatory Factor Analysis. American J Occup Thera 2016; 70(4(Suppl1)): 7011500075p1.##24. Karimzadeh M, Baneshi A R, Dehghan Tezerjani M, Tayyebi Sough Z. Normalization of Pervasive Developmental Disorder Screening Test. JREHAB 2018; 19(2): 116-125 (Persian).##25. Bahareh B, Vahid N, Pouretemad H. Investigation of attention differences to real and graphical emotional faces in autistic and normal children. Psychol Exc Indiv 2014; 4(15): 1-18.##26. Gilliam J. Gilliam autism rating scale. 3thed (GARS-3). Austin, TX: Pro-Ed. 2014.##27. Mirzakhani N, Estaki M, Shahriari Ahmadi M, Koochak Entezar R. Sensory processing of children with autism spectrum disorder from 3 to 14 years' old. Scient J Rehab Medic 2020; 8(4): 1-7 (Persian).##28. Bellini S, Hopf A. The Development of the Autism Social Skills Profile: A Preliminary Analysis of Psychometric Properties. Focus Autism Other Dev Disabil 2007; 22(2): 80-87.##29. Moghim-Islam P, Pourmohamadreza-Tajrishi M, Haghgou H. The Effect of Reciprocal Imitation Training on Social Skills of Children with Autism. JREHAB 2014; 14(S2): 59-67.##30. Schweizer C, Knorth E, Van Yperen TA, Spreen M. Exploring Change in Children’s and Art Therapists’ Behavior during ‘Images of Self’, an Art Therapy Program for Children Diagnosed with Autism Spectrum Disorders: A Repeated Case Study Design. Children 2022; 9(7): 1036.##31. Khalili Z, Ansarishahidi M. Effectivenss of drama therapy on social skills and emotional recognition of children with high-functioning autism spectrum disorder. Empowering Except Child 2018; 9(1): 65-78.##32. Fabbri-Destro M, Gizzonio V, Bazzini MC, Cevallos C, Cheron G, Avanzini P. The relationship between pantomime execution and recognition across typically developing and autistic children. Res Autism Spect Disord 2019; 61: 22-32.##33. Costa LLA, de Oliveria Ramalho Diniz F, Viana SMJ. Psychodrama with children within the autistic spectrum disorder: A possible exerience? Rev Bras Psicodrama 2022; 30.##34. Bravo A, Schwartz I. Teaching Imitation to Young Children with Autism Spectrum Disorder Using Discrete Trial Training and Contingent Imitation. J Dev Phys Disabil 2022; 34(4): 655-672.##35. Cross L, Farha M, Atherton G. The Animal in Me: Enhancing Emotion Recognition in Adolescents with Autism Using Animal Filters. J Autism Dev Disord 2019; 49: 4482-4487.##36. Dehnavi AF, Sherafati MS. Investigating the Effect of Drama Therapy Techniques in Improving the Symptoms of Children and Adolescents with Autism Spectrum Disorder. Shefaye Khatam 2020; 9(1): 139-151 (Persian).## ##

بررسی ارزش بالینی شاخص‌های غیرتهاجمی در پیشگویی فیبروز کبدی پیشرفته در کودکان مبتلا به هپاتیت خودایمن Clinical Value of Non-Invasive Indicators in Predicting Advanced Liver Fibrosis in Children with Autoimmune Hepatitis 1 1  سابقه و هدف: بیوپسی معیار استاندارد تشخیص فیبروز کبدی است، اما به‌دلیل تهاجمی بودن، خطر عوارض و خطاهای نمونه‌گیری، به‌طور گسترده برای پایش فیبروز کبد استفاده نمی‌شود. این مطالعه با هدف ارزیابی اهمیت بالینی چندین شاخص غیرتهاجمی در تشخیص بیماری و در پیش‌بینی فیبروز پیشرفته کبد درکودکان مبتلا به هپاتیت خودایمن(AIH) انجام شد. مواد و روش‌ها: در این مطالعه مقطعی آینده نگر، برای 40 کودک مبتلا به AIH، شمارش کامل خون و آزمایش‌های عملکرد کبد انجام شد و شاخص‌های مشتق از آن‌ها محاسبه شد. تمامی بیماران مبتلا به AIH بر اساس بیوپسی کبد به دو گروه فاقد فیبروز/فیبروز خفیف و فیبروز متوسط/شدید (فیبروز پیشرفته) تقسیم شدند. یافته‌ها: در بیماران مبتلا به AIH میزان شاخص نسبت آسپارتات آمینوترانسفراز به پلاکت (APRI) و شاخص فیبروز بر اساس چهار فاکتور (FIB-4)، افزایش معنی‌دار (0/001P<) و میزان شاخص نسبت نوتروفیل به لنفوسیت (NLR)، کاهش معنی‌دار (0/041P=) در مقایسه با افراد سالم داشت. در بیماران مبتلا به فیبروز پیشرفته، میزان بیلی روبین مستقیم (DBIL) و APRI به‌طور قابل توجه بیش‌تر و میزان آلبومین به طور قابل توجه کم‌تر در مقایسه با گروه فاقد فیبروز/فیبروز خفیف بود. تجزیه و تحلیل سطح زیر منحنی مشخصه عملکرد گیرنده (AUC) نشان داد که FIB-4 و APRI برای تشخیص بیماری AIH در کودکان و DBIL و APRI برای تشخیص فیبروز پیشرفته کبدی در کودکان مبتلا به AIH دارای ارزش بالینی هستند. استنتاج: APRI می‌تواند به‌عنوان شاخص‌ مرجع برای تشخیص بیماری AIH در کودکان و نیز پایش فیبروز کبدی در کودکان مبتلا به AIH مورد استفاده قرار گیرد.   2  Background and purpose: Biopsy is the standard criterion for the diagnosis of liver fibrosis, but it is not widely used for liver fibrosis monitoring due to its invasive nature, risk of complications, and sampling errors. This study aimed to evaluate the clinical significance of several noninvasive indices in diagnosis of the disease and in prediction of advanced liver fibrosis in children with autoimmune hepatitis (AIH). Materials and methods: In a prospective cross-sectional study, in 40 children with AIH, complete blood count and liver function tests were performed and their derived indices were calculated. Based on liver biopsy, all patients with AIH were divided into two groups: absent/mild fibrosis and moderate/severe fibrosis (advanced fibrosis). Results: In patients with AIH, aspartate aminotransferase to platelet ratio index (APRI) and fibrosis index based on four factors (FIB-4) increased significantly (P<0.001) and neutrophil to lymphocyte ratio index (NLR) decreased significantly (P=0.041) compared to healthy individuals. In patients with advanced fibrosis, direct bilirubin (DBIL) and APRI levels were considerably higher and albumin levels were considerably lower compared to the absent/mild fibrosis group. Analysis of the area under the receiver operating characteristic curve (AUC) showed that FIB-4 and APRI have clinical value for the diagnosis of AIH in children while DBIL and APRI had clinical value in diagnosis of advanced liver fibrosis in these children. Conclusion: APRI can be used as a reference index in diagnosis of AIH in children and to monitor liver fibrosis in children with autoimmune hepatitis.   65 76 2023/01/252022/11/282023/01/72023/01/62023/01/142023/02/20 1401/12/1 2023/05/102023/05/102023/05/202023/05/92023/05/102023/05/20 1402/2/30 سودابه حامدی شهرکی Soudabeh Hamedi-Shahraki استادیار، گروه اپیدمیولوژی و آمار، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی زابل، زابل، ایران ایران s.hamedy1@gmail.com فرشاد امیرخیزی Farshad Amirkhizi استادیار، گروه تغذیه، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی زابل، زابل، ایران ایران amirkhizi.f@gmail.com سهیل پورحیدر Soheil Pourheidar دانشجوی پزشکی، مرکز تحقیقات دانشجویی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی زابل، زابل، ایران ایران science8mind@gmail.com عباس پیشدادیان Abbas Pishdadian استادیار، گروه ایمونولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی زابل، زابل، ایران ایران pishdadian_44@yahoo.com autoimmune hepatitis noninvasive index liver biopsy liver fibrosis APRI هپاتیت خودایمن شاخص غیرتهاجمی بیوپسی کبد فیبروز کبد APRI 1. Lohse AW, Chazouilleres O, Dalekos G, Drenth J, Heneghan M, Hofer H, et al. EASL clinical practice guidelines: autoimmune hepatitis. J Hepatol 2015; 63(4): 971-1004.##2. Béland K, Lapierre P, Alvarez F. Influence of genes, sex, age and environment on the onset of autoimmune hepatitis. World J Gastroenterol 2009; 15(9): 1025-1034.##3. Czaja AJ. Hepatic inflammation and progressive liver fibrosis in chronic liver disease. World J Gastroenterol 2014; 20(10): 2515-2532.##4. Shiha G, Ibrahim A, Helmy A, Sarin SK, Omata M, Kumar A, et al. Asian-Pacific Association for the Study of the Liver (APASL) consensus guidelines on invasive and non-invasive assessment of hepatic fibrosis: a 2016 update. Hepatol int 2017; 11(1): 1-30.##5. Chen B, Ye B, Zhang J, Ying L, Chen Y. RDW to platelet ratio: a novel noninvasive index for predicting hepatic fibrosis and cirrhosis in chronic hepatitis B. PloS One 2013; 8(7): e68780.##6. Kekilli M, Tanoglu A, Sakin YS, Kurt M, Ocal S, Bagci S. Is the neutrophil to lymphocyte ratio associated with liver fibrosis in patients with chronic hepatitis B? World J Gastroenterol 2015; 21(18): 5575-5581.##7. Yen Y-H, Kuo F-Y, Kee K-M, Chang K-C, Tsai M-C, Hu T-H, et al. APRI and FIB-4 in the evaluation of liver fibrosis in chronic hepatitis C patients stratified by AST level. PloS One 2018; 13(6): e0199760.##8. Strimbu K, Tavel JA. What are biomarkers? Curr Opin HIV AIDS. 2010;5(6):463-466.##9. Czaja A. Next‐generation transformative advances in the pathogenesis and management of autoimmune hepatitis. Aliment Pharmacol Ther 2017; 46(10): 920-937.##10. Hussain A, Gul MA, Khalid MU. Validation of Novel Fibrosis Index (NFI) for assessment of liver fibrosis: comparison with transient elastography (FibroScan). BMJ Open Gastroenterol 2019; 6(1): e000316.##11. Ahmad W, Ijaz B, Javed FT, Gull S, Kausar H, Sarwar MT, et al. A comparison of four fibrosis indexes in chronic HCV: development of new fibrosis-cirrhosis index (FCI). BMC Gastroenterol 2011; 11(1): 1-10.##12. Liu L, Cao J, Zhong Z, Guo Z, Jiang Y, Bai Y, et al. Noninvasive indicators predict advanced liver fibrosis in autoimmune hepatitis patients. J Clin Lab Anal 2019; 33(7): e22922.##13. Zeng T, Yu J, Tan L, Wu Y, Tian Y, Wu Q, et al. Noninvasive indices for monitoring disease course in Chinese patients with autoimmune hepatitis. Clin Chim Acta 2018; 486: 135-141.##14. Alvarez F, Berg P, Bianchi FB, Bianchi L, Burroughs A, Cancado EL, et al. International Autoimmune Hepatitis Group Report: review of criteria for diagnosis of autoimmune hepatitis. J Hepatol 1999; 31(5): 929-938.##15. Giannini E, Risso D, Botta F, Chiarbonello B, Fasoli A, Malfatti F, et al. Validity and clinical utility of the aspartate aminotransferase–alanine aminotransferase ratio in assessing disease severity and prognosis in patients with hepatitis C virus–related chronic liver disease. Arch Intern Med 2003; 163(2): 218-224.##16. Biyik M, Ucar R, Solak Y, Gungor G, Polat I, Gaipov A, et al. Blood neutrophil-to-lymphocyte ratio independently predicts survival in patients with liver cirrhosis. Eur J Gastroenterol Hepatol 2013; 25(4): 435-441.##17. Meng X, Wei G, Chang Q, Peng R, Shi G, Zheng P, et al. The platelet-to-lymphocyte ratio, superior to the neutrophil-to-lymphocyte ratio, correlates with hepatitis C virus infection. Int J Infect Dis 2016; 45: 72-77.##18. Pan N, Liu J, Deng H, Zheng W, Cui S, Wei W, et al. A Potential Serum Biomarker, Albumin-to-Glutamyltransferase Ratio, Suggests the Severity of Liver Disease. Clin Lab 2020; 66(5).##19. Lemoine M, Shimakawa Y, Nayagam S, Khalil M, Suso P, Lloyd J, et al. The gamma-glutamyl transpeptidase to platelet ratio (GPR) predicts significant liver fibrosis and cirrhosis in patients with chronic HBV infection in West Africa. Gut 2016; 65(8): 1369-1376.##20. Wai C-T, Greenson JK, Fontana RJ, Kalbfleisch JD, Marrero JA, Conjeevaram HS, et al. A simple noninvasive index can predict both significant fibrosis and cirrhosis in patients with chronic hepatitis C. Hepatology 2003; 38(2): 518-526.##21. Sterling RK, Lissen E, Clumeck N, Sola R, Correa MC, Montaner J, et al. Development of a simple noninvasive index to predict significant fibrosis in patients with HIV/HCV coinfection. Hepatology 2006; 43(6): 1317-1325.##22. Ishak K. Histological grading and staging of chronic hepatitis. J Hepatol1995;22:696-699.##23. Domerecka W, Kowalska-Kępczyńska A, Homa-Mlak I, Michalak A, Mlak R, Mazurek M, et al. The Usefulness of Extended Inflammation Parameters and Systemic Inflammatory Response Markers in the Diagnostics of Autoimmune Hepatitis. Cells 2022; 11(16): 2554.##24. Yuan X, Duan SZ, Cao J, Gao N, Xu J, Zhang L. Noninvasive inflammatory markers for assessing liver fibrosis stage in autoimmune hepatitis patients. Eur J Gastroenterol Hepatol 2019; 31(11): 1467-1474.##25. Ozer J, Ratner M, Shaw M, Bailey W, Schomaker S. The current state of serum biomarkers of hepatotoxicity. Toxicology 2008; 245(3): 194-205.##26. Zhu JY, Han Y. Autoimmune hepatitis: Unveiling faces. J Dig Dis 2015; 16(9): 483-488.##27. Wang H, Xu H, Qu L, Wang X, Wu R, Gao X, et al. Red blood cell distribution width and globulin, noninvasive indicators of fibrosis and inflammation in chronic hepatitis patients. Eur J Gastroenterol Hepatol 2016; 28(9): 997-1002.## ##

سطوح خونی دی-دایمر و ارتباط آن با بروز سردرد در افراد با دیابت نوع دو مبتلا به عفونت کووید-19 Blood Levels of D-Dimer and its Relationship with the Occurrence of Headache in Patients with Type 2 Diabetes Infected with COVID-19 1 1   سابقه و هدف: ویروس کووید-19 می‌تواند باعث افزایش سطوح خونی دی دایمر (D-Dimer) از طریق ترومبوز و تاثیر بر سیستم هموستاز شود. این مطالعه با هدف بررسی میزان سطوح خونی دی دایمر و ارتباط آن با بروز سردرد در افراد دیابتی نوع II مبتلا به عفونت کووید -19 بستری در بیمارستان شهید مصطفی شهر ایلام طراحی و اجرا شد مواد و روش‌ها: در این مطالعه 988 بیمار مراجعه کننده به بیمارستان شهید مصطفی شهر ایلام، شامل گروه مبتلایان به کووید 19 دارای دیابت نوع دو و گروه مبتلایان به کووید 19 بدون ابتلا به دیابت وارد مطالعه شدند. سطوح خونی دی‌دایمر، قند خون و میزان بروز سردرد در این بیماران مورد ارزیابی قرار گرفت. یافته‌ها: سطح قندخون ناشتا، سطح خونی دی‌دایمر، تعداد گلبول‌سفید و سرعت رسوب گلبول‌های قرمز به‌طور معنی‌داری در بیماران دیابتی مبتلا به کووید 19 بالاتر از بیماران غیر دیابتی بوده است (0/001<P). در حالی که، میزان بروز سردرد در افراد دیابتی مبتلا به کووید 19 نسبت به افراد غیر دیابتی مبتلا به کووید 19 به‌طور معنی‌داری کاهش یافته بود (91 نفر، 0/0009P=). استنتاج: با توجه به یافته‌های مطالعه حاضر، بین میزان سطوح خونی دی‌دایمر و بروز سردرد در افراد دیابتی مبتلا به کووید 19 ارتباط معکوس وجود دارد و با افزایش میزان خونی دی دایمر بروز سر درد کاهش می‌یابد.   2  Background and purpose: The SARS-CoV-2 can increase blood levels of D-dimer by causing thrombosis and affecting the homeostasis system. This study aimed at investigating the blood levels of D-Dimer and its relationship with the incidence of headache in patients with type 2 diabetes infected with COVID-19 who were admitted to Ilam Shahid Mostafa Hospital, Iran. Materials and methods: We studied the patients hospitalized in Ilam Shahid Mostafa Hospital. with COVID-19 (n=988) in two groups of with and without diabetes. Blood levels of D-dimer, and glucose, and also the incidence of headache were evaluated in all patients. Results: Fasting blood sugar levels, blood levels of D-dimer, white blood cell count, and ESR significantly increased in diabetic patients with COVID-19 compared with the non-diabetic patients (P<0.001). The incidence of headache was found to be significantly lower in diabetic patients than non-diabetic patients (n= 91, P= 0.0009). Conclusion: According to present research, there is an inverse relationship between the blood levels of D-dimer and incidence of headache in diabetic people with COVID-19, as by increase in blood levels of D-dimer the incidence of headache decreased.   77 85 2023/01/252022/11/282023/01/72023/01/62023/01/142023/02/202023/02/14 1401/11/25 2023/05/102023/05/102023/05/202023/05/92023/05/102023/05/202023/05/1 1402/2/11 مریم باقری Maryam Bagheri دانشیار، گروه فیزیولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران ایران maryam.bagheri@medilam.ac.irilam.ac.ir ایرج احمدی Iraj Ahmadi دانشیار، گروه فیزیولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران ایران ahmadi_j@medilam.ac.ir سجاد سالاری Sajjad Salari دانشیار، گروه فیزیولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ایلام، ایران ایران sajjad.salari@medilam.ac.ir COVID-19 D-Dimer diabetes (II) headache کووید 19 دی دایمر دیابت نوع دو سردرد 1. Stevens BM, O’Brien C, Jordan CT, Jones CLJSp. Enriching for human acute myeloid leukemia stem cells using reactive oxygen species-based cell sorting. STAR Protoc 2021; 2(1): 100248.##2. Szubert Z, Szeszenia-Dabrowska NJMP. Causes and rates of absenteeism in selected branches of industry during the years 1970-1987. Med Pr 1988; 39(6): 446-454.##3. Joubert J. Diagnosing headache. Aust Fam Physician 2005; 34(8): 621-625.##4. Di Micco P, Romano M, Niglio A, Nozzolillo P, Federico A, Petronella P, et al. Alteration of haemostasis in non-metastatic gastric cancer. Dig Liver Dis 2001; 33(7): 546-550.##5. Wojtukiewicz MZ, Sierko E, Zacharski LR, Zimnoch L, Kudryk B, Kisiel W. Tissue factor-dependent coagulation activation and impaired fibrinolysis in situ in gastric cancer. Semin Thromb Hemost 2003; 29(3): 291-300.##6. Ramapanicker R, Sun X, Viljanen J, Baltzer L. Powerful binders for the D-dimer by conjugation of the GPRP peptide to polypeptides from a designed set--illustrating a general route to new binders for proteins. Bioconjug Chem 2013; 24(1): 17-25.##7. Zhang Y, Yang P, Wang J. Diagnostic Value of D-dimer in Distinguishing between Spontaneous Subarachnoid Hemorrhage and Nontraumatic Acute Headache. Clin Lab 2019; 65(11).##8. Guzik TJ, Mohiddin SA, Dimarco A, Patel V, Savvatis K, Marelli-Berg FM, et al. COVID-19 and the cardiovascular system: implications for risk assessment, diagnosis, and treatment options. Cardiovasc Res 2020; 116(10): 1666-1687.##9. Dorgalaleh A. Bleeding and Bleeding Risk in COVID-19. Semin Thromb Hemost 2020; 46(7): 815-818.##10. Zhang L, Yan X, Fan Q, Liu H, Liu X, Liu Z, et al. D-dimer levels on admission to predict in-hospital mortality in patients with Covid-19. J Thromb Haemost 2020; 18(6): 1324-1329.##11. Kollias A, Kyriakoulis KG, Dimakakos E, Poulakou G, Stergiou GS, Syrigos K. Thromboembolic risk and anticoagulant therapy in COVID-19 patients: emerging evidence and call for action. Br J Haematol 2020; 189(5): 846-847.##12. Chun S-Y, Kim DW, Lee SA, Lee SJ, Chang JH, Choi YJ, et al. Does diabetes increase the risk of contracting COVID-19? A population-based study in Korea. Diabetes Metab J 2020; 44(6): 897-907.##13. Martín-Timón I, Sevillano-Collantes C, Segura- Galindo A, del Cañizo-Gómez FJJWjod. Type 2 diabetes and cardiovascular disease: have all risk factors the same strength? World J Diabetes 2014; 5(4): 444-470.##14. Ferro JM, Canhao P, Stam J, Bousser MG, Barinagarrementeria F, Investigators I. Prognosis of cerebral vein and dural sinus thrombosis: results of the International Study on Cerebral Vein and Dural Sinus Thrombosis (ISCVT). Stroke 2004; 35(3): 664-670.##15. Agostoni E. Headache in cerebral venous thrombosis. Neurol Sci 2004; Suppl 3: S206-210.##16. Dentali F, Squizzato A, Marchesi C, Bonzini M, Ferro JM, Ageno W. D-dimer testing in the diagnosis of cerebral vein thrombosis: a systematic review and a meta-analysis of the literature. J Thromb Haemost 2012; 10(4): 582-589.##17. Dorhout Mees SM, Bertens D, van der Worp HB, Rinkel GJ, van den Bergh WM. Magnesium and headache after aneurysmal subarachnoid haemorrhage. J Neurol Neurosurg Psychiatry 2010; 81(5): 490-493.##18. Mishra Y, Pathak BK, Mohakuda SS, Tilak T, Sen S, P H, et al. Relation of D-dimer levels of COVID-19 patients with diabetes mellitus. Diabetes Metab Syndr 2020; 14(6): 1927-1930.##19. Chen N, Li Y, Fan H, Tian A, Yuan H, Jiang Z, et al. Analysis of dynamic disturbance in blood coagulation function of patients with Coronavirus Disease 2019: A retrospective observational study. Medicine (Baltimore) 2020; 99(43): e22635.##20. Miri C, Charii H, Bouazzaoui M-A, Laouan Brem F, Boulouiz S, Abda N, et al. D-dimer Level and Diabetes in the COVID-19 Infection. Clin Appl Thromb Hemost 2021; 27: 10760296211045902.##21. Zelissen PM, Koppeschaar HP, Lips CJ, Hackeng WHJP. Calcitonin gene-related peptide in human obesity. Display Options 1991; 12(4): 861-863.##22. Fu J, Liu B, Liu P, Liu L, Li G, Wu B, et al. Substance P is associated with the development of obesity, chronic inflammation and type 2 diabetes mellitus. Exp Clin Endocrinol Diabetes 2011; 119(03): 177-181.##23. Wang L, Zhou S, Li R, Zheng L, Zhu J, Hu S, et al. Serum levels of calcitonin gene-related peptide and substance P are decreased in patients with diabetes mellitus and coronary artery disease. J Int Med Res 2012; 40(1): 134-140.##24. Enríquez-Pérez IA, Galindo-Ordoñez KE, Pantoja-Ortíz CE, Martínez-Martínez A, Acosta-González RI, Muñoz-Islas E, et al. Streptozocin-induced type-1 diabetes mellitus results in decreased density of CGRP sensory and TH sympathetic nerve fibers that are positively correlated with bone loss at the mouse femoral neck. Neurosci Lett 2017; 655: 28-34.##25. Li T-P, Guo Z, Liu C-J, Sun T, Chen L, Zhao XJP. Association of down-regulation of calcitonin gene-related peptide and substance P with increase of myocardial vulnerability in diabetic neuropathic rats. Peptides 2017; 96: 1-7.##26. Yazla S, Ozmen S, Kiyici S, Yildiz D, Haksever M, Gencay S. Evaluation of olfaction and taste function in type 2 diabetic patients with and without peripheral neuropathy. Diabetes Metab Res Rev 2018; 34(3).##27. Varkonyi T, Korei A, Putz Z, Kempler P. Olfactory dysfunction in diabetes: a further step in exploring central manifestations of neuropathy? Angiology 2014; 65(10): 857-860.##28. Aamodt AH, Stovner L, Midthjell K, Hagen K, Zwart JAJEjon. Headache prevalence related to diabetes mellitus. The Head-HUNT study. Eur J Neurol 2007; 14(7): 738-744.##29. Berge LI, Riise T, Fasmer OB, Hundal Ø, Oedegaard KJ, Midthjell K, et al. Does diabetes have a protective effect on migraine? Epidemiology 2013; 24(1): 129-134.## ##

وضعیت عملکرد پرستاران بخش اورژانس در احیای قلبی و ریوی بیماران و ارتباط آن با متغیرهای ارزش حرفه ای و رضایت شغلی Performance of Emergency Department Nurses During Cardiopulmonary Resuscitation and its Relationship with Professional Value and Job Satisfaction 1 1  سابقه و هدف: تنش‌های موجود در بخش اورژانس می‌تواند رضایت شغلی و ارزش‌های حرفه‌ای پرستاران این بخش را تحت تاثیر قرار دهد و بر عملکرد بالینی آن‌ها اثر بگذارد. پژوهش حاضر با هدف تعیین وضعیت عملکرد پرستاران بخش اورژانس در احیای قلبی و ریوی بیماران و بررسی ارتباط آن با متغیرهای ارزش حرفه‌ای و رضایت شغلی انجام شد. مواد و روش‌ها: این مطالعه مقطعی در 10 بیمارستان تابع دانشگاه علوم پزشکی مازندران در سال 1400-1399 اجرا شد. نمونه‌های مطالعه، 258 پرستار بخش اورژانس با روش نمونه‌گیری در دسترس و سهمیه‌بندی شده براساس تعداد پرسنل بخش اورژانس هر بیمارستان بود. داده‌های مطالعه با ابزارهای پرسشنامه اطلاعات جمعیت شناختی، چک‌لیست بررسی خودگزارش‌دهی عملکرد پرستاران در احیای قلبی- ریوی، پرسشنامه رضایت شغلی مینه سوتا و مقیاس ارزش‌های حرفه‌ای پرستاری گردآوری و با نرم‌افزار SPSS22 تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها: بیش‌تر نمونه‌ها (71/7 درصد) زن بودند. میانگین سنی 4/7±31/09 سال بود. میانگین نمره کلی ارزش حرفه‌ای 14/7±100/49، رضایت شغلی 12/7±56/34 و میانگین نمره خودگزارش‌دهی عملکرد پرستاران در احیای قلبی-‌ ریوی 3/0±30/84 به‌دست آمد. همبستگی مستقیم و ضعیفی بین میانگین نمره رضایت شغلی پرستاران با عملکرد آن‌ها (0/201=r،0/001=P)، رضایت شغلی با ارزش‌های حرفه‌ای(0/339=r، 0/001=P) و ارزش‌های حرفه‌ای پرستاران با عملکرد آن‌ها (0/374=r،0/001=P) به‌دست آمد. استنتاج: در این مطالعه ارتباط مستقیمی بین متغیرهای ارزش حرفه‌ای و رضایت شغلی با عملکرد پرستاران بخش اورژانس در احیای قلبی- ریوی یافت شد. پیشنهاد می‌شود تدابیری اتخاذ گردد تا پرستاران با ابعاد ارزش‌های حرفه‌ای پرستاری آشنا شده و با درونی‌سازی این ارزش‌ها در گستره وسیعی از امور پرستاری، رضایت شغلی بالاتری کسب کنند که خود منجر به بهبود عملکرد بالینی آنان می‌شود.   2  Background and purpose: The tensions in the emergency department can affect job satisfaction and professional values of nurses working in this department which may influence their clinical performance. The present study investigated the performance of emergency department nurses during cardiopulmonary resuscitation (CPR) and its association with professional value and job satisfaction. Materials and methods: This cross-sectional study was conducted in 10 hospitals affiliated to Mazandaran University of Medical Sciences in 2020-2021. The study samples were 258 nurses in emergency department selected via convenience sampling and quota based on the number of emergency department personnel in every hospital. Data were collected using demographic questionnaire, self-performance checklist in CPR, The Minnesota Satisfaction Questionnaire (MSQ), and The Nurses Professional Values Scale--Revised (NPVS-R). Data analysis was carried out in SPSS V22. Results: The majority of samples (71.7%) were women and the mean age of participants was 31.09±4.7 years. The overall mean scores for professional value, job satisfaction, and nurses' self-performance in CPR were 100.49±14.7, 56.34±12.7, and 30.84±3.0, respectively. Weak direct correlation coefficients were found between nurses' job satisfaction and their performance (r=0.201, P=0.001) and professional values (r=0.339, P=0.001), and also between their professional values and performance (r=0.374, P=0.001). Conclusion: In this study, direct relationships were found between the performance of emergency department nurses in CPR and professional values and job satisfaction. Measures should be taken so that nurses get more familiar with different dimensions of nursing professional values and internalize these values in a wide range of nursing affairs, thereby having higher job satisfaction and clinical performance.   86 94 2023/01/252022/11/282023/01/72023/01/62023/01/142023/02/202023/02/142022/08/4 1401/5/13 2023/05/102023/05/102023/05/202023/05/92023/05/102023/05/202023/05/12023/04/26 1402/2/6 فاطمه محمودجانلو Fatemeh Mahmoodjanlu کارشناس ارشد پرستاری اورژانس، دانشکده پرستاری و مامائی نسیبه ساری، دانشگاه علوم پزشکی مازنداران، ساری، ایران ایران mehravar10261@yahoo.com علی حسام زاده Ali Hesamzadeh استادیار، گروه پرستاری، دانشکده پرستاری بهشهر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران hesamzadeh.12@yahoo.com محمود موسی زاده Mahmood Moosazadeh دانشیار، مرکز تحقیقات سرطان دستگاه گوارش، پژوهشکده بیماری‌های غیرواگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران Musazadeh.m@yahoo.com ویدا شفیع‌پور Vida Shafipour دانشیار، گروه پرستاری داخلی و جراحی، دانشکده پرستاری و مامایی ساری، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران vidashafi@gmail.com professional value job satisfaction clinical performance cardiopulmonary resuscitation emergency ارزش حرفه ای رضایت شغلی عملکرد بالینی احیاء قلبی ریوی پرستار اورژانس 1. Tavakoli N, Shaker SH, Soltani S, Abbasi M, Amini M, Tahmasebi A, et al. Job burnout, stress, and satisfaction among emergency nursing staff after health system transformation plan in Iran. Emerg 2018; 6(1): e41 (Persian).##2. Jonsson A, Halabi J. Work related post-traumatic stress as described by Jordanian emergency nurses. Accid Emerg Nurs 2006; 14(2): 89-96.##3. Spencer B, Chacko J, Sallee D. The 2010 American Heart Association guidelines for cardiopulmonary resuscitation and emergency cardiac care: an overview of the changes to pediatric basic and advanced life support. Crit Care Nurs Clin North Am 2011; 23(2): 303-310.##4. Beck JD, Eke P, Heiss G, Madianos P, Couper D, Lin D, et al. Periodontal disease and coronary heart disease: a reappraisal of the exposure. Circulation 2005; 112(1): 19-24.##5. Robertson B, Kaplan B, Atallah H, Higgins M, Lewitt MJ, Ander DS. The use of simulation and a modified TeamSTEPPS curriculum for medical and nursing student team training. Simul Healthc 2010; 5(6): 332-337.##6. Jaberi Y, Changizian L, Mazlomzadeh S. Predictors of outcome in in-hospital cardio-pulmonary resuscitation. J Adv Med Biomed Res 2011; 19(75): 48-57 (Persian).##7. Bradley P, Cooper S, Duncan F. A mixed‐methods study of interprofessional learning of resuscitation skills. Med Educ 2009; 43(9): 912-922.##8. Amiresmaili MR, Mirzaee M, Aminizadeh M, Rahimisadegh R. Evaluation of the effectiveness of in-service training based on the kirkpatrick model: A case study of a cardiopulmonary resuscitation (CPR) course for nurses in Afzalipour hospital, Kerman, Iran. Strides in Development of Medical Education 2018; 15(1): e89066.##9. Firth-Cozens J, Cornwell J. Enabling compassionate care in acute hospital settings. London: The King’s Fund. 2009.##10. Pearcey P. Caring? It's the little things we are not supposed to do anymore. Int J Nurs Pract 2010; 16(1): 51-56.##11. Dewar B, Nolan M. Caring about caring: Developing a model to implement compassionate relationship centred care in an older people care setting. Int J Nurs 2013; 50(9): 1247-1258.##12. Shareinia H, Khodadadi E, Nedaei H, Hosseini M. Professional and ethical values in providing nursing care from nurses’ perspective. IJN 2018; 31(112):44-55 (Persian).##13. Ye Y, Hu R, Ni Z, Jiang N, Jiang X. Effects of perceived stress and professional values on clinical performance in practice nursing students: A structural equation modeling approach. Nurse Educ Today 2018; 71: 157-162.##14. Schmidt BJ, McArthur EC. Professional nursing values: A concept analysis. Nurs Forum 2018; 53(1): 69-75.##15. Haile D, Gualu T, Zeleke H, Dessalegn B. Job Satisfaction and Associated Factors among Nurses in East Gojjam Zone Public Hospitals Northwest Ethiopia, 2016. J Nurs Care 2017; 6(398): 1000398.##16. Lu H, Zhao Y, While A. Job satisfaction among hospital nurses: a literature review. Int J Nurs Stud 2019: 21-31.##17. Alipour F, Kamaee Monfared M. Examining the relationship between job stress and organizational commitment among nurses of Hospitals. Patient Saf Qual Improv 2015; 3(4): 277-280.##18. Vermeir P, Downs C, Degroote S, Vandijck D, Tobback E, Delesie L, et al. Intraorganizational communication and job satisfaction among Flemish hospital nurses: an exploratory multicenter study. Workplace Health Saf 2018; 66(1): 16-23.##19. Safavi M, Abdollahi SM, Salmani Mood M, Rahimi H, Nasirizade M. Relationship between nurses, quality performance and their job satisfaction. Quarterly Journal Of Nursing Management 2017; 6(1-2): 53-61 (Persian).##20. Kantek F, Kaya A. Professional values, job satisfaction, and intent to leave among nursing managers. J Nurs Res 2017; 25(4): 319-325.##21. Moradi M, Khatooni M, JAHANI HH, Zeighami R, Sheikh M. Relationship between professional commitment and job satisfactionin Qazvin’s pubic educational hospital nurses. 2013. (Persian).##22. Lee M-r,Cha C. Emergency department nurses’ experience of performing CPR in South Korea. Int Emerg Nurs 2018; 38: 29-33.##23. Safavi M, Abdollahi SM, Rahimh H. Relationship between nurses’ quality performance and their job satisfaction. Quarterly Journal of Nursing Management 2017; 6(1): 53-61.##24. Hosseini-Tehrani J, Ayazi Z, Malekpour Teharani A, Rahimi-Madiseh M. The effect of CPR training on performance of nurses in selected hospitals of Shahrekord University of Medical Sciences, 2010. Journal of Clinical Nursing and Midwifery 2012; 4(3): 73-80 (Persian).##25. Mitchell MB. The effect of work role values on job satisfaction. J Adv Nurs 1994; 20(5): 958-963.##26. Purohit H, Yadav A, Goyal S. Validation of Minnesota Satisfaction Questionnaire: A Study of Front-Line Retail Employees. SSRN 2864211. 2016. Available at: https: //ssrn.com/ abstract=2864211. Accessed May 2, 2022.##27. Joolaee S, Hajibabaee F, Jalal EJ, Bahrani N. Assessment of Patient Satisfaction from Nursing Care in Hospitals of Iran University of Medical Sciences. Hayat 2011; 17(1): 35-44 (Persian).##28. Saghizadeh M, Rahmani A, Ahangharzadeh Rezaie S. Investigation of nurse’s knowledge and practice working in CCU wards of Taleghani Hospital of Urmia University Of Medical Sciences regarding adult CPR, 1383. Nursing And Midwifery Journal 2006; 4(3): 99-103 (Persian).##29. Abadi F, Sadeghi T, Noohi E. Investigating Compliance with Professional Values in Clinical Nurses in Kerman University of Medical Sciences in 2016. J Educ Ethics Nurs 2017; 6 (3 & 4) :31-39 (Persian).##30. Alfred D, Yarbrough S, Martin P, Mink J, Lin Y-H, Wang LS. Comparison of professional values of Taiwanese and United States nursing students Nurs Ethics 2013; 20(8): 917-926.##31. Jafar Jalal E, Joolaee S, Hajibabaee F, Bahrani N. Evaluating the relationship between nurses’ occupational satisfaction and patients’ satisfaction with nursing service IJNR 2015; 10(1): 25-34 (Persian).##32. Geyer NM, Coetzee SK, Ellis SM, Uys LR. Relationship of nurses’ intrapersonal characteristics with work performance and caring behaviors: A cross‐sectional study. Nurs Health Sci 2018; 20(3): 370-379.##33. Montgomery C, Kardong-Edgren SE, Oermann MH, Odom-Maryon T. Student satisfaction and self report of CPR competency: HeartCode BLS courses, instructor-led CPR courses, and monthly voice advisory manikin practice for CPR skill maintenance. Int J Nurs Educ Scholarsh 2012; 9(1).##34. Almalki MJ, FitzGerald G, Clark M. Quality of work life among primary health care nurses in the Jazan region, Saudi Arabia: a cross-sectional study. Hum Resour Health 2012; 10(1): 1-13.##35. Ishaq HM, Iqbal MZ, Zaheer A. Effectiveness of performance appraisal: Its outcomes and detriments in Pakistani OrganizationsEur. J Soc 2009; 10(3): 479-485.## ##

بررسی اپیدمیولوژیک مصدومان حوادث رانندگی در بخش اورژانس مرکز آموزشی درمانی پنجم آذر شهرگرگان Epidemiological Survey of Injuries due to Traffic Accidents in Emergency Department at Gorgan 5Azar Hospital 1 1  سابقه و هدف: در کشور ما فراوانی تصادفات رانندگی، وضعیتی بحرانی دارد. لذا این مطالعه با هدف تعیین اپیدمیولوژیک مصدومان حوادث رانندگی مراجعه‌کننده به بخش اورژانس مرکز آموزشی درمانی پنجم آذر شهر گرگان انجام شد. مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر، یک مطالعه توصیفی- مقطعی گذشته نگر است. جامعه مورد مطالعه شامل تمامی افرادی بود که از ابتدای سال 1398 تا انتهای سال 1399به علت حوادث رانندگی به اورژانس مرکز آموزشی درمانی پنجم آذر شهر گرگان (مرکز ترومای استان گلستان) مراجعه کردند. برای جمع‌آوری داده‌ها از فرم ثبت اطلاعات استفاده شد و با نرم‌افزار SPSS نسخه 20 تجزیه و تحلیل شد. یافته‌ها: از1042 مصدوم ناشی از تصادفات رانندگی، میانگین و انحراف‌معیار سن مصدومان مورد بررسی 16/01±29/7 سال بود. 1/80 درصد از مصدومان، مرد بودند. 63/2 درصد از تصادفات در روز، 29/7 درصد در فصل تابستان و 10/7 درصد در مرداد ماه گزارش شد. بیش‌ترین فروانی محل وقوع حادثه (39/3 درصد) مربوط به راه روستایی بود. بیش‌ترین فراوانی وضعیت مصدومان (63/1 درصد) مربوط به راننده وسایل نقلیه بود. بیش‌ترین مصدومان (47/4 درصد) رانندگان موتورسیکلت بودند. از تمامی مصدومان مورد بررسی 626 مورد (60/1 درصد) بهبودی کامل یافتند و 12 مورد (1/2 درصد) فوت شده بودند. استنتاج: در مردان، جوانان و اغلب در جاده‌های برون شهری و علی‌الخصوص راه‌های روستایی گزارش تصادفات بیش‌تر می‌باشد. سوانح ترافیکی به‌عنوان یک مشکل اجتماعی و قابل کنترل، نیازمند توجه بیش‌تر به مسائل ایمنی و رعایت استانداردها در ساختن راه‌ها به خصوص در روستا‌ها و آموزش گروه سنی جوانان می‌باشد.   2  Background and purpose: The frequency of traffic accidents is in a critical situation in Iran. This epidemiologic survey aimed at evaluating traffic accident injuries in emergency department at Gorgan 5Azar Hospital. Materials and methods: In this retrospective, cross-sectional descriptive study, the population included all patients who were admitted to the emergency department at Gorgan 5Azar Hospital (The Trauma Center in Golestan Province), 2019-2020 due to road accidents. Data were recorded in a checklist and analyzed in SPSS V20. Results: There were 1042 people that injured by road accidents with the mean age of 29.7±16.01 years. The patients were 80.1% men. Most of the accidents occurred during the day (63.2%) at summer (29.7%) in August (10.7%). Road accidents were more frequent in rural roads (63.1%) and among vehicle drivers (63.1%) and mainly motorcycle drivers (47.4%). Out of all cases with road injuries 626 (60.1%) fully recovered and 12 cases (1.2%) deceased. Conclusion: In this study, accidents were more frequent in suburban roads, especially rural roads, in men and young people. Traffic accidents are among the social issues that could be prevented. More attention should be paid to safety and compliance with standards in the construction of roads, especially in villages, as well as education of the youth population.   95 104 2023/01/252022/11/282023/01/72023/01/62023/01/142023/02/202023/02/142022/08/42022/11/9 1401/8/18 2023/05/102023/05/102023/05/202023/05/92023/05/102023/05/202023/05/12023/04/262023/04/26 1402/2/6 طیبه معدنی Tyebeh Maadani دانشجوی کارشناسی ارشد پرستاری اورژانس، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران tabib.m69@gmail.com هدایت جعفری Hedayat Jafari دانشیار، گروه پرستاری داخلی و جراحی، مرکز تحقیقات طب سنتی و مکمل، پژوهشکده اعتیاد، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران hedayat2003@yahoo.com محمود موسی زاده Mahmood Moosazadeh دانشیار، مرکز تحقیقات سرطان دستگاه گوارش، پژوهشکده بیماری های غیرواگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران mmoosazadeh1351@gmail.com زهرا سبزی Zahra Sabzi دانشیار، گروه پرستاری داخلی جراحی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گرگان، ایران ایران dr.zahra.sabzi@gmail.com نیره آقائی Naiereh Aghaei استادیار، گروه پرستاری داخلی جراحی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران روانبخش اسمعیلی Ravanbakhsh Esmaeili دانشیار، مرکز تحقیقات ارتوپدی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران r.esmaeili90@gmail.com traffic accidents epidemiological survey emergency department Gorgan حوادث رانندگی بررسی اپیدمیولوژیک بخش اورژانس گرگان 1. Davoodi F, Nazari SSH, Ghadirzadeh MR. An Epidemiology study of road traffic accidents resulting in death: in Lorestan province in 2012. Safety Promot Inj Prev 2015; 3(4): 257-262 (Persian).##2. Yadollahi M, Gholamzadeh S. Five-year forecasting deaths caused by traffic accidents in Fars Province of Iran. Bull Emerg Trauma 2019; 7(4): 373-280.##3. World Health Organization. Global status report on road safety 2018: supporting a decade of action. Geneva: WHO. 2018 [cited 2018 17 June]. Available from: https://www. who.int/violence_injury_prevention/road_safety_status/2018/en/. Accessed May 2, 2022.##4. 4- World Health Organization. World health statistics 2018: Monitoring health for the SDGs (sustainabledevelopment goals). Geneva: WHO. 2018. Available from: http://www. who.int/gho/publications/world_health_statistics/2018/en/. Accessed May 2, 2022.##5. Delavary Foroutaghe M, Mohammadzadeh Moghaddam A, Fakoor V. Time trends in gender-specific incidence rates of road traffic injuries in Iran. PloS One 2019; 14(5): e0216462.##6. Garkaz O, Mehryar H, Khalkhali H, Salari Lak S. Determining the days of disability and the severity of injuries caused by driving accidents in patients admitted to Imam Khomeini Hospital, Urmia in 2016. irje 2020; 16(2): 161-171 (Persian).##7. Hatamabadi H, Soori H, Vafaee R, Hadadi M, Ainy E, Asnaashari H. Epidemiological pattern of road traffic injuries in Tehran-Abali Axis in 2008: A prospective study. Payesh 2012; 11(1): 29-37 (Persian).##8. World Health Organization. Global status report on road safety 2015. Geneva: WHO 2015. Available from: https://apps.who.int/ iris/handle/10665/189242. Accessed May 2, 2022.##9. Moradi A, Rahmani K. Trend of traffic accidents and fatalities in Iran over 20 years (1993-2013). J Mazandaran Univ Med Sci 2014; 24(119): 223-234 (Persian).##10. World Health Organization. Road traffic injuries. Geneva: WHO 2022. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/road-traffic-injuries. Accessed May 2, 2022.##11. Parvin S, Alizadeh Barzian M, Alizadeh Barzian K. An Epidemiologic Study of Traffic Accidents in Behbahan City during 2006-2014. Journal Of Health Research In Community 2017; 3(3): 46-57 (Persian).##12. Misra P, Majumdar A, Misra MC, Kant S, Gupta SK, Gupta A, et al. Epidemiological study of patients of road traffic injuries attending emergency department of a trauma center in New Delhi. Indian J Crit Care Med 2017; 21(10): 678-683.##13. Zadeh KH, Sadegh R, Daliri S. Estimation of burden and caused by traffic accidents. Safety Promot 2016; 4(4): 253-260 (Persian).##14. Rezazadeh Z, Askarishahi M, Vakili M. Trend of Fetal Traffic injuries in Iran from 2009 to 2018. TB 2021; 19(6): 50-62.##15. Abegaz T, Gebremedhin S. Magnitude of road traffic accident related injuries and fatalities in Ethiopia. PloS One 2019;14(1): e0202240.##16. Singh SK. Road traffic accidents in India: issues and challenges. Transp Res Procedia 2017; 25: 4708-4719.##17. Erfanpoor S, Nazari S, Ghadirzadeh M. An epidemiology study of fatal road traffic accidents in khorasan razavi province in 2011. Mashhad Med Univ J 2016; 59(4): 261-268 (Persian).##18. World Health Organization. Road Safety in 2018: the World Health Organization report. Atlas Magazine. Geneva: WHO. Available from: https://www.atlas-mag.net/en/article/ road-accidents-statistics-worldwide-a-2019-s-report-on-mortality-rate-by-country. 2018. Accessed May 2, 2022.##19. Vafaei R, Hatamabadi H, Haddadi M, Soori H, Esmaeili A, Akbarpoor S, et al. Epidemiological survey of road traffic accidents leading to injury in Tehran-Abali in 2010 to police reports. J Sci Health 2012; 5: 74.##20. Asadian L, Hadadi K, Montaza SH, Khademloo M, Mirzaii N. An epidemiological study of head injuries in patients attending Sari Imam Khomeini Hospital, 2013-2014. J Mazandaran Univ Med Sci 2015; 24(122): 207-216 (Persian).##21. Charkazi A, Esmaeili A, Garkaz G, Qoreishi Z, Gerey S, Nazari S. Epidemiologic Survey of road traffic accidents in patients admitted in emergency department of Alejalil hospital in Aq-Qala city, Golestan province. J Health 2012; 3(2): 42-49.##22. 22- Beheshti MH, Amkani M, Zamani A, Tabrizi A, Jafari M. Investigating the Prevalence and Etiology of Accidents Recorded at Emergency Management Center of Gonabad City Using the Pareto Chart in 2018. Intern Med Today 2020; 27(1): 48-61 (Persian).##23. Asadi P, Niazmand F, Ziabari SMM. The Comparative Study of the Epidemiology of the Traffic Accidents Helped by EMS, Guilan. J Saf Promot Inj Prev 2019; 7(1): 5-9 (Persian) .##24. Hyder AA, He S, Zafar W, Mir M, Razzak JA. One hundred injured patients a day: multicenter emergency room surveillance of trauma in Pakistan. Public Health 2017; 148: 88-95.##25. Cornwall K, Oliver M, Bein K, Roncal S, Chu M, Dinh M. Outcomes at non-trauma centres within a trauma referral network: A five-year retrospective cohort study from Australia. Australas Emerg Care 2019; 22(1): 42-46.##26. Gholamaliee B, Khazaei S, Jamorpour S, Mohammadian Hafshejani A, Salehinia H. Epidemiological assessing of motorcyclists’ country-level traffic accidents, 2013. Pajouhan Sci J 2015; 14(1): 12-21 (Persian).##27. Afkhaminia F, Yazdani Charati J, Rahimi E, Mousavi Nasab N. Epidemiological study of the suburban accident mortalities recorded in Golestan, Iran in 2015. Jorjani Biomed J 2018; 6(1): 67-73 (Persian).##28. Masoumi K, Forouzan A, Barzegari H, Darian AA, Rahim F, Zohrevandi B, et al. Effective factors in severity of traffic accident-related traumas; an epidemiologic study based on the Haddon matrix. Emerg 2016; 4(2): 78.##29. Abhilash KPP, Tephilah R, Pradeeptha S, Gunasekaran K, Chandy GM. Injury patterns and outcomes of trauma in the geriatric population presenting to the emergency department in a tertiary care hospital of South India. J Emerg Trauma 2019; 12(3): 198-202.##30. Zamani M, Esmailian M, Mirazimi M, Ebrahimian M, Golshani K. Cause of trauma and its final outcome in patients referred to the emergency department; A cross-sectional study. Iranian Journal of Emergency Medicine 2014; 1(1): 22-27.## ##

ارتباط سلامت عمومی با سوءرفتار در سالمندان Relationship between General Health and Elder Abuse in Older Adults 1 1  سابقه و هدف: سوء‌رفتار یکی از چالش‌های مطرح در حیطه مراقبت از سالمندان است که می‌تواند زمینه‌ساز ایجاد اختلال در سلامت عمومی سالمندان باشد. مطالعه حاضر با هدف تعیین ارتباط سلامت عمومی با سوءرفتار در سالمندان مراجعه‌کننده به مراکز بهداشت شهرستان ساری در سال 1400 انجام شد. مواد و روش‌ها: این مطالعه توصیفی- تحلیلی از نوع همبستگی بود که بر روی 347 سالمند به‌صورت خوشه‌ای و تصادفی انجام شد. ابزار جمع‌آوری اطلاعات شامل پرسشنامه جمعیت‌شناختی، پرسشنامه سلامت عمومی گلدبرگ (GHQ-28) و پرسشنامه سوءرفتار با سالمند در خانواده بود. پس از گردآوری اطلاعات به روش مصاحبه، داده‌ها در نرم‌افزار SPSS نسخه 22 با استفاده از آزمون‌های آمار توصیفی، تی مستقل، تحلیل واریانس، رگرسیون خطی چندگانه و ضریب همبستگی پیرسون تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها: در این مطالعه میانگین سنی سالمندان 8/62±72/86 سال و 53/9 درصد از شرکت‌کنندگان مرد بودند. بیش‌ترین و کم‌ترین شیوع سوءرفتار به ترتیب مربوط به زیر مقیاس غفلت عاطفی(72/9 درصد) و طرد شدگی(9/8 درصد) بود. 57/3 درصد از سالمندان از وضعیت سلامت عمومی نامطلوبی برخوردار بودند. نتایج همبستگی بین ابعاد متغیرهای سلامت عمومی و سوءرفتار نشان داد که در اکثر روابط به جز غفلت مراقبتی با زیرمقیاس‌های سلامت جسمانی (0/105P=)، اضطراب و بی‌خوابی(0/707P=)، عملکرد اجتماعی(0/211P=) و هم‌چنین سو‌ء‌رفتار مالی با زیرمقیاس سلامت جسمانی(0/156P=)، ارتباط آماری معناداری وجود داشت. استنتاج: باتوجه به میزان بالای سوءرفتار در سالمندان و هم‌چنین تاثیر سوء آن بر سلامت عمومی، وجود برنامه‌هایی جهت افزایش آگاهی و آموزش به سالمندان و هم‌چنین انجام اقدامات پیشگیرانه ضروری به نظر می‌رسد.   2  Background and purpose: Elder abuse is one of the challenges in caring the seniors that can disrupt their general health. The goal of the current study was to determine the relationship between general health and elder abuse among older adults referring to health centers in Sari, Iran 2021. Materials and methods: A descriptive-analytical study was conducted in 347 older people who were selected by cluster random sampling. Data were collected using a demographic questionnaire, General Health Questionnaire–28 (GHQ-28), and Domestic Elder Abuse Questionnaire through interviews. Data analysis was carried out in SPSS V22 applying descriptive statistics, independent t-test, analysis of variance, multiple linear regression, and Pearson correlation coefficient. Results: In this study, the mean age of the older people was 72.86±8.62 years and 53.9% of the participants were men. The highest and lowest prevalence of abuse were associated with emotional neglect (72.9%) and ostracism (9.8%), respectively. According to findings, 57.3% of the older people had poor general health. Significant correlation coefficients were found between most of the components of general health and elder abuse, except between neglect and physical health (P=0.105), anxiety and insomnia (P=0.707), and social functioning (P=0.211) and also between financial abuse and physical health (P=0.156). Conclusion: Considering the high rate of abuse of older adults and its adverse effect on general health, preventive programs are needed to increase awareness and educate the seniors.   105 116 2023/01/252022/11/282023/01/72023/01/62023/01/142023/02/202023/02/142022/08/42022/11/92023/01/31 1401/11/11 2023/05/102023/05/102023/05/202023/05/92023/05/102023/05/202023/05/12023/04/262023/04/262023/05/8 1402/2/18 زهرا خلیلی Zahra Khalili دانشجوی دکتری تخصصی سالمند شناسی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران zahrakhalili2023@yahoo.com ابوالفضل حسین نتاج Abolfazl Hosseinnataj استادیار، گروه آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران abolfazlh_68@yahoo.com احترام سادات ایلالی Ehteram Sadat Ilali دانشیار، گروه سالمندی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران paradis2082000@yahoo.com abuse general health older adults سوءرفتار سلامت عمومی سالمند 1. Raei M, Rohani H, Yaghubi N, Eidy F, Sadeghi A. The Survey of Association Between General Health and Quality of Life in Esfarayen Elderly People 2017. Journal of Military Health Promotion 2020; 1(1): 50-56 (Persian).##2. Seutodan Hagh H, Rezaeipandari H, Mousavi S, Allahverdipour H. Prevalence and gender differences of elder abuse among community- dwelling older adults in Tabriz, Iran. Salmand: Iranian Journal of Ageing 2021; 15(4): 458-471 (Persian).##3. Mohebbi L, Zahednejad S, Javadi Pour S, Saki A. Domestic elder abuse in rural area of Dezful, Iran and its relation with their quality of life. Salmand: Iranian Journal of Ageing 2016; 10(4): 50-59 (Persian).##4. Nassiri H, Heravi KM, Jouybari L, Sanagoo A, Chehrehgosha M. The prevalence of elder abuse in Gorgan and Aq-Qala cities, Iran in 2013. Salmand: Iranian Journal of Ageing 2016; 10(4): 162-173 (Persian).##5. Khalili Z, Sadrollahi A. Relationship between Socio-Demographic Factors and the Prevalence of Abuse among the Elderly Population Covered by Health Centers in Kashan. Iran J Forensic Med 2018; 24(3): 219-227 (Persian).##6. Najafi Moghadam S, Taraghi Z, Mohammadpour RA, Ilali ES. Comparing Elder Abuse and Related Factors between Urban and Rural Elderly. J Mazandaran Univ Med Sci 2022; 32(211): 75-81 (Persian).##7. Papi S, Akbari S, Foroughan M, Zanjari N, Moghadasi AM, Zandieh Z. Prevalence of Elder Abuse and its Related Factors among Elderly Referring to Social Security Outpatient Clinic in Yasouj, Iran. Elderly Health Journal 2022; 8(2): 89-97 (Persian).##8. Ghasemi Marzba S, Zakizad abkenar M, Mohammadpour R, Ilali ES. Relationship between Loneliness and Abuse in Elderly People. J Mazandaran Univ Med Sci 2021; 31(199): 186-192 (Persian).##9. Hosseini Moghaddam F, Nikkhah Beydokhti E, Noori R, Sajjadi M, Khajavian N, Kameli F, et al. Prevalence of Elder Abuse by Family Members and its Related Factors in Gonabad, Iran. Salmand: Iranian Journal of Ageing 2022; 17(3): 338-351 (Persian).##10. Patela SK, Katariab V. Elderly abuse and health status of ageing population in West Delhi, India. J Public Health Photon 2013; 115: 191-200.##11. Kahrazei F, Akbarizadeh A. Comparison of the general health and happiness of the elderly living in nursing homes, private homes with and without family-based rehabilitation Services. JOGE 2020; 4(3): 56-67 (Persian).##12. Zarei F, Mohammadi M, Aboozade Gatabi k, Ghanbari Moghaddam A. General health and its related factors among elderly in sabzevar 2016. JOGE 2017; 2(2): 26-33 (Persian).##13. Izadkhah FS, Azadi N, Mansourian M. Investigating the Relationship Between General health and Depression in the Elderly Living in Urban and Rural Areas of Zanjan city in 2019. TB 2023; 21(5): 64-79 (Persian).##14. Zarei F, Mohammadi M, Gatabi A, Ghanbari Moghaddam A. General health and its related factors among elderly in Sabzevar 2016. JOGE 2017; 2(3): 26-33 (Persian).##15. Kiani P, Mottaghi M, Ghoddoosy A. Investigating the relationship between financial abuse and mental health among aldery population in Shahre-Kord. Salmand: Iranian Journal of Ageing 2019; 14(2): 212-223 (Persian).##16. Makaroun LK, Bachrach RL, Rosland A-M. Elder abuse in the time of COVID-19—Increased risks for older adults and their caregivers. Am J Geriatr Psychiatry 2020; 28(8): 876-880.##17. Arango DC, Cardona AS, Duque MG, Cardona AS, Sierra SMC. Health status of elderly persons of Antioquia,Colombia. Revista Brasileira de Geriatria e Gerontologia 2016; 19(1): 71-86.##18. Chokkanathan S. Elder mistreatment and health status of rural older adults. J Interpers Violence 2015; 30(18): 3267-3282.##19. Khalili Z, Taghadosi M, Heravi-Karimooi M, Sadrollahi A, Gilasi H. Assessment of the associations of depression with elder abuse among the elderly in Kashan city, Iran. Salmand: Iranian Journal of Ageing 2016; 10(4): 8-17 (Persian).##20. Alavai S, Zar A, Salimi Avansar M, Ahmadi F. Evaluate the Effectiveness of Physical Activity on General Health, Happiness and Life Expectancy in Postmenopausal and Elder Women. JOGE 2017; 2(1): 11-19 (Persian).##21. Ghanbari Moghadam A, Mohammadi Shahbolaghi F, Dalvandi A, Hoseinzade S. Relationship between lifestyle and general health among elderly people in Tehran. Salmand: Iranian Journal of Ageing 2015; 1(3): 90-99 (Persian).##22. Malakouti SK, Fatollahi P, Mirabzadeh A, Zandi T. Reliability, validity and factor structure of the GHQ-28 used among elderly Iranians. Int Psychogeriatr 2007; 19(4): 623-634.##23. Heravi-Karimooi M, Anoosheh M, Foroughan M, Sheykhi MT, Hajizadeh E. Designing and determining psychometric properties of the Domestic Elder Abuse Questionnaire. Salmand: Iranian Journal Of Ageing 2010; 5(1): 0 (Persian).##24. Molaei M, Etemad K, Taheri Tanjani P. Prevalence of Elder Abuse in Iran: A Systematic Review and Meta Analysis. Salmand: Iranian Journal of Ageing 2017; 12(2): 242-253 (Persian).##25. Farokhnezhad Afshar P, Sabeti A, Kamalzadeh L, Shariati B. Family abuse with older adults hospitalized and related factors in Hazrat Rasool Akram Hospital in Tehran in 2018. JOGE 2021; 6(1): 1-7 (Persian).##26. Negahban Z, Arab M, Tajvar M, Rahimi FA, Rashidyan A. Investigating the association between social capital and mental health in the ageing population of Tehran. Journal of Health Management 2015;6(1):79-89 (Persian).##27. Izadirad H, Siyasar A, Dastras M. the relationship between social support and general health of the elderly in Khash city, 1399. IJNR 2022; 16(6): 64-72 (Persian).##28. Khalili Z, Sadrollahi A. Relationship between Socio-Demographic Factors and the Prevalence of Abuse among the Elderly Population Covered by Health Centers in Kashan. Iran J Forensic Med 2018; 24(3): 219-227 (Persian).##29. Borji M, Asadollahi K. Comparison between perceived misbehavior by urban and rural elderlies. IJPN 2016; 4(3): 41-50 (Persian).##30. Soares JJ, Viitasara E, Stankunas M, Sundin O, Melchiorre MG, Barros H, et al. The relationship between the chronicity and severity of abuse, socio-economics, psychosocial factors and mental health. International Journal of Healthcare, Insurance and Equity 2015; 2(1).##31. Melchiorre MG, Chiatti C, Lamura G, Torres-Gonzales F, Stankunas M, Lindert J, et al. Social support, socio-economic status, health and abuse among older people in seven European countries. PloS One 2013; 8(1).## ##

فراوانی کیست‌های ادنتوژنیک و غیر ادنتوژنیک در بیمارستان بوعلی سینا شهرستان ساری: مطالعه گذشته‌نگر 10 ساله Prevalence of Odontogenic and Non-Odontogenic Cysts at Sari Bu Ali Sina Hospital: A 10-Year Retrospective Analysis 1 1  سابقه و هدف: از آن‌جایی‌که تشخیص به موقع و پیگیری کیست‌های ادنتوژنیک و غیرادنتوژنیک برای جلوگیری از ایجاد بدخیمی‌ها و عواقب پس از آن امری ضروری است و تشخیص به موقع می‌تواند کمک شایانی به سیستم درمانی کشور بکند، مطالعه حاضر با هدف بررسی شیوع کیست‌های ادنتوژنیک وغیرادنتوژنیک در شهرستان ساری انجام شد. مواد و روش‌ها: با بررسی پرونده‌های ده سال گذشته بخش پاتولوژی بیمارستان بوعلی سینا ساری، جهت ثبت کیست‌های ادنتوژنیک و غیرادنتوژنیک و نیز جمع‌آوری داده‌هایی چون جنس، سن و مکان ضایعه اقدام شد. سپس داده‌ها با نرم‌افزار SPSS 22 آنالیز و پردازش شدند و ارتباط بین نوع کیست با جنس، سن و مکان ضایعه با استفاده از آزمون کای دو و فیشر مشخص شد. یافته‌ها: در این مطالعه 115 کیست مورد بررسی قرار گرفت که 81 مورد (70/4 درصد) مربوط به بیماران مرد و 34 مورد (29/5 درصد) مربوط به بیماران زن بود. بیش‌ترین رده سنی مراجعه‌کننده در مطالعه، رده سنی 44-30 سال با فراوانی 27/8 درصد بود. شیوع کیست‌های ادنتوژنیک در مطالعه 97/4 درصد و شیوع کیست‌های غیرادنتوژنیک 2/6 درصد بود. کیست‌های غیرادنتوژنیک فقط در زنان وجود داشت. این در حالی بود که کیست‌های ادنتوژنیک در مردان و زنان، از شیوع بالایی (به ترتیب ۱۰۰ و 91/2 درصد) برخوردار بودند. هم‌چنین بیش‌تر کیست‌های مردان در مندیبل و بیشتر کیست‌های زنان در ماگزیلا بود. استنتاج: طبق نتایج مطالعه حاضر، فراوانی کیست‌های ادنتوژنیک بیش‌تر از کیست‌های غیرادنتوژنیک بود. شیوع کیست‌های غیرادنتوژنیک کم‌تر از مواردی بود که در سایر مطالعات گزارش شد. در جمعیت مورد مطالعه حاضر، کیست‌های ادنتوژنیک به‌طور عمده منشاء التهابی داشتند.   2  Background and purpose: Periodic diagnosis and follow-up of odontogenic and non-odontogenic cysts are necessary to prevent malignancies and their consequences and can be of great benefit to health systems. The present study aims to assess the prevalence of odontogenic and non-odontogenic cysts in patients attending Sari Bu Ali Hospital. Materials and methods: We reviewed the pathology records (2011-2020) of patients in Sari Bu Ali Hospital and odontogenic and non-odontogenic cysts and also demographic data such as gender, age and location of the lesions. The relationships between the type of cysts and sex, age, and location of the lesions were determined by using Chi-square and Fisher's exact test in SPSS V22. Results: Findings showed 115 cysts; 81 (70.4%) in men and 34 (29.9%) in women. Patients aged 30-44 years old (27.8%) attended the hospital more than other age groups. Odontogenic cysts and non-odontogenic cysts were seen in 97.4% and 2.6% of the cases. Non-odontogenic cysts were seen only in women, while odontogenic cysts were common in both men and women (100% and 91.2%, respectively). The sites with the highest prevalence of cysts in men and women were the mandible and maxilla, respectively. Conclusion: According to the present study, the frequency of odontogenic cysts was higher than non-odontogenic cysts. Compared with other studies, the prevalence of non-odontogenic cysts was lower in this study and odontogenic cysts were mainly of inflammatory origin.   117 125 2023/01/252022/11/282023/01/72023/01/62023/01/142023/02/202023/02/142022/08/42022/11/92023/01/312022/10/17 1401/7/25 2023/05/102023/05/102023/05/202023/05/92023/05/102023/05/202023/05/12023/04/262023/04/262023/05/82023/05/1 1402/2/11 محمد کوچک دزفولی Mohammad koocheck Dezfuli استادیار،‌گروه آسیب‌شناسی دهان، فک و صورت، مرکز تحقیقات دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران mkoochek2000@yahoo.com مریم زمان‌زاده Maryam Zamanzade استادیار،‌گروه آسیب‌شناسی دهان، فک و صورت، مرکز تحقیقات دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران zamanzadehmaryam@gmail.com سیده فاطمه رضایی Seyede Fateme Rezaei دانشجوی دندانپزشکی، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران fatemerezaei98@yahoo.com مطهره کریم‌پور Motahareh Karimpour دندانپزشک، ساری، ایران ایران motahare.kpr@gmail.com امیرحسین مودبی Amirhossein Moaddabi استادیار،‌ گروه جراحی دهان، فک و صورت، مرکز تحقیقات دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران a.moaddabi2@gmail.com odontogenic cyst non-odontogenic cyst inflammatory cyst کیست ادنتوژنیک کیست غیر ادنتوژنیک کیست التهابی 1. Kambalimath DH, Kambalimath H, Agrawal S, Singh M, Jain N, Anurag B, et al. Prevalence and distribution of odontogenic cyst in Indian population: a 10 year retrospective study. J Maxillofac Oral Surg 2014; 13(1): 10-15.##2. Regezi JA, Sciubba J, Jordan J. Oral Pathology: Clinical pathologic correlations. Philadelphia: Elsevier; 2017.##3. Zadik Y, Aktaş A, Drucker S, Nitzan DW. Aneurysmal bone cyst of mandibular condyle: A case report and review of the literature. J Craniomaxillofac Surg 2012; 40(8): e243-e248.##4. Avelar RL, Antunes AA, Carvalho RW, Bezerra PG, Neto PJO, Andrade ESJJoos. Odontogenic cysts: a clinicopathological study of 507 cases J Oral Sci 2009; 51(4): 581-586.##5. Núñez Urrutia S, Figueiredo R, Gay Escoda C. Retrospective clinicopathological study of 418 odontogenic cysts. Med Oral Patol Oral Cir Bucal 2012; 8(4): 376-408.##6. Deihimi P, Tavakoli P, Keshani F, Hashemzadeh Z. A review of odontogenic cysts of the oral cavity. Journal of Isfahan Dental School 2012; 8(4): 376-408 (Persian).##7. Jones A, Craig G, Franklin CJJoOP, Medicine. Range and demographics of odontogenic cysts diagnosed in a UK population over a 30‐year period .J Oral Pathol Med 2006; 35(8): 500-507.##8. Villasis-Sarmiento L, Portilla-Robertson J, Melendez-Ocampo A, Gaitan-Cepeda L-A, Leyva-Huerta E-RJJoc, dentistry e. Prevalence and distribution of odontogenic cysts in a Mexican sample. A 753 cases study. J Clin Exp Dent 2017; 9(4): e531-e538.##9. Kaplan I, Gal G, Anavi Y, Manor R, Calderon SJJoo, surgery m. Glandular odontogenic cyst: treatment and recurrence. J Oral Maxillofac Surg 2005; 63(4): 435-441.##10. Jing W, Xuan M, Lin Y, Wu L, Liu L, Zheng X, et al. Odontogenic tumours: a retrospective study of 1642 cases in a Chinese population. Int J Oral Maxillofac Surg 2007; 36(1): 20-25.##11. Mohajerani H, Esmaeelinejad M, Sabour S, Aghdashi F, Dehghani NJIRCMJ. Diagnostic factors of odontogenic cysts in Iranian population: A retrospective study over the past two decades. Iran Red Crescent Med J 2015; 17(6): e21793.##12. Forouzandeh A. Odontogenic cysts. JDM 1999; 11(4): 41-51.##13. Kaplan I, Anavi Y, Hirshberg A. Glandular odontogenic cyst: a challenge in diagnosis and treatment. Oral Dis 2008; 14(7): 575-581.##14. Kaplan I, Gal G, Anavi Y, Manor R, Calderon S. Glandular odontogenic cyst: treatment and recurrence. J Oral Maxillofac Surg 2005; 63(4): 435-431.##15. Izgi E, Mollaoglu N, Simsek M. Prevalence of odontogenic cysts and tumors on turkish sample according to latest classification of world health organization: A 10-year retrospective study. Niger J Clin Pract 2021; 24(3): 355-361.##16. Villasis-Sarmiento L, Portilla-Robertson J, Melendez-Ocampo A, Gaitan-Cepeda L-A, Leyva-Huerta E-R. Prevalence and distribution of odontogenic cysts in a Mexican sample. A 753 cases study. J Clin Exp Dent 2017; 9(4): e531-e538.##17. Muzio LL, Mascitti M, Santarelli A, Rubini C, Bambini F, Procaccini M, et al. Cystic lesions of the jaws: a retrospective clinicopathologic study of 2030 cases. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol 2017; 124(2): 128-138.##18. Kambalimath DH, Kambalimath H, Agrawal S, Singh M, Jain N, Anurag B, Michael P. Prevalence and distribution of odontogenic cyst in Indian population: a 10 year retrospective study. J Maxillofac Oral Surg 2014; 13(1): 10-15.##19. Butt FM, Ogeng’o J, Bahra J, Chindia ML. Pattern of odontogenic and nonodontogenic cysts. Journal of Craniofacial Surgery 2011; 22(6): 2160-2162.##20. Jaeger F, de Noronha MS, Silva MLV, Amaral MBF, Grossmann SdMC, Horta MCR, et al. Prevalence profile of odontogenic cysts and tumors on Brazilian sample after the reclassification of odontogenic keratocyst. J Craniomaxillofac Surg 2017; 45(2): 267-270.##21. Silva K, Alves A, Correa M, Etges A, Vasconcelos A-C, Gomes A-P, Tarquinio S. Retrospective analysis of jaw biopsies in young adults. A study of 1599 cases in Southern Brazil. Med Oral Patol Oral Cir Bucal 2017; 22(6): e702-e707.##22. Farias J, Souza R, Hassam S, Cardoso J, Ramos T, Santos H. Epidemiological study of intraosseous lesions of the stomatognathic or maxillomandibular complex diagnosed by a Reference Centre in Brazil from 2006–2017. Br J Oral Maxillofac Surg 2019; 57(7): 632-637.##23. Johnson NR, Gannon OM, Savage NW, Batstone MD. Frequency of odontogenic cysts and tumors: a systematic review. J Investig Clin Dent 2014; 5(1): 9-14.##24. Baghaei F, Zargaran M, Najmi H, Moghimbeigi A. A clinicopathological study of odontogenic cysts and tumors in hamadan, iran. J Dent (Shiraz) 2014; 15(4): 167-172.##25. Savithri V, Suresh R, Janardhanan M, Aravind T, Mohan M. Prevalence of odontogenic cysts and its associated factors in South Indian population. J Oral Maxillofac Pathol 2020; 24: 585-586.##26. Sriram K, Laxmi M. Age and Gender Distribution of Odontogenic Cysts: A Retrospective Study. Journal of Pharmaceutical Negative Results 2022; 13(3): 1517-1521.##27. Khosravi N, Razavi SM, Kowkabi M, Navabi AA. Demographic distribution of odontogenic cysts in Isfahan (Iran) over a 23-year period (1988-2010). Dental Res J 2013; 10(2): 162-167 (Persian).##28. Del Corso G, Righi A, Bombardi M, Rossi B, Dallera V, Pelliccioni G, et al. Jaw cysts diagnosed in an Italian population over a 20-year period. Int J Surg Pathol 2014; 22(8): 699-706.##29. Tamiolakis P, Thermos G, Tosios KI, Sklavounou-Andrikopoulou A. Demographic and clinical characteristics of 5294 jaw cysts: a retrospective study of 38 years. Head Neck Pathol 2019; 13(4): 587-596.##30. Kilinc A, Gundogdu B, Saruhan N, Yalcin E, Ertas U, Urvasizoglu G. Odontogenic and nonodontogenic cysts: An analysis of 526 cases in Turkey. Nigerian Niger J Clin Pract 2017; 20(7): 879-873.##31. Sharma S, Satyanarayana L, Asthana S, Shivalingesh K, Goutham BS, Ramachandra S. Oral cancer statistics in India on the basis of first report of 29 population-based cancer registries. J Oral Maxillofac Pathol 2018; 22(1): 18-26.##32. Jones A, Franklin C. An analysis of oral and maxillofacial pathology found in children over a 30‐year period. Int J Paediatr Dent 2006; 16(1): 19-30.##33. Hghighat A, Shirani Am, Mirahmadi R, Hosseinian M. A Study On The Prevalence Of Benign, Bony, Odontogenic And Non-Odontogenic Cysts And Tumors Among Patients Admitted To Esfahan Dental School And Al-Zahra Hospital (1995-2010). J Isfahan Med 2011; 6(5(Special Issue)): 663-672 (Persian).## ##

ارزیابی فعالیت آنتی هیپوکسی کوآنزیم Q و فولیک اسید در سه مدل مختلف هیپوکسی خفگی، خونی و جریان خونی در موش سوری Antihypoxic Activities of Coenzyme Q and Folic Acid in Asphyctic, Hemic, and Circulatory Hypoxia Models in Mice 1 1  سابقه و هدف: هیپوکسی، کاهش اکسیژن موجود در بافت‌های بدن است که می‌تواند به اختلال در عملکرد بدن منجر شود. کوآنزیم Q و اسیدفولیک فعالیت آنتی‌اکسیدانی و آنتی‌ایسکمی خوبی دارند، اما تا امروز گزارشی در خصوص فعالیت آنتی‌هیپوکسی این داروها بیان نشده است، لذا مطالعه حاضر جهت ارزیابی فعالیت آنتی هیپوکسی کوآنزیم Q و فولیک اسید در سه مدل مختلف هیپوکسی خفگی، خونی و جریان خونی در موش سوری انجام شد. مواد و روش‌ها: اثر محافظتی دوزهای 25، 50 و mg/kg 100 از کوآنزیم Q و دوزهای 10، 20 و mg/kg 40 از اسیدفولیک در مقابل مرگ و میر ناشی از هیپوکسی در موش سوری با افزایش زمان بقاء در سه مدل هیپوکسی خفگی، خونی و جریان خونی در مقابل کنترل منفی (نرمال سالین) و کنترل مثبت (پروپرانولول mg/kg 30) بررسی شد. آنالیز واریانس یک سویه و متعاقب آن تست نیومن کولز به منظور تعیین اختلاف بین میانگین‌ها استفاده شد. یافته‌ها: کوآنزیم Q در دوز mg/kg 25 در هیپوکسی گردش خونی و خفگی اثری مشابه پروپرانولول در افزایش میزان بقاء داشت(0/05<P). اسیدفولیک در مدل خونی و گردش خونی در دوز mg/kg 10 اثری مشابه پروپرانولول در افزایش میزان بقاء از خود نشان داد(0/05<P). استنتاج: کوآنزیم Q و اسیدفولیک فعالیت محافظتی به‌صورت افزایش زمان بقاء در تمامی مدل‌ها از خود نشان دادند. به‌خصوص کوآنزیم Q در مدل گردش خونی و خفگی و اسیدفولیک در مدل خونی و گردش خونی موجب افزایش زمان بقای موش‌ها شدند. به‌نظر می‌رسد این داروها پتانسیل خوبی برای استفاده در شرایط هیپوکسی را داشته باشند.   2  Background and purpose: Hypoxia is a decrease in oxygen levels of body tissues which can lead to body function impairment. Coenzyme Q and folic acid are well-known drugs with distinctive antioxidant and anti-ischemic activities, but, nothing is known about antihypoxic activities of these compounds. The current study investigated the antihypoxic activities of Coenzyme Q and folic acid in three experimental models of hypoxia; asphyctic, circulatory, and hemic. Materials and methods: Protective effects of coenzyme Q at 25, 50, and 100 mg/kg and folic acid at 10, 20, and 40 mg/kg against hypoxia-induced lethality in mice were evaluated by increase in the survival time in asphyctic hypoxia, haemic hypoxia, and circulatory hypoxia models against negative control (normal saline) and positive control (propranolol 30 mg/kg). Analysis of variance was performed followed by Newman-Keuls multiple comparison test to determine the differences between means. Results: Coenzyme Q at 25 mg/kg, in asphyctic and circulating models, showed activities similar to those of propranolol in increasing the survival time (P>0.05). Folic acid at 10 mg/kg, in hemic and circulating models, exhibited activities similar to those of propranolol in increasing the survival time (P>0.05). Conclusion: Coenzyme Q and folic acid showed good protective effects by increasing the survival time against hypoxia in all models. The effects were dominant, especially in asphyctic and circulating models for coenzyme Q and in hemic and circulating models for folic acid which led to prolonged survival times. These drugs seem to have a good potential in treatment of hypoxic conditions.   126 131 2023/01/252022/11/282023/01/72023/01/62023/01/142023/02/202023/02/142022/08/42022/11/92023/01/312022/10/172022/08/31 1401/6/9 2023/05/102023/05/102023/05/202023/05/92023/05/102023/05/202023/05/12023/04/262023/04/262023/05/82023/05/12023/05/6 1402/2/16 مهسا محمدیان Mahsa Modammadyan دکتر داروساز، مرکز تحقیقات علوم داروئی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران . دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران moon.mo92@gmail.com فرزانه متفقی Farzaneh Motafeghi دستیار سم شناسی، مرکز تحقیقات علوم داروئی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران.دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران zadeh20@gmail.com محمد اقبالی Mohammad Eghbali دکتر داروساز، مرکز تحقیقات علوم داروئی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران. دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران mohammadeghbali1996@gmail.com محمدعلی ابراهیم زاده Mohammad Ali Ebrahimzadeh استاد، مرکز تحقیقات علوم داروئی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران.دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران zadeh20@yahoo.com asphyctic hypoxia hemic hypoxia circulatory hypoxia Coenzyme Q folic acid هیپوکسی خفگی هیپوکسی خونی هیپوکسی جریان خون کوآنزیم Q اسید فولیک 1. Xie Y, Jiang S, Su D, Pi N, Ma C, Gao P. Composition analysis and anti-hypoxia activity of polysaccharide from Brassica rapa L. Int J Biol Macromol 2010; 47(4): 528-533.##2. Crane FL. Biochemical functions of coenzyme Q10. J Am Coll Nutr 2001; 20(6): 591-598.##3. Overvad K, Diamant B, Holm L, Holmer G, Mortensen SA, Stender S. Coenzyme Q 10 in health and disease. Eur J Clin Nutr 1999; 53(10): 764-770.##4. Furuta T, Kodama I, Kondo N, Toyama J, Yamada K. A protective effect of coenzyme Q10 on isolated rabbit ventricular muscle under hypoxic condition. J Cardiovasc Pharmacol 1982; 4(6): 1062-1067.##5. Deniz BF, Confortim HD, Deckmann I, Miguel PM, Bronauth L, de Oliveira BC, et al. Folic acid supplementation during pregnancy prevents cognitive impairments and BDNF imbalance in the hippocampus of the offspring after neonatal hypoxia-ischemia. J Nutri Biochem 2018; 60: 35-46.##6. Chalupsky K, Kračun D, Kanchev I, Bertram K, Görlach A. Folic acid promotes recycling of tetrahydrobiopterin and protects against hypoxia-induced pulmonary hypertension by recoupling endothelial nitric oxide synthase. Antioxid Redox Signal 2015; 23(14): 1076-1091.##7. Ma J, Zhen X, Huang X, Jiang X. Folic acid supplementation repressed hypoxia-induced inflammatory response via ROS and JAK2/ STAT3 pathway in human promyelomonocytic cells. Nutri Res 2018; 53: 40-50.##8. Davis CK, Nampoothiri SS, Rajanikant GK. Folic acid exerts post-ischemic neuroprotection in vitro through HIF-1α stabilization. Mol Neurobiol 2018; 55(11): 8328-8345.##9. Hosseinzadeh MH, Shamshirian A, Ebrahimzadeh MA. Dexamethasone Vs. COVID‐19: An experimental study in line with the preliminary findings of a large trial. Int J Clin Prac 2020; 75(6): e13943.##10. Ebrahimzadeh MA, Khalili M, Jafari N, Zareh G, Farzin D, Amin G. Antihypoxic activities of Crataegus pentaegyn and Crataegus microphylla fruits-an in vivo assay. Braz J Pharm Sci 2018; 54(2): e17363.##11. Takeo SA, Tanonaka KO, Tazuma YO, Miyake K, Murai R. Possible mechanism by which coenzyme Q10 improves reoxygenation- induced recovery of cardiac contractile force after hypoxia. J Pharmacol Exp Ther 1987; 243(3): 1131-1138.##12. Suzuki N, Nakamura T, Ishida H, Hosono K. Protective effect of coenzyme Q10 against hypoxic cellular damage. Chem Pharm Bull 1985; 33(7): 2896-2903.##13. Nasoohi S, Simani L, Khodagholi F, Nikseresht S, Faizi M, Naderi N. Coenzyme Q10 supplementation improves acute outcomes of stroke in rats pretreated with atorvastatin. Nutri Neurosci 2019; 22(4): 264-272.##14. Biuomy AR, Oraby FS, Khalifa EA, El-Sherif HA, Hussein J, Abdel-Latif Y. Hypoxia-induced oxidative stress in high altitude population: impact of coenzyme Q10 supplementation. J Complem Integ Med 2020; 18(3): 621-626.##15. D’Agrosa C,Cai CL, Siddiqui F, Deslouches K, Wadowski S, Aranda JV, et al. Comparison of coenzyme Q10 or fish oil for prevention of intermittent hypoxia-induced oxidative injury in neonatal rat lungs. Respir Res 2021; 22: 196.##16. Deniz BF, Confortim HD, Miguel PM, Bronauth L, Fernandes IR, Muotri AR, et al. High gestational folic acid supplementation prevents hypoxia‐ischemia‐induced caspase‐3 augmenting without changing synapsin and H3 methylation levels in the rat hippocampus. Int J Develop Neurosci 2021; 81(6): 510-519.## ##

مقایسه نسبتهای آتروژنیک با استفاده از پاراکسوناز 1 و HDL-C برای تشخیص شدت بیماری عروق کرونر در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 با نفروپاتی Comparing Atherogenic Ratios Using Paraoxonase 1 and HDL-C in Diagnosis of Severity of Coronary Artery Disease in Type 2 Diabetes Patients with Nephropathy 1 1  سابقه و هدف: براساس مطالعات جدید، HDL-C بیومارکر مناسبی برای تشخیص بیماری‌های قلبی عروقی نیست. مطالعه حاضر جهت بررسی جایگزین کردن فعالیت آنزیم پاراکسوناز 1 (PON1) به‌جای HDL-C جهت افزایش قدرت تشخیص بیماری عروق کرونر (CAD) در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 (T2D) با نفروپاتی، طراحی شد. مواد و روش‌ها: مطالعه مقطعی حاضر بر روی 48 بیمار T2D که تحت آنژیوگرافی قرار گرفتند، انجام شد. بیماران براساس نتایج آنژیوگرافی به دو گروه CAD و non-CAD تقسیم شدند. فعالیت آنزیم PON1 با اندازه‌گیری سرعت اولیه هیدرولیز سوبسترا (فنیل استات) از طریق روش اسپکتروفتومتری در طول موج 270 نانومتر  سنجش شد. برای مطالعه قدرت تشخیص بیومارکرهای مورد مطالعه از آزمون ROC (Receiver operating characteristic) استفاده شد. یافته‌ها: نتایج آزمون ROC نشان داد که قدرت تشخیصی بیومارکرهای مورد مطالعه با جایگزین کردن PON1 به‌جای HDL-C افزایش پیدا می‌کند. LDL-C/PON1 (0/048P=، 0/72AUC=) و log (TG/PON1) (0/005P=، 0/81AUC=) در مقایسه با LDL-C/HDL-C (0/276P=، 0/56AUC=) و log (TG/HDL-C) (0/038P=، 0/67AUC=)  در تشخیص ریسک CAD قدرت پیش‌بینی‌کنندگی بالاتری داشتند. استنتاج: نسبتهای LDL-C/PON1 و log (TG/PON1) در مقایسه با LDL-C/HDL-C و log (TG/HDL-C) قدرت پیش‌بینی CAD را در بیماران T2D با نفروپاتی افزایش می‌دهند. یافته‌های مطالعه حاضر از تلاش‌ها برای استفاده از عملکرد HDL بجای غلظت‌های HDL-C برای تشخیص CAD حمایت می‌کنند.   2  Background and purpose: Recent studies suggest that HDL-C may not serve as a useful biomarker in the diagnosis of coronary artery disease (CAD). The present study aimed to improve the prediction of CAD in type 2 diabetes (T2D) patients with nephropathy by substituting the activity of paraoxonase 1 (PON1) for HDL-C.   Materials and methods: This study examined 48 T2D patients who underwent coronary angiographic examination. The subjects were divided into two groups: non-CAD and CAD. For measuring PON1 activity, the initial rate of substrate hydrolysis (phenylacetate) was spectrophotometrically assayed at 270 nm. Receiver operating characteristic (ROC) analyses were performed to compare the predictive performance of the study biomarkers. Results: The area under the ROC curve showed increases in the diagnostic performance of the study atherogenic ratios by replacing HDL-C with the PON1 in T2D patients with nephropathy. LDL-C/PON1 (AUC=0.72, P=0.048) and log (TG/PON1) (AUC=0.81, P=0.005) had higher predictive powers compared with LDL-C/HDL-C (AUC=0.56, P=0.276) and log (TG/HDL-C) (AUC=0.67, p=0.038) for CAD risk assessment. Conclusion: The ratios of LDL-C/PON1 and log (TG/PON1) improve the prediction of CAD in T2D patients with nephropathy. Our findings support efforts to practically use HDL function instead of HDL-C levels for CAD diagnosis.   132 138 2023/01/252022/11/282023/01/72023/01/62023/01/142023/02/202023/02/142022/08/42022/11/92023/01/312022/10/172022/08/312023/03/2 1401/12/11 2023/05/102023/05/102023/05/202023/05/92023/05/102023/05/202023/05/12023/04/262023/04/262023/05/82023/05/12023/05/62023/05/15 1402/2/25 عبدالکریم مهروز Abdolkarim Mahrooz دانشیار، گروه بیوشیمی بالینی و ژنتیک پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران amahrooz@mazums.ac.ir امه فروه خسروی-اسرمی Omeh Farveh Khosravi-Asrami کارشناسی ارشد بیوشیمی بالینی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران s.alegh1980@gmail.com احد علیزاده Ahad Alizadeh استادیار، گروه اپیدمیولوژی و آمار، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی قزوین، قزوین، ایران ایران st.alizadeh@gmail.com مانی نصرتی Mani Nosrati کارشناسی ارشد بیوشیمی بالینی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران mani.nosrati677@gmail.com type 2 diabetes coronary artery disease PON1 HDL-C biomarkers دیابت نوع 2 بیماری عروق کرونر پاراکسوناز 1 HDL-C بیومارکرها 1. Zinman B, Harris SB, Neuman J, Gerstein HC, Retnakaran RR, Raboud J, et al. Low-dose combination therapy with rosiglitazone and metformin to prevent type 2 diabetes mellitus (CANOE trial): a double-blind randomised controlled study. Lancet 2010; 376(9735): 103-111.##2. Yen FS, Hwu CM. Similarities and differences in the natural history of youth-onset type 2 diabetes between the West and Asia. J Diabetes Investig 2022; 13(6): 941-943.##3. Hu T, Yang F, He K, Ying J, Cui H. Association of mental health with the risk of coronary artery disease in patients with diabetes: A mendelian randomization study. Nutr Metab Cardiovasc Dis 2022; 32(3): 703-709.##4. Segar MW, Patel KV, Vaduganathan M, Caughey MC, Jaeger BC, Basit M, et al. Development and validation of optimal phenomapping methods to estimate long-term atherosclerotic cardiovascular disease risk in patients with type 2 diabetes. Diabetologia 2021; 64(7): 1583-1594.##5. Angeloni E, Paneni F, Landmesser U, Benedetto U, Melina G, Lüscher TF, et al. Lack of protective role of HDL-C in patients with coronary artery disease undergoing elective coronary artery bypass grafting. Eur Heart J 2013; 34(46): 3557-3562.##6. Ko DT, Alter DA, Guo H, Koh M, Lau G, Austin PC, et al. High-density lipoprotein cholesterol and cause-specific mortality in individuals without previous cardiovascular conditions: the CANHEART study. J Am Coll Cardiol 2016; 68(19): 2073-2083.##7. Liu C, Dhindsa D, Almuwaqqat Z, Ko Y-A, Mehta A, Alkhoder AA, et al. Association between high-density lipoprotein cholesterol levels and adverse cardiovascular outcomes in high-risk populations. JAMA Cardiol 2022; 7(7): 672-680.##8. Ridker PM, Genest J, Boekholdt SM, Libby P, Gotto AM, Nordestgaard BG, et al. HDL cholesterol and residual risk of first cardiovascular events after treatment with potent statin therapy: an analysis from the JUPITER trial. Lancet 2010; 376(9738): 333-339.##9. Silbernagel G, Schöttker B, Appelbaum S, Scharnagl H, Kleber ME, Grammer TB, et al. High-density lipoprotein cholesterol, coronary artery disease, and cardiovascular mortality. Eur Heart J 2013; 34(46): 3563-3571.##10. Annema W, von Eckardstein A. Dysfunctional high-density lipoproteins in coronary heart disease: implications for diagnostics and therapy. Transl Res 2016; 173: 30-57.##11. Mahrooz A, Shokri Y, Variji A, Zargari M, Alizadeh A, Mehtarian E. Improved risk assessment of coronary artery disease by substituting paraoxonase 1 activity for HDL-C: Novel cardiometabolic biomarkers based on HDL functionality. Nutr Metab Cardiovasc Dis 2021; 31(4): 1166-1176.##12. Shokri Y, Variji A, Nosrati M, Khonakdar-Tarsi A, Kianmehr A, Kashi Z, et al. Importance of paraoxonase 1 (PON1) as an antioxidant and antiatherogenic enzyme in the cardiovascular complications of type 2 diabetes: Genotypic and phenotypic evaluation. Diabetes Res Clin Pract 2020: 108067.##13. Nikzad A, Alizadeh A, Abediankenari S, Kashi Z, Mahrooz A. Paraoxonase 1 activity is associated with interleukin-6 levels in type 2 diabetes: Effects of age and gender. Int J Prev Med 2023; 14: 23.##14. Tward A, Xia Y-R, Wang X-P, Shi Y-S, Park C, Castellani LW, et al. Decreased atherosclerotic lesion formation in human serum paraoxonase transgenic mice. Circulation 2002; 106(4): 484-90.##15. Mahrooz A, Mackness M, Bagheri A, Ghaffari- Cherati M,Masoumi P.The epigenetic regulation of paraoxonase 1 (PON1) as an important enzyme in HDL function: The missing link between environmental and genetic regulation. Clin Biochem 2019; 73: 1-10.##16. Abdin AA, Hassanien MA, Ibrahim EA, Abou El SE-DA. Modulating effect of atorvastatin on paraoxonase 1 activity in type 2 diabetic Egyptian patients with or without nephropathy. J Diabetes Complications 2010; 24(5): 325-333.##17. Chow BJ, Wells GA, Chen L, Yam Y, Galiwango P, Abraham A, et al. Prognostic value of 64-slice cardiac computed tomography: severity of coronary artery disease, coronary atherosclerosis, and left ventricular ejection fraction. J Am Coll Cardiol 2010; 55(10): 1017-1028.##18. Min JK, Dunning A, Lin FY, Achenbach S, Al-Mallah M, Budoff MJ, et al. Age-and sex-related differences in all-cause mortality risk based on coronary computed tomography angiography findings: results from the International Multicenter CONFIRM (Coronary CT Angiography Evaluation for Clinical Outcomes: An International Multicenter Registry) of 23,854 patients without known coronary artery disease. J Am Coll Cardiol 2011; 58(8): 849-860.##19. Arshadi Mashkani M, Mohammad Amoli M, Salahshorifar I, Razi F. Association study between rs731236 polymorphisms of vdr gene and diabetic nephropathy type 2 at Iranian population. IJDLD 2017; 16(3): 165-172.##20. Liu C, Dhindsa D, Almuwaqqat Z, Ko Y-A, Mehta A, Alkhoder AA, et al. Association between high-density lipoprotein cholesterol levels and adverse cardiovascular outcomes in high-risk populations. JAMA Cardiol 2022; 7(7): 672-680.##21. Charakida M, Besler C, Batuca JR, Sangle S, Marques S, Sousa M, et al. Vascular abnormalities, paraoxonase activity, and dysfunctional HDL in primary antiphospholipid syndrome. JAMA 2009; 302(11): 1210-1217.##22. Agongo G, Raal F, Nonterah EA, Debpuur C, Oduro AR, Ramsay M, et al. Non-HDL-C and LDL-C/HDL-C are associated with self-reported cardiovascular disease in a rural West African population: Analysis of an array of lipid metrics in an AWI-Gen sub-study. Plos One 2022; 17(12): e0278375.##23. Koide Y, Miyoshi T, Nishihara T, Nakashima M, Ichikawa K, Miki T, et al. The association of triglyceride to high-density lipoprotein cholesterol ratio with high-risk coronary plaque characteristics determined by CT angiography and its risk of coronary heart disease. J Cardiovasc Dev Dis 2022; 9(10): 329.##24. Wen J, Zhong Y, Kuang C, Liao J, Chen Z, Yang Q. Lipoprotein ratios are better than conventional lipid parameters in predicting arterial stiffness in young men. The J Clin Hypertens (Greenwich) 2017; 19(8): 771-776.##25. Lim P, Bleich D. Revisiting cardiovascular risk reduction in type 2 diabetes and dyslipidemia. Int J Cardiol Cardiovasc Risk Prev 2022; 14: 200141.##26. Mahrooz A, Alizadeh A, Gohari G. The salt stimulation property of serum paraoxonase (PON1) could be a valuable factor in evaluating the enzyme status in ischemic stroke: the role of activity-determined PON1 192Q/R phenotypes. J Neurol Sci 2014; 338(1-2): 197-202.## ##

مقایسه تاثیر آماده‌سازی سطحی زیرکونیا با دو روش لیزر Nd:YAG و روش متداول روی استحکام باند برشی براکت‌های سرامیکی باندشونده به سطح زیرکونیا: یک مطالعه آزمایشگاهی Comparing the Effect of Zirconia Surface Conditioning Using Nd:YAG Laser and Conventional Method on Shear Bond Strength of Ceramic Brackets to Zirconia Surface: An In vitro Study 1 1  سابقه و هدف: لیزرها از اهمیت ویژه‌ای در دندانپزشکی برخوردارند وکابردآن‌ها جهت آماده‌سازی سطوح برای باند براکت‌ها، نتایج قابل قبولی را نشان داده است. هدف این مطالعه مقایسه تاثیر دو روش آماده‌سازی با لیزر Nd:YAG و سند بلاست بر روی شاخص‌های استحکام باند برشی (SBS) و شاخص میزان چسب (کامپوزیت) باقی مانده (ARI) بود. مواد و روش‌ها: این مطالعه آزمایشگاهی بر روی 6 گروه از بلوک‌های زیرکونیا شامل دو گروه آماده‌سازی سطحی با لیزر (LG1,LG2,LG3) و سندبلاست (SG4,SG5,SG6) انجام شد. از دو روش متداول (LG3,SG3) و لیزر (LG2,SG2) برای دباندکردن براکت‌ها استفاده شد و در نهایت شاخص‌های ARI، SBS بین دو روش با استفاده از آزمون‌های آماری ANOVA و Post HOC مورد مقایسه قرار گرفتند. یافته‌ها: SBS بین دو گروه LG1 و SG4 (04/2±2/8 LG1= و 5/1±1/7SG4=) تفاوت معنی‌داری نشان نداد (0/228=P). ARI بین دو گروه LG2 و SG5 (0/8±3/1=LG2 و 0/7±3/5=SG5) و LG3 و SG6 (0/7±2/3=LG3، 0/5±2/7=SG6) تفاوت معنی‌داری نشان نداد (0/219=P و 0/129=P). ARI بین دو گروه LG2 و LG3 (0/8±3/1=LG2، 2/3±0/7=LG3) و SG5 و SG6 (0/7±3/5=SG5، 0/5±2/7=SG6) تفاوت معنی‌داری نشان داد (0/24=P و 0/011=P). استنتاج: لیزر Nd:YAG می‌تواند جایگزین مناسبی برای آماده‌سازی سطحی زیرکونیا و دباندکردن براکت‌های سرامیکی از روکش زیرکونیا در نظر گرفته شود.     2  Background and purpose: Lasers are of great importance in dentistry and have shown positive results in surface conditioning of ceramic brackets. The aim of this study was to compare the effect of two surface conditioning method, Nd:YAG laser and sandblasting on shear bind strength (SBS)  and (adhesive remnant index (ARI). Materials and methods: This experimental study was conducted in six groups of zirconia blocks to get prepared by laser (LG1-LG2-LG3) or sandblast (SG4-SG5-SG6). Two debonding methods, including conventional (LG3-SG3) and Nd:YAG laser (LG2-SG2) methods were used for zirconia blocks. SBS and ARI indices were compared between the two methods using ANOVA and post-hoc test. Results: The mean SBS did not show significant difference between LG1 and SG4 groups (8.2±2.04 and 7.1±1.5, respectively, P=0.228). ARI did not show significant difference between LG2 (3.1±0.8) and SG5 (3.5±0.7) groups (P=0.129) and between LG3 and SG6 (2.3±0.7 and 2.7±0.5, respectively, P=0.219). ARI was found to be significantly different between LG2 and LG3 (30.1±0.8 and 2.3±0.7, respectively, P =0.011) and between SG5 (3.5±0.7) and SG6 (2.7± 0.5) (P=0.024). Conclusion: Nd:YAG laser can be considered a suitable alternative for zirconia surface conditioning and debonding ceramic brackets from zirconia crowns.   139 145 2023/01/252022/11/282023/01/72023/01/62023/01/142023/02/202023/02/142022/08/42022/11/92023/01/312022/10/172022/08/312023/03/22022/11/17 1401/8/26 2023/05/102023/05/102023/05/202023/05/92023/05/102023/05/202023/05/12023/04/262023/04/262023/05/82023/05/12023/05/62023/05/152023/05/7 1402/2/17 الهه سلطان محمدی بروجنی Elahe Soltanmohamadi borujeni استادیار، گروه ارتودنسی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران ایران Elahe.mohamadi25@gmail.com فاطمه بابا احمدی Fatemeh Babaahmadi دانشجوی دندانپزشکی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران ایران Fatemehbabaahmadi97@gmail.com محمد آقاعلی Mohammad Aghaali استادیار، گروه پزشکی اجتماعی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران ایران Dr.aghaali@yahoo.com علی صالح Ali Saleh دانشجوی دندانپزشکی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران.مرکز تحقیقات سلولی و مولکولی، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران ایران Alisaleh19981377@gmail.com آیدا مهدی پور Aida Mehdipour مرکز تحقیقات سلولی و مولکولی، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران . دانشیار، گروه دندانپزشکی کودکان، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران ایران mehdipoor_aida@yahoo.com Laser Sandblast Zirconia zirconia shear bond strength لیزر سندبلاست زیرکونیا استحکام باند برشی 1. Al-Khatieeb MM, Mohammed SA, Al-Attar AM. Evaluation of a new orthodontic bonding system (Beauty Ortho Bond). J Bagh Coll Dent 2023; 27(1): 175-181.##2. Tepedino M, Iancu Potrubacz M, Arrizza L, Russo M, Cavarra F, Cordaro M, et al. In vitro shear bond strength of orthodontic brackets after enamel conditioning with acid etching and hydroabrasion. Dent J 2020; 8(4): 108.##3. Bosco E, Potrubacz MI, Arrizza L, Chimenti C, Tepedino M. Enamel preservation during composite removal after orthodontic debonding comparing hydroabrasion with rotary instruments. Dent Mater J 2020; 39(3): 367-374.##4. Gomes AL, Ramos JC, Santos-del Riego S, Montero J, Albaladejo A. Thermocycling effect on microshear bond strength to zirconia ceramic using Er: YAG and tribochemical silica coating as surface conditioning. Lasers Med Sci 2015; 30(2): 787-795.##5. Spohr AM, Borges GA, Júnior LHB, Mota EG, Oshima HMS. Surface modification of In-Ceram Zirconia ceramic by Nd: YAG laser, Rocatec system, or aluminum oxide sandblasting and its bond strength to a resin cement. Photomed Laser Surg 2008; 26(3): 203-208.##6. Nasiri M, Mirhashemi AH, Etemadi A, Kharazifard MJ, Borujeni ES, Mahd MJ, et al. Evaluation of the shear bond strength and adhesive remnant index in debonding of stainless steel brackets assisted with Nd: YAG laser irradiation. Fron Dent 2019; 16(1): 37-44.##7. Swartz ML. Limitations of in vitro orthodontic bond strength testing. J Clin Orthod 2007; 41(4): 207-210.##8. Cavalcanti AN, Foxton RM, Watson TF, Oliveira MT, Giannini M, Marchi GM. Bond strength of resin cements to a zirconia ceramic with different surface treatments. Oper Dent 2009; 34(3): 280-287.##9. Yasukawa A, Hrui H, Koyama Y, Nagai M, Takakuda K. The effect of low reactive-level laser therapy (LLLT) with helium-neon laser on operative wound healing in a rat model. J Vet Med Sci 2007; 69(8): 799-806.##10. Usumez A, Hamdemirci N, Koroglu BY, Simsek I, Parlar O, Sari T. Bond strength of resin cement to zirconia ceramic with different surface treatments. Lasers Med Sci 2013; 28(1): 259-266.##11. Hosseini MH, Sobouti F, Etemadi A, Chiniforush N. Shear bond strength of metal brackets to feldspathic porcelain treated by Nd: YAG laser and hydrofluoric acid. Lasers Med Sci 2015; 30(2): 837-841.##12. Mizutani K, Aoki A, Coluzzi D, Yukna R, Wang CY, Pavlic V, et al. Lasers in minimally invasive periodontal and peri‐implant therapy. Periodontol 2000 2016; 71(1): 185-212.##13. Årtun J, Bergland S. Clinical trials with crystal growth conditioning as an alternative to acid-etch enamel pretreatment. Am J Orthod 1984; 85(4): 333-340.##14. Heidari S, Torkan S. Laser applications in orthodontics. J Lasers Med Sci 2013; 4(4): 151-158.##15. Lopes AO, Aranha ACC. Comparative evaluation of the effects of Nd: YAG laser and a desensitizer agent on the treatment of dentin hypersensitivity: a clinical study. Photomed Laser Surg 2013; 31(3): 132-138.##16. Montasser MA, Drummond JL. Reliability of the adhesive remnant index score system with different magnifications. Angle Orthod 2009; 79(4): 773-776.##17. Mokhtarpur H, Nafisifard M, Dadgar S, Etemadi A, Chiniforush N, Sobouti F. Shear bond strength of the metal bracket to zirconium ceramic restoration treated by the Nd: YAG laser and other methods: an in vitro microscopic study. J Lasers Med Sci 2020; 11(4): 411-416.##18. Kara O, Kara HB, Tobi ES, Ozturk AN, Kilic HS. Effect of various lasers on the bond strength of two zirconia ceramics. Photomed Laser Surg 2015; 33(2): 69-76.##19. Guan G, Takano-Yamamoto T, Miyamoto M, Hattori T, Ishikawa K, Suzuki K. Shear bond strengths of orthodontic plastic brackets. Am J Orthod Dentofacial Orthop 2000; 117(4): 438-443.##20. Mirhashemi AH, Hossaini SMH, Etemadi A, Kharazifard MJ, Bahador A, Soudi A. Effect of Er: YAG and Er, Cr: YSGG lasers on ceramic bracket debonding from composite blocks. Front Dent 2019; 16(2): 88-95.##21. Tabatabaei MH, Chiniforush N, Hashemi G, Valizadeh S. Efficacy Comparison of Nd: YAG laser, diode laser and dentine bonding agent in dentine hypersensitivity reduction: a clinical trial. Laser Ther 2018; 27(4): 265-270.## ##

تاثیر آماده‌سازی حفره دسترسی بر میزان ریتنشن کراون‌های متکی بر ایمپلنت سمان شونده: یک مطالعه in vitro Effect of Access Hole Preparation on Retention of Cemented Implant-Supported Crowns: An In Vitro Study 1 1  سابقه و هدف: از آن‌جایی‌که خارج کردن ایمپلنت‌های سمان شونده به دلیل نیاز برای ترمیم و یا اصلاح، آسان نیست و از چالش‌‌های پیش روی دندانپزشکان به شمار می‌رود؛ یکی از روش‌های پیشنهاد شده برای بازیابی ایمپلنت‌های دندانی سمان‌ شونده، استفاده از یک حفره دسترسی در روکش برای دسترسی به پیچ اباتمنت می‌باشد. هدف این مطالعه بررسی میزان ریتنشن روکش‌های دارای حفره دسترسی در پروتز‌های متکی بر ایمپلنت سمان شونده بود. مواد و روش‌ها: در این مطالعه آزمایشگاهی، 60 روکش فلزی ریختگی (هر گروه 30 عدد) شد، به گونه‌ای که گروه کنترل فاقد حفره دسترسی و گروه آزمایشی دارای حفره دسترسی باشد. سپس روکش‌ها توسط دستگاه پرینتر سه بعدی Pro Dent ساخته شدند و پس از سمان کردن با سمان Temp Bond، نمونه‌ها برای اندازگیری میزان ریتنشن به دستگاه Universal Testing Machine متصل شدند. در نهایت داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS16 و به‌واسطه آزمون کولموگروف- اسمیرنوف برای سنجش نرمال بودن توزیع داده‌ها و آزمون تی جهت مقایسه دو گروه، مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفت. یافته‌ها: میانگین ریتنشن در روکش‌های معمولی 8/91067±42/641 نیوتون و در روکش‌های دارای حفره دسترسی 7/76333±40/876 نیوتون به‌دست‌آمد، که این تفاوت به لحاظ آماری معنی‌دار نبود(0/05<P). استنتاج: ریتنشن روکش‌‌های متکی بر ایمپلنت سمان شونده با ایجاد حفره دسترسی در روکش تحت تاثیر قرار نمی‌گیرد. بنابراین می‌توان از مزایای فراوان روکش‌های متکی بر ایمپلنت سمان شونده به‌صورت توام با ویژگی بازیابی بهره برد.   2  Background and purpose: Removing cement-retained implant-supported crowns for repair or modification is one of the challenges in dental treatments. Using an access cavity in the crown to reach the abutment screw is one of the procedures proposed for recovering cement-retained dental implants. This study aimed to evaluate the retention rate of crowns having access cavity in a cemented-retained implants-supported prosthesis. Materials and methods: In this laboratory study, 60 casting metal crowns were created and separated into two groups (n=30 per group); with and without access cavity. The crowns were created using the Pro Dent 3D printer and the samples were linked to the universal testing equipment to analyze the retention rate after cementing with temp bond cement. Data were analyzed in SPSS V16 using the Kolmogorov-Smirnov test to determine the normality of data distribution and the t-test to compare the values between the two groups. Results: The mean retention in control group was 42.641±8.91.67 Newton, whereas it was 40.876±7.76333 Newton in crowns with access cavity. The rates were not significantly different between the two groups (P>0.05). Conclusion: Preparing an access cavity in the crown has no effect on the retention of cement-retained implant-supported crowns. Therefore, cement-retained implant-supported crowns with retrievability characteristics can provide several benefits.   146 152 2023/01/252022/11/282023/01/72023/01/62023/01/142023/02/202023/02/142022/08/42022/11/92023/01/312022/10/172022/08/312023/03/22022/11/172021/11/20 1400/8/29 2023/05/102023/05/102023/05/202023/05/92023/05/102023/05/202023/05/12023/04/262023/04/262023/05/82023/05/12023/05/62023/05/152023/05/72023/05/8 1402/2/18 تهمینه بامدادیان Tahmineh Bamdadian استادیار، بخش پروتزهای دندانی، دانشکده‌ی دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران tbamdadian@yahoo.com نادیا الیاسی گرجی Nadia Elyassi Gorji دستیار دندانپزشکی ترمیمی و زیبایی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده‌ی دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران nadia.elyassi@gmail.com گلناز حدیدی Golnaz Hadidi دندانپزشک، رامسر، ایران ایران Golnaz.hadidi92@gmail.com محمد ابراهیمی ساروی Mohammad Ebrahimi Saravi استادیار، بخش پروتزهای دندانی، دانشکده‌ی دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران mohammadebrahimisaravi@gmail.com امیر حسین پاکروان Amir Hossein Pakravan استادیار، بخش جراحی فک و صورت، دانشکده‌ دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران dr.a.pakravan@gmail.com dental implants retention cement-retained implant-supported prosthesis ایمپلنت دندانی ریتنشن سمان پروتزهای متکی بر ایمپلنت سمان شونده 1. Arora Jr K, Kaur II N, Kaur III G, Garg IV U. Knowledge, Awareness, and Attitude in Using Dental Implants as an Option in Replacing Missing Teeth Among Dental Patients: Survey-Based Research in a Dental Teaching Hospital in Derabassi, Punjab. Cureus 2022; 14(7): e27127.##2. Bajoghli F, Fallah A, Sirous Sh. Evaluation of Effect of Screw Access Cavity Filling Material and Cement on Retention of Implant Cemented Crowns. J Isfahan Dent Sch 2019; 15(1): 26-36 (Persian).##3. Davoudi A, Rismanchian M. Effects of modifying implant screw access channels on the amount of extruded excess cement and retention of cement-retained implant-supported dental prostheses: A systematic review. J Prosthet Dent; 121(1): 52-58.##4. Afshari A, Mosaddad SA, Alam M, Abbasi K, Darestani MN. Biomaterials and Biological Parameters for Fixed-Prosthetic Implant-Supported Restorations: A Review Study. Advances in Materials Science and Engineering 2022; 2022: 2638166.##5. da Rocha PVB, Freitas MA, da Cunha TdMA. Influence of screw access on the retention of cement-retained implant prostheses. J Prosthet Dent 2013; 109(4): 264-268.##6. Ramp MH, Dixon DL, Ramp LC, Breeding LC, Barber LL. Tensile bond strengths of provisional luting agents used with an implant system. J Prosthet Dent 1999; 81(5): 510-514.##7. Kim Y, Yamashita J, Shotwell JL, Chong K-H, Wang H-L. The comparison of provisional luting agents and abutment surface roughness on the retention of provisional implant-supported crowns. J Prosthet Dent 2006; 95(6): 450-455.##8. Koka S, Ewoldsen NO, Dana CL, Beatty MW. The effect of cementing agent and technique on the retention of a CeraOne gold cylinder: a pilot study. Implant Dent 1995; 4(1): 32-39.##9. Bernal G, Okamura M, Munoz CA. The effects of abutment taper, length and cement type on resistance to dislodgement of cement‐retained, implant‐supported restorations. J Prosthodont 2003; 12(2): 111-115.##10. Naik S, Tredwin CJ, Nesbit M, Setchell DJ, Moles DR. The effect of engaging the screw access channel of an implant abutment with a cement-retained restoration. J Prosthodont 2009; 18(3): 245-248.##11. Shayegh S, Salari A M, Ayoubi M, Younesi F. Effect of three types of temporary luting agents and abutment surface sandblasting on retentive strength of Implant Supported fixed prosthesis. J Iran Dent Assoc 2015; 27(1): 58-64 (Persian).##12. Malpartida-Carrillo V, Tinedo-Lopez PL, Ortiz-Culca F, Guerrero ME, Amaya-Pajares SP. Techniques for retrievability and for registering screw access holes in cement-retained implant-supported prostheses: A scoping review of the literature. J Prosthet Dent 2020; 123(3): 427-433.##13. Rajan M, Gunaseelan R. Fabrication of a cement-and screw-retained implant prosthesis. J Prosthet Dent 2004; 92(6): 578-580.## ##

ﺑﺮرﺳﯽ ﮐﯿﻔﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺳﻼﻣﺖ دهان در ﺑﯿﻤﺎران ﻣﺒﺘﻼ به آﺳﻢ Oral Health-Related Quality of Life in Asthmatic Patients 1 1  سابقه و هدف: با توجه به شیوع بالای بیماری آسم و تاثیر متقابل آن و بیماری‌های دهان و دندان، ارزیابی کیفیت زندگی مرتبط با سلامت دهان و دندان این بیماران اهمیت دارد. از آنجایی که تاکنون مطالعه‌ای با این هدف در کشور ایران صورت نگرفته است، این مطالعه با هدف تعیین کیفیت زندگی مرتبط با سلامت دهان در بیماران مبتلا به آسم، انجام شد. مواد و روش‌ها: در این مطالعه توصیفی تحلیلی، 54 بیمار مبتلا به آسم در مرکز درمانی طوبی شهرستان ساری بررسی شدند. روش نمونه‌گیری بصورت در دسترس بود. ابزار این پژوهش پرسشنامه OHIP-14 بود و به منظور بررسی شاخص OHI-S، دندان‌های رامفورد انتخاب شدند. تحلیل آماری داده‌ها از قبیل آمار توصیفی، آزمون نرمال بودن توزیع متغیرها (کولموگروف اسمیرنف) و آمار استنباطی، با نرم‌افزار 25 SPSS انجام شد. یافته‌ها: میانگین سنی بیماران 12/57±38/05 سال و 75/9 درصد از آن‌ها زن بودند. میانگین نمره کل برای پرسشنامه OHIP-14 برابر با 9/92±10/65و برای OHI-S برابر با 1/14±2/40 بود. بیش‌ترین میزان نمره پرسشنامه کیفیت زندگی، مربوط به حیطه ناراحتی فیزیکی (0/96±1/17) بود. تفاوت آماری معنی‌داری بین جنسیت (0/893=P)، شاخص DI، CI و OHI-S (0/690=P) با کیفیت زندگی مرتبط با سلامت دهان مشاهده نشد. استنتاج: اگرچه رابطه‌ای بین سلامت دهان بیماران مبتلا به آسم و کیفیت زندگی مرتبط با سلامت دهان در مطالعه حاضر مشاهده نشد، هم‌چنان توصیه می‌شود دندانپزشکان در کنار تدابیر حرفه‌ای برای مدیریت این بیماران، به تاثیر مشکلات دهان بر کیفیت زندگی بیماران نیز توجه داشته باشند.   2  Background and purpose: Asthma is a prevalent disease that affects oral health-related quality of life (OHQoL). There is no study on this issue in Iran, so this study investigated the OHQoL in asthmatic patients. Materials and methods: In this descriptive analytical study, 54 asthmatic patients in Sari Tuba Medical Center were examined. They were selected by convenience sampling. The Oral Health Impact Profile-14 (OHIP-14) was administered and Ramfjord teeth were selected to examine the OHI-S index. Data analysis was done applying descriptive statistics and Kolmogorov Smirnov test in SPSS V25. Results: The mean age of patients was 38.05±12.57 and 75.9% were women. The mean scores for OHIP-14 and OHI-S were 2.40±1.14. The highest score in the quality of life questionnaire was related to physical discomfort (1.17±0.96). There were no significant differences between gender, DI, and CI in OHQoL (P=0.893), and OHI-S and OHQoL (P=0.690). Conclusion: In current study, no relationship was found between oral health of asthma patients and the OHQoL, but dentists are recommended to consider the impact of oral problems on patients' quality of life in addition to professional measures.   153 158 2023/01/252022/11/282023/01/72023/01/62023/01/142023/02/202023/02/142022/08/42022/11/92023/01/312022/10/172022/08/312023/03/22022/11/172021/11/202022/08/20 1401/5/29 2023/05/102023/05/102023/05/202023/05/92023/05/102023/05/202023/05/12023/04/262023/04/262023/05/82023/05/12023/05/62023/05/152023/05/72023/05/82023/04/26 1402/2/6 ﻣﺎﺋﺪه ﺻﺎﻟﺤﯽ Maedeh Salehi استادیار، گروه بیماری های دهان و فک و صورت، مرکز تحقیقات دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران . دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران salehimaedeh1165@gmail.com فردیس فضلی Fardis Fazli دانشجوی دندانپزشکی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران paradise9877@gmail.com سپیده صفانوایی Sepideh Safanavaei استادیار، گروه داخلی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران lophomonas@gmail.com حدیث احسانی Hodis Ehsani استادیار، گروه پریودنتولوژی، دانشکده ی دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران Hodis_ehsani@yahoo.com جمشید یزدانی چراتی Jamshid Yazdani Charati استاد، آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران Jamshid.charati@gmail.com علیرضا ابراهیم پور Alireza Ebrahimpour دندانپزشک، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران alireza.ebrahimpour.1996@gmail.com فاطمه رهبر Fatemeh Rahbar دندانپزشک، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران F.rahbar74@gmail.com طاهره ملانیا Tahereh Molania دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران.دانشیار، گروه بیماری‌های دهان و فک و صورت، مرکز تحقیقات دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران T_molania117@yahoo.com asthma oral health-related quality of life dentistry آسم کیفیت زندگی مرتبط با سلامت دهان دندانپزشکی 1. NIDCR. Oral Health in America: A Report of the Surgeon General. Department of Health and Human Services, Us Public Health Service. United States. National Institute of Dental and Craniofacial Research. 2000. ##2. Brasil-Oliveira R, Cruz ÁA, Souza-Machado A, Pinheiro GP, Inácio DD, Sarmento VA, et al. Oral health-related quality of life in individuals with severe asthma. J Bras Pneumol 2020; 47(1): e20200117.##3. Oni OA, McNeal P, Erhabor G, Oluboyo P. Does health-related quality of life in asthma patients correlate with the clinical indices? S Afr Fam Pract 2014; 56(2): 134-138.##4. Gandhi PK, Kenzik KM, Thompson LA, DeWalt DA, Revicki DA, Shenkman EA, et al. Exploring factors influencing asthma control and asthma-specific healthrelated quality of life among children. Respir Res 2013; 14(1): 26.##5. Luyster FS, Teodorescu M, Bleecker E, Busse W, Calhoun W, Castro M, et al. Sleep quality and asthma control and quality of life in non-severe and severe asthma. Sleep Breath 2012; 16(4): 1129-1137.##6. Kouzegaran S, Samimi P, Ahanchian H, Khoshkhui M, Behmanesh F. Quality of Life in Children with Asthma versus Healthy Children. Open Access Maced J Med Sci 2018; 6(8): 1413-1418.##7. Navabi N, Nakhaee N, Mirzadeh A. Validation of a Persian version of the oral health impact profile (OHIP-14). Iran J Public Health 2010; 39(4): 135-139.##8. John M, Hujoel P, Miglioretti D, LeResche L, Koepsell T, Micheelis W. Dimensions of oral-health-related quality of life. J Dent Res 2004; 83(12): 956-960.##9. Ebrahimpour A, Nezhad MY, Rahbar F, Abedi H, Ehsani H, Salehi M, et al. Oral Mycotic Flora and Its Association with pH, OHI-s & DMFT indexes in students of Mazandaran University of Medical Science in 2015. Int J Med Res Health Sci 2016; 5(8): 225-232.##10. Awad M, Khalifa N, Rahman B, Gaintantzopoulou M, Amad S. Oral health status and oral health-related quality of life among patients with type 2 diabetes mellitus in the United Arab Emirates: A matched case-control study. Health Qual Life Outcomes 2020; 18: 182.##11. Malviya M, Trivedi M, Chourasia PK. assessment of oral health among diabetic & hypertensive patients. Int J Sci Res 2019; 8(11): 56-63.##12. Costa DD, Pitrez PM, Barroso NF, Roncada C. Asthma control in the quality of life levels of asthmatic patients’ caregivers: a systematic review with meta-analysis and meta-regression. J Pediatr (Rio J) 2019; 95(4): 401-409.## ##

مقایسه ایست قلبی خارج بیمارستانی در بیماران غیر ترومایی در پیک اول کووید-19 با دوره قبل از آن در اورژانس پیش بیمارستانی Comparing Non-Traumatic Out-Of-Hospital Cardiac Arrest during the First COVID-19 Wave and the Same Period in Previous Year at Prehospital Emergency Care 1 1  سابقه و هدف: ویروس کرونا در سراسر جهان بر جنبه‌های مختلف سیستم بهداشتی درمانی از جمله بروز و پیامدهای ایست قلبی تاثیرات سوء داشته است. هدف مطالعه حاضر مقایسه ایست قلبی خارج بیمارستانی در پیک اول کووید-19 با دوره قبل از آن در اورژانس پیش بیمارستانی شهر قم بود. مواد و روش‌ها: در این مطالعه توصیفی گذشته نگر مقایسه‌ای، داده‌های 437 بیمار دچار ایست قلبی خارج بیمارستانی که توسط اورژانس پیش بیمارستانی قم ثبت شده بود، در پیک اول کووید-19 (اسفند 1398 تا 15 فروردین 1399) با مدت مشابه دوره غیر پاندمی مقایسه شد. از آزمون تی مستقل برای مقایسه متغیرهای دموگرافیک کمی و آزمون کای اسکوئر برای مقایسه متغیرهای دموگرافیک کیفی، اقدامات احیا و پیامد استفاده شد. یافته‌ها: بروز ایست‌ قلبی خارج از بیمارستان در دوره کووید-19 با دوره قبل از آن متفاوت بود (248 مورد در مقابل 189 مورد). میزان وقوع ایست قلبی در منزل نیز تفاوت آماری معنی‌دار داشت (93/5 درصد در مقابل 70/9 درصد، 0/001˂P). هم‌چنین میزان بازگشت گردش خون خود به‌خودی (6/9 درصد در مقابل 17/5 درصد، 0/001˂P)، انتوباسیون اندوتراکئال (15/3 درصد در برابر 34/4 درصد، 0/001˂P) و دفیبریلاسیون (18/5 درصد در برابر43/4 درصد، 0/001˂P) بین دو گروه تفاوت آماری معنی‌دار داشت. استنتاج: در طول موج اول کووید-19 در شهر قم، بروز ایست قلبی خارج بیمارستانی و مرگ و میر در صحنه بیش‌‌تر شد و تغییرات قابل توجهی در پاسخ اورژانس وجود داشت. بر این اساس آمادگی اورژانس پیش بیمارستانی در بحران‌های احتمالی، باید مورد بازنگری قرار گیرد.   2  Background and purpose: COVID-19 pandemic has affected different aspects of the health care system, including the outcomes of cardiac arrest. The purpose of this study was to compare out-of-hospital cardiac arrest (OHCA) during the first COVID-19 wave and the pre-COVID-19 time in Qom prehospital emergency care, Iran. Materials and methods: In a retrospective descriptive study, we compared the data of patients with OHCA who were registered in the Qom prehospital emergency care, during the first wave of COVID-19 (from 20 February to 3 April 2020) and the same period in 2018. The independent t-test was applied to analyze quantitative demographic data and Chi-square test was used to compare qualitative data and cardiopulmonary resuscitation (CPR) and its outcomes. Results: The incidence of OHCA was higher during COVID-19 pandemic than that in the same period in 2018 (248 cases vs. 189 cases). The incidence of cardiac arrest at home was also found to be significantly different between the two times (93.5% vs. 70.9%, P<0.001). The study also showed significant differences between the COVID-19 pandemic and the pre-COVID-19 period in the following parameters: return of spontaneous circulation (ROSC) (6.9% vs. 17.5%, P<0.001), endotracheal intubation (15.3%, vs. 34.4% P< 0.001), and defibrillation (18.5% vs. 43.4%, P< 0.001). Conclusion: During the first COVID-19 wave in Qom, there were significant changes in the emergency responses to OHCA. Hence, emergency preparedness should be considered in possible future crisis.   159 165 2023/01/252022/11/282023/01/72023/01/62023/01/142023/02/202023/02/142022/08/42022/11/92023/01/312022/10/172022/08/312023/03/22022/11/172021/11/202022/08/202023/01/16 1401/10/26 2023/05/102023/05/102023/05/202023/05/92023/05/102023/05/202023/05/12023/04/262023/04/262023/05/82023/05/12023/05/62023/05/152023/05/72023/05/82023/04/262023/04/19 1402/1/30 هیمن معروفی Himan Maroofi دانشجوی کارشناسی ارشد پرستاری اورژانس، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران ایران H.Maroofi@yahoo.com کبری آخوندزاده Kobra Akhoundzadeh استادیار، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران ایران kakhoundzadeh@muq.ac.ir حمید آسایش Hamid Asayesh کارشناسی ارشد روانپرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران ایران hasayesh@gmail.com حمید ترابیان Hamid Torabian کارشناسی ارشد پرستاری کودکان، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران ایران torabian.pedmastermu@gmail.com prehospital emergency care out-of-hospital cardiac arrest COVID-19 اورژانس پیش بیمارستانی ایست قلبی خارج بیمارستانی کووید-19 1. Sun P, Lu X, Xu C, Sun W, Pan B. Understanding of COVID-19 based on current evidence. J Med Virol 2020; 92(6): 548-551.##2. Khankeh H, Farrokhi M, Ghadicolaei HT, Mazhin SA, Roudini J, Mohsenzadeh Y, et al. Epidemiology and factors associated with COVID-19 outbreak-related deaths in patients admitted to medical centers of Mazandaran University of Medical Sciences. J Educ Health Promot 2021; 10: 426.##3. World Health Organization.Coronavirus disease (COVID-19) pandemic. 2021. Available from: https://www.who.int/emergenci/diseases/novel-coronavirus-2019. Accessed December 7, 2021.##4. Wang C, Horby PW, Hayden FG, Gao GF. A novel coronavirus outbreak of global health concern. Lancet 2020; 395(10223): 470-473.##5. Logroscino G, Beghi E. Stroke epidemiology and COVID-19 pandemic. Curr Opin Neurol 2021; 34(1): 3-10.##6. Kovach CP,Perman SM.Impact of the COVID- 19 pandemic on cardiac arrest systems of care. Curr Opin Crit Care 2021; 27(3): 239-245.##7. Fothergill RT, Smith AL, Wrigley F, Perkins GD. Out-of-Hospital Cardiac Arrest in London during the COVID-19 pandemic. Resusc Plus 2021; 5: 100066.##8. Brooks SC, Clegg GR, Bray J, Deakin CD, Perkins GD, Ringh M, et al. Optimizing Outcomes After Out-of-Hospital Cardiac Arrest With Innovative Approaches to Public-Access Defibrillation: A Scientific Statement From the International Liaison Committee on Resuscitation. Circulation 2022; 145(13): e776-e801.##9. Paratz ED, Smith K, Ball J, van Heusden A, Zentner D, Parsons S, et al. The economic impact of sudden cardiac arrest. Resuscitation 2021; 163: 49-56.##10. Kiguchi T, Okubo M, Nishiyama C, Maconochie I, Ong MEH, Kern KB, et al. Out-of-hospital cardiac arrest across the World:First report from the International Liaison Committee on Resuscitation (ILCOR). Resuscitation 2020; 152: 39-49.##11. Ball J, Nehme Z, Bernard S, Stub D, Stephenson M, Smith K. Collateral damage: Hidden impact of the COVID-19 pandemic on the out-of-hospital cardiac arrest system-of-care. Resuscitation 2020; 156: 157-163.##12. Baldi E, Sechi GM, Mare C, Canevari F, Brancaglione A, Primi R, et al. Out-of-Hospital Cardiac Arrest during the Covid-19 Outbreak in Italy. N Engl J Med 2020; 383(5): 496-498.##13. Marijon E, Karam N, Jost D, Perrot D, Frattini B, Derkenne C, et al. Out-of-hospital cardiac arrest during the COVID-19 pandemic in Paris, France: a population-based, observational study. Lancet Public Health 2020; 5(8): e437-e443.##14. Lai PH, Lancet EA, Weiden MD, Webber MP, Zeig-Owens R, Hall CB, et al. Characteristics Associated With Out-of-Hospital Cardiac Arrests and Resuscitations During the Novel Coronavirus Disease 2019 Pandemic in New York City. JAMA Cardiol 2020; 5(10): 1154-1163.##15. Lin CH, Lin HY, Tseng WP, Ma MH, Tsai MS, Chen SY, et al. Resuscitation teamwork during the COVID-19 pandemic in the emergency department: Challenges and solutions. Resuscitation 2021; 160: 18-19.##16. Playán-Escribano J, Gómez-Álvarez Z, Romero- Delgado T, Pérez-García CN, Enríquez-Vázquez D, et al. Cardiovascular comorbidity and death from COVID-19: Prevalence and differential characteristics. Cardiol J 2021; 28(2): 339-341.##17. Sahu AK, Suresh S, Mathew R, Aggarwal P, Nayer J. Impact of personal protective equipment on the effectiveness of chest compression - A systematic review and meta-analysis. Am J Emerg Med 2021; 39: 190-196.##18. National Medical Emergency Organization. Prehospital Emergency Operating Processes. 2021. Available from: https://ems.behdasht.gov.ir. Accessed June 22, 2021.##19. Perkins GD, Jacobs IG, Nadkarni VM, Berg RA, Bhanji F, Biarent D, et al. Cardiac arrest and cardiopulmonary resuscitation outcome reports: update of the Utstein Resuscitation Registry Templates for Out-of-Hospital Cardiac Arrest: a statement for healthcare professionals from a task force of the International Liaison Committee on Resuscitation (American Heart Association, European Resuscitation Council, Australian and New Zealand Council on Resuscitation, Heart and Stroke Foundation of Canada, InterAmerican Heart Foundation, Resuscitation Council of Southern Africa, Resuscitation Council of Asia); and the American Heart Association Emergency Cardiovascular Care Committee and the Council on Cardiopulmonary, Critical Care, Perioperative and Resuscitation. Circulation 2015; 132(13): 1286-1300.##20. Ma L, Song K, Huang Y. Coronavirus Disease-2019 (COVID-19) and Cardiovascular Complications. J Cardiothorac Vasc Anesth 2021; 35(6): 1860-1865.##21. Guo T, Fan Y, Chen M, Wu X, Zhang L, He T, et al. Cardiovascular Implications of Fatal Outcomes of Patients With Coronavirus Disease 2019 (COVID-19). JAMA Cardiol 2020; 5(7): 811-818.##22. Wu Z, McGoogan JM. Characteristics of and Important Lessons From the Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) Outbreak in China: Summary of a Report of 72 314 Cases From the Chinese Center for Disease Control and Prevention. JAMA 2020; 323(13): 1239-1242.##23. Baldi E, Sechi GM, Mare C, Canevari F, Brancaglione A, Primi R, et al. COVID-19 kills at home: the close relationship between the epidemic and the increase of out-of-hospital cardiac arrests. Eur Heart J 2020; 41(32): 3045-3054.##24. Ristau P, Wnent J, Gräsner JT, Fischer M, Bohn A, Bein B, et al. Impact of COVID-19 on out-of-hospital cardiac arrest: A registry-based cohort-study from the German Resuscitation Registry. PLoS One 2022; 17(9): e0274314.##25. Nishiyama C, Kiyohara K, Kitamura T, Hayashida S, Maeda T, Kiguchi T, et al. Impact of the COVID-19 Pandemic on Prehospital Intervention and Survival of Patients With Out-of-Hospital Cardiac Arrest in Osaka City, Japan. Circ J 2022; 86(10): 1579-1585##26. Riyapan S, Chantanakomes J, Roongsaenthong P, Tianwibool P, Wittayachamnankul B, Supasaovapak J, et al. Impact of the COVID-19 outbreak on out-of-hospital cardiac arrest management and outcomes in a low-resource emergency medical service system: a perspective from Thailand. Int J Emerg Med 2022; 15(1): 26.##27. Hosomi S, Zha L, Kiyohara K, Kitamura T, Komukai S, Sobue T, et al. Impact of the COVID-19 pandemic on out-of-hospital cardiac arrest outcomes in older adults in Japan. Resusc Plus 2022; 12: 100299.##28. Nishiyama C, Kiyohara K, Iwami T, Hayashida S, Kiguchi T, Matsuyama T, et al. Influence of COVID-19 pandemic on bystander interventions, emergency medical service activities, and patient outcomes in out-of-hospital cardiac arrest in Osaka City, Japan. Resusc Plus 2021; 5: 100088.##29. Yu JH, Liu CY, Chen WK, Yu SH, Huang FW, Yang MT, et al. Impact of the COVID-19 pandemic on emergency medical service response to out-of-hospital cardiac arrests in Taiwan: a retrospective observational study. Emerg Med J 2021; 38(9): 679-684.## ##

تاثیر بلندمدت ماساژ پا بر درد بیماران در دوران نقاهت پس از هیسترکتومی Long-term Effect of Foot Massage on Postoperative Pain after Hysterecxtomy 1 1  سابقه و هدف: درد از شایع‌ترین مشکلات بیماران، پس از جراحی هیسترکتومی می‌باشد، که باعث عوارض طولانی مدت در دوران نقاهت بعد از عمل و تاخیر در بهبود بیمار می‌گردد. امروزه برای کاهش عوارض دارویی ضددرد، گرایش زیادی به سمت طب مکمل از جمله ماساژ پیدا شده است. لذا این پژوهش با هدف تعیین تاثیر ماساژ پا بر درد بیماران در دوران نقاهت پس از هیسترکتومی انجام شد. مواد و روش‌ها: این پژوهش یک مطالعه کارآزمایی بالینی کنترل شده تصادفی است. تعداد 60 بیمار تحت هیسترکتومی (هر گروه 30 نفر) واجد شرایط، با نمونه‌گیری در دسترس در سال 1396 از بیمارستان‌های شریعتی و ولیعصر تهران با تخصیص تصادفی ساده به دو گروه تقسیم شدند. در گروه مداخله ماساژ پا به‌مدت 20 دقیقه یک بار در روز به مدت دو روز متوالی بعد از عمل انجام گرفت و گروه کنترل مراقبت‌های روتین را دریافت کردند. قبل از مداخله، 24 ساعت بعد از اتمام دوجلسه مداخله و هم‌چنین 5 روز پس ازجراحی در هرگروه شدت درد با استفاده از مقیاس استاندارد دیداری درد (visual analoge pain scale) اندازه‌گیری شد. داده‌ها با آمارهای توصیفی،آزمون‌های تی مستقل، کای اسکوئر وتست دقیق فیشر تجزیه وتحلیل شد. یافته‌ها: مقایسه اختلاف میانگین نمره درد قبل از ماساژ و 24 ساعت بعد از ماساژ در گروه ماساژ پا (0/41±2/01) و کنترل (0/21±0/47) بود که اختلاف آماری معنی‌داری نشان داد(0/001P<). این اختلاف 5 روز پس از ترخیص معنی‌دار نبود (0/3P=). استنتاج: ماساژ پا پس از هیسترکتومی بر روی درد در دوران نقاهت موثر است. با توجه به این‌که این نوع مداخله ارزان و ساده است، می‌توان از این مداخلات طب مکمل به‌عنوان روش‌های غیردارویی در کنار سایر درمان‌های معمول استفاده شود. شماره ثبت کارآزمایی بالینی : 5N201301196284IRCT   2 Background and purpose: Pain is one of the most common problems after hysterectomy which causes long-term complications in postoperative recovery or delayed recovery. Today, there is a lot of tendency toward complementary medicine, including massage, to reduce the side effects of drugs. The aim of this study was to determine the effect of foot massage on postoperative pain after hysterecxtomy. Materials and methods: A randomized controlled clinical trial was performed in 60 eligible hysterectomy patients. They were selected by convenience sampling at Tehran Shariati Hospital and Tehran Valiasr Hospital and divided into two groups using simple random allocation (n=30 per group) in 2017. In intervention group, foot massage was given for 20 minutes daily on two consecutive days after the operation, while the control group received routine care. Visual analog scale was used to measure pain intensity before the intervention and 24 hr after the intervention and also five days after the surgery. Data were analyzed by descriptive statistics, independent t-test, Chi-square, and Fisher's exact test. Results: We observed significant differences in the mean scores for pain intensity before the intervention and 24 hr after the intervention between the intervention group (2.01±0.41) and the control group (0.47±0.21) (P<0.001). But, this difference was not significant five days after the surgery (P=0.3). Conclusion: Foot massage after hysterectomy is effective on reducing pain. This complementary method is easy and can be used as a low cost intervention along side other common treatments. (Clinical Trials Registry Number: IRCT201301196284N5)   166 172 2023/01/252022/11/282023/01/72023/01/62023/01/142023/02/202023/02/142022/08/42022/11/92023/01/312022/10/172022/08/312023/03/22022/11/172021/11/202022/08/202023/01/162023/02/18 1401/11/29 2023/05/102023/05/102023/05/202023/05/92023/05/102023/05/202023/05/12023/04/262023/04/262023/05/82023/05/12023/05/62023/05/152023/05/72023/05/82023/04/262023/04/192023/05/7 1402/2/17 ثریا سهیلی Soraya Soheili مربی، گروه پرستاری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرند، مرند، ایران ایران soraya.soheili@yahoo.com زهره مریمی Zohreh Maryami مربی، گروه مامایی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرند، مرند، ایران ایران zohre.maryami@yahoo.com مریم مدرس Maryam , Modarres استادیار، گروه بهداشت باروری، بارداری و زایمان، دانشکده پرستاری و مامایی، مرکز تحقیقات مراقبتهای پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران ایران maryam.modarres@yahoo.com foot massage pain recovery hysterectomy ماساژ پا درد نقاهت هیسترکتومی 1. Desai S, Campbell O, Sinha T, Mahal A, Cousens S. Incidence and determinants of hysterectomy in a low-income setting in Gujarat, India. Health Policy Plann 2017; 32(1): 68-78.##2. Saadati N, Ahmadzadeh B, Albockordi M, Seydi Y. Survey of hysterectomy and its indications in Ahvaz Imam Khomeini Medical Hospital in 2009-2011 years. J Prevent Med 2017; 4(1): 19-26 (Persian).##3. Modupeola S, Adesiyun AG, Agunbiade OA, Mohammed-Duro A. Clinico pathological assessment of hysterectomies in Zaria. Eur J Gen Med 2015; 6(3): 150-153.##4. Tan HS, Sultana R, Han NL, Tan CW, Sia AT, Sng BL. The association between preoperative paincatastrophizing and chronic pain after hysterectomy–secondary analysis of a prospective cohort study. J Pain Res 2020; 13: 2151-2162.##5. Youssef NFA, Hassan ADA. The Effect of hand and foot massage on alleviating pain and anxiety of abdominal post-perative patients at a University Hospital: A randomized control trial. Journal of Nursing and Health Science (IOSR-JNHS) 2017; 6(3): 56-65.##6. Soheili S, Peyghambardoost R. Evaluation of Quality of Life and Variables Affecting its Prediction in Patients undergoing Hemodialysis in Hojjat Koohkamari Hospital in 2021: A Cross-sectional Study. JCC Nursing 2022; 15(2): 23-31.##7. Van Dijk JF, Vervoort SC, Van Wijck AJ, Kalkman CJ, Schuurmans MJ. Postoperative patients’ perspectives on rating pain: A qualitative study. Int J Nurs Stud 2016; 53: 260-269.##8. Pan YQ, Yang KH, Wang YL, Zhang LP, Liang HQ. Massage interventions and treatment-related side effects of breast cancer: a systematic review and meta-analysis. Int J Clin Oncol 2014; 19(5): 829-841.##9. Meissner W, Coluzzi F, Fletcher D, Huygen F, Morlion B, Neugebauer E, et al. Improving the management of post-operative acute pain: priorities for change. Curr Med Res Opin 2015; 31(11): 2131-2143.##10. Chotton T, Laithangbam PS, Singh HS, Singh NR, Singh LC. The effect of pregabalin for relief of postoperative pain after abdominal hysterectomy. J Med Soc 2014; 28(1): 18-21.##11. Miladinia M, Pishgooie AH, Aliyari S, Mousavi Nouri E. The Comparison of the Effect of Two Complementary Medicine Methods (Music Therapy and Massage Therapy) On Postoperative Acute Pain After Abdominal Surgery: A Randomized Clinical Trial Study.Iran Red Crescent Med J 2017; 19(6): 1-7 (Persian).##12. Torabi M, Salavati M, Ghahri Sarabi A, Pourismail Z, Akbarzade Baghban A. Effect of foot reflexology massage and Benson relaxation techniques on anxiety and physiological indexes of patients undergoing coronary heart angiography. Avicenna J Nurs Midwifery Care 2012; 20(1): 63-73.##13. Miozzo AP, Stein C, Bozzetto CB, Plentz RDM. Massage therapy reduces pain and anxiety after cardiac surgery: A systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials. Clin Trials Regul Sci Cardiol 2016; 23-24: 1-8.##14. Hoogervorst-Schilp J, van Boekel RL, de Blok C, Steegers MA, Spreeuwenberg P, Wagner C. Postoperative pain assessment in hospitalised patients: National survey and secondary data analysis. Int J Nurs Stud 2016; 63: 124-131.##15. Kaur S, Lobo DJ, Latha T. Role of foot and hand massage on the anxiety for post operative open heart surgery patients: A Randomized Control Trial. Int J Nurs Educ Scholarsh 2013; 5(2): 205-208.##16. Gan TJ, Habib AS, Miller TE, White W, Apfelbaum JL. Incidence, patient satisfaction, and perceptions of post-surgical pain: Results from a US national survey. Curr Med Res Opin 2014; 30(1): 149-160.##17. Bauer BA, Cutshall SM, Wentworth LJ, Engen D, Messner PK, Wood CM, et al. effect of massage therapy on pain, anxiety, and tension after cardiac surgery: a randomized study. Complement Ther Clin Pract 2010; 16(2): 70-75.##18. Albert NM, Gillinov AM, Lytle BW, Feng J, Cwynar R, Blackstone EH. A randomized trial of massage therapy after heart surgery. Heart Lung 2009; 38(6): 480-490.##19. Misiolek H, Cettler M, Woron J, Wordliczek J, Dobrogowski J, Mayzner-Zawadzka E. The 2014 guidelines for post-operative pain management. Anaesthesiol Intensive Ther 2014; 46(4): 221-244.##20. Arghami S, Ghoreishi SA, Kamali K, Farhadi M. Investigating the consistency of mental fatigue measurements by visual analog scale (vas) and flicker fusion apparatus. Iran J Ergon 2013; 1(1): 66-72 (Persian).##21. Khoshtarash M, Ghanbari A, Yegane MR, Kazemnejhad E, Rezasoltani P. Effects of foot reflexology on pain and physiologicalparameters after cesarean section. Koomesh 2012; 14(1): 109-116 (Persian).##22. Nilsson S, Johansson G, Enskär K, Himmelmann K. Massage therapy in post-operative rehabilitation of children and adolescents with cerebral palsy a pilot study. Complement Ther Clin Pract 2011; 17(3): 127-131.## ##

مطالعه تطبیقی دستاوردهای دانشگاه‌های علوم پزشکی ایران در بین‌المللی‌سازی آموزش پزشکی An Adaptive study of the Achievements of Iranian Universities of Medical Sciences in Internationalization of Medical Education 1 1  سابقه و هدف: با توجه به اهمیت بین‌المللی شدن آموزش پزشکی به‌عنوان گستره‌ای از آموزش بهداشت جهانی، تطبیق مدل‌های موفق بین‌المللی و ملی می‌تواند به ارتقا آن کمک کند. این مطالعه تطبیقی با هدف تبیین دستاوردهای دانشگاه‌های علوم پزشکی در بین‌المللی‌سازی آموزش پزشکی در ایران انجام شد. مواد و روش‌ها: مطالعه توصیفی-تطبیقی حاضر در حوزه روابط بین‌الملل دانشگاه علوم پزشکی کرمان انجام شد. ابتدا سه دانشگاه برتر در هر یک از کشورهای انگلیس، پاکستان، ایرلند، قبرس و یونان که بر طبق مصوبه آمایش سرزمینی آموزش عالی سلامت کشور زیرمجموعه این دانشگاه به‌عنوان سرگروه کلان منطقه هشت می‌باشند، براساس رتبه‌بندی بین‌المللی تایمز انتخاب شدند. سپس با مراجعه به سایت‌های معتبر این دانشگاه‌ها، اسناد یا درخواست ارسال، اطلاعات مرتبط با سازوکارها و سیاست‌های بین‌المللی‌سازی جمع‌آوری شد. اطلاعات دانشگاه ‌علوم پزشکی کرمان (به‌عنوان نماینده‌ای از دانشگاه های علوم پزشکی دولتی ایران که همگی دارای سازوکار و سیاست‌های جذب دانشجوی خارجی یکسانی هستند) و نیز مراکز آکادمیک وابسته به آن شامل مراکز آموزشی و تحقیقاتی جمع‌آوری شد. در صورت عدم وجود داده‌های مربوطه در وبسایت‌ها، از طریق مکاتبه با دانشگاه‌ها، اطلاعات لازم دریافت و جمع‌آوری گردید. یافته‌ها: موارد مورد بررسی شامل مالکیت دانشگاه‌ها، سازوکار جذب دانشجو و استراتژی‌های به‌کار رفته برای بین‌المللی‌سازی در تطبیق با دانشگاه علوم پزشکی کرمان که نشان‌دهنده نقاط ضعف و قوت آن می‌باشد، مشخص گردید. استنتاج: لازم است دانشگاه‌های علوم پزشکی‌کشور در رسالت‌ها، مأموریت‌ها، اهداف و کارکردهای خود بـازنگری‌هــایی داشـته باشـند و بین‌المللی‌سازی آموزش عالی را به‌عنوان راهبردی اسـتراتژیک در چشم‌اندازهای دانشگاهی بگنجانند.   2 Background and purpose: Considering the importance of internationalization in medical education, adaptation of successful international and national models can help to promote it. This study aimed at explaining the achievement of the universities of medical sciences in internationalization of medical education in Iran. Materials and methods: This descriptive-adaptive study was conducted in the international relations office at Kerman University of Medical Sciences (KMU). At first, top three universities in England, Pakistan, Ireland, Cyprus, and Greece were selected based on The Times Higher Education World University Rankings. According to the land-use planning classification in Iran, KMU is the university to follow and assess the performance of higher education in these countries. Then, information about the policies of these universities in internationalization of higher education was obtained using their websites or by request. We also collected information of KMU as a representative of eight universities of medical sciences and its affiliated academic and research centers. Results: Data about the ownership of universities, student recruitment strategies, and internationalization policies of the universities were compared with those of KMU and the weaknesses and strengths of KMU were determined. Conclusion: The universities of medical sciences in Iran are suggested to revise their missions, goals, and performance and aim to practice internationalization of higher education as an important strategy in their university prospects.   173 178 2023/01/252022/11/282023/01/72023/01/62023/01/142023/02/202023/02/142022/08/42022/11/92023/01/312022/10/172022/08/312023/03/22022/11/172021/11/202022/08/202023/01/162023/02/182022/08/28 1401/6/6 2023/05/102023/05/102023/05/202023/05/92023/05/102023/05/202023/05/12023/04/262023/04/262023/05/82023/05/12023/05/62023/05/152023/05/72023/05/82023/04/262023/04/192023/05/72023/04/29 1402/2/9 فاطمه کرمی رباطی Fatemeh Karami Robati کارشناس ارشد کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی، واحد توسعه تحقیقات بالینی، بیمارستان افضلی پور، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران ایران fatemehk19@gmail.com معصومه شهسواری Masoomeh Shahsavari کارشناس ارشد کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی، واحد توسعه تحقیقات بالینی، بیمارستان افضلی پور، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران ایران shahsavari.ma@gmail.com وحید یزدی فیض آبادی Vahid Yazdi Feyzabadi دانشیار، مرکز تحقیقات مدیریت ارائه خدمات سلامت، پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت، گروه مدیریت، سیاست گذاری و اقتصاد سلامت، دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران ایران va.yazdi@gmail.com باقر امیرحیدری Bagher Amirheidari دانشیار، گروه بیوتکنولوژی دارویی، مرکز تحقیقات فارماسیوتیکس، پژوهشکده نوروفارماکولوژی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران ایران baheidari@gmail.com علی اکبر حق دوست AliAkbar Haghdoost استاد، مرکز تحقیقات مدلسازی در سلامت، پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران ایران ahaghdoost@gmail.com سلمان باشزر Salman Bashzar دکترای سیاستگذاری سلامت، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران ایران Sbashzar03@gmail.com عاطفه احمدی Atefeh Ahmadi دانشیار، مرکز تحقیقات پرستاری، گروه مشاوره در مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی رازی، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران ایران a.ahmadi@kmu.ac.ir , atefeahmadi59@gmail.com adaptive study achievement Iran internationalization مطالعه تطبیقی دستاورد ایران بین‌المللی‌سازی علوم پزشکی 1. Knight J. International education hubs: Student, talent, knowledge-innovation models. Toronto: Springer; 2013.##2. do Amaral CCB, Romani-Dias M, Walchhutter S. International Brazilian Students: Motivators, Barriers, and Facilitators in Higher Education. SAGE Open 2022; 12(1): 1-9.##3. Jampaklay A, Penboon B, Lucktong A. Internationalization of higher education in Thailand: Promises and reality. Kasetsart Journal of Social Sciences 2022; 43(1): 183-193.##4. Wu A, Leask B, Choi E, Unangst L, de Wit H. Internationalization of medical education—A scoping review of the current status in the United States. Med Sci Educ 2020; 30(4): 1693-1705.##5. Zaker Salehi GR, Salehi Najafabadi M. Provide strategies to attract foreign students in Iran. Journal of Iranian Higher Education2012; 4(3): 65-92 (Persian).##6. Guest D, Livett M, Stone N. Fostering international student exchanges for science students. J Stud Int Educ 2006; 10(4):378-395.##7. Smith LM, Rae AN. Coping with demand: Managing international student numbers at New Zealand universities. J Stud Int Educ 2006; 10(1): 27-45.##8. UNESCO. Outbound Internationally Mobile Students by Host Region 2019 [Available from: http://data.uis.unesco.org/.##9. Gooshki ES, Pourabbasi A, Akbari H, Rezaei N, Kheradmand AA, Kheiry Z, et al. Internationalization of medical education in Iran: A way towards implementation of the plans of development and innovation in medical education. J Adv Med Educ Prof 2018; 6(1): 43-48.##10. Rezaei H, Mosavi A, Yousefi A, Larijani B, Rezaei N, Dehnavieh R, et al. Strengths of Iran for internationalization of medical sciences education. J Educ Health Promot 2020; 9: 92.##11. Golafshani A, Siamian H. Internationalizing the Transformation and Innovation Approach in Health Higher Education. Future of Medical Education Journal 2021; 11(2): 47-52.##12. Arefi M, Azizi A. Feasibility study of the internationalization of public universities in Tehran (case study Shahid Beheshti university & Tehran university). Strategic Studies of Public Policy 2018; 8(26): 41-63.##13. Zamani-Manesh H, Khorasani A, Bakhtiari T. Designing a native model for the internationalization of Iran's medical sciences universities: A qualitative study. Research in Medical Education 2017; 9(2): 56-44 (Persian).##14. Zamani Manesh H, Jamali-Tazeh Kand M, Nazari R. Effective factors on Internationalization of Medical Education from Faculty Members’ Viewpoints in Shahid Beheshti University of Medical Sciences Members. Research in Medical Education 2018; 10(2): 38-45 (Persian).##15. Wu A, Noel G. How to Internationalize Medical Education using Concepts in Internationalization of Higher Education. Med Ed Publish 2020.##16. Wu A, Choi E, Diderich M, Shamim A, Rahhal Z, Mitchell M, et al. Internationalization of Medical Education—Motivations and Formats of Current Practices. Med Sci Educ 2022; 32(3): 733-745.## ##

جایگاه مطالعات میان رشته‌ای در علوم پزشکی و نظام سلامت ایران؛ کجا هستیم و به کجاخواهیم رفت؟: خلاصه سیاستی The Position of Interdisciplinary Studies in Medical Sciences and Health System in Iran; Where Are We and Where Will We Go? A Policy Brief 1 1 جهان‌شمول بودن ماهیت علم و درهم‌تنیدگی روزافزون حاکم بر توسعه فناوری و نوآوری در علوم مختلف، موجب افزایش همکاری‌های میان رشته‌ای شده است. پرداختن به مشکلات حوزه علوم بهداشتی و پزشکی از جمله پدیده‌های اعتیاد، افزایش سالمندی، افزایش بیماری های نوپدید و بازپدید و آلودگی‌های زیست‌محیطی از حوزه و توان تخصص‌های تک‌رشته‌ای خارج است و نیازمند گفتمان و همکاری بین حوزه‌های تخصصی مختلف علوم پزشکی و غبر پزشکی می‌باشد. در حال حاضر رشد و توسعه میان‌رشته‌ای‌ها در دانشگاه‌های علوم پزشکی ایران چندان مطلوب یا مورد توجه نیست. در راستای پرداختن به این چالش و با توجه به اهمیت ارتقا نظام علمی مبتنی بر نیاز سلامت جامعه، خلاصه سیاستی حاضر تحت نظارت و حمایت مرکزتحقیقات راهبردی آموزش پزشکی، با استفاده از روش‌های جستجوی مقالات در پایگاه‌های داده، بررسی اسناد بالادستی از جمله اسناد کمیسیون آموزش/پژوهش مجلس و نقشه راه توسعه در دولت‌های نهم و دهم و مصاحبه با خبرگان صاحب‌نظر بین‌رشته‌ای، تدوین شده است.   2  The universal nature of science and increasing complexity of technological issues and developments in different sciences led to the growth of interdisciplinary cooperation. Some health issues such as addiction, population aging, emerging and re-emerging diseases, and environmental pollution are beyond the scope and capacity of a single-discipline expertise and require constructive dialogue and cooperation between different specialized fields. Currently in Iran, the development of interdisciplinary cooperation is not of much interest at medical sciences universities. The present policy brief aimed at addressing this issue by reviewing the upstream documents proposed by the Parliament Education/Research Commission, the development roadmap in the 9th and 10th governments, and interviewing elites in interdisciplinary fields.   179 187 2023/01/252022/11/282023/01/72023/01/62023/01/142023/02/202023/02/142022/08/42022/11/92023/01/312022/10/172022/08/312023/03/22022/11/172021/11/202022/08/202023/01/162023/02/182022/08/282023/03/10 1401/12/19 2023/05/102023/05/102023/05/202023/05/92023/05/102023/05/202023/05/12023/04/262023/04/262023/05/82023/05/12023/05/62023/05/152023/05/72023/05/82023/04/262023/04/192023/05/72023/04/292023/05/23 1402/3/2 مریم خزائی پول Maryam Khazaee-Pool دانشیار، گروه آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران . دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران khazaie_m@yahoo.com مریم زرقانی Maryam , Zarghani دانشجوی دکترا کتابداری و اطلاع‌رسانی پزشکی، دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران ایران mary.zarghani@gmail.com interdisciplinary studies medical sciences health system policy brief مطالعات میان رشته‌ای علوم پزشکی نظام سلامت خلاصه سیاستی 1. Azizi F. Medical Education in the Islamic Republic of Iran: three decades of success. Iran J Public Health 2009; 38(1):19-26 (Persian).##2. Ghorbani A A, Sohrabi Z, Yazdani S, Khalili Azandehi S. Towards the third generation universities: The core innovative function approach. Med J Islam Repub Iran 2021; 35(1): 244-256 (Persian).##3. Ramezani G, Zarezadeh Y, Sohrabi Z. Elaboration of indices of the Third Generation of the universities of medical sciences: Status quo assessment of Iran University of Medical Sciences. J Educ Health Promot 2021; 10: 255.##4. Shanker S, Wasti SP, Ireland J, Regmi PR, Simkhada PP, van Teijlingen E. The Interdisciplinary Research Team not the Interdisciplinarist. Europasian J Med Sci 2021; 3(2): 1-5.##5. Nsanzumuhire SU, Groot W. Context perspective on University-Industry Collaboration processes: A systematic review of literature. J Clean Prod 2020; 258(1): 120861.##6. Schiebinger L, Schraudner M. Interdisciplinary approaches to achieving gendered innovations in science, medicine, and engineering1. Interdiscip Sci Rev 2011; 36(2): 154-167.##7. Ovseiko PV, Pololi LH, Edmunds LD, Civian JT, Daly M, Buchan AM. Creating a more supportive and inclusive university culture: a mixed-methods interdisciplinary comparative analysis of medical and social sciences at the University of Oxford. Interdiscip Sci Rev 2019; 44(2): 166-191.##8. Hosseini-Moghadam M, Bashiri H. Interdisciplinary Studies in Iranian Universities of Medical Sciences: Structural Analysis of Factors and Actors. Iran J Cult Health Promot 2022; 6(2): 341-350 (Persian).##9. Kalateh Sadati, A, Bagheri Lankarani K. Medical humanities; Study on the Challenges of Interdisciplinary Training in Medical Sciences in Iran. Hakim Health Sys Res 2019; 22(4): 298-307 (Persian).##10. Rahsepar Z, Salehi K, Ezzati M, Zolfaghari M. Identification and structural analysis of mutual influence of drivers of change in the field of education. Educational Innovation 2019; 70(18): 101-126 (Persian).## ##

اصلاحیه : اثربخشی آموزش ورزش‌های کششی بر میزان اثر بیماری و کیفیت زندگی بیماران مبتلا به فیبرومیالژیا تحت درمان دارویی : یک کارآزمایی بالینی تصادفی شده2021 Correction to: Efficacy of Stretching Exercises on Fibromyalgia Impact and Quality of Life in Patients under Medical Treatment: A Randomized Clinical Trial, 2021 1 1 اصلاحیه : اثربخشی آموزش ورزش‌های کششی بر میزان اثر بیماری و کیفیت زندگی بیماران مبتلا به فیبرومیالژیا تحت درمان دارویی : یک کارآزمایی بالینی تصادفی شده2021 زهرا مدنی1و2       سحر باقری1      فروزان الیاسی3و4     مریم مبینی5      جمشید یزدانی چراتی6       فائزه ملک لو7      هانیه احمدی8 مولف مسئول: سحر باقری- ساری: دانشگاه علوم پزشکی مازندران، مرکز تحقیقات دیابت                                                         E-mail:dr_sbagheri@yahoo.com 1. استادیار، مرکز تحقیقات دیابت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران 2. استادیار، گروه پزشکی ورزشی، مرکز تحقیقات طب سنتی و مکمل، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران 3. دانشیار، مرکز تحقیقات روان‌پزشکی و علوم رفتاری، مرکز تحقیقات سلامت جنسی و باروری، مؤسسه اعتیاد، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران 4. گروه روان‌پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران 5. دانشیار، مرکز تحقیقات دیابت، بیمارستان امام خمینی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران 6. استاد، گروه آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران 7. متخصص پزشکی ورزشی، تهران، ایران 8. استادیار، گروه پزشکی ورزشی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران در مقاله فوق که در شماره 219 فروردین سال 1402 در دوره 33 این نشریه منتشر شده بود، وابستگی سازمانی خانم ها فروزان الیاسی و فائزه ملک لو اشتباه چاپ شده بود، اصلاح گردید.   2 Correction to: Efficacy of Stretching Exercises on Fibromyalgia Impact and Quality of Life in Patients under Medical Treatment: A Randomized Clinical Trial, 2021 Zahra Madani1,2, Sahar Bagheri1, Forozan Elyasi3,4, Maryam Mobini5, Jamshid Yazdani Charati6, Faeze MalekLou7, Hanieh Ahmadi8 1 Assistant Professor, Diabetes Research Center, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran 2 Assistant Professor, Department of Sports Medicine, Traditional and Complementary Medicine Research Center, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran 3 Associate Professor, Psychiatry and Behavioral SciencesResearch Center, Sexual and ReproductiveHealth Research Center, AddictionInstitute, Mazandaran University ofMedical Sciences, Sari, Iran 4 Department of Psychiatry, Faculty ofMedicine, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran 5 Associate Professor, Diabetes Research Center, Imam Khomeini Hospital, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran 6 Professor, Department of Biostatistics, Faculty of Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran 7 MD, Sport Medicine Specialist, Tehran , Iran 8 Assistant Professor, Department of Sports Medicine, Faculty of Medicine, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran In the article published in volume 33, issue 219, 2023, the affiliations of Forozan Elyasi and Faeze MalekLou were published incorrectly, which are now corrected.   188 189 2023/01/252022/11/282023/01/72023/01/62023/01/142023/02/202023/02/142022/08/42022/11/92023/01/312022/10/172022/08/312023/03/22022/11/172021/11/202022/08/202023/01/162023/02/182022/08/282023/03/102023/06/3 1402/3/13 2023/05/102023/05/102023/05/202023/05/92023/05/102023/05/202023/05/12023/04/262023/04/262023/05/82023/05/12023/05/62023/05/152023/05/72023/05/82023/04/262023/04/192023/05/72023/04/292023/05/232023/05/31 1402/3/10 زهرا مدنی Zahra Madani استادیار، مرکز تحقیقات دیابت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران . استادیار، گروه پزشکی ورزشی، مرکز تحقیقات طب سنتی و مکمل، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران سحر باقری Sahar Bagheri استادیار، مرکز تحقیقات دیابت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران dr_sbagheri@yahoo.com فروزان الیاسی Forouzan Elyasi دانشیار، مرکز تحقیقات روان‌پزشکی و علوم رفتاری، مرکز تحقیقات سلامت جنسی و باروری، مؤسسه اعتیاد، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران . گروه روان‌پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران مریم مبینی Maryam Mobini دانشیار، مرکز تحقیقات دیابت، بیمارستان امام خمینی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران جمشید یزدانی چراتی Jamshid Yazdani Charati استاد، گروه آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران فائزه ملک لو Faezeh Maleklou متخصص پزشکی ورزشی، تهران، ایران ایران هانیه احمدی Hanieh Ahmadi استادیار، گروه پزشکی ورزشی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران ایران erratum erratum اصلاحیه اصلاحیه 1. Parra-Deigado M, Latorre-Postigo J.M. Effectiveness of mindfulness based cognitive therapy in the treatment of fibromyalgia: a randomized trial. Cognit Ther Res 2013; 37(5): 1015-1026.##2. Häuser W, Ablin J, Fitzcharles M-A, Littlejohn G, Luciano JV, Usui C, et al. Fibromyalgia. Nat Rev Dis Primers 2015; 1: 15022.##3. Lami MJ, Martínez MP, Sánchez AI, Miró E, Diener FN, Prados G, et al. Gender differences in patients with fibromyalgia undergoing cognitive‐behavioral therapy for insomnia: preliminary data. Pain Prac 2016; 16(2): E23-E34.##4. Mottaqi P. Clinical features and nonpharmacologic treatment of fibromyalgia: A review study. RBS 2012; 9(5): 452-459.##5. Spaeth M. Epidemiology, costs, and the economic burden of fibromyalgia. Arthritis Res Ther 2009; 11(3): 117.##6. Montazeri A, Goshtasebi A, Vahdaninia M, Gandek B. The Short Form Health Survey (SF-36): translation and validation study of the Iranian version. Qual Life Res 2005; 14(3): 875-882.##7. Mobini M, Mohammadpour R, Elyasi F, Hosseinian A, Abbaspour S .Validity and Reliability of the Persian Version of Revised Fibromyalgia Impact Questionnaire in Iranian Patients with Fibromyalgia. J Mazandaran Univ Med Sci 2016; 25(133): 119-127 (Persian).##8. Prentice WE. Rehabilitation techniques for sports medicine and athletic training. 6th ed. USA: Slack Incorporated; 2015.##9. The American College of Sports Medicine (ACSM). Guidelines- 10th edition. 2018.##10. Bidonde J, Jean Busch A, Bath B, Milosavljevic S. Exercise for adults with fibromyalgia: an umbrella systematic review with synthesis of best evidence. Curr Rheumatol Rev 2014; 10(1): 45-79.##11. Myers J, Herbert WG, Humphrey RH. ACSM's resources for clinical exercise physiology: musculoskeletal, neuromuscular, neoplastic, immunologic, and hematologic conditions. 8thed. Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins; 2002.##12. Assumpcao A, Matsutani LA, Yuan SL, Santo AS, Sauer J, Mango P, Marques AP. Muscle stretching exercises and resistance training in fibromyalgia: which is better? A three-arm randomized controlled trial. Eur J Phys Rehabil Med 2017; 54(5): 663-670.##13. Lorena SBD, de Lima MCC , Ranzolin A, Duarte ALBP . Effects of muscle stretching exercises in thetreatment of ibromyalgia: a systematic review. Rev Bras Reumatol 2015; 55(2): 167-173.##14. Gómez-Hernández M, Gallego-Izquierdo T, Martínez-Merinero P,Pecos-Martín D, Ferragut- Garcías, Hita-Contreras F, et al. Benefits of adding stretching to a moderate-intensity aerobic exercise programme in women with fibromyalgia: a randomized controlled trial. Clin Rehabil 2020; 34(2): 242-251.##15. Bressan LR, Matsutani LA, Assumpção A, Marques AP, Cabral CMN. Effects of muscle stretching and physicalconditioning as physical therapy treatment for patients with fi bromyalgia. Rev Bras Fisioter 2008; 12(2): 88-93.##16. Amanollahi A, Naghizadeh J, Khatibi A, Hollisaz M-T, Shamseddini A-R, Saburi A. Comparison of impacts of friction massage, stretching exercises and analgesics on pain relief in primary fibromyalgia syndrome: a randomized clinical trial. Tehran Univ Med J 2013; 70(10): 616-622 (Persian).##17. Kim SY, Busch AJ, Overend TJ, Schachter CL, van der Spuy I, Boden C, et al. Flexibility exercise training for adults with fibromyalgia. Cochrane Database Syst Rev 2019; 2019(9): CD013419.## ##